— (253)

دانشگاه علوم انتظامی
دانشکده فرماندهی و ستاد – مجتمع تحصیلات تکمیلی
پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد
موضوع:
بررسی نقش تعامل برون سازمانی روسای کلانتری در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه
استاد راهنما:
دکتر رضا عبدالرحمانی
استاد مشاور:
دکتر محمدپوراسدی
نگارش:
رسول کشتکار
تابستان 92
3689351303020
تقدیم به:
همسرم عزیزم که در تمامی مراحل زندگی در کنارم بوده، هست و مایه دلگرمی من بوده و هست.
تقدیم به:
فرزندانم «رامین و رویا » که وجودشان برایم مایه حیات و زندگی است.

تقدیر و تشکر:
( من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق )
حمد و سپاس خدای عزوجل که انسان را به فضیلت عقل و معرفت آفرید و توفیق تهیه و تدوین این تحقیق را به اینجانب عنایت فرمود.
بعد از حمد و سپاس پروردگار ، لازم می دانم از استاد محترم راهنما جناب آقای دکتر رضا عبدالرحمانی و استاد محترم مشاور جناب آقای دکتر محمدپوراسدی که اینجانب را در مراحل مختلف این پژوهش راهبر و مشوق بوده اند و اندیشه والایشان همواره راهنمای راهم بوده صمیمانه و خاضعانه قدردانی و سپاسگزاری می نمایم.
2286000270827500همچنین برحسب وظیفه بر خود لازم می دانم از تمام عزیزانی که به نحوی در تهیه و تدوین این پایان نامه سهیم بوده اند صمیمانه سپاسگزاری نمایم.

چکیده
جلب اعتماد مردم و ایجاد رضایت مندی در آن ها، تأثیر به سزایی در موفقیت پلیس دارد. کلانتری ها با استفاده از مشارکت افراد و سکنه محلی، اعضاء شوراها، هیئت امنای مساجد، روحانیون، هیات های علمی و دانشگاهی و استفاده از نقطه نظرات آن ها، بر مشکلات امنیتی و انتظامی محدوده استحفاظی وقوف یافته و با سهیم نمودن مردم در امنیت، می توانند بیش از پیش در برقراری نظم و حفظ امنیت موفق باشند. این پژوهش با هدف تعیین نقش تعاملات برون سازمانی روسای کلانتری ها درپیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه و اولویت بندى آن ها طراحى و اجرا گردیده است. روش این تحقیق تحلیلی – توصیفی با طرح پیمایش، جامعه آماری، کلیه روسای کلانتری های شهر کرمانشاه، روسا و اعضای سازمان های رسمی (از قبیل اداره آموزش و پرورش، شهرداری، استانداری، دادگستری، بهزیستی و …) و غیر رسمی (نظیرانجمن ها، بنیاد ها، شوراها، جمعیت ها، کانونها، شبکه ها، شرکتها و غیره) بوده است، که از روش نمونه گیری ترکیبی خوشه ای چند مرحله ای تعداد 384 نفر به عنوان جامعه نمونه تحقیق انتخاب شده، و با استفاده آزمون همبستگی پیرسون، کندال و رگرسیون داده های پژوهش تجزیه و تحلیل شد. نتایج تحلیل همبستگی پیرسون و رگرسیون بیانگر این است که متغیرهای مهارت های ارتباطی (کلامی)، مهارت های ارتباط(غیرکلامی)، تعاملات رسمی و تعاملات غیر رسمی به طور همزمان رابطه معنی داری با متغیر تعاملات برون سازمانی در پیشگیری از جرائم دارند و با توجه به آزمون رتبه بندی کندال مشاهده می شود که کمترین میانگین رتبه را مهارت های ارتباطی کلامی1.23 ، دومین میانگین رتبه را تعاملات رسمی2.85 ،سومین میانگین رتبه را مهارت های ارتباط غیرکلامی3.41 وبالاترین میانگین را تعاملات غیر رسمی 5.00 دارند.
واژگان کلیدی: تعاملات برون سازمانی، روسای کلانتری، مهارت های ارتباطی، پیشگیری از جرم.

فهرست مطالب
-3429028448000عنوان صفحه
فصل اول:کلیات تحقیق
1-1-مقدمه————————————————————————- 2
1-2- طرح مسئله———————————————————————- 3
1-3- ضرورت و اهمیت تحقیق ———————————————————– 4
1-4- اهداف(کلی وجزیی) ————————————————————– 5
1-5- سوالهای تحقیق—————————————————————— 6
1-6-فرضیه های تحقیق—————————————————————– 6
1-7- قلمرو تحقیق——————————————————————– 7
1-8- خلاصه فصل 1—————————————————————— 9
فصل دوم: پیشینه پژوهش و مبانی نظری
2-1- مقدمه ———————————————————————— 11
2-2- مبانی نظری تحقیق————————————————————– 12
2-2-1- تعاریف نظری مفاهیم———————————————————- 12
2-3- پیشینه تحقیق—————————————————————– 15
2-3-1- سازمانهای غیر دولتی———————————————————- 25
2-3-1-1- سابقه پیدایش وتاسیس نهادهی مشارکتی وسازمانهای مردم نهاد در ایران————— 25
2-3-1-2-NGO چیست و زمینه‏های ایجاد آن در کشور ما از کجا آغاز شد؟——————– 26 2-3-1-3- ویژگی‏های یک NGO —————————————————- 27 2-3-2- جامعه مدنی و رویکردهای علمی به آن——————————————–29
2-3-3- ارتباط———————————————————————- 30
2-3-3-1- انواع ارتباط —————————————————————33
2-3-3-2- ارتباطات یک‌ سویه‌ و دو سویه‌———————————————— 35
2-3-3-3- ارتباطات ها به لحاظ سطح————————————————— 36
2-3-3-4- ارتباط بادیگران———————————————————— 39
2-3-3-5- ارتباط جمعی یا عمومی—————————————————– 40
2-3-3-6- تعریف ارتباطات بین‌سازمانی————————————————— 42
2-3-3-7- دسته بندی های ارتباطات برون سازمانی—————————————- 44
2-3-4- سطوح رویکرد تعاملی——————————————————– 47
2-3-4-1- نظر یه تعامل———————————————————— 47
2-3-4-2- اهداف تعاملات پلیس با مدارس ———————————————- 48
2-3-4-3- نقش جامعه پذیری در تعاملات پلیس با مردم———————————— 49
2-3-4-4- ارتباطات میان سازمان پلیس و سایر سازمان ها ونهادها—————————– 51
2-3-4-5- تعاملات و ارتباطات برون سازمانی کلانتری ها———————————— 58
2-3-4-6-ویژگی‌های تعاملات و ارتباطات برون سازمانی———————————— 59
2-3-4-7-پیامدهای ارتباطات برون سازمانی———————————————- 61
2-3-4-8- عوامل مزاحم ارتباطی—————————————————— 62
2-3-5-سازمان پلیس و سایر سازمان ها و نهاد ها—————————————– 63
2-3-6-نظریه های مرتبط با پیشگیری از وقوع جرم—————————————- 64
2-3-7-دسته بندی انواع پیشگیری از جرم——————————————— 67
2-3-7-1- پیشگیری ازمنظر سطح بندی (اولویت ها) ————————————- 67
2-3-7-2-پیشگیری از منظر اجرا ————————————————— 68
2-3-7-3-پیشگیری ازمنظرنحوه عمل(فرایند) —————————————– 69
2-3-7-4-پیشگیری ازمنظررویکرد(پیشگیری کیفری) ———————————— 70
2-3-7-5- تقسیم بندی پیشگیری از جرم بر اساس دیدگاه جرم شناسان ———————– 71
2-3-8-نقش نهادهای اجتماعی در پیشگیری اجتماعی از وقوع جرم ————————— 73
2-4-چارچوب نظری تحقیق——————————————————— 84
2-5-مدل مفهومی تحقیق———————————————————— 86
2-6-خلاصه فصل 2 ————————————————————— 88
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
3– 1- مقدمه———————————————————————- 91
3-2- نوع و روش تحقیق————————————————————- 92
3– 3- جامعه آماری و نمونه آماری و روش نمونه گیری————————————- 92
3-4- روش و ابزار گردآوری اطلاعات—————————————————- 93
3-5- روایی یا قابلیت اعتبار ابزار سنجش———————————————– 94
3-6- روش تجزیه و تحلیل داده های تحقیق——————————————— 97
3-7- متغیر ها——————————————————————– 98
3-7-1- متغیرهای مستقل———————————————————– 98
3-7-2- متغیر وابسته————————————————————— 99
3-8- سوالات پرسش نامه———————————————————- 101
3-8-1- پرسش‌نامه اولیه———————————————————– 102
3-8-2- شیوه انجام پرسش‌نامه—————————————————- 102
3-9- پایایی ابزار سنجش———————————————————- 107
3- 10- مدل تحلیل تحقیق ———————————————————– 108
3-11- خلاصه فصل 3 ———————————————————–– 109
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
4-1- مقدمه———————————————————————- 111
4-2- یافته های موجود در پژوهش————————————————– 111
4-2-1-آمار توصیفی————————————————————— 112
4-2-1-1- بخش دموگرافی——————————————————— 112
4-2-1-2- آمار توصیفی متغیرهای تحقیق——————————————— 119
4-2-2-آماراستنباطی————————————————————- 124
4-2-2-1- بررسی فرضیات با همبستگی پیرسون—————————————- 124
4-2-2-2- آزمون کندال———————————————————– 128
4-2-2-3-تحلیل رگرسیون——————————————————— 129
4-3- خلاصه فصل 4 ————————————————————- 130
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
مقدمه————————————————————————– 132
5-1- بحث در یافته ها————————————————————– 132
5-2- نتایج آمار توصیفی————————————————————- 136
5-3- نتایج آمار استنباطی———————————————————- 136
5-3-1- نتایج آزمون همبستگی—————————————————— 136
5-3-2- نتایج تحلیل رگرسیون——————————————————– 137
5-3-3- نتایج رتبه بندی آزمون کندال———————————————— 138
5-4- بحث در یافته های اصلی و فرعی تحقیق——————————————- 138
5-5- محدودیت های تحقیق——————————————————– 139
5-5-1- محدودیت های در اختیار محقق ———————————————- 139
5-5-2- محدودیت های خارج از اختیار محقق —————————————— 139
5-6- پیشنهادات—————————————————————– 139
5-6-1- پیشنهادات مبتنی بر یافته ها ————————————————- 139
5-6-1-1- پیشنهادات مبتنی بر نتیجه فرضیه اصلی ————————————— 139
5-6-1-2- پیشنهادات مبتنی بر نتیجه فرضیه اول—————————————– 140
5-6-1-3- پیشنهادات مبتنی بر نتیجه فرضیه دوم ————————————— 140
5-6-1-4- پیشنهادات مبتنی بر نتیجه فرضیه سوم ————————————— 140
5-6-1-5- پیشنهادات مبتنی بر نتیجه فرضیه چهارم ————————————– 141
5-6-2- پیشنهادات مبتنی بر تجربه محقق ——————————————– 141
5-6-3- پیشنهادات برای تحقیقات آینده ——————————————— 144
5-7- خلاصه فصل 5 –———————————————————– 144
منابع و مآخذ——————————————————————– 146
منابع فارسی——————————————————————— 146
منابع لاتین———————————————————————- 148
ضمائم ————————————————————————- 150

فهرست جداول
عنوان صفحه
736605651500
جدول 2-1: خلاصه پیشینه های داخلی ———————————————————- 18
جدول 2-2: خلاصه پیشینه های خارجی ———————————————————- 24
جدول2-3-: مدل تحلیلی تحقیق —————————————————————- 88
جدول3-1- اطلاعات دموگرافیک پاسخ دهندگان ————————————————– 101
جدول 3-2- تناظر سؤالات پرسشنامه با اطلاعات مدنظر در تحقیق ————————————— 102
جدول 3-3 -روایی پرسشنامه – فرضیه اول —————————————————— 103
جدول 3-4-روایی پرسشنامه – فرضیه دوم —————————————————— 104
جدول 3-5- روایی پرسشنامه – فرضیه سوم —————————————————– 105
جدول 3-6- روایی پرسشنامه – فرضیه چهارم —————————————————- 106
جدول 3-7- پایایی پرسش‌نامه ————————————————————— 108
جدول 4-1- فراوانی جنسیت—————————————————————— 112
جدول4-2- فراوانی وضعیت تاهل————————————————————– 113
جدول 4-3- فراوانی وضعیت تحصیلات———————————————————- 114
جدول4-4- فراوانی سابقه کار—————————————————————- 115
جدول4-5- فراوانی نوع استخدام————————————————————– 116
جدول4-6- فراوانی نوع سازمان————————————————————— 117
جدول4-7- فراوانی سن پاسخگویان———————————————————— 118
جدول4-8- آمار توصیفی نمرات تعاملات برون سازمانی روسای کلانتری ها——————————— 119
جدول4-9- آمار توصیفی مهارت های ارتباطی (کلامی) روسای کلانتری ها——————————— 120
جدول4-10- آمار توصیفی مهارت های ارتباط(غیرکلامی) روسای کلانتری ها——————————- 121
جدول4-11- آمار توصیفی تعاملات رسمی روسای کلانتری ها—————————————— 122
جدول4-12- آمار توصیفی تعاملات غیر رسمی روسای کلانتری ها————————————— 123
جدول4-13- آزمون همبستگی—————————————————————- 124
جدول4-14- آزمون همبستگی—————————————————————- 125
جدول4-15- آزمون همبستگی—————————————————————- 126
جدول4-16- آزمون همبستگی—————————————————————- 127
جدول 4-17-رتبه ها———————————————————————– 128
جدول 4-18-آزمون آمار توصیفی————————————————————– 128
جدول 4-19- تحلیل واریانس—————————————————————– 129
جدول4-20- رگرسیون———————————————————————- 129
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
7366011493500
نمودار 3-1 رابطه متغیر وابسته و مستقل———————————————————— 99
نمودار 4-1- توزیع فراوانی جنسیت————————————————————- 112
نمودار 4-2- توزیع فراوانی وضعیت تاهل——————————————————— 113
نمودار 4-3- توزیع فراوانی مقطع تحصیلی——————————————————— 114
نمودار 4-4- توزیع فراوانی سابقه کار———————————————————— 115
نمودار 4-5- توزیع فراوانی نوع استخدام———————————————————- 116
نمودار 4-6- توزیع فراوانی نوع سازمان———————————————————- 117
نمودار 4-7- توزیع فراوانی سن پاسخگویان——————————————————- 118
نمودار 4-8- آمار توصیفی نمرات تعاملات برون سازمانی روسای کلانتری ها——————————– 119
نمودار 4-9- آمار توصیفی مهارت های ارتباطی (کلامی) روسای کلانتری ها——————————– 120
نمودار 4-10- آمار توصیفی مهارت های ارتباط(غیرکلامی)روسای کلانتری ها——————————- 121
نمودار 4-11- آمار توصیفی تعاملات رسمی روسای کلانتری ها —————————————– 122
نمودار 4-12- آمار توصیفی تعاملات غیر رسمی روسای کلانتری ها————————————— 123

فصل اول
کلیات تحقیق
20529553126740002379980403161500
مقدمه
نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران یکی از دستگاه های اصلی و کلیدی در برقراری نظم و امنیت فردی و اجتماعی در جامعه است. از استراتژی های مهم ناجا در برقراری نظم و امنیت پایدار با توجه به اصل پیشگیری از جرائم بر مبنای به مشارکت طلبیدن سازمان ها، نهادهای دولتی و خصوصی و آحاد افراد جامعه می باشد.
پلیس پیشگیری ناجا که خط مقدم اقدامات انتظامی پیشگیرانه در گستره جغرافیایی کشور محسوب می شد، با درک ضرورت تعامل با سازمان مذکور علاوه بر اقدامات سخت افزاری، اقتدارگرایانه، پیشگیرانه پلیس به پیشگیری فرهنگی از جرائم با بهره برداری از روش های نرم افزاری پیشگیری مبتنی بر پژوهش های علمی کاربردی نیز متوسل شده و در دستور کار آن (پلیس پیشگیری) قرار دارد.
تصویب پژوهش علمی در خصوص تعاملات برون سازمانی پلیس با تأکید بر افزایش آگاهی های شهروندان در زمینه پیشگیری از جرائم، والبته تصویب عنوان پایان نامه کارشناسی ارشد ذیل «بررسی نقش تعامل برون سازمانی روسای کلانتری در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه» در همین راستا بوده است. با تصویب موضوع محقق با استفاده از تجارب چندین ساله در امور اجرایی و ستادی بر مبنای روش تحقیق علمی، این پژوهش را انجام داده است.
در فصل یک کلیات تحقیق، طرح مسئله و ضرورت اجرای آن و همچنین فرضیات اهداف، جامعه آماری، حجم نمونه، روش جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل آن، و تعاریف عملیاتی متغیرهای تحقیق پرداخته می شود. در فصل دوم مباحث نظری پژوهش بیان می گردد. بر مبنای مباحث نظری الگوی نظری تحقیق ارائه می شود. متغیرهای مستقل و وابسته به تفکیک فرضیه مشخص شده است. در فصل سوم روش اجرای تحقیق، ابزار سنجش شاخص های آماری توصیفی و استنباطی مورد استفاده در پژوهش برای آزمون فرضیه ها بیان می گردد. در فصل چهارم که تجزیه و تحلیل داده ها می باشد، در تجزیه و تحلیل توصیفی داده ها جداول توزیع فراوانی و درصدها و همچنین شاخص های گرایش مرکزی و گرایش پراکندگی مربوط ویژگی های دموگرافیک و نمودار های مربوطه نشان داده شده است. در روش های استنباطی برای تعمیم نتایج بدست آمده از نمونه به جامعه آماری از آزمون T و همبستگی پیرسون و برای اولویت بندی عوامل از آزمون فریدمن استفاده شد. در فصل پنجم تحقیق حاضر نتایج پیشنهادها و راهکارها آمده است.
1-2- طرح مسئله
با توجه به اینکه نتایج تحقیقات و گزارش ها حاکی از تغییر در کمیت و کیفیت جرایم ارتکابی در کلان شهرها و شهرهای بزرگ کشور، به ویژه شهرهایی چون تهران، مشهد و کرمانشاه است به این معنا که میزان های جرم در کشورمان رو به تزاید است و از طرفی جایگاه ارتباطات برون سازمانی در پیشگیری و کاهش جرایم در جامعه نامشخص و تا اندازه ای مبهم می باشد، محقق بر این باور است که ارتباطات و تعاملات سازمان پلیس با سازمان های رسمی و غیر رسمی (مدنی) می تواند در کاهش، کنترل و پیشگیری از جرایم نقشی اساسی داشته باشد. سازمان های مردم نهاد با هر اسم و عنوان و هدفی که تأسیس شده باشند عمدتا (مستقیم یا غیر مستقیم) دارای دو کارکرد آموزشی و یا حمایتی هستند. کارکردهای سازمان های مردم نهاد قابلیت هایی است که می تواند پلیس را در جهت پیشگیری از جرم یاری برساند. اما تا کنون اراده و جدیتی ویژه در خصوص به کارگیری آن (در سطح سازمانی) وجود نداشته است. با این که کارکردهای مثبت زیادی برای ارتباطات برون سازمانی در حل مشکلات قایل شده اند، لکن مروری بر نتایج تحقیقاتی که تاکنون در بسیاری از حوزه های فعالیت پلیس (که مهم ترین آنها جرم، انحرافات و آسیب های اجتماعی و برقراری امنیت است) انجام گرفته نشان می دهد که، ارتباطات برون سازمانی سازمان های دخیل در موضوعات مرتبط با پلیس (مانند بلایای طبیعی، فحشا، فساد اداری، جرایم کامپیوتری و خشونت در مدارس) به علل گوناگون چندان موفقیت آمیز نبوده است.
بنابراین مسئله اساسی محقق، پس از ارائه درونمای از میزان های جرایم در جامعه، به ویژه در شهر کرمانشاه؛ آن است که جایگاه ارتباطات برون سازمانی روساء کلانتری های شهر کرمانشاه با روساء و اعضای سازمان های رسمی (مانند آموزش و پرورش، شهرداری، دادگستری، کشور و…) و غیر رسمی ( نظیر انجمن ها، بنیادها، جبهه ها، جمعیت ها، خانه ها، دفترها، سازمان ها، ستاد ها، شبکه ها، شرکت، شورا، کانون، گروه، موسسه، مجمع، مرکز، هیات ها خوانده می شوند) را مشخص ساخته، بر این امر تاکید کند که ارتباطات برون سازمانی در پیشگیری از جرایم ضعیف است. بر این اساس مسئله اصلی در تحقیق حاضر این است که: تعاملات برون سازمانی روسای کلانتری ها در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه تا چه اندازه اثرگذار است؟

1-3- ضرورت و اهمیت تحقیق
مدیریت نحوه تعامل و ایجاد اجماع میان سازمان های کنشگر از راه مذاکره وگفتگو تمامی سازمان های رسمی و به ویژه غیر رسمی می تواند به ایجاد تفاهم و تعامل سازمانی مناسب برای اجرای طرح ها و مداخله های پیشگیرانه کمک کند. یکی از نتایج کاهش جرایم، توجه به نقش مشارکت های مردمی، به خصوص مشارکت های سازمان یافته مردمی است که مهمترین شکل آن در قالب سازمان های مردم نهاد (یا سمن ها) جلوه می کند.
مشارکت عمومی در پیشگیری علاوه بر کاستن بار مسئولیت و هزینه های دستگاه های دولتی، با افزایش تعامل پلیس و مردم، زمینه های اجتماع محوری پلیس را نیز فراهم یا تقویت می کند. گذشته از آن، مشارکت مردم نقش تعیین کننده ای در کنترل و پیشگیری از جرایم دارد. این نقش به خصوص زمانی جلوه گر می شود که صحبت از پیشگیری اجتماعی رشد مدار می شود؛ جایی که خانواده، مدرسه و اولیا و مربیان نقش کلیدی خود را در کنترل فرهنگ حاکم برکودکان، جوانان و گروههای هم سال ایفا کرده و مانع امتداد مسیر انحرا ف های احتمالی جوانی به سمت ارتکاب جرم می شوند.
به این ترتیب لازم است که پس از بررسی تعامل میان نهادهای رسمی با یکدیگر، تعامل میان نهادهای رسمی با سازمان های مردم نهاد نیز مورد تحلیل قرار گیرد. محقق در این پژوهش به بررسی نقش تعامل برون سازمانی روسای کلانتری در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه می پردازد و پژوهش حاضر به این دلیل اهمیت دارد که:
ارتباطات برون سازمانی شیوه ای جدید برای حل مشکلات اجتماعی در عصر معاصر است.
ارتباطات برون سازمانی ایجاد نوعی مسئولیت اجتماعی (سهیم کردن دیگران) برای تمامی سازمان های دخیل در پیشگیری از جرم است.
ارتباطات برون سازمانی نوعی ارتباط، تعامل و مشارکت میان پلیس و سازمان های رسمی و غیر رسمی در راستای استراتژی جدید ناجا (پلیس اجتماعی محور) است.
ارتباطات برون سازمانی به کاهش بودجه و هزینه های ناجا کمک می کند.
این نوع از ارتباط به افزایش مشروعیت و محبوبیت پلیس در جامعه می افزاید.
و…
1-4- اهداف:(کلی وجزیی)
الف)هدف کلی
نقش تعاملات برون سازمانی روسای کلانتری ها درپیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه.
ب)هدف جزئی
تعیین نقش مهارت های ارتباطی (کلامی)در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه.
تعیین نقش مهارت های ارتباطی(غیر کلامی)در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه.
تعیین نقش تعاملات رسمی روسای کلانتری ها در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه.
تعیین نقش تعاملات غیر رسمی روسای کلانتری ها در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه.
ج) اهداف کاربردی
کاربردهای تحقیق به فراخور یگان استفاده کننده تا رده کوپ قابل استفاده می باشد، در سطح کلان پلیس های تخصصی ناجا با تبیین مناسبات تعاملی موثر فی ما بین سازمان های رسمی و غیر رسمی و پلیس در ارائه برنامه های زیر بنایی پیشگیری ازکاهش جرم ایجاد مسئولیت اجتماعی سازمانها اجرای طرح ارتباطات بین سازمانی اجرای طرح شهر شهروندان مدارفعال ساختن پیشگیری اجتماعی گسترش طرح ارتباطات بین سازمانی و سایر حوزه ها کاهش هزینه دوباره کار وموازی کاری ها……
از این رو استفاده کنندگان از نتیجه این پایان نامه عبارتند از:
1. پلیس پیشگیری ناجا می تواند از نتیجه تحقیق در راستای برنامه ریزی پیشگیری و پیگیری از جرائم از آن استفاده نماید . همچنین پلیس پیشگیری ناجا می تواند بر اساس یافته های تحقیق تعاملات خود را در سطح کلی و اجرایی با با سازمان های رسمی و غیر رسمی دخیل در امنیت و غیر دخیل در امنیت ساماندهی پایدار نماید.
2. روسای سازمان های رسمی دخیل در پیشگیری مانند قوه قضائیه
3- سازمان ها و نهادهای مدنی مانند کمیته ها، انجمن ها، جمعیت ها
4- دانشگاه ها
و….

1-5- سوالهای تحقیق
الف)سوال اصلی
تعاملات برون سازمانی روسای کلانتری ها درپیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه تا چه اندازه اثرگذار است؟
ب)سوالات فرعی
تا چه اندازه مهارت های ارتباطی(کلامی)روسای کلانتری ها در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه موثر است؟
تا چه اندازه مهارت های ارتباطی(غیرکلامی) روسای کلانتری ها در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه موثر است؟
تا چه اندازه تعاملات رسمی روسای کلانتری ها در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه اثر دارد؟
تا چه اندازه تعاملات غیر رسمی روسای کلانتری ها در پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه موثر است؟
1-6-فرضیه های تحقیق
فرضیه اصلی:
بین تعاملات برون سازمانی روسای کلانتری و پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه رابطه وجود دارد.
فرضیه های فرعی:
بین مهارت های ارتباطی (کلامی) روسای کلانتری ها و پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه رابطه وجود دارد.
بین مهارت های ارتباط(غیرکلامی)روسای کلانتری ها و پیشگیری ازجرائم درشهر کرمانشاه رابطه وجود دارد.
بین تعاملات رسمی روسای کلانتری ها در پیشگیری از جرائم و شهر کرمانشاه رابطه وجود دارد.
بین تعاملات غیر رسمی روسای کلانتری ها و پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه رابطه وجود دارد.

1-7- قلمرو تحقیق
1-7-1- قلمرو موضوعی
با توجه به عنوان تحقیق«نقش تعاملات برون سازمانی روسای کلانتری ها درپیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه » می توان قلمرو تحقیق را به لحاظ موضوعی «تعیین نقش تعاملات برون سازمانی پلیس در پیشگیری از جرائم» ذکر نمود. از این رو موضوع اصلی تحقیق تعاملات برون سازمانی نیروی انتظامی برای پیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه است.
حوزه موضوعی تحقیق حاضر پیشگیری از جرم و تعاملات برون سازمانی پلیس با نگاه اجتماعی – ارتباطی می باشد، که تا اندازه ای با حوزه ی پلیسی در هم آمیخته است. با این وصف وجه غالب بر موضوع، جامعه شناسی ارتباطات است.
پیشگیری پلیسی بر قابلیتهای نیروی پلیس در تحقق اهداف پیشگیری از جرم مبتنی است. به عبارت دیگر مبنای پیشگیری پلیسی، اختیارات و تواناییهای نیروی پلیس در پیشگیری از جرم در جامعه است. نیروی پلیس به لحاظ داشتن اختیارات و ابزار ویژه می تواند نقش به سزایی در کاهش نرخ جرایم خواه پیش از وقوع جرم و خواه پس از وقوع آن داشته باشد.
بررسی مبانی پیشگیری پلیسی مستلزم تبیین این مطلب است که این پیشگیری چگونه و تا چه میزان می تواند در جهت تحقق اهداف پیشگیری کیفری و غیرکیفری مؤثر باشد. از این رو، پیشگیری پلیسی، مجموعه تدابیر و اقدامات کنشی و واکنشی نیروی پلیس است که با حمایت از افراد در معرض خطر، افزایش آگاهی های عمومی، نظارت بر اماکن عمومی، افزایش هزینه های ارتکاب جرم و مداخله پس از وقوع جرم، در صدد پیشگیری از ارتکاب جرم در جامعه است (قاسمی مقدم، 1386، به نقل از عباچی، 1384: 45)
از این رو، مشارکتی بودن الگوهای پیشگیری، رویکردهای علمی و خردگرایانه برای ورود به عرصه های عملی سیاست جنایی است که باید با سیاست های عامه پسند و احساسی که طرفدار سرکوب جرم است رقابت کند. همه و همه اینها به معنای به کارگیری علوم مختلف از حقوق و جرم شناسی گرفته تا روان شناسی جنایی و کیفری، علوم زندان، سیاست جنایی، زیست شناسی جنایی و مردم شناسی جنایی برای کنترل، کاهش و پیشگیری از جرم است.

1-7-2- قلمرو زمانی
بخش میدانی تحقیق در شهر کرمانشاه و انجام مراحل تحقیق از نظر زمانی در سال 1392 انجام پذیرفته است.
پس از تصویب تحقیق در اسفندماه 1391، اقدامات لازم و مطالعات مختلف با هدایت و راهنمایی اساتید راهنما و مشاور به عمل آمد که پس از آن با اخذ معرفی نامه های پژوهشی به مراکز وسازمان های مرتبط با موضوع تحقیق از جمله ، روسای کلانتری های شهر کرمانشاه، اداره آموزش و پرورش، شهرداری، پایگاه های بسیج، صنف طلافروشان، شورای اسلامی و کانون جوانان کرمانشاه مراجـعه نمودم.
در کنار آن، مطالعات کتابخانه ای نیز جهت تهیه ادبیات موضوع معمول ، که این اقدامات تا پایان اردیبهشت ماه 1392 ادامه داشت و در خرداد ماه سال جاری سؤالات مربوط به تنظیم پرسش نامه آغاز و پس از تصویب پرسش نامه اصلی توسط اساتید محترم راهنما و مشاور، بین پاسخگویان جامعه آماری توزیع و پس از تنظیم آن توسط پاسخ گویان، جمع آوری گردید.
تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق در تیر ماه سال جاری انجام و در نهایت، نتیجه گیری و ارائه ی پیشنهاد در مرداد ماه به عمل آمد. بنابراین، این پژوهش از نیمه اول اسفند 1391 تا مرداد ماه 1392 جمعأ به مدت 6 ماه به طول انجامید.
1-7-3- قلمرو مکانی
قلمرو مکانی تحقیق حاضر شهر کرمانشاه و جامعه مورد بررسی این تحقیق شامل کلیه روسای کلانتری های شهر کرمانشاه، روسا و اعضای سازمان های رسمی و غیر رسمی می باشد.
1-8- خلاصه فصل اول
تحقیق حاضر با عنوان«نقش تعاملات برون سازمانی روسای کلانتری ها درپیشگیری از جرائم در شهر کرمانشاه» می باشد. مشارکت عمومی در پیشگیری علاوه بر کاستن بار مسئولیت و هزینه های دستگاه های دولتی، با افزایش تعامل پلیس و مردم، زمینه های اجتماع محوری پلیس را نیز فراهم یا تقویت می کند. گذشته از آن، مشارکت مردم نقش تعیین کننده ای در کنترل و پیشگیری از جرایم دارد. این نقش به خصوص زمانی جلوه گر می شود که صحبت از پیشگیری اجتماعی رشد مدار می شود؛ جایی که خانواده، مدرسه و اولیا و مربیان نقش کلیدی خود را در کنترل فرهنگ حاکم برکودکان، جوانان و گروههای هم سال ایفا کرده و مانع امتداد مسیر انحراف های احتمالی جوانی به سمت ارتکاب جرم می شوند.
مسئله اساسی محقق، پس از ارائه درونمای از میزان های جرایم در جامعه، به ویژه در شهر کرمانشاه؛ آن است که جایگاه ارتباطات برون سازمانی روساء کلانتری های شهر کرمانشاه با روساء و اعضای سازمان های رسمی (مانند آموزش و پرورش، شهرداری، دادگستری، کشور و…) و غیر رسمی (نظیر انجمن ها، بنیادها، جبهه ها، جمعیت ها، خانه ها، دفترها، سازمان ها، ستاد ها، سرای، شبکه ها، شرکت، شورا، کانون، گروه، موسسه، مجمع، مرکز، هیات ها خوانده می شوند) را مشخص ساخته، بر این امر تاکید کند که ارتباطات برون سازمانی در پیشگیری از جرایم ضعیف است.

فصل دوم
پیشینه پژوهش و مبانی نظری
2149475331279500221678530816550026955754782820002743200448754500
2-1- مقدمه
یکی از ویژگی های پلیس اجتماع محور استفاده از پتانسیل و توانمندی جامعه درمواجهه با معضلات، مسایل، ناهنجاری ها و جرایم است. پلیس بدون همکاری مردم و مشارکت سایر نهادها نمی تواند در جلوگیری از وقوع جرایم و افزایش ایمنی توفیقی داشته باشد، به لحاظ شغل پلیس که اغلب به دخالت در زندگی مردم می انجامد، مانند ایست و بازرسی ،کنترل عبور ومرور و وسایل نقلیه وکارت خواستن،دستور توقیف ومواردی دیگروجودداردکه موجب برخوردهای منفی بین پلیس وشهروندان می شود رویکردجامعه محوری ضمن پذیرش اصل و ناگزیر ی چنین برخوردهایی تاجایی که می تواند این برخوردهارا به مواجهه مثبت تبدیل می کند. از مصادیق مشارکت شهروندان می توان به استفاده ازجوانان و نوجوانان مدارس وپایگاه های بسیج مردمی در پلیس یاران جوان-همکاری داوطلبانه مردم واقشار ضعیف کم درآمد جهت نگهبان محله وشبگرد(آتاس) وگزارش دهندگان ناامنی های خاص محلات و….. اشاره کرده و در کشور در بسیاری از حوزه های ماموریتی پلیس ازتوانمندی نهادها،سازمانهای دولتی،تشکل های غیر دولتی و اقشار اجتماعی ومخصوصاًجوانان و نوجوانان بهره گرفت.
آنچه مسلم است امروزه آموزش همگانی ومشارکت شهروندان وتعاملات برون سازمانی از عناصر اصلی وظایف و ماموریت های پلیس است و باید ادارات آن خصوصاً کلانتریها و پاسگاه ها با برگزاری جلسات، نشست ها و گفت و گوهای مداوم با خانوادها، صنوف، انجمن های موجود وسازمانهای دیگر دولتی ارتباط وتعامل گسترده نسبت به شناسایی، کنترل و مهار جرم و افزایش احساس امنیت اقدام نمایند.
در این فصل ابتدا به تاریخچه و پیشینه ای از تحقیقات مرتبط با تعاملات نهادهای سازمانی و غیرسازمانی با پلیس پرداخته خواهد شد. سپس تعاریف و مفاهیم مرتبط با تحقیق بیان می گردد. در ادامه مهم ترین نظریه ها، رویکردها و روایت های مرتبط با تعامل، ارتباط و مهارت های ارتباطی ارائه می شود تا درک نظری ما در خصوص تعامل وارتباطات مهارت های ارتباطی ومشارکت مردم از پیشگیری ازجرم و متعلقات آن بیشتر گردد. سپس چارچوب نظری تحقیق و مدل مفهومی تحقیق و در پایان فرضیات تحقیق از مدل مفهومی استخراج و تبیین شده است.

2-2- مبانی نظری تحقیق
2-2-1- تعاریف نظری مفاهیم:
تعامل: بستر سازی برای ارتباط اعتماد و همکاری برای پیش بردن برنامه های کاهش جرم است برای ارتباط وفراهم آوردن امکان آموزش گفتگو ومتقاعد سازی توسط پلیس با نهادهای گوناگون از قبیل: مدرسه، داد گستری، شهرداری و … اساسی ترین عامل وضروری ترین عنصر برای این ارتباط می باشد. (هیوز، 1380: 117)
بدیهی است تعامل مبتنی بر ارتباط دو سویه اعتماد احترام متقابل و خارج از تحمل یکی بر دیگری میباشد پلیس اجتماعی برای پیشگیری از بزه کاری نوجوانان وجوانان ومردم نیازمند تعامل با آنان است واین امر پلیس را قادر خواهد ساخت که در پرتو این تعامل آموزش وآگاه سازی را محقق ساخته ونقش موثرخود را در پیشگیری از بزه کاری ایفا کند( رجبی پور، 1382: 149)
در زمینه های تعامل اجتماعی روان شناسان وصاحب نظران تعاریف عدیده ای ارائه کرده اند که مهمترین آنها ارتباط با دیگران است.
کسی که دارای تعامل اجتماعی است که بتواند با دیگران به شکلی ارتباط برقرارکند. که حقوق و رضایت خاطر طرف مقابل را برآورده کند، بدون این که حقوق ورضایت فردی وشخصیت خود را مورد خطر قرار دهد یعنی این که به شخصیت ما هیچگونه خدشه ای وارد نشود( همان، 16).
تعامل دارای انواع مختلفی است که عبارتند از: الف )تعامل مودت آمیز ب ) تعامل دوری ج )تعامل تفرقه آمیز د ) تعامل محیط شناسی هـ ) تعامل کانونی و) تعامل چند گانه ز ) تعامل تاثیر گذار ح) تعامل حسابگرانه ط) تعامل نمادی ی) تعامل غیر کانونی (دعاگویان، 267:1384)
سازمان: سازمان ها نوعی گروه اجتماعی وابسته به زمان و مکانند که معمولا اهداف از پیش تعیین شده دارند. این گروه ها دارای قوانین و مقررات، سلسله مراتب، و مبتنی بر نوعی عقلانیت هستند. در تعریف مدیریتی، سازمان عبارت است از همکاری مشترک افراد برای انجام مقاصد مشترکی که درپیش دارند. دقت درتعریف فوق نشان می دهد که رابطه منظم ومنطقی بین افراد،وجود هدف های مشترک وهم جهت، وظایف گوناگون از جمله عواملی هستندکه بدون وجود،آنها، ایجاد سازمان ممکن نیست. سازمان زائیده فعالیت گروهی بوده، بطور ارادی تشکیل می شود (صافی، 1380: 45)
سازمان ها به دو گونه اصلی دسته بندی شده اند:
سازمان رسمی: «سازمان رسمی الگوی رفتارها وروابطی که تعمداً و بطورقانونی برای اعضای یک سازمان طرح ریزی شده است» (صبوری، 1384: 125) وبه تعبیر دیگر: «سازمان رسمی نظام اجتماعی عالماً هماهنگ شده ای است که درچارچوب مرز نسبتاً مشخص برای رسیدن به یک هدف کلی یامجموعه هدفها، به فعالیت می پردازد» سازمان رسمی سازمانی است که ازشکل وترکیب خاصی برخوردار بوده،ازیک سلسله همبستگی ها و روابط بین مشاغل ومقاما ت سازمانی براساس سلسله مراتب سازمانی به وجودآمده است. (نایلی، 1372: 10)
سازمانهای غیر رسمی :چستر بارنارد سازمان غیر رسمی عبارت است از سازمانی که به هرگونه فعالیت مشخص منتهی بدون هدف آگاهانه دست بزند (دارای سلسله مراتب نیست وآگاهانه نیست).
کیت دیویس:سازمان غیر رسمی یک شبکه روابط شخصی واجتماعی است که درغالب سلسله مراتب سازمانی وجود ندارد.بلکه خود به خودودر شرایط روابط افرادبایک دیگرشکل میگیرد. هوی ومیسکل:سازمان غیررسمی سیستمی ازروابط شخصی افراداست که به خودی خوددرداخل همه سازمانهای رسمی باعمل وعکس العمل اعضاشکل می گیرد. سازمانهای غیررسمی:تامین خواسته های افرادعضودرسازمان یابه عبارت دیگرتامین رضایت اجتماعی برای اعضاءگروه درواقع علت وجودی سازمان غیررسمی است.
خواسته های اعضاءیا اهداف گروه را اعضا مشخص می کنندواین خواسته ها که تامین آنها موجب ارضاء اعضای گروه می شوددرعین حال عامل انسجام ودوام گروه های غیررسمی است(صبوری، 1384 :20) گروه دوستانه گونه ای ازسازمان غیر رسمی است که به طورتصادفی بوجود می آید.
تفاوت سازمانهای رسمی وغیررسمی: سیستمهای رسمی وغیر رسمی باهم هستند، سازمانهای غیررسمی در داخل سازمان رسمی به وجودآمده ونسبت به آن عکس العمل نشان می دهد.برخلاف سازمان رسمی که به طور آگاهانه وبه دقت برنامه ریزی می شود،سازمان غیر رسمی دارای نظم و ساختار طبیعی است که درمحل کار تکامل پیدا می کند. سازمان غیر رسمی معمولاً همزمان ویاپس از تشکیل سازمان رسمی به وجود می آید در واقع، در درون و بطن سازمانهای رسمی،گروههای احساسی برمبنای نگرش ها وارزشیابی مشترک فرهنگی وعلایق مشترک ازطریق برقراری روابط دوستانه وصمیمی وشخصی به وجود می آید، غفلت از هرکدام از آنهاکوته بینی بوده وبه ضررسازمان است.(هوی، وینک.ومیسکل، سیسیل، 1382 :42)
سازمان های رسمی بطور ارادی تشکیل می شود و یک یا چند هدف تعریف شده و مشخصی را دنبال می کند. سازمانهای غیررسمی گروه هایی سازمان یافته هستند. همه گروه های انسانی دارای ساخت می باشند اما این سازمانها دارای ساخت رسمی نیستند، بلکه رهبران وپیروانی دارند، و رویه ها و ممنوعیت هایی درآنها وجود دارد، اما قوانین عناوین ومقامات حالت مکتوب و مدون ندارند.
2-3- پیشینه تحقیق
الف) مطالعات داخلی:
براساس تحقیقات انجام شده درمراکز پژوهشی و تحقیقاتی، پایگاه اینترنتی ومرکز اطلاعات ومدارک علمی ایران، تحقیقات مشابه درخصوص متغیرهایی همچون بررسی تاثیر تعامل پلیس بامدارس. رابطه احساس امنیت با منزلت اجتماعی پلیس. نقش نهادهای آموزشی در پیشگیری از وقوع جرم و….مشاهده شده که درذیل به مهمترین آنها اشاره می گردد.
– رجبی پور (1382) در مقاله ای با عنوان راهبرد پیشگیری اجتماعی از جرایم (تعامل پلیس و دانش آموزان) ضمن اشاره به ضمن اشاره به آمار جمعیتی جوان کشور، به ویژه دانش آموزان و آمار مربوط به جرایم نوجوانان و جوانان ایران و برخی از کشورها، به موضوع پیشگیری از جرایم پرداخته و سهم پلیس در این ارتباط را در یک فرایند تعاملی با دانش آموزان تعیین کرده است. مقاله با تمرکز بر موضوع پیشگیری اجتماعی از جرم، نقش سازوکارهای پایدار تعامل، آموزش و آگاه سازی سازما نیافته را در این زمینه بر دانش آموزان تبیین کرده است.
– صدق پور و مسعودی (1385) تحقیقی با عنوان بررسی زمینه های نظارت و تعامل همگانی میان پلیس و مردم انجام دادند. این پژوهش نیز در صدد آن است تا با بهره گیری از نتایج حاصله، در زمینه نظارت مردم بر پلیس، موضوع تعامل پلیس و مردم را ارزیابی نموده و نیروی انتظامی را در جهت نیل به اهداف خود یاری کند.
– عبدی و شرافتی پور (1386) تحقیقی با عنوان پیشگیرى از جرم با تکیه بر رویکرد اجتماع محور (تاملى بر نقش پلیس در پیشگیرى اجتماعى) انجام دادند. یافته های این تحقیق بیانگر این است که: نبود یک سیاست هماهنگ و جامع در زمینه پیشگیری از جرم ، فعالیت های متعدد و پراکنده و بی هدف و نبود همکاری میان دستگاه های مسئول در امر پیشگیری از جرم ، مواضع و دیدگاههای متفاوت و گاه متناقض سازمان های مسئول در امر پیشگیری از جرم ، مشارکت ضعیف مردم و سازمانهای غیردولتی به دلیل فراهم نبودن زمینه مشارکت و توجه نداشتن کافی مسئولان به پیشگیری از جرم و پرداختن به آن به شکل فصلی بویژه در دو حوزه قانون گذاری و اجراء از مهم ترین عوامل ناکارآمدى سیاست هاى پیشگیرى در کشور محسوب مى گردد.
در نتایج این تحقیق آمده است: براى پیشبرد پیشگیرى اجتماعى از جرم تعیین چارچوبى براى سهیم شدن همه شهروندان در پیشگیرى و هماهنگ کردن بخش هاى عمومى و خصوصى که در زمینه پیشگیرى از جرم فعالیت مى کنند و مهم تر از آن محدود کردن نقش قانون در پاره اى موارد ، ضرورى مى نماید. تاکید بر نقش خانواده و تلاش براى استحکام بخشیدن به آن ، توجه به محیط هاى آموزشى و بهره گیرى از رسانه هاى جمعى از مهم ترین عوامل موثر در پیشگیرى از جرم محسوب مى گردند.
– عبدی و بهاری (1386) تحقیقی با عنوان «تعامل پلیس با مدارس دبیرستانهای پسرانه شمال تهران وتاثیر آن باکاهش جرایم بارویکردآگاه سازی» انجام دادند. در این تحقیق سه فرضیه تبیین شد که عبارتند از 1- بین تعامل پلیس بامربیان و کارکنان مدارس و کاهش جرایم رابطه معناداری وجود داد. 2- بین تعامل پلیس با اولیا و سرپرستان دانش آموزان و کاهش جرایم رابطه معناداری وجود دارد. 3- بین تعامل پلیس با دانش آموزان مدارس وکاهش جرائم رابطه معنادار وجود دارد. نتیجه این تحقیق بیانگر این است که میان تعامل پلیس با مدارس و کاهش جرایم رابطه معنادار وجود دارد. علاوه بر آن نتایج تحقیق نشان دهنده این است که هریک از این متغیرها با کاهش جرایم ارتباط معنادار و مستقیمی دارد .
– کهریز سنگی (1386) تحقیقی با عنوان رویکرد چند نهادی به پیشگیری از خشونت در مدارس انجام داد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که نابسامانی خانوادگی، نشست و برخاست با دوستان حامل هنجارهای کجروانه، ضعف تحصیلی و ضعف کنترل نظام آموزشی به ترتیب زمینه سازه بروز خشونت در مدارس هستند. طراحی نظام چند نهادی در پیشگری از این انحراف در مدارس، مستلزم استفاده از شبکه ای منسجم و هماهنگ از ابزارهای پیشگیری وضعی و اجتماعی رشدمدار است. ابزارهای پیشگیری وضعی و اجتماعی که در نهاد های خانواده، نظام آموزشی، پلیس محلی(پلیس مدرسه) و گروه همسالان اعمال می شود. با بهره گیری از قابلیت های موجود در این نهادها، از یک سو به کاهش فرصت بروز خشونت با تسلط بر محیط و شرایط پیرامونی (مدرسه)پرداخته شده و از سوی دیگر به حذف و خنثی سازی عوامل تکوین خشونت در سیر تعلیم و تربیت دانش آموز توجه شده است.
– مدبر و چوپانی رستمی (1388) مقاله ای با عنوان پیشگیری اجتماعی از جرایم زنان و دختران (با تأکید بر نقش تعاملی پلیس زن در آن) انجام دادند. در این مقاله سعی شده است که با استفاده از روش اسنادی و مطالعه منابع کتابخانه ای، پس از تعریف مفهوم پیشگیری اجتماعی و انواع آن، به مبانی نظری موضوع، سپس به مهم ترین نقش سازمان های اجتماعی در فرایند اجتماعی کردن افراد، یعنی خانواده، مدارس، رسانه ها و پلیس، در امر پیشگیری اجتماعی از جرایم، پرداخته شود. همچنین بر نقش تعاملی پلیس زن با نهادهای یاد شده نیز تأکید می شود. در نتیجه می توان گفت که پیشگیری اجتماعی از جرایم زنان و دختران، فقط وظیفه پلیس زن نیست، بلکه کلیه نهادهای مسئول در جامعه باید با هم همکاری داشته باشند و با اتحاد با یکدیگر به این مهم عمل کنند. چنانچه هر دستگاه وظیفه خود را به شایستگی انجام دهد و از آن غفلت نورزد، قرار گرفتن در مسیر پیشگیری اجتماعی و اتحاد دستگاه ها با یکدیگر بسیار ساده تر خواهد بود. در پایان این مقاله پیشنهاد شده که برای تحقق پیشگیری اجتماعی در جامعه، کلیه واحدهای مسئول در این امر، دست به دست یکدیگر بدهند و به پلیس اعتماد کنند.
– بهروز جوانمرد(1388) تحقیقی با عنوان تعامل پلیس و دستگاه قضایی ایران در زمینه پیشگیری از جرایم انجام داده که در بخش نتیجه گیری این تحقیق آمده است: به نظر می رسد اگر اقدامات اخیر پلیس، با همکاری سایر دستگاه های مربوطه و با تاکید بر نهاد عدالت کیفری، صدا و سیما و پذیرش عمومی مردم همراه شود، می تواند پایه یک تحول اساسی و گامی در جهت ارتقای کیفیت زندگی در کلان شهرها باشد. روشن است که هماهنگی اقدامات پلیس با سایر دستگاه ها و باورهای مردم، محتاج یک سیاست منسجم و برنامه ریزی دقیق برای کنترل جرایم خرد و حفظ نظم عمومی خواهد بود.
– نوروزی و افراسیابی (1389) مقاله ای با عنوان رویکرد جامعه محور به پیشگیری از جرم در پلیس ایران انجام دادند. نتایج این مقاله بیانگر این است که: تدوین نظام نامه اخلاقیِ اکرام ارباب رجوع برای تمام مشاغل اجرایی پلیس، سیاستگذاری در زمینه رفتار کرامت مدار با بزه دیدگان و متهمان، کاهش مراحل اداری (بروکراسی) در سازمان پلیس و برنامه ریزی برای ارتقای رضایتمندی شهروندان از پلیس، از اهم راهکارهای درون سازمانی است که زمینه مشارکت اجتماعی در تدابیر پیشگیرانه پلیس را فراهم می کند. تدوین تدابیر پیشگیرانه مسئله محور دوجانبه بین نهاد پلیس و نهادهای جامعوی به صورت موردی، برای هم سو سازی تدابیر جاری آن ها با ملاحظات پیشگیرانه و تدوین تدابیر پیشگیرانه مسئله محورِ چندجانبه بین نهاد پلیس و نهادهای جامعوی برای حل مسائل جنایی، از راهکارهای برون سازمانی اجرای این رویکرد محسوب می شوند.
– حبیب زاده و عبدالرحمانی (1390) تحقیقی با عنوان نقش سازمان‌های غیر امنیتی در ایجاد بسترهای امنیت شهرهای ساحلی (با تاکید بر مطالعه موردی شهرستان بندرعباس) و ارائه مدل تعاملی انجام دادند که اهداف اصلی این طرح عبارت بود از: نخست، تشریح و توصیف وضعیت تامین امنیت در محدوده اجرای طرح با تاکید بر نقش هر یک از سازمان های متولی امنیت، به تعبیر دیگر مشخص نمودن سهم هر یک از سازمان های رسمی غیر متولی امنیت در تامین و استقرار امنیت در شهرهای ساحلی و دوم، ارائه الگویی برای ارتباطات بین‌سازمانی در خصوص استقرار امنیت در شهرهای ساحلی.
جدول 1-1- خلاصه پیشینه های داخلی
ردیف نوع منبع محقق عنوان منبع
1 پایان نامه عبدی و بهاری (1386) تعامل پلیس با مدارس دبیرستانهای پسرانه شمال تهران وتاثیر آن باکاهش جرایم بارویکردآگاه سازی
2 مقاله بهروز جوانمرد تعامل پلیس و دستگاه قضایی ایران در زمینه پیشگیری از جرایم
3 مقاله کهریز سنگی رویکرد چند نهادی به پیشگیری از خشونت در مدارس
4 پایان نامه عبدالرحمانی و حبیب زاده (1390) نقش سازمان‌های غیر امنیتی در ایجاد بسترهای امنیت شهرهای ساحلی (با تاکید بر مطالعه موردی شهرستان بندرعباس) و ارائه مدل تعاملی
5 مقاله مدبر و چوپانی رستمی (1388) پیشگیری اجتماعی از جرایم زنان و دختران (با تأکید بر نقش تعاملی پلیس زن در آن)
6 مقاله نوروزی و افراسیابی (1389) رویکرد جامعه محور به پیشگیری از جرم در پلیس ایران
7 مقاله صدق پور و مسعودی (1385) بررسی زمینه های نظارت و تعامل همگانی میان پلیس و مردم
8 مقاله رجبی پور (1382) راهبرد پیشگیری اجتماعی از جرایم (تعامل پلیس و دانش آموزان)
ب) مطالعات خارجی
چنین به نظر می رسد که پس از پایان جنگ جهانی دوم و با شکل گیری دولت رفاه در غرب بود که، رویکرد چندنهادی یا استفاده از سازمان ها و نهادهای مدنی در پیشگیری و کشف جرم و نیز تامین و ارتقاء امنیت پا به عرصه وجود گذاشت. سپس در نیمه قرن بیستم بود که، رژیم های پیشگیری از طریق درمان و بازسازی مجرمان، به عنوان بخشی از دوره خوش بینی برقراری امنیت در جامعه، ظاهر شدند. این دوره با بروز انتقادات فراوان (در خصوص خوش بینی ها)، در دهه 80 میلادی تغییراتی را پذیرفت. دهه 1990 را به لحاظ توسعه رویکرد چند نهادی، تعاملات برون سازمانی و به کارگیری سازمان ها و نهادهای مدنی در بسیاری از حوزه های علمی ، به ویژه حوزه امنیت و پیشگیری از جرم می توان سرآمد دوره های دیگر دانست. چرا که در این دوره برقراری امنیت و پیشگیری از جرم با تاکید بر مشارکت سازمان ها و نهادهای مدنی، بیشترین توجهات را در تمامی جوامع، به ویژه غربی، را نشان می دهد (گیلینگ، 1994: 240)
مروری بر مجموعه پژوهش ها انجام گرفته نشان می دهد که نخستین تحقیقات در باره ارتباطات برون سازمانی به حوزه مدیریت و با رویکرد حل مشکلات اجتماعی و امنیتی به حوزه جرم شناسی و جامعه شناسی جنایی مربوط است. لوینگ و وایت (1961) نوعی از ارتباطات برون سازمانی را پیشنهاد کرده اند که طی آن سازمان های با قلمرو توافق عام با اشکالی مانند توانایی های یک جانبه، دو جانبه، با منابع تخصص یافته کم یاب مشتری، خدمات کارگری و دیگر منابع، می توانند با یکدیگر به برقراری ارتباطات بپردازند.
لیتاک و هایلتون (1962) در خصوص ارتباطات برون سازمانی سازمان های مستقلی که با هم همکاری دارند و به دنبال رفتارهای منظمی هستند، به تحقیق پرداختند. چارچوب کلی ایده آنها این بود که آژانس های همکاری، اگر چه رسمی اند، اما با بخشی از وابستگی های درونی میان سازمانی روبرویند که تعریف استانداردی از شرایط دارند. رید (1965 و 1969) با تاکید بر روابط سازمان های مستقل با افزودن چارچوب تئوریکی لیوینگ و وایت و لیتاک، هالیتون اظهار کرد که سه نوع اساسی الگوی رفتار در ارتباطات بین سازمان وجود دارد: مستقل، وابسته و متخاصم (ویگاند، 1977و 1974).
همانگونه که ملاحظه می شود، تحقیقات اولیه در خصوص ارتباطات برون سازمانی اساسا بر ارتباطات میان سازمان های رسمی و شرکت های بزرگ اقتصادی (با مولفه های چون قانونی بودن، نیازهای اطلاعاتی سازمان ها به یکدیگر و بالاخره عامل ثبات و استواری ) برای کسب سود بیشتر تاکید داشت و از ارتباطات میان سازمان ها و نهادهای مدنی با تاکید بر حل مشکلات اجتماعی خبری نبود.
در یکی از آخرین و گسترده ترین تحقیقات در باره ارتباطات برون سازمانی (که منابع مختلف بین سال های 1984 تا 2003 را مورد بررسی قرار داه است)، مشخص گردید که علاقه مندی های مختلفی در حوزه های روانشناسی اجتماعی (برای نمونه تئوری های تخصیص و نقش، مدل های پردازش اطلاعات اجتماعی) و علوم اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و مدیریت (مانند تئوری های ساختاری و سازمانی، شبکه ها فضای ارتباطاتی، تئوری هویت اجتماعی، تئوری انطباق ارتباطات) طی بیست سال گذشته (از سال 1984 تا 2003) به وجود آمده و تئوری های مختلفی برای حل مشکلات و بحران های مختلف اجتماعی، که امنیت و جرم مهم ترین آنهاست، ظهور یافته است.
یکی از یافته های مهم این تحقیق آن بوده که گروهی از محققان حوزه های مختلف (مانند پاتنام و فیرهورست، تیلور و توروجیلو، شیاپلو و فیرکلوگ، پائول سن، گراهام، جونز، کالان و گالیوس در سال های پس از 2000) به این نتیجه رسیدند که در تحلیل ارتباطات (درون و بین) سازمانی برای غلبه بر مسایل اجتماعی باید از تئوری های همه علوم در سطوح متنوع (خرد و میانه و کلان) سود برد.
کراتز پیش تر (1998) در تحقیقات اش دریافته بود که روابط مستحکم یک سازمان با سایر سازمان ها اثرات و حوادث نامشخص و غیر قابل پیش بینی را کاهش داده، انطباق و سازگاری از طریق افزایش تسهیم ارتباطات و اطلاعات را ارتقاء می بخشد. جونز و همکاران اش دریافتند که حوزه ارتباطات برون سازمانی در دهه 1990 شاهد افزایش میزان تحقیقات مربوط به مدیریت بحران در موضوعات عمومی و به خصوص در مشکلات اجتماعی مانند ترافیک، حوادث و بلایای طبیعی، پیشگیری از جرم، امنیت و ارتقاء سرمایه اجتماعی بود. این تحقیقات اثرات راهبردهای مدیریتی را از طریق ارتباطات میان سازمانها جهت حفظ یک تصویر مثبت مورد بررسی قرار داده اند (جونز و دیگران، 2004: 750- 722 ).
مجموعه تحقیقات در حوزه های گوناگون، باعث گردید تا ارتباطات برون سازمانی، که رویکرد چند نهادی یکی از زیرگروه های آن می باشد، به عنوان یکی از حوزه های تخصصی علوم ارتباطات و نیز به عنوان رشته ای فرعی (و مورد علاقه سایر علوم انسانی) طی دهه های گذشته رشد سریعی را تجربه کند، به طوری که نه تنها اکثر کالج ها و دانشگاه های آمریکایی، حداقل یک درس را در این حوزه ارائه می کنند، بلکه دوره های فوق لیسانس ارتباطات سازمانی حدودا در 75 دانشگاه و دوره دکتری نیز در 35 دانشگاه ایالات متحده آمریکا راه اندازی شده است ( فرهنگی و صفرزاده و خادمی، 1383: 68).
به نظر می رسد طی سال های اخیر توجه به مبحث ارتباطات برون سازمانی در خصوص حل بسیاری از مشکلات اجتماعی (مانند بهداشت و سلامت، ورزش، خدمات عمومی، آموزش، جرم و امنیت) افزایش یافته است (ابویی و اسدی و غریبی، 1386: 159). برخی از مهم ترین تحقیقات مرتبط با ارتباطات برون سازمانی به قرار ذیل است.
رابرت رینر در کتاب «نظم و قانون: یک راهنمای مفید برای شهروندان در مورد جرم و کنترل آن» به بررسی انواع راهبردهای پیشگیری و کنترل جرم با تاکید بر سازمان های رسمی و غیر رسمی می پردازد. وی بر این باور است که ارتباطات برون سازمانی پلیس با سایر سازمان ها یکی از کلیدهای اساسی پیشگیری از بروز و گسترش جرم در جامعه است.
مور و همکارانش (1390) با تدوین کتابی با عنوان «مدیریت و رفتار سازمانی نیروی پلیس» فصلی مجزا را به ارتباطات (درون و برون سازمانی) اختصاص دادند. آنها بر این باورند که مدیران و فرماندهان پلیس باید از نحوه برقراری ارتباطات متقابل با کارکنان، هم‌قطاران، مدیران ارشد و سهامداران فعال در خارج از سازمان آگاهی کافی داشته باشند، چرا که ارتباطات بین فردی و برون سازمانی ضعیف میان ماموران در درون و بیرون از سازمان، معمولا به تصمیم‌گیری‌های ضعیف می‌انجامد. یافته ها نشان داد که برخی از رموز موفقیت پلیس ها در حوزه کاری اشان، این بود که ضمن برقراری ارتباطات موثر با همکاران (به جهت میان فردی در درون سازمان)، ارتباطات میان فردی یا گروهی موثری (در بیرون از سازمان) برقرار کرده بودند (مور و همکاران، 1390: 41)
در کنار این، آنها دریافتند که کانال‌های ارتباطاتی پلیس میان افراد و سازمان ها باید به طور کامل مشخص شوند تا از این راه، تبادل اطلاعات در سطوح مختلف سازمان و همچنین تفویض اختیارات در آن ممکن شود. این امر تا اندازه زایادی به کارآمدی بهتر پلیس ها کمک کرده به رضایت شغلی آنها می‌انجامند. مور و همکارانش خاطر نشان کردند که افراد جامعه تأکید زیادی را به همکاری، تعامل و ارتباطات هدفمند پلیس با دیگر گروه ها و سازمان ها در خصوص ماموریت های پلیسی از خود نشان میدهند (همان، 76).
یکی از یافته های مور و همکارانش آن بود که تعامل اجتماعی پرمحتوا برای پیشرفت پلیس ها ضروری و در سطح فردی، منبع مهم تکامل شخصی است. هر کاری که ما انجام می‌دهیم در ارتباط با دیگران است… در شرایط مشخص، افراد و البته پلیس ها جدا از گروه‌های اجتماعی نیستند و همه به کمک یکدیگر نیاز داشته، با هم تغییر می‌کنند. علی ای حال اگر چه ساختار سازمانی، چارچوب لازم را برای برقراری ارتباطات رسمی فراهم می‌سازد و مزیت این نوع ارتباطات قابل پیش‌بینی بودن آنهاست، با این وصف ارتباطات غیر رسمی پلیس پیچیده تر، عمیق تر و غیر قابل پیش بینی تر است. از این رو پلیس ها نیازمند دقت و توجه بیشتر در این موردند (همان، 277).
شاو(1388) درکتاب پلیس، جوانان و پیشگیری از جرم عنوان داشته است نقش پلیس می تواند دراصل بازدارنده یا پیشگیرانه باشد. مصادیق رویکردبازدارنده شامل حضور افراد یونیفرم پوش پلیس برای اهداف نظارتی یا استفاده از ماموران مخفی پلیس است.
رویکرد پیشگیرانه می تواند شامل آموزش پیشگیری از جرایمی ماننداستعمال موادمخدر- سرقت- وجرایم منافی عفت باشد نویسنده ضمن بررسی تجربیات وبرنامه های همکاری پلیس ومردم نسبتاًساختارمندبه نظر خواهد رسید،درصورتی که پلیس بخشی از برنامه جامع تر یا شبکه مشارکت چندجانبه راتشکیل دهد. «الیور» (1990) شش علت یا هدف برای ایجاد ارتباطات برون سازمانی برشمرده که عبارت است از: «ضرورت»، «عدم تقارن»،«تقابل»،«کارآیی» ،«ثبات»،«مشروعیت» (کرباسیان، 1388: 29).
علل دیگری نظیر تحقیق و توسعه، ایجاد همکاری و هماهنگی برای حل مشکلات اجتماعی مانند قاچاق و بالاخره همکاری سازمان ها در جهت ارائه خدمات دولتی اقامه شده است (زارعی، 1385: 18).
به نظر می رسد توسعه و پیشرفت جوامع، تا اندازه ای بازتابی از نظام ارتباطی بین سازمان ها باشد.در یکی از تحقیقات، نشان داده شده که در ایالات متحده شرکت ها و سازمان هایی که از بیشترین رشد برخوردار بوده اند، موفقیت آنها به سبب داشتن ارتباطات برون سازمانی بوده است. ارتباطات برون سازمانی، همواره یکی از عوامل اثرگذار بر تولید و گسترش دانش، بازار و خدمات بوده و زمینه ساز انسجام و هماهنگی در جامعه، تعامل دیدگاه ها و ترکیب ایده هاست . (زارعی و همکاران، 1385: 15).
ارتباطات برون سازمانی تا اندازه ای زیادی می تواند در جریان ارائه اطلاعات از طریق تکنولوژی های اطلاعاتی برای سازمان هایی که در این فرآیندها شرکت دارند، را تسهیل نماید. ارتباطات برون سازمانی اگر چه مسئولیت های خطیری برای سازمان های دخیل در آن به وجود می آورد، لکن بسیاری از هزینه های جاری و سالانه ارتباطی را کاهش داده، قابلیت های سازمان را افزایش می دهد (کاوه، 1391: 117) .
– مطالعه «ارتباطات برون‌سازمانی» از این بابت که سازمان‌ها هرگز به تنهایی عمل نمی‌کنند و همیشه در ارتباط متقابل با یکدیگرند و از آنجا که ارتباطات برون سازمانی نخستین وظیفه مدیریت برنامه‌ریزی قلمداد شده و امروزه ارتباطات بین سازمانی جزو مهمترین ابزار مدیریت به ویژه در محیطهای پیچیده و آشفته است ، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می باشد. (زبردست، 1383: 79)
– یافته های «ترومن» نشان داد که ارتباطات برون سازمانی قابلیت های ارزشمندی مانند شیوه های انتشار سریع اطلاعات، نوآوری های سریع، و افزایش رقابت ها برای سازمان های دخیل در ارتباط بوجود می آورد (ترومن، 1996؛ راب و میلوارد، 2003). تحقیقات جدیدتر در این باره به این سو گرایش دارند که ارتباطات برون سازمانی فرآیندی دینامیک است که در حل بسیاری از مشکلات اجتماعی از بهداشت و سلامت گرفته تا کاهش جرایم، و ارتقاء امنیت به سازمان ها کمک می کند.
جدول 2-2-خلاصه پیشینه های خارجی
ردیف نوع منبع محقق عنوان منبع نظریه پرداز
1 تحقیق لیتاک و هایلتون (1962) ارتباطات برون سازمانی سازمان های مستقلی که با هم همکاری دارند و به دنبال رفتارهای منظمی هستند
2 کتاب مور و همکاران (1390) مدیریت و رفتار سازمانی نیروی پلیس
3 کتاب مارگاردشاو(1388) پلیس، جوانان و پیشگیری از جرم
4 تحقیق ترومن، 1996؛ راب و میلوارد، 2003 ارتباطات برون سازمانی قابلیت های ارزشمندی مانند شیوه های انتشار سریع اطلاعات، نوآوری های سریع، و افزایش رقابت ها برای سازمان های دخیل در ارتباط بوجود می آورد
5 تحقیق ویگاند، 1977و 1974 سه نوع الگوی رفتار در ارتباطات بین سازمان عبارتند از: مستقل، وابسته و متخاصم.
2-3-1- سازمانهای غیر دولتی
2-3-1-1- سابقه پیدایش وتاسیس نهادهی مشارکتی وسازمانهای مردم نهاد در ایران
زندگی مشارکتی تجربه جدیدی در سرزمین مانیست واین کشور، تاریخی طولانی از فعالیتهای خیر خواهانه و بشر دوستانه داشته است. مشارکت به عنوان امری برخاسته از مذهب، مدنیت، آداب وسنن اجتماعی در همه عرصه های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، دفاعی و سیاسی کشور حضور پررنگ داشته است. تاریخ این نقطه ازجهان شاهد مقاطع حساس و سرنوشت سازی است که از آن جزء با مشارکت وحرکت دوطلبانه، غیرممکن بوده است.
در ایران گذشته،کشورمان سرشار از مشارکت اجتماعی است یکی از الگوهای آن تشکل های سنتی مانند: وقف و نذر می باشد که از بطن همکاری مردم برای رفع نیازهای اقتصادی و ارائه خدمات اساسی ظاهر شده اند این تشکل ها در مقابله با حوادث ناگوار و پر کردن شکاف هایی که دولت از عهده آن بر، شبکه اطمینان اجتماعی رابرای طبقات محروم ایجاد کرده اند. چنین تشکل هایی ریشه در فرهنگ و سابقه بشر دوستانه مردمان این سرزمین، روحیه آزادی خواهی و ارزش های دینی آنان دارد. آن ها در شرایط مختلف زمانی تاب آورده اند و با وجود تنگناها و محدودیت های مختلف هنوز به حیات خود ادامه می دهند .
فقدان امنیت، شرایط اقلیمی وجغرافیای، فقراقتصادی، آموزه های دینی مانند: سنت وقف ونذر وخمیرمایه های ارزشی وفرهنگی این سرزمین موجب استمرار وبقای فرهنگ مشارکتی درقالب وانواع معتعدد تعاون وهمکاری ده است. وجود دارالایتام، موسسات خیریه که از راه وقف ونذر اداره می شده اند، تعاونی هایی سنتی و…. ازمصادیق الگوهای مشارکتی موجود درکشور ازگذشته دور تابه حال بوده است.
درحال حاضر بیشتر فعالیت های امدادی وخیر خواهانه درایران توسط سازمان هایی از نوع دولتی – غیردولتی صورت می گیرد ؛کمیته امداد امام، بنیاد شهید، جهاد سازندگی، بنیاد مسکن، جامعه زنان داوطلب بهداشت، که در بدو تشکیل عمدتاً به صورت داوطلبانه واز بین مردم بوده وبه تدریج به دلیل گسترش روز افزون وبالا بودن تعداد اعضای آن در سطح وسیع، مدیریت در آن ها نهادینه شده وبه صورت دولتی در آمده است (سعیدی، 1382: 34).
در سالهای اخیر، انجمن ها ونهاد هایی برای فعا لیت تخصصی و ضروری در عرصه های مختلف فرهنگی واجتماعی مانند: مبارزه بامعضل اعتیاد به مصرف،کودکان، زنان ومحیط زیست به وجود آمده اند که درکنار انجمن های حرفه ای وصنفی که سابقه تشکیل وفعالیت آن هابه چند دهه قبل برمی گردد فعالیت می کنند؛ همچنین دراین راستا اشکال سنتی تر فعالیت های غیر دولتی (خیریه) نیروی تازه نفس وجوان نیز در کنار آنها قرار دارند (نجفی ابرندآبادی ،1384: 51)
طی سالهای اخیر سازمانهای غیر دولتی فراوانی درکشور شکل گرفته و به فعالیت مشغول شده اند. برخی منابع شمار سازمان های غیر دولتی ایرانی را حدود پانزده هزار تخمین می زنند که به نظر می رسد قدری اغراق آمیز باشد. با این حال انجمن تنظیم خانواده ایران که خود یک سازمان غیردولتی است اقدام به تهیه فهرست وآمارگیری از سازمان های غیر دولتی کشوردر قالب یک کتاب باعنوان «بانک اطلاعاتی سازمان های غیردولتی ایرانی» نموده است که درآن مشخصات بیش از دو هزارسازمان غیر دولتی به چشم می خورد (نمازی،1381: 255)
سازمانهای غیردولتی، نهادی قدیمی با مفهومی جدید است که ریشه در تاریخ گذشته بر دارد و از زمان های گذشته با مطرح شدن مدیریت اجتماعات بشری پابه عرصه وجود نهاده است. این نهادهای اجتماعی علاوه برریشه های تاریخی، دارای سابقه تاریخی دیرینه در ایران و اسلام اند. نوع جدید این سازمان ها در دینای مدرن با نام سازمان های مدنی یا سمن هستند.
2-3-1-2- NGO چیست و زمینه‏های ایجاد آن در کشور ما از کجا آغاز شد؟NGO یک سازمان غیردولتی و غیرانتفاعی است. نه وابسته به دولت است و نه اثری از حاکمیت درون آن پیدا می‏شود. نه بودجه‏ای از دولت به صورت رسمی می‏گیرد ولی دارای اساسنامه مدون است و تشکیلاتش از قبل ثبت شده. یکی از مهمترین خصوصیات NGO داوطلبانه بودن آن است که با توجه به نیاز جامعه ایجاد می‏شود. چند نفر دور هم جمع می‏شوند و به این نتیجه می‏رسند که به طور مثال با مصرف یا پخش مواد مخدر به صورت داوطلبانه و خودجوش مبارزه کنند. البته یک NGOمجاز است فعالیتهای خودش را سامان دهد و اگر کارش به نتیجه برسد درآمد هم کسب کند و این فقط در راه توسعه و اهداف تشکیلات خودش است و سود در NGO معنا ندارد NGO، سازمان‏های غیردولتی، گروهای شهروندی داوطلب، گروه های نفع عامه یا خیریه هیچ کاری به مسئولیت دولت ندارند و در بعضی جاها از مطالبات مردم در مقابل دولت دفاع می‏کنند یعنی مجاز به انتقاد از دولت می‏باشند. سوال اساسی این است که نقش احزاب چه می‏شود؟ در برخی کشورهای غربی اگر دولت کاری انجام دهد که از نظر دیگران اشتباه باشد NGOها دور هم جمع می‏شوند و کار احزاب را انجام می‏دهند. به دولت معترض می‏شوند و احزاب دخالتی نمی‏کنند. البته این خود مشکلی شده و بسیاری از NGOها بازوی احزاب شده‏اند. در کشور خودمان هم این اتفاق گاهی افتاده است یعنی NGO شده است ابزار دست گروه‏های قدرت، یا می‏شود این طور هم گفت که بعضی اوقات NGO تشکیل می‏شود که دقیقاً همین کار را انجام دهد. گاهی مسئولین دولتی پول می‏گذارند، هزینه می‏کنند تا این سازمان‏ها را تشکیل دهند تا مورد حمایت قرار بگیرند.
2-3-1-3- ویژگی‏های یک NGO داوطلبانه بودن، خودجوش بودن، هدف و تفاق مشترک، حرکت طبق اساسنامه مدون، قانونمندی، برنامه مشخص، استقلال و وابسته نبودن، مسئولیت پذیری از خصوصیات بارز NGO است.طبق قطعنامه های 1950 و 1968 اکوسوک:
«سازمان های غیردولتی سازمان هایی هستند که به وسیله معاهدات بین الدولی ایجاد نمی شوند و شامل سازمانهایی هم می شوند که افراد منتخب از سوی مقامات دولتی را به عضویت می پذیرند مشروط بر این که این افراد مانع آزادی عمل این سازمانها نشوند.»
امروزه سازمانهای غیر دولتی با فعالیت غیر انتفاعی وداوطلبانه برای ارائه خدمات عمومی به فعالیتهای می پردازند.سازمانهای فوق،درواقع شامل جمعیتها،گروهها ونهادهای انسانی خودجوش وبرآمده ازمردمی هستند که مهمترین مشخصه خودرااستقلال از نهاد دولت بیان می کنند.
«سازمانهای غیر دولتی،بنا به تعریف بانک جهانی،درکاهش دردها،افزایش منفعت فقیران،حفظ محیط زیست، تامین خدمات اجتماعی وتوسعه اجتماع ملی فعال هستند» (چاروسه،1381: 124)
لذا ملاحظه می شود که سازمانهای غیر دولتی، ویژگی ها، کارکردهاوعملکردهای مهمی رادارامی باشندکه به تبع ما در موردآنها، «دراواخر دهه 1980به این سو، تعدادسازمانهای غیر دولتی فعال در بخش های مختلف آفریقا وآسیا تقریباً دوبرابر شده است. درشرق و مرکز اروپا و جمهوری های مستقل مشترک المنافع تعداد سازمانهای غیردولتی در مقایسه با تعداد بسیار اندک آن درسال1989سه تاچهاربرابرشده است» (چاروسه، 1381 : 123)
سازمانهای غیردولتی ازنگاه( اعرابی) : سازمانهای مردمی هستند متشکل ازداوطلبانی که هدف خاصی رادنبال می کنندوخدمات غیر انتفاعی ارائه می دهند.
سازمانهای غیر دولتی،یعنی هرحرکت سازمان یافته داوطلبانه که به صورت غیرانتفاعی وبه منظور هدف خاصی برای مردم انجام پذیرد.
موسساتی که مستقیماً ازبودجه دولتی استفاده نمی کنند واعضای آنها درمقابل فعالیتی که انجام میدهند،مسئولیت واگذار شده دولتی ندارند.
گاهی این اصطلاح هم مفهوم «سازمانهای مردمی»هم بکار برده می شود.(اعرابی، 1379 :13)
برخی ویژگیهای سازمان های غیردولتی به قرار ذیل است:
داوطلبانه بودن .
غیر انتفاعی بودن.
برای مردم وبه خاطرمردم بودن.
به علت هدفهای خاصی تشکیل شدن.
ازدل اجتماعات محلی بیرون آمدن.
به صورت خودجوش ایجادشدن.
انجام یک فعالیت تمام وقت تخصصی وحرفه ای.
سازمانهای غیردولتی،دارای ضوابط .
ارائه خدمات خاص وباکیفیت مطلوب به گروهای خاص.(چاروسه، 1381: 130)
2-3-2- جامعه مدنی و رویکردهای علمی به آن
امروزه اصطلاح «جامعه مدنی »در علم اجتماعی معمولاًدرمقابل دولت به حوزه ای از روابط اجتماعی اطلاق می شود که فارغ از دخالت قدرت سیاسی است ومجموعه ای از نهادها،موسسات،انجمن هاوتشکل های خصوصی ومدنی(غیر خصوصی)رادربر می گیرد.اگر بگوییم که ویژگی اصلی دولت ساختار قدرت آمرانه یا آمریت وتابعیت است درآن صورت جامعه مدنی فاقد چنین ساختی است (بشیریه، 1386: 329)
تمیز جامعه مدنی ازمفهوم دولت،محصول اندیشه سیاسی قرن هیجدهم ونوزدهم در غرب است.
رویکرد های علمی به جامعه مدنی عبارتند از:
الف) رویکرد ارسطو به جامعه مدنی: ارسطو(382-322ق.م)فیلسوف یونانی در بحث اجتماعات انسانی، دولت شهر را در برابر خانواده قرار می دهد وبراین باوراست که «خانواده برای ارضای نیازهای زیستی ومعیتی اعضایش به وجودمی آید»؛یعنی خانواده حوزه اقتصاد ونیازهای روزمره است درحالی که دولت- شهرحوزه ای سیاسی است وقلمروگفتاروعمل آزادانه به لحاظ توانایی ذاتی اش قادر به برآوردن تمام نیازهای شهروندان نیز هست (ارسطو، 1371 : 36)
ب) رویکرد مکتب قرارداد اجتماعی به جامعه مدنی :درطی قرون وسطی ،اعتقادبراین بودکه اساس جامعه برقوانین غیرموضوعه استوار است . یعنی قوانینی که یا ماورایی بوده وازآسمان آمده است ویا اینکه فئودال وحاکم آنهاراوضع می کند . بنابراین سخن از قوانینی که افراد با توافق جمعی آنها را وضع کرده باشند ، بدعتی است درمقابل کلیساوفئودال.درقرن شانزدهم ،عده ای به ترویج این تفکر پرداختند که اساس جامعه بر قوانین موضوعه وحقوق طبیعی استواراست.جامعه باید براساس قوانینی اداره شود که افراد درتوافق بایکدیگر آنهاراوضع کرده وتصویب نموده اند . درغیر این صورت غیر انسانی بوده وموجد ظلم است .
ج) رویکردآدام فرگوسن به جامعه مدنی :آدام فرگوسن (1723-1816) متفکر انگلیسی درکتاب «رساله ای درباره تاریخ جامعه مدنی »معتقد است :«جامعه مدنی یکی ازخصوصیات جوامع پیشرفته درمقابل جوامع بدوی می باشد» از نظرفرگوسن جوامع باطی «چهار مرحله رشد،شکارگری، دامداری،کشاورزی وتجاری» به پیشرفت وتکامل می رسند. حال اگرجوامع مراحلی ازپیشرفت اقتصادی ،اجتماعی واخلاقی راپشت سرگذاشته وچون هریک ازاین مراحل هم پیشرفته تراز مراحل قبل ازآن است، دراین صورت جوامع رابراساس مرحله ای که درآن بسر می برند، می توان طبقه بندی کرد.بنابراین جامعه مدنی به ابزارسنجش پیشرفت وتکامل درآمدوفرگوسن نتیجه گرفت که جوامع پیشرفته دارای جامعه مدنی ولی جوامع ابتدایی



قیمت: 10000 تومان

متن کامل در سایت homatez.com
NameEmailWebsite

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *