پایان نامه درمورد فرهنگ، عربی، واژگان، تخصصی، ، ترجمه، ترجمهی، تألیف

اکتفا میشود و اطلاعات دیگری نظیر تاریخچه داده نمیشود. به علاوه در واژه نامهها فقط به واژههای عمومی یک زبان اشاره میشود و اسامی خاص (مانند نام مکان ها و اشخاص) کمتر نوشته میشود. با این حال مرز دقیقی بین واژهنامه و دانشنامه نمیتوان تعیین کرد و برخی کتابها مانند لغت نامهی دهخدا به نوعی در هر دو طبقه جای میگیرد.
پیشینه امر فرهنگنویسی در زبان عربی به سیزده قرن پیش میرسد. پس از تألیف نخستین فرهنگدر قرن دوم هجری، فرهنگ نویسی عربی با اهتمام و جدّیت بسیاری دنبال شد به طوری که در سدهی چهارم هجری هشت فرهنگ عربی تألیف شده است و از این نظر آن قرن را عصر طلایی فرهنگ نگاری نامیده اند. پس از آن، تألیف فرهنگهای جدید در قرون دیگر تداوم داشت تا این که در نخستین سالهای سدهی پنجم هجری تألیف فرهنگ دوزبانهی عربی– فارسی آغاز شد. از آن زمان تا پیش از فرهنگهای جدید در زمان ما حدود صد و پنجاه کتاب به شکلها و هدفهای گوناگون پدید آمد.
در میان این فرهنگ ها فرهنگ های مصور نیز پدید آمدند که برخی از آن ها به ترتیب الفبایی و برخی دیگر به ترتیب موضوعی نگاشته شده اند.
طرح موضوع:
یکی از فرهنگ لغتهای مصور عربی، کتاب “المورد المرئی” اثر روحی بعلبکی- فرهنگ نویس برجستهی لبنانی- است. این کتاب به چهار زبان عربی، انگلیسی، فرانسوی و اسپانیولی بوده که در بیست و هشت بخش و در موضوعات گوناگون تألیف شده است. این بخشها عبارتند از :
علم ستاره شناسی، علم جغرافیا، زیستشناسی گیاهی، زیستشناسی جانوری، آناتومی انسان، زراعت، مهندسی معماری، منزل، لوازم خانه، باغبانی، ابزار آلات، لباس، زیورآلات، وسایل شخصی، ارتباطات، حمل ونقل، تجهیزات اداری و دفتری، موسیقی، سرگرمی های خلّاقانه، ورزش، بازی های داخلی، وسایل سنجش و اندازه گیری، دستگاه ها و تجهیزات نوری، سلامتی و ایمنی، انرژی، ماشین آلات سنگین، اسلحه و نمادها.
پژوهشگر در این پژوهش به ترجمه و معادلیابی واژگان عربی کتاب مذکور به زبان فارسی پرداخته است. از آنجایی که این فرهنگ لغت کاملاً تخصصی بوده و هدف از پژوهش حاضر نیز گزینش واژگان و اصطلاحات کاربردی نزد کارشناسان، متخصصان و صاحبان حرف بوده، به ترجمهی صرف اکتفا نکرده بلکه فراتر از آن، به معادل یابی دقیق واژگان پرداخته است. بعد از این کار پژوهشگر به بررسی و تحقیق واژگان و اصطلاحات عربی موجود در کتاب از لحاظ صحت و درستی واژگان، دقت نویسنده در انتخاب واژگان تخصصی مربوط به هر بخش، کاربردی بودن آنها، اشتباهات تایپی و تطبیق واژگان با معادل لاتینشان پرداخته است.
اهميت و ضرورت تحقيق:
با توجه به گسترش روزافزون همکاریهای علمی و اقتصادی میان محافل مختلف آکادمیک در جهان، ترجمه واژه نامهای مصور که بتواند تخصصیترین حوزهها را در خود جای دهد، یک ضرورت به شمار میرفت. پژوهشگر در این اثر بر آن است تا اگر شرکت یا مؤسسه یا نهادی درصدد برقراری ارتباطات اقتصادی یا علمی با یکی از محافل جهان عرب است، با استفاده از این اثر بتواند مقصود خود را به شکلی کاملاً روشن و شفاف بیان نماید، نه آنکه در یافتن برابر نهادههای عربی واژگان صرفا به حدس و گمان بسنده کند.
به گفتهی برخی صاحبنظران رشتههای فنی، در حالحاضر کشور ما به شکل گستردهای اقدام به صادرات نیروی کار و خدمات تخصصی مینماید و از آنجایی که بسیاری از این نیروهای متخصص از زبان عربی اطلاعی ندارند، در انتقال مقصود خویش دچار مشکل و معضل میشوند. به عنوان نمونه میتوان از بخش الکترونیک یاد کرد که مهندسان ایرانی هنگام تعامل و کار در شرکتهای عربی با مشکل انتقال مقصود مواجه میگردند.
در ادامه باید افزود که در آموزش زبان، یکی از رویکردها ESP (English for special purpose) است، این بدین معناست که اگر ما بخواهیم در راستای آموزش زبان عربی جهت اهداف خاصی بکوشیم و فقط لغات مربوط به رشته خاصی را به افراد آموزش دهیم ، ضروری است از واژه نامه هایی که واژگان هر رشته را به صورت مجزا از یکدیگر آورده است استفاده شود.که اثر دارای چنین ویژگی ای است. بنابراین ترجمهی چنین اثری به زبان فارسی بسیار ضروری مینماید ولی به علت حجم سنگین اثر، ترجمهی این فرهنگ از عهده ی یک نفر خارج بوده و در نتیجه ترجمهی کتاب به دو بخش تقسیم شده که بخش اول آن (از صفحهی 1 تا 421) را خانم معینی زاده انجام داده و قسمت دوم آن (از صفحهی 425 تا 832) را خانم محمدی انجام داده است.
همچنین در باب اهمیت این کتاب و ترجمهی آن به زبان فارسی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– این فرهنگ جامع و غنی است که مشتمل بر 25 هزار اصطلاح معاصر در 600 موضوع و در 3500 تصویر و به چهار زبان عربی، انگلیسی، فرانسوی، اسپانیولی در سال 2002 میلادی گردآوری شده است.
– میتوان گفت این فرهنگ در حقیقت در برگیرنده چهار فرهنگ لغت است.
– کتاب مذکور به تازهترین دستاوردهای حوزه‌های مختلف علمی و اصطلاحات صنعتی که در کتاب‌های فرهنگ نویسی دیگر دیده نمیشود، پرداخته است.
– تخصصی بودن و حوزه بندی‌های گوناگون این فرهنگ موجب گردیده تا پاسخگوی نیازهای رشته‌های مختلف باشد.
– ذکر اجزا و جزئیات هر ابزار و وسیله نیز از ویژگیهای منحصر به فرد این فرهنگ است.
– نویسنده در برخی از بخشها، سیر تاریخی تغییر وتحول را در برخی موضوعات به تصویر کشیدهاست. از جمله قسمت ادوات نگارشی و عکاسی در بخش ارتباطات، بخش لباس، اسلحه و موسیقی.
– درکتاب حاضر، تصاویر مربوط به هر رشته با جزئیات دقیق به صورت یکجا آورده شده و اجزای مربوط به آنمعادلیابی شده است. علاوه بر این، در برخی از بخشها یک سیستم یا یک چرخه به تصویر کشیدهشدهاست. که هیچ فرهنگ لغتی با این دقّت به این موضوع نپرداخته است. برای نمونه مراحل تولید برق از انرژی هستهای و انرژی خورشیدی و نیروگاه برقآبی، سیستم سلّولهای خورشیدی، مراحل تولید برق، چرخهی کار پالایشگاه، سیستم برقرسانی در منزل و سیستم خودکارسازی اداری (اتوماسیون اداری) به تصویر کشیده شده است.
سوال های تحقيق :
پژوهشگر در این پژوهش درصدد پاسخگویی به سوال های زیر است:
1-نویسنده در برابریابی تحت تأثیر کدام فرهنگستان است؟
2-آیا نویسنده به کاربردی بودن واژگان و اصطلاحات توجه نموده است؟
3-آیا ساختار واژگان تحت تأثیر ساختار لاتین آن است؟
فرضيه های تحقيق :
پس ازانجام ترجمه و دقت و رصد در واژگان انتخابی نویسنده پاسخ فرضیه ها به شرح زیر حاصل شد:
1- نویسنده در برابر یابی تا حد زیادی به اصطلاحات وضع شده از سوی فرهنگستان زبان عربی لبنان توجه داشته است.
2- نویسنده در برخی موارد صرفا به عربی سازی واژه تاکید داشته و توجهی به کاربرد یا عدم کاربرد آن در زبان عامه مردم توجه نکرده است.
3- در برخی موارد ساختار واژگان تحت تاثیر ساختار لاتین است.
سابقه و پيشينهی تحقيق:
شایان ذکر است که در مورد ترجمه فرهنگ “المورد المرئی” به زبان فارسی کتابی تدوین نشده است. علاوه بر این، فرهنگ مصور دیگری که همانند این کتاب به صورت مصور، چهار زبانه و جزئی نگر بوده و جامع رشته های مختلف باشد،تالیف نشده است.
– فرهنگ های مصور موجود که به زبان های عربی- فارسی بوده، صرفا محدود به یک سری موضوعات عمومی و غیر تخصصی است. برای نمونه می توان فرهنگ هایی که در برگیرنده تصاویر اجزای بدن انسان، تعدادی از پرندگان، وسایل نقلیه و مواردی از این دست اشاره کرد. درحالی که اثر پیش رو، حوزه های مختلف علوم را در خود جای داده است.
– در هیچ کدام از این فرهنگ ها موضوع بسامد واژگان در کتاب ها و اینترنت مورد بررسی قرار نگرفته است.
روش انجام کار :
– برای ترجمه و معادلیابی واژگان عربی این فرهنگ لغت، در ابتدا به فرهنگلغتهای عربی به فارسی عمومی از جمله فرهنگهای معاصر: المنجد لویس معلوف، فرهنگ معاصر عربی به فارسی آذرتاش آذرنوش، فرهنگ لاروس عربی به فارسی حمید طبیبیانو فرهنگ عربی به فارسی عبد النبی قیم مراجعه شده، و معادل فارسی هر لغت عربی از میان آنها استخراج شد.
– بسیاری از واژگان استفاده شده در کتاب، تخصصی بوده و فقط به حوزه های خاصی مربوط میشوند. از آنجایی که هر واژه در حوزه های مختلف، معانی خاص خود را دارد، پس از فرهنگهای عمومی به کتاب های مرجع واژه شناسی تخصصی هر رشته که عموماً انگلیسی به فارسی هستند، مراجعه شده و لغات استخراج شده با آن کتابها تطبیق داده شده و بررسی شدند.
– انتخاب فرهنگ لغات و واژه نامههای تخصصی که به عنوان مبدأ در نظر گرفته شدند، از طریق مشاوره با اساتید هر رشته و کارشناسان امر انجام گرفته و انتخاب منابع، تصادفی نبوده است .
– در مواردی که برای واژگان، معادلی در کتاب های مرجع در نظر گرفته نشده بود، و یا ترجمه ی تحت اللفظی آنها با معادل انگلیسی مطابقت نداشت، از واژه نامههای غیر از زبان انگلیسی استفاده میشد که از آن جمله میتوان به فرهنگ های موجود که به زبان فرانسوی

متن کامل در سایت homatez.com

About: admin