منبع پایان نامه ارشد درمورد انتقال اطلاعات، پردازش اطلاعات، حقوق و دستمزد، منابع سازمان

ب کاربران تمایل چندانی به فناوری صرف ندارند بلکه بیشتر خدمت رسانی اطلاعاتی از طرق مختلف (رسانه‌های ارتباط جمعی تا ماهواره و اینترنت) را مد نظر دارند.
لاودن(۱۳۷۸)
“فناوری اطلاعات” عبارت است از تمام اشکال فناوری که برای پردازش، ذخیره و اتصال اطلاعات به شکل الکترونیک بکار می‌روند. تجهیزات فیزیکی که برای این منظور استفاده می‌شوند، عبارتند از: رایانهها، تجهیزات ارتباطاتی و شبکهای.
سویرزک
و شرستا (۲۰۰۳)
فناوری اطلاعات، سخت افزار و مهارت‌های کارکنان را نیز در بر می‌گیرد. همچنین تجدید ساختار و یا مهندسی مجدد فرآیندهای تصمیم گیری و ارتباطات مربوط به فناوری اطلاعات و نیز عملیات در برگیرنده توسعه محصولات یا خدمات جدید بر مبنای فناوری اطلاعات، به عنوان موارد سرمایه گذاری مورد نیاز برای استفاده اثربخش فناوری اطلاعات به شمار می‌آیند.
اندولس، کمپل، ادواردز، گرام، شوبر، ویلدسترم
فناوری اطلاعات شامل محدوده وسیعی از اختراعات و رسانه های ارتباطی است که سیستم‌های اطلاعاتی و افراد را به همدیگر مرتبط می‌کنند.

۲-۲-۱-۲ تاریخچه فناوری اطلاعات
جهان از نیمه دوم سده بیستم وارد عصر تازه‌ای شد و پایان عمر عصر صنعتی آغاز گردید. ابتدا با ورود رایانه به بازار و در ادامه با تحول در حوزه اطلاعات و ارتباطات، رایانه‌ها به فناوری‌های ارتباطی (همچون تلفن و تلویزیون) پیوستند و انقلاب فناوری اطلاعات به وقوع پیوست (جهانگرد، ۱۳۸۵).
واژه فناوری اطلاعات اولین بار از سوی لویت و وایزلر در سال ۱۹۸۵ به منظور بیان نقش رایانه در پشتیبانی از تصمیم گیری‌ها و پردازش اطلاعات در سازمان به کار گرفته شد. بشر از دیر باز سرگرم اموری نظیر شمارش، اندازه گیری، ضبط کردن اشیاء و نیز گزارش دادن اطلاعات به همنوعان خود بوده است که این امور با سرعت و اطمینان پائین و با هزینه‌ی بالا انجام می‌شده است. گذشت زمان موجب تکوین و تکامل مفهوم اطلاع رسانی گردید و انسان اولیه جای خود را به انسان هوشمند داد که در دو دهه اخیر با پدیده‌ی فناوری اطلاعات رو به رو شده و همه شئونات زندگی‌اش را متأثر از آن می‌بیند. از سویی افزایش بی رویه و سرسام آور اطلاعات باعث شده است که سازماندهی، ثبت و ذخیره سازی اطلاعات بیش از پیش پیچیده‌تر و به همین نسبت استفاده و دست یابی به آنها نیز روز به روز دشوارتر شود. تغییر روزانه در فناوری سخت افزار و نرم افزار، جهانی شدن، انتظار بالای ارباب رجوع، فشار رقابتی، نیاز سازمان به داشتن کارکنان متخصص و آشنا به روش‌های فناوری، عدم نیاز به حضور فیزیکی افراد در کلاس‌های آموزشی، نیاز سازمان به بالا بردن کارآیی و اثربخشی کارکنان خود، گسترش دامنه‌ی گردش اطلاعات و سهم مؤثر آن در تصمیم گیری‌ها و برنامه ریزی‌ها و سلسله مراتب بیش از حد اغلب سازمان‌های بزرگ دولتی، فناوری را کانون اصلی توجهات بشر قرار داد. از این رو علم رایانه، ذخیره سازی، بازیابی، حجم اطلاعات و دانش بشری درهم آمیخت و فناوری اطلاعات شکل گرفت (مرتضوی، ۲۰۰۴). اختراع رایانه، امکان پردازش سریع و ذخیره حجم انبوهی از داده‌ها را فراهم آورد و پیشرفت‌های بعدی در زمینه ارتباط بین رایانه‌ها و امکان تبادل داده بین آنها، تبادل و انتقال اطلاعات را در سطح وسیعی ممکن ساخت. این رویدادها به همراه سایر پیشرفت‌های صورت گرفته در زمینه الکترونیک و ارتباطات اعم از میکرو الکترونیک، نیمه هادی‌ها، ماهواره و روباتیک به وقوع انقلابی در زمینه نحوه جمع آوری، پردازش، ذخیره سازی، فراخوانی و ارائه اطلاعات منجر گردید که شکل گیری فناوری اطلاعات حاصل این رویداد بود. در این میان نقش ابزارهای رایانه‌ای و مخابراتی به وضوح مشخص است. این فناوری به سرعت در حال رشد است و فعالیت‌ها و سرمایه گذاری‌های انجام شده در این زمینه به ویژه پس از ظهور پدیده اینترنت، بسیار چشمگیر است. دامنه علوم مرتبط با آن بسیار گسترده و وسیع بوده و مباحثی نظیر علوم رایانه و مهندسی نرم افزار، مخابرات، هوش مصنوعی، سیستم‌های اطلاعاتی مدیریتی، سیستم‌های پشتیبانی تصمیم، مهندسی دانش، فناوری چند رسانه‌ای، مدیریت اطلاعات، امنیت داده و اطلاعات، داد و ستد و ارتباطات انسان – رایانه، ارتباطات گروهی مبتنی بر رایانه، روباتیک و پایگاه‌های اطلاعاتی اینترنتی را شامل می‌شود. پرتوهای این فناوری نوین بسیاری از زوایای زندگی انسان را فرا گرفته است و بسیاری از علوم و موضوع‌ها را تحت تأثیر خود قرار داده است. امروزه موارد استفاده فناوری اطلاعات را می‌توان در آموزش، مدیریت و سازمان، پزشکی، تجارت، امور نظامی، تولید و صنعت، تحقیقات، حمل و نقل، کنترل ترافیک و صنعت نشر به وضوح مشاهده کرد (مرتضوی، ۲۰۰۴).

۲-۲-۱-۳ کاربردهای فناوری اطلاعات
به منظور بررسی میزان به کار گیری فناوری اطلاعات بر اساس تحقیقات قبلی، لیستی از فناوری‌های اطلاعاتی در شرکت‌های تولیدی در قالب ۶ دسته ی زیر تهیه شد:
۱- به کار گیری فناوری اطلاعات در امور اداری۴۴
منظور از این نوع فناوری، کاربردهایی است که به طور عمده در امور اداری و دفتری انجام می‌شود همچون ثبت مستندات و داده‌ها و شامل سیستم‌های صدور صورتحساب، سیستم‌های کنترل موجودی، سیستم‌های حقوق و دستمزد، پایگاه داده و سیستم‌های حسابداری هزینه می‌باشد.
۲- به کار گیری فناوری اطلاعات در ارتباطات ۴۵
به سیستم‌هایی گفته می‌شود که وظیفه انتقال اطلاعات را
بر عهده دارند و اطلاع رسانی و تبلیغ از طریق سایت اینترنتی، فروش مستقیم از طریق سایت اینترنتی، اینترنت داخل سازمان، تبادل الکترونیکی داده۴۶ با تأمین کنندگان، تبادل الکترونیکی داده با مشتریان یا کاربران و کارگروهی همراه با تبادل الکترونیکی اطلاعات را شامل می‌شود.
۳- به کار گیری فناوری اطلاعات در پشتیبانی تصمیم گیری۴۷
شامل سیستم‌هایی است که به مدیران در فرآیند تصمیم گیری یاری می‌رساند و سیستم‌های پشتیبانی تصمیم گیری۴۸، تکنیک‌های تحلیل داده‌ها و سیستم‌های پیش بینی را شامل می‌شود.
۴- به کار گیری فناوری اطلاعات در برنامه ریزی تولید۴۹
کاربردهایی از فناوری اطلاعات است که در عملیات برنامه ریزی تولید انجام می‌شود و برنامه ریزی تولید با کمک کامپیوتر۵۰، برنامه ریزی نیازهای تولید۵۱ و سیستم یکپارچه ی برنامه ریزی منابع سازمان۵۲ را شامل می‌شود.
۵- به کار گیری فناوری اطلاعات در طراحی محصول۵۳
شامل کاربردهایی درباره فرآیند طراحی محصول است و طراحی به کمک کامپیوتر۵۴، ساخت و تولید به کمک کامپیوتر۵۵ و مهندسی به کمک کامپیوتر۵۶ مانند شبیه سازی را شامل می‌شود.
۶- به کار گیری فناوری اطلاعات در کنترل تولید۵۷
درباره به کار گیری سیستم‌های فناوری اطلاعات در فعالیت‌های تولیدی و کنترل کیفیت است.
استفاده از ماشین‌های کنترل عددی یا کنترل کامپیوتری۵۸، استفاده از کامپیوتر در کنترل فعالیت‌های کف کارخانه، به کار گیری ربات ها، سیستم‌های الکترونیکی برای شناسایی محصول، سیستم‌های الکترونیکی برای کنترل کیفیت، سیستم‌های تولید انعطاف پذیر۵۹ و سیستم‌های انبارداری اتوماتیک را شامل می‌شود (ذکردی و همکاران، ۱۳۸۷: ۱۵۷-۱۱۹).

۲-۲-۱-۴ سیستم‌های کاربری فناوری اطلاعات در سازمان
فناوری اطلاعات خود شامل عناصر و ابعادی است که فرآیندهای کسب و کار را تسهیل کرده، به ساده سازی جریان اطلاعات و کار گروهی، افزایش نظارت بر فرآیند، بهبود روابط با مشتریان، بهبود فرآیند طراحی، به‌کارگیری سیستم نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه، اجرای سیستم‌های کیفیت و غیره منجر می شود (گروور۶۰ و همکاران، ۱۹۹۶، به نقل از عمید: ۱۳۸۸: ۲۰۲-۱۸۳).
ابعاد فناوری اطلاعات عبارتند از:
سیستم اتوماسیون اداری: این سیستم منجر به خودکار کردن گردش اسناد، مکاتبات و پیگیری جهت افزایش کارآیی در نظام‌های سازمانی می‌شود.
سیستم ارتباطات الکترونیکی :این بعد در ایجاد ارتباطات به صورت الکترونیکی بین افراد سازمان جهت تسهیم اطلاعات کاربرد دارد.
سیستم اطلاعاتی جامع و یکپارچه: این سیستم بانک اطلاعاتی متمرکزی را جهت پوشش عملیات پردازش اطلاعات حاصل می‌کند.
سیستم اطلاعات مدیریت : این سیستم، اطلاعات مورد نیاز مدیران، سرپرستان و کارشناسان را بدست می‌دهد.
سیستم اطلاعات عملیاتی: برای اتصال و نگهداری داده های فرآیندها یا فعالیت‌های با کارآیی بالا، از این سیستم استفاده می‌شود(توربان۶۱، ۲۰۰۶، به نقل از عمید، ۱۳۸۸: ۲۰۲-۱۸۳).

۲-۲-۱-۵ شاخص‌های توسعه فناوری اطلاعات
دست یابی به یک تعریف دقیق و درست از فناوری اطلاعات عموماً مشکل به نظر می‌رسد. تا سال ۱۹۸۰ رایانه تنها فناوری بود که تحت عنوان فناوری اطلاعات پوشش پیدا می‌کرد. در حال حاضر فناوری اطلاعات تبدیل به چتری شده است که مصادیق آن شامل گروهی از تجهیزات، خدمات، کاربردها، و فناوری‌های پایه می‌باشد. مصادیق فناوری اطلاعات عموما در سه گروه رایانه، وسایل چند رسانه‌ای و ابزارهای مخابراتی طبقه بندی می‌شود (بی ماستر۶۲، ۱۹۹۹ ). (هوانگ۶۳ و همکاران، ۲۰۰۶ ) منابع فناوری اطلاعات را به سه دسته زیر ساختار فناوری اطلاعات، منابع انسانی فناوری اطلاعات، و توانمندی‌های نامحسوس فناوری اطلاعات تقسیم می‌کنند. آنها به این نتیجه رسیدند که شرکت‌های با زیر ساختار و نیروی انسانی قوی فناوری اطلاعات، از توانمندی‌های نامحسوس بیشتری نیز برخوردارند اما این دو دسته عوامل بر عملکرد تجاری شرکت اثری نداشته است. عقیده بر آن است که روند توسعه فناوری اطلاعات در شرکت‌های تجاری فرآیندی یک مرحله‌ای نیست. به عبارت دیگر جریان توسعه این فناوری در شرکت‌ها، از یک فرآیند چند مرحله‌ای پیروی می‌کند که در هر مرحله از آن میزان تأثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد سازمان کاملاً متفاوت از سایر مراحل است؛ بنابراین یکی از لازمه‌های ارزیابی و اندازه گیری دقیق تأثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد مالی این است که در مرحله مناسبی از کاربری فناوری اطلاعات این تأثیر اندازه گیری شود(ملویل۶۴ ،۲۰۰۴). در ارزیابی فرآیند توسعه و کاربری فناوری اطلاعات در سازمان، سه مرحله کلی را تعریف کرده است:
۱- آمادگی الکترونیکی (آمادگی فناوری اطلاعات)
۲- کاربرد الکترونیکی (کاربرد فناوری اطلاعات)
۳- اثرگذاری الکترونیکی (اثر گذاری فناوری اطلاعات)
با توجه به مراحل تکامل سازمانی در کاربری فناوری اطلاعات، می‌توان الگوی توسعه فناوری اطلاعات را به صورت زیر تعریف نمود (نمودار ۲-۲).
۱- شاخص‌های زیر ساختار (مقداری فناوری اطلاعات)
۲- شاخص‌های کاربرد (میزان استفاده از فناوری اطلاعات)
۳- شاخص‌های سیستم‌های کاربردی (میزان توسعه فناوری اطلاعات در انجام یکپارچه فرآیندهای خاص)

نگاره ی۲-۲: جدول مراحل تکامل فناوری اطلاعات درکسب و کار

سطوح انقلابی

سطوح تکاملی

طیف مزایا و منافع بالقوه

۲-۲-۱-۶ موانع به کار گیری فناوری اطلاعات در سازمان
حدود تکنولوژی یک ملت متناسب با حد متوسط توانایی و دانایی آن ملت است؛ و این مسأله را نباید فراموش کرد که هدف در رشد تکنولوژی، ارتقاء سطح زندگی و تحصیلی افراد جامعه و گسترش بازار داخلی قوی و وسیع است و از هر چه بگذریم این مصرف کننده و سازگاری با محیط موجود کشور، دلیل واقعی برای تکنولوژی نوین خواهد بود. کمبود دانش مدیران در زمینه تکنولوژی اطلاعات مانع پذیرش این تکنولوژی در سازمان‌هاست. با این حال موانع اصلی در گسترش فناوری اطلاعات در هر سازمان را می‌توان به شرح زیر بیان نمود:
۱- مدیران عالی
اکثر مدیران عالی به اندازه کافی نقش فناوری اطلاعات را درک نمی‌کنند. این افراد رویکرد یکپارچهسازی را آغاز نمی‌کنند و در مقابل یکپارچه سازی پیشنهاد شده به دلیل ترس از عدم توانایی بعدی در درک فرآیند یا کنترل آن مقاومت می‌کنند. در صورتی که اگر دانش کافی داشته باشند، ممکن است ذهنیت جدیدی داشته باشند. اما به هیچ وجه دورنمای آنها از سازمان و یا شرکت منطبق بر عصر اطلاعات نیست.
۲- کارکنان بخش فناوری اطلاعات
این افراد نیازهای اطلاعاتی مربوط به مدیران را به درستی درک نمی‌کنند و تنها به تکنولوژی تمایل و توجه دارند. متخصصین فناوری اطلاعات آمادگی پشتیبانی یا مشارکت در رویکردهای اصلاحی مبتنی بر اطلاعات را ندارند.
۳- سایر کارکنان عملیاتی
غالب کارکنان فهم استراتژیک ناچیزی از اطلاعات دارند.
۴- کمبود امکانات مالی و عدم اولویت بندی در تخصیص سرمایه
به‌کارگیری فناوری اطلاعات نیازمند سرمایه گذاری و اختصاص بودجه لازم از سود شرکت‌ها و سازمان‌هاست. نیاز به سرمایه گذاری در زمینه فناوری اطلاعات از جمله مسائل باز دارنده در جهت اشاعه فناوری‌های جدید در زمینه اطلاعاتی و ارتباطی در سازمان‌هاست.
۵- کمبود همکاری بین واحدهای تحقیق و توسعه
۶- آموزش و زیرساخت نامناسب (مبارکی و آقازاده، ۱۳۸۷).

۲-۲-۲ بخش دوم: استراتژی‌های تولید
۲-۲-۲-۱ مکاتب استراتژی‌های تولید
طبق تحقیقات انجام شده در ۲۰ سال اخیر، استراتژی تولید در رویکردهای متفاوتی توسعه یافته است. (وس۶۵، ۲۰۰۵)، معتقد است که سه پارادایم متمایز در استراتژی تولید وجود دارد:
۱- رقابت از طریق تولید
در این رویکرد به استراتژی تولید، باور بر این است که شرکت باید از طریق توانایی‌های تولیدی خود رقابت کند و باید توانایی‌هایش را با عوامل کلیدی موفقیت شرکت، استراتژی بازاریابی، استراتژی شرکت و تقاضای بازار همسو سازد. منظور از عوامل کلیدی موفقیت، مواردی مانند هزینه، کیفیت، تحول، نوآوری و انعطاف پذیری هستند که ابعاد رقابتی تولید هستند. منظور از توانایی‌ها نیز این است که قابلیت‌های تولید را با عوامل کلیدی موفقیت شرکت همسو سازیم تا شرکت به بالاترین حد سطح رقابت برسد.
۲- گزینه‌های استراتژیک در استراتژی تولید
پارادایم دوم بر اساس نیاز به سازگاری درونی و بیرونی بین گزینه‌های استراتژیک تولید بنا شده است. اسکینر زمینه‌های کلیدی در استراتژی تولید را شامل کارخانه و دستگاه‌ها، برنامه ریزی تولید، کنترل نیروی کار، طراحی محصول، مهندسی سازمان و مدیریت میدانست. یکی از اجزای این پارادایم، اقتضایی بودن آن است. رویکرد گزینه استراتژیک یک رویکرد اقتضایی است و بسیاری از نویسندگان از واژه‌هایی همچون سازگاری درونی و بیرونی برای آن استفاده می‌کنند.
۳- پارادایم بهترین عمل
پارادایم برجسته سال‌های اخیر، بهترین عمل۶۶ است. منابع پارادایم

متن کامل در سایت homatez.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *