منابع پایان نامه ارشد با موضوع دوره بازگشت

ای به گونه ای گسترده در زاگرس باختری حس شد آسیب چشمگیری به بار آورد و کسان بسیاری را کشت . جنبش های آهسته زمین در بغداد بیم و هراس پدید آورد و باعث فرو ریختن خانه های بسیاری شد .
۹- در دسامبر سال ۱۰۶۳ میلادی مطابق باذیحجه سال ۴۵۵ قمری تکان ممتد زمین لرزه ای در واسط حس شد بی آنکه آسیبی برساند .

۱۰- درنوامبر سال ۱۰۸۷ میلادی مطابق با شعبان سال ۴۸۰ قمری زمین لرزه ای همدان و منطقه همسایه اش جبال را لرزاند . دو برج از دژ همدان فرو افتادو دو منطقه در حومه شهر ویران شد .خانه های بسیاری فرو ریخت و شماری از مردم کشته شدند . به مدت یک هفته پسلرزه های نیرومندی ادامه داشت و ساکنان شهر تا فروکش کردن لرزه ها به فضای باز بیرون شهر رفتند .
۱۱- درفوریه سال ۱۰۹۴ میلادی مطابق بامحرم سال ۴۸۷ قمری زمین لرزه ای در بغداد احساس شده است .
۱۲- در ۲۷فوریه سال ۱۱۳۰ میلادی مطابق با۱۶ ربیع الاول سال ۵۲۴ قمری زمین لرزه مخربی در غرب زاگرس در جبال روی دادو در شهر بغداد در قسمتهایی از شرق و غرب ،تعدادی از خانه ها فرو ریخت و پسلرزه ها تا مدتی ادامه داشت .
۱۳- در۲۵ ژوییه سال ۱۱۳۵ میلادی زمین لرزه در غرب زاگرس در خاک عراق روی داده است .
۱۴- در۱۳ اوت سال ۱۱۳۵ میلادی مطابق با اول ذیقعده سال ۵۲۹ قمری زمین لرزه مخربی در کردستان روی داد و سبب فرو ریختن تعداد زیادی از خانه ها گردید . این زمینلرزه در بغدادبه شدت احساس شد و در شهرهای موصل و جبال و همدان و مراغه به همان خوبی بغداد احساس شد .
۱۵– درمه سال ۱۱۴۴ میلادی مطابق با۲۴ ذیقعده سال ۵۳۸ قمری یک زمین لرزه نیرو مندی در بغداد حس شد بی آنکه به شهر آسیبی برساند .
۱۶- در۱ آوریل سال ۱۱۵۰ میلادی مطابق با اول ذیحجه سال ۵۴۴ قمری زمین لرزه ویرانگری در سرپل ذهاب روی داد و باعث ترک خوردن دیوارها گردید .
۱۷- درمارس سال ۱۱۹۴ میلادی مطابق با ربیع الاول سال ۵۹۰ قمری زمین لرزه ای به گونه ای گسترده در عراق حس شد که در نجف آسیب هایی به بار آورد .
۱۸- در۱۸ نوامبر سال ۱۲۲۶ میلادی مطابق با ۲۵ ذیقعده سال ۶۲۳ قمری زمین لرزه ویرانگری در کردستان شهر زور را ویران کرد .تعداد زیادی از روستاها خراب شدند و پسلرزه تا یک ماه ادامه داشت .
۱۹- در سال ۱۳۱۰ میلادی مطابق با سال ۷۱۰ قمری زمین لرزه ای در کردستان روی داد و خانه های زیادی را ویران کرد .
۲۰- در۵ ژانویه سال ۱۳۱۶ میلادی مطابق با۸ شوال سال ۷۱۵ قمری یک زمین لرزه درهمدان روی داد و بسیاری از مردم کشته شدند .
۲۱- در سال ۱۴۳۰ میلادی مطابق با سال ۸۳۳ قمری یک زمین لرزه در همدان روی داد و تلفات بسیاری به بار آورد و بسیاری از مردم کشته شدند .
۲۲- در سال ۱۴۳۰ میلادی مطابق با سال ۸۳۳ قمری یک زمین لرزه در واسط عراق روی داد.

۲۳- در سال ۱۴۵۷ میلادی یک زمین لرزه در عماره در کنار دجله روی داد ودر بغداد و کوفه و بصره حس شد .
۲۴- در سال ۱۷۶۹ میلادی یک زمین لرزه دربغداد روی داد.
۲۵- در سال ۱۸۰۲ میلادی یک زمین لرزه در سلیمانیه عراق روی داد.
۲۶- در سال ۱۸۲۷ میلادی یک زمین لرزه در زرباطیه عراق روی داد و زرباطیه و بدره را ویران کرد.

۱۱-۲- بزرگای زمین لرزه:

معمولاً در هنگام محاسبات مربوط به تحلیل خطر زمینلرزه ها از یک نوع بزگا مثلاً Ms مربوط به امواج سطحی و یا mb بزرگای امواج حجمی استفاده می شود. اما بدلیل کامل نبودن مقادیر بزرگا در فهرست زمینلرزه ها، لازم است تا به طریقی این کمبود جبران گردد.
مناسب ترین روش آماری که تاکنون در این زمینه معرفی شده، روش آماری کمترین مربعات و یافتن معادله بهترین خط از میان داده هایی است که برای آنها، هر دو بزرگا Ms و mb گزارش شده باشد.
در این پروژه با توجه به کمبود تعداد زمینلرزه هایی که هر دو مقدار Ms و mb گزارش شده باشد، از رابطه ارائه شده توسط کمیته ملی سدهای بزرگ که برای کل ایران معرفی گردیده است، استفاده شده است.
این رابطه به صورت زیر حاصل شده است :

( IRCOLD,1994 )

(1-2) : Ms=1.21Mb-1.29

3-1-1 مقدمه:
برای پی بردن به لرزه خیزی هر گستره، برآورد پارامترهای لرزه خیزی B و ?از ارکان لرزه خیزی هر منطقه محسوب می شود. در این راستا ابتدا ضرورت دارد که زمینلرزه های گذشته دور و نزدیک گستره مورد پژوهش، گردآوری شود.
فرض اساسی در برآورد پارامترهای لرزه خیزی این است که رویداد زمینلرزه ها مستقل از یکدیگر باشند. بنابراین حذف پیشلرزه ها و پسلرزه ها برای هر یک از زمینلرزه های اصلی از فهرست رویداد زمینلرزه ها ضروری است. مسئله دیگر که حائز اهمیت است در نظر گرفتن میزان خطای بزرگای زمینلرزه ها در گذشته دور و نزدیک در محاسبه و برآورد پارامترهای لرزه خیزی یاد شده می باشد.
محققین و دانشمندان این رشته از دانش زمینلرزه شناختی، کوششهای بسیاری در این امر نموده اند تا پارامترهای لرزه خیزی به سوی سرشت واقعی لرزه خیزی هر منطقه سوق داده شود و نشانگر چگونگی آهنگ رویداد زمینلرزه های آینده آن منطقه و منطبق بر چشمه های لرزه زا می باشد.
۳-۲- حذف پیشلرزه ها و پسلرزه ها از فهرست زمینلرزه ها:
همانطور که بیان شد در برآورد پارامترهای لرزه خیزی هر گستره، حذف پیشلرزه ها و پسلرزه ها برای برقراری شرط رویداد زمینلرزه های مستقل از یکدیگر، گام نخست می باشد.بدین ترتیب باید رویداد زمانی و مکانی آنها در نظر گرفته شود. این عمل به دو صورت می تواند انجام شود : یکی حذف دستی پیشلرزه ها و پسلرزه ها با قضاوت کارشناسی و دیگری بکا
رگیری مدل پنجره های زمانی و مکانی با کاربرد رایانه می باشد.
۳-۲-۱- حذف پیشلرزه ها و پسلرزه ها به روش دستی
در این روش برای حذف پیشلرزه ها و پسلرزه ها باید به بررسی زمانی و مکانی فهرست رویداد زمینلرزه های گستره مورد پژوهش پرداخت. در نظر گرفتن فاصله زمانی و مکانی برای رویداد پیشلرزه ها و پسلرزه ها با بزرگای معین بر پایه آنچه قبل و بعد از رویداد زمینلرزه های مخرب تجربه شده است، قضاوتهای کارشناسی با تجربه بسیار همچنین صرف دقت بسیار را طلب می کند، که این امر بسیار مشکل و دشوار است.
این روش با توجه به حجم زیاد و سرعت پایین و وابستگی آن به مهارت و تجربه کارشناسی در تشخیص پیشلرزه ها و پسلرزه ها از زمینلرزه اصلی و به دست آوردن پاسخ توزیع پواسونی زمینلرزه ها ( که از دیگر شروط در برآورد پارامترهای لرزه خیزی می باشد) نیاز به صرف وقت زیاد دارد و زمان اجراء آن برای طرحها و پروژه ها که دارای برنامه زمان بندی می باشند، امکان پذیر نیست، یکی از امتیازات این روش را می توان در حذف نامتقارن رویداد پیشلرزه ها و پسلرزه های یک زمینلرزه از نظر گسترش مکانی دانست، که این امر به سادگی قابل مدلسازی، نمی باشد و معمولاً توزیع مکانی پیشلرزه ها و پسلرزه ها نسبت به رو مرکز اصلی نامتقارن می باشد.
۳-۲-۲- حذف پسلرزه ها و پیشلرزه ها به روش پنجره های زمانی و مکانی:
نظر به اینکه حذف پیشلرزه ها و پسلرزه ها به ترتیب رویدادهایی هستند که پیش و پی آمد رویداد اصلی اتفاق می افتند و فهرست کامل رویداد زمینلرزه های هر گستره ( بدون حذف پیشلرزه ها و پسلرزه ها) معمولاً دارای توزیع پواسونی نیستند. یکی از شروطی که در برآورد پارامترهای لرزه خیزی در نظر گرفته شده است، تبعیت رویداد از توزیع پواسونی است.
متداولترین روش در حذف پیشلرزه ها و پسلرزه ها در نظر گرفتن پنجره های زمانی و مکانی برای رویداد پیشلرزه ها و پسلرزه ها برای بزرگای معین است، که این امر با بکارگیری مدل مناسب بر پایه پژوهشهای انجام شده در سایر نقاط جهان( از جمله پژوهش نوپوف ۱۹۶۴ و ۱۹۷۴ میلادی در کالیفرنیای جنوبی) در حذف پیشلرزه ها و پسلرزه ها با سرعت و دقت لازم صورت می پذیرد.
هر چه این عمل با دقت و ظرافت بیشتر انجام شود، امکان مستقل بودن زمینلرزه ها و تبعیت آنها از فرآیند پواسونی را بهتر فراهم می سازد و می توان ادعا نمود که زمینلرزه ها در حوزه زمان و مکان مستقل از یکدیگر می باشند.
انتخاب پنجره های زمانی و مکانی به دو صورت می تواند انجام شود. یکی پنجره های ثابت و دیگری پنجره های متغیر. بررسی های انجام شده نشان داده است که پنجره های متغیر از نتایج مناسبتری برخوردارند.
شکل کلی مدل پنجره های متغیر زمانی و مکانی به صورت زیر بیان شده است :
( ۲-۳ ) Loge T = aM+b
( 3-3 ) LogL = a /M+/b
به طوری که در روابط فوق T گسترش زمانی بر حسب روز و L گسترش مکانی پیشلرزه ها و پسلرزه ها برای بزرگای معین بر حسب کیلومتر می باشند./b , /a , b , a ضرایب ثابت مدل می باشند که برای هر گستره می توان با توجه به ویژگیهای آن تعریف نمود.
بنابراین با توجه به حذف پسلرزه ها و پیشلرزه از فهرست زمینلرزه های رویداده، فهرست زمینلرزه های اصلی در گستره ۲۰۰ کیلومتری ایلام مشخص شده و در پیوست نیز آورده شده است.
۳-۳- برآورد پارامترهای لرزه خیزی
محاسبات مربوط به برآورد پارامترهای لرزه خیزی بر پایه رویداد زمینلرزه ها و روابط بزرگا- فراوانی آنها صورت می گیرد. تاکنون روشهای متعددی به منظور برآورد این رابطه و محاسبه ضرایب ثابت آن که مشخص کننده پارامترهای لرزه خیزی می باشند ارائه شده که تقریباً همگی بر مبنای رابطه مقدماتی و پایه گوتنبرگ- ریشتر استوار شده اند.
نظر به اهمیت بسیار زیاد این پارامترها در تعیین میزان خطر زمینلرزه در این پروژه از روش نوین کیکو- سلوول(۲۰۰۰ ) استفاده شده است که بر مبنای تابع توزیع دو کراندار گوتنبرگ- ریشتر و روش آماری بیشینه احتمال ( Maximun Likelihood Estimation) بنا گردیده است.
فرضیاتی که می بایست در انجام این پروژه مورد توجه قرار گیرند بشرح زیر می باشند :
– تبعیت زمینلرزه از فرآیند پواسونی به معنای مستقل بودن رویداد زمینلرزه در حوزه زمان و مکان از یکدیگر.
– همگن بودن لرزه خیزی گستره مورد نظر و دارا بودن خصوصیات مشخص لرزه ای در گستره ۲۰۰ کیلومتری پیرامون ایلام.
موارد دیگری نیز در هنگام انتخاب روش و توابع توزیع برای محاسبات پارامترهای لرزه خیزی باید مورد توجه قرار گیرند که مهمترین آنها به شرح زیر می باشند :
– استفاده از توابع توزیع که می توان محاسبه دقیق تر و واقعی تر رابطه بزرگا- فراوانی را داشته باشند ( نظیر توابع توزیع دو کراندر گوتنبرگ- ریشتر).
– بکارگیری روشهای آماری مناسب، نوین و همخوان با توابع توزیع بکار گرفته شده نظیر روش آماری تخمین بیشینه احتمال.
– امکان انجام دسته بندی مناسب، برای زمینلرزه ها و استفاده از رویداد زمینلرزه های تاریخی ( در صورت وجود) به همراه زمینلرزه های ثبت شده دستگاهی ( زمین لرزه های قرن بیستم و قرن حاضر).
– توان در نظر گرفتن عدم قطعیت بزرگا و وارد نمودن خطاهای مختلف برای بزرگا با توجه به دسته بندیها.
– توان در نظر گرفتن بزرگای آستانه(Threshold Magnitude ) و بزرگای حداکثر برای دسته بندی های مختلف.
– توان در نظر گرفتن بازه هایی به منظور نشان دادن نبود اطلاعات لرزه ای به دلایل مختلف.
۳-۳-۱- برآورد پارامترهای لرزه خیزی به روش کیکو(۲۰۰۰):
با توجه به
این که میزان خطای داده های زمینلرزه های گستره مورد پژوهش در زمانهای مختلف قرن حاضر یکسان نمی باشد، بکارگیری روش مقدماتی گوتنبرگ- ریشتر و پردازش مقادیر نهایی از پاسخهای مناسب برخوردار نمی باشند. بنابراین کوشش گردیده است روشی به کار گرفته شود که منطبق بر داده های زمینلرزه ای ایران باشد.
روش تخمین احتمال بیشینه که در سال ۱۹۸۴ برای اولین بار توسط کیکو ارائه شد، مدل نسبتاً مناسبی برای برآورد پارامترهای لرزه خیزی بود. این روش در سالهای ۱۹۹۰ و ۱۹۹۲ تکمیل تر شد. در مدل ۱۹۹۰ بزرگای زمینلرزه با یک بازه( حد بالا و پائین) مشخص می شد، به طوری که بزرگای مشاهده شده در این بازه قرار داشت.
در سال ۱۹۹۲ مدلی ارائه گردید که بازه تعیین بزرگای زمینلرزه برای هر دوره زمانی با یک توزیع نرمال نشان داده شده است و بزرگای مشاهده شده را نیز شامل می شود.
در این روش می توان با در نظر گرفتن خطاهای داده های زمینلرزه ای مربوط به دوره های مختلف، بصورت مدل ارائه شده توسط کیکو، رویداد آنها را در برآورد پارامترهای b و ? دخالت داد.
نتایج حاصل از بکارگیری این روش شامل تعیین پارامترهای لرزه خیزی یعنی ضرایب b و ? ( آهنگ لرزه خیزی)، حداکثر بزرگای پذیرفتنی Mmax و دوره بازگشت و احتمال رویداد و عدم رویداد بزرگای زمینلرزه در زمانهای متفاوت می باشد.
به طور کلی در این روش سه دسته زمینلرزه در نظر گرفته شده است :
۱- دسته اول زمینلرزه های تاریخی که خطای بزرگا برای زمینلرزه های با کیفیت خوب، متوسط و بد به ترتیب ۳/۰ و ۴/۰ و ۵/۰ واحد بزرگا در نظر گرفته شده است.
۲- دسته دوم زمینلرزه های پیش از نصب شبکه لرزه نگاری جهانی( از سال ۱۹۰۰ تا ۱۹۶۳ میلادی) می باشد، که خطای بزرگا برای آنها ۲/۰ واحد بزرگا آستانه ۴.۵ = Ms در نظر گرفته شده است.
۳- دسته سوم زمینلرزه های دستگاهی از سال ۱۹۶۴ تاکنون می باشد که با دقت مناسب ثبت شده اند و خطای کمتری دارند، که برای این زمینلرزه ها خطای بزرگا ۱/۰ و بزرگای آستانه ۴ = Ms در نظر گرفته شده است.
به منظور بررسی روند لرزه خیزی این گستره در قرن حاضر و قرنهای گذشته، روش کیکو- سلوول درهر سه حالت بکار گرفته شده است و نتایج در جدول(۱-۳) آورده شده است.
قابل ذکر است با توجه به اینکه در محاسبه بیشینه مقادیر شتاب زمین و طیف پاسخ از برنامه کامپیوتری seisrisk??? استفاده شده است مهمترین پارامتر مورد نیاز نرخ رویداد سالیانه می باشد . همچنین با توجه به اینکه استفاده از لیست زمین لرزه های تاریخی ( به منظور افزایش بازه زمانی لیست رویداد زمین لرزه ها و افزایش اعتبار نتایج حاصله ) و لیست زمین لرزه های دستگاهی ( با توجه به دقیقتر بودن و کامل تر بودن اطلاعات آنها ) اعتبار نتایج را بهبود می بخشد ، در این پژوهش بطور کلی تکیه اصلی بر استفاده همزمان از این زمین لرزه ها بوده است .

بر اساس بررسیها و محاسبات انجام شده با روش کیکو(۲۰۰۰ ) نرخ رویداد سالیانه زمینلرزه بر حسب بزرگا برای زمینلرزه های بزرگتر ۴ = M در گستره ۲۰۰ کیلومتری ایلام در نمودار(۱-۳ ) ارائه شده است.

نمودار ۳-۱- نرخ رویداد سالیانه زمینلرزه بر حسب بزرگا درگستره
۲۰۰ کیلومتری استان

متن کامل در سایت homatez.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *