پایان نامه درباره بانكداري، الكترونيكي، بانكها، الكترونيك، بانك، مؤسسات، الكترونيك،، صرافي

دوم
ادبيات نظري
00فصل دوم
ادبيات نظري
مقدمه
با توجه به ورود تكنولوژيهاي جديد در پردازش و تبادل داده‌ها‌، نيازهاي جديدي براي نحوه ارايه خدمات بانكي مطرح شده است. نوآوريهاي تكنولوژيكي، مهمترين منبع براي رشد اقتصادي مي‌باشند. توسعه سريع در تكنولوژي، اگر بطور مناسب و به موقع باشد به توسعه اقتصاد يك كشور كمك مي‌كند. كشوري كه در استفاده از تكنولوژيهاي جديد، شكست مي‌خورد و يا حتي در پياده سازي آنها تاخير مي‌كند، در پشت سر ديگران قرار مي‌گيرد. اقتصاد جديد تحت تاثير انقلاب الكترونيكي، كامپيوترها، شبكه‌ها‌ي كامپيوتري و توسعه اينترنت قرار گرفته است. تغييرات تكنولوژيكي نه تنها بر روي توليد و تجارت تاثير مي‌گذارند كه بر روي واسطه‌ها‌ي مالي و بانكها نيز تاثير گذارند (چرنی اندری: 2001).
باگسترش فنآوري اطلاعات درعرصه هاي مختلف زندگي بشرمفاهيم و پديده هاي جديدي بوجود آمده است ازجمله اين مفاهيم مي‌توان به تجارت الكترونيك، بانكداري الكترونيك، خدمات الكترونيك، دولت الكترونيك ، بيمه الكترونيك و آموزش الكترونيك اشاره نمود.
با نگاهي به تجارب كشورهاي پيشرفته و رشد خدمات بانكداري الكترونيك، مي‌توان نيازهاي در حال شكل گيري در زمينه خدمات بانكي را مشاهده نمود. فنآوري اطلاعات و ارتباطات (ICT) به اين صنعت شكل منعطف و متحول بخشيده و آنرا مجبور به ترك بعضي قيود و مقررات سنتي نموده است. صنايع مالي بيشتر از صنايع ديگر بر جمع‌آوري، پردازش، تجزيه و تحليل و ارائه اطلاعات به منظور برآورده كردن نيازهاي مشتريان، تكيه مي‌كنند. با در نظر گرفتن اهميت اطلاعات در بانكداري، عجيب نيست كه بگوئيم بانكها از اولين استفاده كنندگان تكنولوژيهاي خودكار پردازش اطلاعات مي‌باشند. ارائه خدمات مختلف در بازار الكترونيكي و سهولت دستيابي اطلاعات مورد نياز، زمينه ساز اصلي بانكداري الكترونيك بوده است. پياده سازي بانكداري الكترونيك در هر كشوري نياز به زيرساخت‌هاي گوناگون دارد، كه شناخت اين زيرساخت‌ها به همراه شناخت تاثيرات و چالشهاي بانكها در هنگام پياده سازي بانكداري الكترونيك، راهنماي مناسبي براي بانكها در دستيابي به موفقيت خواهد بود. مطالعات نشان مي‌دهد كه بانكداري آنلاين سود آورترين و ثروت آور ترين بخش بانك است بنحوي كه هيچ بانكي امروزه قدرت شبكه آنلاين را كم اهميت نمي‌شمارد. (حقیقی، دیوانداری، کیماسی: 2010).
2-1- تاريخچه بانكداري
در بانك‌هاي قديم كه در درجه اول مؤسسات سپرده گذاري بودند، محلي مطمئن براي نگهداري پول، طلا و ديگر اجناس با ارزش در اختيار مشتريان قرار داده مي‌شد. با ظهور چك در سال 1865 ميلادي، نقش مزبور گسترش يافته، و شامل وظايف مربوط به اتاق پاياپاي نيز گرديد. در اوايل دهه 1960، نوع ديگري از خدمات به نام كارت‌هاي اعتباري در اختيار عموم قرار گرفت. با تاسيس اتاقهاي پاياپاي اتوماتيك كه از سيستم انتقال الكترونيكي منابعEFT استفاده مي‌نمودند ساختار سيستم بانكي يك بار ديگر دچار تحولي عمده گرديد و به تبع آن استفاده از روشهاي پرداخت و ماشين‌هاي تحويلداري خودكار ATM در دهه 90 به سرعت رشد نمود (هومفری، 1984).
با استفاده وسيع از EFT، بانكها از مؤسسات سپرده گذاري كه منابع فيزيكي را نگهداري مي‌نمودند به مراكز پردازش اطلاعات تبديل شدند. پول نيز از يك مفهوم قابل لمس به يك مفهوم غير قابل لمس تبديل گرديد و در واقع مبادله الكترونيكي اطلاعات EDI به جاي پردازش اسنادي كاغذي مورد استفاده قرار گرفت (نادلر، 1988).
تغييرات تكنولوژيكي، نه تنها بر روي توليد و تجارت تاثير گذاشت، بلكه توانست بر روي واسطه‌ها‌ي مالي و بانكها نيز تاثيرگذار باشد. بانكها بعنوان مؤسسات مالي، بطور طبيعي به هر تغييري در اقتصاد و محيط تكنولوژيكي، واكنش سريع نشان مي‌دهند (اندری:2001).
انقلاب تكنولوژيكي در صنعت بانكداري در سال 1950، وقتيكه اولين ماشين‌هاي خودكار مربوط به نگهداري مستندات در تعدادي از بانكهاي آمريكا، شروع بكار كردند، آغاز شد. اتوماسيون در بانكداري در دهه بعد از آن رايج شد و انقلاب دوم در صنعت بانكداري در سال 1970، با ايجاد تكنولوژي پرداخت الكترونيكي بوقوع پيوست (فرگوسن:2000).
2 -1-1- بانك
بانك مشتقي از” “Banco است كه واژه اي لاتين و به معناي پيشخوان و نيمكتي است كه صرافان ايتاليايي قرون وسطي در پشت آن به معامله و مبادله پول مي‌پرداختند. برخي نيز معتقدند كه بانك از واژه اي آلماني آن” “Banca به معناي شركت اخذ شده است. امروزه بانك به معناي مكاني براي عمليات پولي و اعتباري است كه در آن به نقل و انتقال وجوه، صدور برات، نگاهداري سرمايه اشخاص و مؤسسه‌ها‌ مي‌پردازند و اين سرمايه‌ها‌ با اعطاي وام و اعتبار، در امور اقتصادي، به جريان مي‌افتد.(ربيعي، 1380(
2-1-2- پيشينه بانك در جهان
پس از پايان گرفتن دوران اقتصاد پاياپاي، پول نقش كالاي واسطه را پيدا كرد و از آن پس تجارت از سطوح معاملات محلي فراتر رفت و سرزمين‌هاي وسيعتري را پوشش داد. ارتقاء داد و ستد به منطقه و سپس به سرزمين‌هاي گوناگون، پولهاي گوناگون را در تبادلات بازرگاني سبب شد و به تدريج تبديل پولهاي گوناگون در كار تجارت رواج يافت و در مراكز عمده تجارت در دنياي قديم، صرافي‌ها كه مركز مبادله پول بودند، به وجود آمدند و به مرور زمان، حرفه اختصاصي بعضي از تجار، تبديل و معامله پول شده و صنف جديدي به نام صراف بر صنف‌هاي ديگر افزوده شد. با آغاز عصر جديد صنعتي كه استعمار را به همراه داشت، رقم مبادلات در مقايسه با گذشته، رشد وصف ناپذيري يافت كه بطور طبيعي در نتيجه افزايش حجم تبديل و صرف پول بود(ربيعي،1380(
2-1-3- پيشينه بانك در ايران
سابقه صرافي در ايران به دوره هخامنشي مي‌رسد. زيرا پس از آنكه كوروش بين النهرين را تصرف كرد و امپراطوري بابل سقوط كرد، ايران بر اين كشور كه مركز عمده بازرگاني جهان قديم بود، مسلط شد و مؤسسه‌ها‌ي صرافي اجي بي و موراشو را، كه يهوديان در آن كشور ايجاد كرده بودند، به خدمت دولت ايران درآورد و اين مؤسسه‌ها‌ به تدريج در سراسر امپراطوري هخامنشي گسترش يافت، زيرا ايران كه بر سر راه تجارت مشرق به مغرب قرار داشت و كالاهاي مورد نياز غرب از ايران مي‌گذشت، تبديل به يكي از مراكز مهم تجاري جهان شد. در دوره‌ها‌ي بعد، ايران همچنان اين موقعيت را حفظ كرد و تجارت و هم پاي آن صرافي در ايران رونق يافت، تا جائيكه مي‌توانيم بگوئيم، برات به معني برگه حواله پرداخت قرض و چك از ابداعات مؤسسه‌ها‌ي صرافي در دوره ساساني است.
2-2- تبادلات مالي بصورت الكترونيكي
ايده پرداخت براي كالاها و خدمات به صورت الكترونيكي ايده جديدي است. امروزه، بخش عمده‌اي از پردازش معاملات بصورت الكترونيكي انجام مي‌شود. از اواخر دهه هفتاد و اوايل دهه هشتاد ميلادي، انگيزه‌ها‌ي متفاوتي جهت پرداخت از طريق شبكه‌ها‌ي كامپيوتري مطرح شد، كه بسياري از آنها فراتر از مرحله طراحي قرار گرفتند.
امروزه مصرف كنندگان مي‌توانند كالاهايشان را توسط كاتالوگها از طريق شبكه گسترده جهاني انتخاب كنند و زمانيكه وارد فاز پرداخت مي‌شوند، قادرند مكانيزمهاي مختلفي را به كار ببرند. اين مكانيزمها، از فرستادن شماره كارتهاي اعتباري رمز نگاري شده از طريق اينترنت تا بكار بردن تلفن، موبايل يا فكس براي انتقال اطلاعات حساس پرداخت، متغير هستند. همزمان شمار زيادي از الگوهاي متنوع و جديد روشهاي پرداخت شبكه‌ها‌ در دانشگاهها و مؤسسات تحقيقاتي، سازمانهاي تجاري و بخش بانكداري در حال رشد و گسترش هستند. بعضي از اين الگوها تنها در حد يك نظريه هستند، در حاليكه بعضي ديگر هم اكنون آزمايشات تكميلي مختلفي را در سطح گسترده اي پشت سر گذاشته اند. (شيخاني، 1378)
2 -2-1- انتقال الكترونيكي منابع EFT
يك سيستم انتقال منابع به مجموعه اي از فعاليتها اطلاق مي‌گردد كه بوسيله بانكها و مؤسسات ديگر از قبيل اتاقهاي پاياپاي جهت انتقال منابع بين بانكها انجام مي‌گيرد. توسعه كارآمد ارسال دستور انتقال منابع از طريق ارتباط بين دو كامپيوتر، خواه از طريق ديسكت و يا از طريق خطوط تلفن، نقش فعالتري به سيستم‌هاي انتقال منابع داد كه به تبع آن شبكه‌ها‌ي كاربر بسته جديد براي انتقال منابع به صورت الكترونيكي ايجاد گرديد. نيازهاي تكنيكي شبكه‌ها‌ي جديد، بصورت شديدتري ايجاب مي‌نمود تا پيامها بصورت فرمت شده و با استانداردهاي خاصي مبادله گردد. از طرف ديگر، آسيب پذيري سيستم‌هاي انتقال الكترونيكي منابع در برابر تقلب و سوءاستفاده ايجاب مي‌نمود تا از روشهاي امنيتي پيشرفته استفاده شود. (همان منبع)
قانون EFT
كمتر كشوري داراي يك قانون مشخص و معين در ارتباط با بانكداري الكترونيك مي‌باشد، كه از دلايل عمده آن وارداتي بودن اينگونه سيستمها و به

متن کامل در سایت homatez.com