— (322)

1033780676275

دانشگاه آزاد اسلامی
واحدرشت
دانشکده علوم انسانی
گروه آموزشی روان شناسی
پایاننامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشدرشته: روان شناسی گرایش: بالینی
عنوان:
رابطه ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی با رضایتمندی زناشویی
استاد راهنما:
دکترسیروس صالحی
نگارش:
آرزو عباسی زهنده
بهمن 1393
سپاسگزاری
سپاس و ستایش مر خدای را جل و جلاله که آثار قدرت او بر چهره روز روشن و تابان است؛ انوار حکمت او در دل شب تار، درفشان. آفریدگاری که خویشتن را به ما شناساند و درهای علم را بر ما گشود و عمری و فرصتی عطا فرمود تا بدان، بنده ضعیف، خویش را در طریق علم و معرفت بیازماید. خداوندا به ما توفیق تلاش در شکست، صبر در نومیدی، رفتن بی همراه، جهاد بی سلاح، کار بی پاداش، فداکاری در سکوت، دین بی دنیا، مذهب بی عوام، عظمت بی نام، خدمت بی نان، ایمان بی ریا، خوبی بی نمود، گستاخی بی خامی، مناعت بی غرور، عشق بی هوس، تنهایی در انبوه جمعیت و دوست داشتن بی آنکه دوستت بدارند، را عنایت فرما.جان ما را صفای خود ده و دل ما را هوای خود ده، و چشم ما را ضیای خود ده، و ما را از فضل و کرم خود آن ده که آن به.
یارب دل ما را تو به رحمت جان ده درد همه را به صابری درمان ده
این بنده چه داند که چه می باید جست      داننده تویی هر آنچه دانی آن ده
از استاد با کمالات و شایسته؛ جناب آقای دکتر سیروس صالحی که در کمال سعه صدر، با حسن خلق و فروتنی، از هیچ کمکی در این عرصه بر من دریغ ننمودند و زحمت راهنمایی این رساله را بر عهده گرفتند، سپاسگزارم.
 با سپاس ازسه وجود مقدس: آنان که ناتوان شدند تا ما به توانایی برسیم… موهایشان سپید شد تا ما روسفید شویم… و عاشقانه سوختند تا گرمابخش وجود ما و روشنگر راهمان باشند… پدر، مادر، استاد.

تقدیم به:
مهربان فرشتگانی که لحظات ناب باور بودن، لذت و غرور دانستن، جسارت خواستن، عظمت رسیدن و تمام تجربه های یکتا و زیبای زندگیم، مدیون حضور سبز آنهاست، تقدیم به خانواده عزیزم.
تقدیم به دلبندم امید بخش جانم که آسایش او آرامش من است.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC \h \z \t “سر تیتر 1111,1,222222,2” چکیده PAGEREF _Toc413879111 \h 1فصل اول:کلیات تحقیق PAGEREF _Toc413879112 \h 21-1مقدمه PAGEREF _Toc413879113 \h 31-2 بيان مسأله PAGEREF _Toc413879114 \h 61-3-اهمیت و ضرورت انجام تحقيق: PAGEREF _Toc413879115 \h 101-4-اهداف مشخص تحقيق PAGEREF _Toc413879116 \h 111-5-اهداف جزیی: PAGEREF _Toc413879117 \h 111-6- سؤالات تحقیق: PAGEREF _Toc413879118 \h 111-7- فرضيه‏هاي تحقیق: PAGEREF _Toc413879119 \h 121-8-تعریف واژه ها و اصطلاحات PAGEREF _Toc413879120 \h 12فصل دوم:مرور منابع-ادبیات تحقیق-پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc413879121 \h 131-2-پیش در آمد PAGEREF _Toc413879122 \h 142-2-تاریخچه رضایتمندی زناشوی PAGEREF _Toc413879123 \h 152-3-تعريف رضايت‌مندي زناشويي PAGEREF _Toc413879124 \h 162-4-تغییرات رضایت زناشویی در طول زمان PAGEREF _Toc413879125 \h 192-5-ویزگی زوج های سالم : PAGEREF _Toc413879126 \h 202-5-1-زوج های سالم از دیدگاه بیورز، اسپری و کارلسون PAGEREF _Toc413879127 \h 202-5-2- هشت معیار موفقیت زناشویی PAGEREF _Toc413879128 \h 212-6-عوامل مؤثر بر رضایت زناشویی PAGEREF _Toc413879129 \h 212-6-1-السون و فاورز (1989) زوجین را شامل چند نوع می داند: PAGEREF _Toc413879130 \h 212-6-2- به نظر گارسیا رضایتمندی زناشویی در سه سطح مطرح می شود: PAGEREF _Toc413879131 \h 222-6-3- نیوفان (1994) عوامل زیر را بیانگر رضایت زناشویی می داند: PAGEREF _Toc413879132 \h 222-7- دسته بندی عوامل مؤثر بر رضایت مندی زناشویی: PAGEREF _Toc413879133 \h 232-7-1ارتباط PAGEREF _Toc413879134 \h 232- 7-2- سن PAGEREF _Toc413879135 \h 252-7-3- اعتماد و صداقت PAGEREF _Toc413879136 \h 252-7-4 درک همسر و تفاهم PAGEREF _Toc413879137 \h 252-7-5- محبت PAGEREF _Toc413879138 \h 262-7-6- همکاری PAGEREF _Toc413879139 \h 262-7-7- مسائل جنسی PAGEREF _Toc413879140 \h 262-7-8- صمیمیت PAGEREF _Toc413879141 \h 272-7-9- توجه و علاقه PAGEREF _Toc413879142 \h 282-7-10- مسائل مالی و اقتصادی PAGEREF _Toc413879143 \h 282-7-11- طول دوره ازدواج PAGEREF _Toc413879144 \h 292-7-12- فرزندان PAGEREF _Toc413879145 \h 292-7-13- قدرت و تصمیم گیری PAGEREF _Toc413879146 \h 302-7-14- اشتغال PAGEREF _Toc413879147 \h 302-7-15- شخصیت PAGEREF _Toc413879148 \h 302-7-16-صرف اوقات فراغت PAGEREF _Toc413879149 \h 302-7-17-اقوام و دوستان PAGEREF _Toc413879150 \h 312-7-18- تحصیلات PAGEREF _Toc413879151 \h 312-7-19- اعتقادات مذهبی PAGEREF _Toc413879152 \h 312-8- رضايت‌مندي زناشويي از ديدگاه اسلام PAGEREF _Toc413879153 \h 322-9- عواملی که سبب می شود دینداری، به رضایت بیشتر از زندگی بیانجامد: PAGEREF _Toc413879154 \h 362-9-1- عامل حمایت اجتماعی: PAGEREF _Toc413879155 \h 362-9-2- عامل تقرب به خداوند: PAGEREF _Toc413879156 \h 362-9-3- یقین وجودی: PAGEREF _Toc413879157 \h 372-10-ساختار و راهبردهای خانواده PAGEREF _Toc413879158 \h 372-10-1-کانتور و لر سه راهبرد خانوادگی را مشخص کردند: PAGEREF _Toc413879159 \h 372-11- تفاوت زوج ها از نظر میزان رضایت مندی PAGEREF _Toc413879160 \h 382-12- نظریه های مرتبط با آسیب شناسی زندگی زناشویی PAGEREF _Toc413879161 \h 382-12-1- نظریه روان پویایی و ارتباط شئ: PAGEREF _Toc413879162 \h 382-12-2- نظریه های رفتاری: PAGEREF _Toc413879163 \h 392-12-3- نظریه های شناختی: PAGEREF _Toc413879164 \h 402-12-4- نظریه های سیستمی: PAGEREF _Toc413879165 \h 402-12-5- نظریه های بین نسلی: PAGEREF _Toc413879166 \h 412-13- مدل های ارزیابی آسیب شناسی زندگی زناشویی PAGEREF _Toc413879167 \h 422-13-1- مدل مک مستر : PAGEREF _Toc413879168 \h 422-13-2- مدل فرآیند کارکرد خانواده: PAGEREF _Toc413879169 \h 422-13-3- مدل برادبوری PAGEREF _Toc413879170 \h 422-13-4- طرح سه محوری تسنگ و مک درموت PAGEREF _Toc413879171 \h 442-13-5- مدل السون: PAGEREF _Toc413879172 \h 442-13-6- مدل بیورز: PAGEREF _Toc413879173 \h 452-14-کار کرد مطلوب خانواده PAGEREF _Toc413879174 \h 462-15-تعريف هوش هيجاني PAGEREF _Toc413879175 \h 472-16- تاريخچة هوش هيجان PAGEREF _Toc413879176 \h 482-17- هوش هیجانی از دیدگاه سالووی PAGEREF _Toc413879177 \h 512-17-1- شناخت عواطف شخصی: PAGEREF _Toc413879178 \h 512-17-2- به کار بردن درست هیجان ها: PAGEREF _Toc413879179 \h 512-17-3- براگیختن خود: PAGEREF _Toc413879180 \h 512-17-4- شناخت عواطف دیگران: PAGEREF _Toc413879181 \h 522-17-5- حفظ ارتباط ها: PAGEREF _Toc413879182 \h 522-18- مغز هیجانی PAGEREF _Toc413879183 \h 532-19- هوش هيجاني از ديدگاه اسلام PAGEREF _Toc413879184 \h 542-20- هوش هیجانی و زندگی زناشویی PAGEREF _Toc413879185 \h 552-21- مؤلفه های هوش هیجانی PAGEREF _Toc413879186 \h 572-21-1- مهارتهای درون فردی شامل: PAGEREF _Toc413879187 \h 572-21-2 مهارتهای میان فردی شامل: PAGEREF _Toc413879188 \h 572-21-3 سازگاری: PAGEREF _Toc413879189 \h 582-21-4كنترل استرس: PAGEREF _Toc413879190 \h 582-21-5 خلق عمومی: PAGEREF _Toc413879191 \h 582-22- پیشینه PAGEREF _Toc413879192 \h 582-22-1-تحقیقات داخل کشور PAGEREF _Toc413879193 \h 582-22-2- تحقیقات خارج از کشور PAGEREF _Toc413879194 \h 60فصل سوم:روش اجرای تحقیق PAGEREF _Toc413879195 \h 633-1- پیش درآمد PAGEREF _Toc413879196 \h 643-2- جامعه آماري، روش نمونه‏گيري و حجم نمونه : PAGEREF _Toc413879197 \h 643-3- روش‌ها و ابزار تجزيه و تحليل داده‏ها: PAGEREF _Toc413879198 \h 643-4- روش شناسی تحقیق: PAGEREF _Toc413879199 \h 643-5- روش گرد آوری اطلاعات: PAGEREF _Toc413879200 \h 653-6- متغيرهاي مورد بررسي در قالب یک مدل مفهومی و شرح چگونگی بررسی و اندازه گیری متغیرها PAGEREF _Toc413879201 \h 653-6-1- متغیرهای مستقل(پیش بین): PAGEREF _Toc413879202 \h 653-6-2- متغیر وابسته(ملاک): PAGEREF _Toc413879203 \h 653-7- ابزار پژوهش: PAGEREF _Toc413879204 \h 653-7-1- مقیاس ابعاد جهت گیری مذهبی: PAGEREF _Toc413879205 \h 653-7-2- نمره گذاری و تفسیرچهار خرده مقیاس عبارتند از: PAGEREF _Toc413879206 \h 663-7-3- جهت گیری مذهبی یا مذهب گرایی PAGEREF _Toc413879207 \h 663-7-4- سازمان نیافتگی مذهبی PAGEREF _Toc413879208 \h 663-7-5-ارزنده سازی مذهبی PAGEREF _Toc413879209 \h 663-7-6-کامجویی PAGEREF _Toc413879210 \h 663-7-7-اعتبار PAGEREF _Toc413879211 \h 673-7-8- پایایی: PAGEREF _Toc413879212 \h 673-8-پرسشنامه هوش هیجانی بار-آن: PAGEREF _Toc413879213 \h 683-8-1- اعتبار و روایی: PAGEREF _Toc413879214 \h 693-8-2- نمره گذاری و تفسیر نمرات: PAGEREF _Toc413879215 \h 703-9- مقیاس رضایت مندی زناشویی جدیری: PAGEREF _Toc413879216 \h 713-9-1- مؤلفه‌هاي آزمون PAGEREF _Toc413879217 \h 713-9-2- اعتبار PAGEREF _Toc413879218 \h 733-9-3- روايي PAGEREF _Toc413879219 \h 733-9-4- شيوة نمره‌گذاري و تفسیر PAGEREF _Toc413879220 \h 73فصل چهارم:یافته های تحقیق PAGEREF _Toc413879221 \h 744-1- تحلیل توصیفی داده ها PAGEREF _Toc413879222 \h 764-2-تحلیل استنباطی PAGEREF _Toc413879223 \h 78فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری و پیشنهادها PAGEREF _Toc413879224 \h 925-1- بحث و نتیجه گیری PAGEREF _Toc413879225 \h 935-2- پیشنهادهای پژوهشی PAGEREF _Toc413879226 \h 985-3- پیشنهادهای کاربردی PAGEREF _Toc413879227 \h 995-4- محدودیت های تحقیق PAGEREF _Toc413879228 \h 99ضمایم و پیوستها PAGEREF _Toc413879229 \h 110
فهرست جداول
عنوان صفحه
TOC \h \z \t “جددددددددول,1” جدول 4-1 : شاخص های توصیفی گروه برحسب جنسیت PAGEREF _Toc413880756 \h 76جدول 4-2 : شاخص های توصیفی گروه برحسب تحصیلات PAGEREF _Toc413880757 \h 77جدول 4-3 : شاخص های توصیفی سن و مدت ازدواج PAGEREF _Toc413880758 \h 78جدول 4-4 : شاخص های توصیفی و همبستگی های متقابل ابعاد جهت گیری مذهبی ورضایت مندی زناشویی PAGEREF _Toc413880759 \h 79جدول 4-5 : خلاصه تحلیل رگرسیون گام به گام برای رابطه بین ابعاد جهت گیری مذهبی و رضایت مندی زناشویی معلمان PAGEREF _Toc413880760 \h 80جدول 4 -6 :آزمون تجزیه وتحلیل واریانس برای معنی داری مدل گام به گام پیش بینی رضایت مندی زناشویی معلمان بر اساس ابعاد جهت گیری مذهبی PAGEREF _Toc413880761 \h 83جدول 4-7 خلاصه نتايج رگرسيون گام به گام براي پیش بینی رضایت مندی زناشویی معلمان بر اساس ابعاد جهت گیری مذهبی PAGEREF _Toc413880762 \h 84جدول 4-8 : شاخص های توصیفی و همبستگی های مؤلفه های هوش هیجانی و رضایت مندی زناشویی PAGEREF _Toc413880763 \h 85جدول 4-9 : خلاصه تحلیل رگرسیون گام به گام برای رابطه بین مؤلفه های هوش هیجانی و رضایت مندی زناشویی معلمان PAGEREF _Toc413880764 \h 87جدول 4 -10 :آزمون تجزیه وتحلیل واریانس برای معنی داری مدل گام به گام پیش بینی رضایت مندی زناشویی معلمان بر اساس مؤلفه های هوش هیجانی PAGEREF _Toc413880765 \h 89جدول 4-11خلاصه نتايج رگرسيون گام به گام براي پیش بینی رضایت مندی زناشویی معلمان بر اساس مؤلفه های هوش هیجانی PAGEREF _Toc413880766 \h 90جدول4-12: همبستگی بین مؤلفه های هوش هیجانی با جهت گیری مذهبی معلمان PAGEREF _Toc413880767 \h 91
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
TOC \h \z \t “نمودارها,1” نمودار 4-1 : شاخص های توصیفی گروه برحسب جنسیت PAGEREF _Toc413881139 \h 76نمودار 4-2 : شاخص های توصیفی گروه برحسب تحصیلات PAGEREF _Toc413881140 \h 78نمودار 4-3 :نمودار خطی همبستگی بین ابعاد جهت گیری مذهبی و رضایت مندی زناشویی معلمان PAGEREF _Toc413881141 \h 80نمودار 4-4 :باقی مانده یا واریانس تبیین نشده پیش بینی رضایت مندی زناشویی معلمان بر اساس ابعاد جهت گیری مذهبی PAGEREF _Toc413881142 \h 82نمودار 4-5 نمودار خطی همبستگی بین مؤلفه های هوش هیجانی و رضایت مندی زناشویی معلمان PAGEREF _Toc413881143 \h 86نمودار 4-6 :باقی مانده یا واریانس تبیین نشده پیش بینی رضایت مندی زناشویی معلمان بر اساس مؤلفه های هوش هیجانی PAGEREF _Toc413881144 \h 88
چکیدهپژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی با رضایتمندی زندگی زناشویی انجام شد. در این تحقیق 302 نفر از فرهنگیان متأهل زن و مرد با میانگین سنی 40سال و انحراف استاندارد 73/5و مدت ازدواج با میانگین 66/15 و انحراف استاندارد 29/4 که 9/58 درصد آن را زنان فرهنگی تشکیل می دادند و سطح تحصیلات حدود 8/72 درصد از آنان لیسانس بود، به صورت تصا دفی ساده انتخاب شدند و به صورت فردی به پرسشنامه های ابعاد جهتگیری مذهبی بهرامی، هوش هیجانی بار-آن و رضایتمندی زناشویی جدیری پاسخ دادند.ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی به عنوان متغیرهای پیش بین و رضایت مندی زناشویی به عنوان متغیر ملاک وتجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از آمارتوصیفی(فراوانی،درصد فراوانی،میانگین و انحراف استاندارد) و آماراستنباطی( رگرسیون چندگانه، ضریب همبستگی پیرسون)و نرم افزار20 SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.مقادير همبستگی بین ابعاد جهتگیری مذهبی و رضایت مندی زناشویی فرهنگیان از نظر آماری معنی دار است(01/0>p) ؛ دو متغير (مذهب گرایی ، ارزنده سازی مذهبی) توانسته است 23 درصد واريانس رضایتمندی زناشویی معلمان (متغير ملاك) را تبيين كنند؛ابعاد سازمان نیافتگی و کامجویی نقش معنی داری در پیش بینی رضایت مندی زناشویی معلمان نداشتند؛بنابراین با اطمینان 99/0 نتیجه می گیریم که پیش بینی رضایت مندی زناشویی فرهنگیان بر اساس ابعاد جهت گیری مذهبی از نظر آماری معنی دار است. همچنین سه خرده مقیاس هوش هیجانی (شادمانی ، حل مساله ، همدلی) توانسته است 26 درصد واريانس رضایت مندی زناشویی معلمان (متغير ملاك) را تبيين كنند ؛ دیگر مولفه های هوش هیجانی نقش معنی داری در پیش بینی رضایتمندی زناشویی معلمان نداشتند.بين مؤلفه های هوش هیجانی با ابعاد جهت گیری مذهبی معلمان ، همبستگی مثبت به میزان (14/0 =r) وجود دارد که از نظر آماری معنی دار است( 01/0>P). بنابراین با 99 درصد اطمینان می توان نتیجه گرفت که با افزایش مؤلفه های هوش هیجانی ، جهت گیری مذهبی معلمان افزایش می یابد.
کلید واژه: جهت گیری مذهبی، هوش هیجانی، رضایتمندی زناشویی.

فصل اول:کلیات تحقیقفصل اول:
کلیات تحقیق

1-1مقدمهخانواده کوچکترین واحد اجتماعی و اساس تشکیل جامعه و حفظ عواطف انسانی است که هر چه بیشتر باید مورد توجه قرار گیرد.تشکیل خانواده و ارتباطات زناشویی با ازدواج آغاز می شود. ازدواج هسته ی اصلی خانواده را تشکیل می دهد. زوجهای سالم خانواده های سالم را شکل می دهند و خانواده های سالم جامعه ای سالم را تشکیل می دهد. ازدواج را می توان به عنوان یکی از مراحل رشد انسان ها در نظر گرفت. اگر ازدواج موفقیت آمیز باشد، کمک زیادی به رشد روانی- اجتماعی زوج می کند. موفقیت درازدواج وابسته به میزان آمادگی افراد برای درک واقع بینانه ی آنها از روابط زوجی است(فورمن،2002).
به طور کلی از هر چه فاصله بگیریم از خانواده نمی توانیم فاصله بگیریم چون که بدون وجود خانواده در هر شکل و صورتی که باشد مفهوم زندگی و حیاتی انسان مصداقی نخواهد داشت.مهم‌ترين نکته در تبيين فلسفة ازدواج در قرآن، اين است که خداوند آن هنگام كه حکمت ازدواج و تشکيل خانواده را بيان مي‌کند، به حکمت خلقت همسر و تشکيل خانواده، بقاي نسل با فرزند صالح يا پيشگيري از فساد يا سازندگي اخلاقي و اجتماعي و يا توسعة ارزش‌هاي اسلامي اشاره نمي‌كند، بلکه به حکمتي اشاره دارد که بدون آن، هيچ‌يک از اهداف خلقت انسان، قابل تحقق نيست و آن آرامش رواني است. بدون آرامش رواني، نمي‌توان از جوان، انتظار تقوا داشت. بدون اين آرامش، نه نسل سالم و صالح پديد مي‌آيد و نه سازندگي اخلاقي و اجتماعي اتفاق مي‌افتد و نه ارزش‌هاي ديني و آرمان توحيد، گسترش مي‌يابد. متون ديني مؤلفه هاي مؤثري را در اين زمينه ارايه مي دهند. براي مثال، يكي ازمؤلفه هاي رضامندي زناشويي در متون ديني، نقش هايي است كه هر يك از زوجين بايد ايفا كنند.
ازدواج به عنوان مهمترین و عالیترین رسم اجتماعی برای دستیابی به نیازهای عاطفی و امنیتی افراد بزرگسال همواره مورد تائید بوده است . همچنین توجه به کانون خانواده با محیط سالم و سازنده و روابط گرم و تعاملات میان فردی و صمیمی ای که می توانند موجب رشد و پیشرفت افراد گردند از جمله اهداف و نیازهای ازدواج محسوب می شوند (برنشتاین و برنشتاین، 1989). ازدواج پدیده ای است که می تواند باعث آرامش و سلامت روانی زن و مرد باشد؛چنان که می تواند به جایی برسد که به جای تأمین انرژی روانی زوجین،انرژی زیادی از آنان بگیرد و باعث بروز انواع اختلالات روانی شود. در این صورت،تنها دو راه حل باقی می ماند:اول اینکه گرچه زندگی زناشویی آنها آکنده از آشفتگی هاست،آن را تحمل کنند و دومین راه حل،طلاق است؛راهی که در سال های اخیر،بسیاری کسان آن رابر می گزینند(همان).
قرآن كريم نقش اصلي مرد را قوام بخشي به زندگي مي داند. «الِّرجالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّساءِ . . . »(نساء: 34)اين قوام بخشي بيشتر دردو حوزه تامين معيشت زندگي (34/ نساء)و حسن معاشرت و ارضاي نيازهاي عاطفي همسر«عاشِروُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ»(نساء: 19) نمود پيدا مي كند. همچنين قرآن كريم و متون روايي، نقش اصلي زن را در زندگي، مهرورزي به شوهر و خانواده مي داند.(14) «وَ جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً»(روم: 21).
رابطه زناشویی یک ارتباط انسانی منحصر به فرد است که با هیچ یک از روابط بین فردی دیگر قابل مقایسه نیست.فقط در این شکل ارتباط است که تمام ابعاد زیستی،معنوی،اجتماعی و عاطفی انسان مورد توجه قرار می گیرد.پژوهش ها نشان می دهند زن و شوهرهایی که روابط رضایت بخش و حمایت کننده دارند،کمتر احتمال دارد به بیماری سخت مبتلا شوند و در صورت ابتلا به بیماری،سریعتر بهبود می یابند.رضایت زناشویی بالا با وقوع خیانت در زندگی مشترک رابطه معکوس دارد.بدین معنا که زوج های دارای رضایت زناشویی بالا،کمتراحتمال دارد که درگیر روابط خارج از ازدواج شوند.علاوه بر این،رضایت زناشویی با کاهش بروز اختلالات روانی مانند اضطراب در هر دو زوج،افسردگی در زنان،سوء مصرف الکل در مردان،مشکلات جنسی در هر دو طرف،مرتبط است(نظری،1393).به طور کلی می توان دلایل اصلی بروز طلاق را فقدان تفاهم شخصیتی و ناهمسانی های فرهنگی و اجتماعی،مطلوب نبودن فرایند همسریابی،نارضایتی های جنسی،فقدان آموزش در خصوص مهارت های زندگی،نا سازگاری سبک های دلبستگی زوجین،باورها و نگرش های ناکارآمد و انتظارات غیرمنطقی از ازدواج دانست (گلادینگ،ترجمه اسمعیلی،1392). الیس معتقد است که نگرش هاو تصورات غیرمنطقی افراد می تواند در ایجاد رابطه عاطفی نا کارآمد نقش بسزایی ایفا کند. از دیدگاه شناخت درمانگران ریشه بسیاری از سوء تفاهم ها در زندگی زناشویی،اندیشه های تعصب آمیز و غیرمنطقی زوج هاست(ژانت،ترجمه رحمتی،1380).
در ميان موجوداتي كه روي كرة زمين زندگي مي‌كنند، انسان از ويژگي‌هاي منحصر به فردي برخوردار است. اين ويژگي‌ها، او را از ساير موجودات روي كرة زمين جدا مي‌سازد. احساسات، عواطف، هيجان و توانايي قضاوت دربارة رفتارهاي خود و ديگران، و تصميم‌گيري بر اساس اين قضاوت‌ها، تنها بخشي از اين ويژگي‌هاي خدادادي است كه باعث سنگين شدن مسئوليت انسان شده است.(احزاب: 72) انسان‌ها بايد با توجه به ارتباطات خودشان در جهان هستي، الگوها و سبك‌هاي ارتباطي مناسب را در خود پرورش دهند. متخصصان علوم مختلف، به‌ويژه روانشناسان، به دنبال ايجاد مفهوم جامعي بودند كه در برگيرندة تمام الگوهاي ارتباطي و تكنيك‌هاي پرورش اين الگوها در تمام حيطه‌هاي زندگي بشري‌ـ به‌ويژه زندگي زناشويي‌ باشد و بتواند كارايي و توانايي افراد را بالا برده و به بهداشت رواني ايشان كمك كند. نتيجة اين تلاش‌ها، منجر به ابداع مفهوم هوش هيجاني شد. به‌تدريج با ايجاد مؤلفه‌ها، ابعاد و ابزار سنجش و كشف مراكزي مانند نئوكرتكس، ليمبيك و بادامة مغز كه نقش مهمي را در هيجان داشتند، در اين مفهوم شد(برادبری،ترجمه گنجی،1390).زندگی زناشویی بافتی سرشار از عاطفه است. در ازدواج های پرتعارض بین زوج ها برانگیختگی زیادی دیده می شود که به صورت افزایش ضربان قلب، سرخ شدن یا به سفیدی گراییدن رنگ پوست و… نمایان می شود. این برانگیختگی ها می تواند به تشدید تعارض ها بینجامد. هم چنین مطالعات نشان داده اند که زوج ها در توانایی درک و تشخیص دقیق عواطف خود و دیگران با هم تفاوت دارند. برای مثال، برخی از زوج ها آشکارا نسبت به علایم عاطفی همسرشان بی توجه هستند و آن ها را نادیده می گیرند یا آمادگی سوءتعبیر این عواطف را دارند. مثلاً غم و اندوه همسر را خشم تلقی می کنند. از طرفی زوج های ناموفق عادت دارند پیام های عاطفی مبهم و گیج کننده ای به طرف مقابل خود بدهند (مثل هم زمان اخم کردن و خندیدن) که این می تواند به تشدید تعارض های بین فردی منتهی شود.ازدواج های موفق با درک و کنترل هیجان های دو طرف به ویژه کنترل خشم و ابراز صحیح آن شناخته می شود.آیا هوش هیجانی کلید طلایی یک ازدواج موفق به شمار می رود؟ میزان رضایت زوج ها از زندگی زناشویی، تا حد زیادی به حل مؤثر تعارض ها، مدیریت هیجان های منفی (مانند: خشم و نفرت) و ابراز هیجان های مثبت بستگی دارد. نتایج چندین پژوهش نشان داده است که توانایی خویشتن داری و نظارت بر عواطف، در شادمانی، تداوم و ثبات زندگی زناشویی نقش زیادی دارد(رایس،2003).
با توجه به آنچه اشاره شد، بطور کلی در جامعه امروز به دلایل متعددی چون گذر از سنت به مدر نیته، تغییر نظام خانواده ها و فشارهای شغلی و اجتماعی و همچنین پیدا شدن نقش های جدید مثل نقش اشتغال و اضافه شدن آن به نقش های سنتی زنان و با توجه به اهمیت ویژه و جایگاه والایی که نقش های سنتی همچون همسری و مادری زنان در نظر همسرانشان در فرهنگ ایرانی داراست، مشکلات و تعارض های خانوادگی و زناشویی افزایش چشمگیری یافته اند و شواهد فراوانی گویای آن هستند که زوج ها در جامعه امروزی برای برقراری و حفظ روابط صمیمی و دوستانه به مشکلات شدید و فراگیری دچارند،توجه به عواملی که باعث بهبود کیفیت زندگی و رضایت زناشویی می شوند،روشن و مبرهن است.
بنابراین علاقمندم در این پژوهش، تأثیر دو عامل مذهب و هوش هیجانی مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد؛ زیرا با افزایش آگاهی در حیطه عوامل تأثیر گذار در موفقیت زناشویی می توان از بروز اختلافات و تنشهای میان زن وشوهر ها جلوگیری کرد، و قبل از اینکه مشکلات زندگی زناشویی، سلامت جسمانی و روانی اعضای خانواده را تحت تأثیر قرار دهد، پیشگیری بعمل آید..
1-2 بيان مسأله خانواده یکی از رکن های اصلی جامعه به شمار می رود. دستیابی به جامعه سالم آشکارا در گرو سلامت خانواده است و تحقق خانواده سالم مشروط به برخورداری افراد آن از داشتن رابطه های مطلوب با یکدیگر است. در چنین نظامی افراد با علایق و دل بستگی های عاطفی نیرومند دیرپا و متقابل به یکدیگر پیوسته اند. این دل بستگی ها اگر چه شاید شدت و حدّت شان در طیّ زمان کاسته شود. اما در سراسر زندگی خانوادگی پاینده خواهند بود(بارون،2006).امروزه جایگاه خانواده در کشورهای پیشرفته دچار تغییراتی شده است.این تغییرات زمینه بسیاری از ناسازگاری ها و تعارضات زناشویی را فراهم آورد.بنا به گزارش جامعه شناسان و روان شناسان در سال های اخیر احساس امنیت،آرامش و روابط صمیمانه میان زنان و مردان به سستی گراییده است و خانواده ها به گونه ای فزاینده با نیروهای ویرانگر رو به رو شده اند.افزایش طلاق و کشمکش های خانوادگی نه تنها اساس خانواده ها را تهدید می کند بلکه تهدیدی جدی برای جامعه و نظامهای اجتماعی می باشد،چرا که تربیت نسلی سالم و برخوردار از سلامت روان که بتواند مسئولیت آینده جامعه را بر دوش بکشد،در محیطی که آرامش و امنیت از آن رخت بر بسته باشد،میسر نمی گردد(اکبری،1387).بسیاری از نابهنجاری های روانی و رفتاری انسانها در خانواده ریشه دارد و در عین حال بسیاری از پیشرفت های بشر نیز از خانواده نشأت می گیرد.خانواده می تواند کانون التیام همه ی زخم های اعضایش باشد و در مقابل می تواند کانون ایجاد زخم های عمیق در آنها باشد. كسي كه ازدواج مي كند انتظار دارد زندگي او با خوشبختي و رضايت همراه شده و از هر لحظه زندگي خود لذت ببرد. از اين رو، آنچه از خود ازدواج مهم تر است، موفقيت در ازدواج يا رضامندي در بين زوجين است(ویلسون،2005).
در این پژوهش سعی بر آن است که ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی در رضایتمندی زناشویی مورد بررسی قرار گیرد. رضامندی زناشویی وضعیتی است که در آن زن وشوهر از ازدواج با یکدیگر و با هم بودن احساس شادمانی و رضایت دارند.این امر در طول زندگی زوجین به وجود می آید؛ زیرا لازمه ی آن، انطباق سلیقه ها، شناخت ویژگی های شخصیتی، ایجاد قواعد رفتاری و شکل گیری الگوهای مراوده ای است. به نظر می رسد، زوجین دارای رضامندی و سازگار در حیطه های مختلف زندگی، با همدیگر توافق دارند. این چنین زن شوهرهایی از نوع و سطح روابط کلامی و غیر کلامی شان راضی اند، روابط جنسی شان را لذت بخش و ارضاء کننده می دانند، پایبندی های مذهبی مشترکی دارند،مسایل مالی شان را به خوبی برنامه ریزی و مدیریت می کنند، در تعارض و اختلاف نظرها، مصلحت زندگی و خانواده را بر مصلحت خود ترجیح داده و از انعطاف پذیری بالایی برخوردارند، از نوع و کیفیت گذران اوقات فراغت و رفت و آمد با اقوام و دوستان رضایت دارند، و نهایتاُ، در تعداد و نوع تربیت فرزندان با هم اشتراک نظر دارند(جدیری،1388).
کارشناسان امور خانواده عوامل مختلفی را برای پر بار سازی رابطه زناشویی و رضایت از زندگی زناشویی مطرح می کنند. برای مثال، رایان(1981)وشلینگر(1982)مؤلفه هایی چون رضایت از میزان عشق و علاقه، دوستی ها، ارضای جنسی، زمان صرف شده در خانه با بچه ها، کمک به همسر در خانه، رفتار دوستان و بستگان، احترام متقابل، اعتماد، عشق، توجه، وفاداری و ارتباط متقابل را به عنوان عوامل مهم رضامندی نام می برند. یانگ(1991)و نلس(1991)نیز مؤلفه هایی همچون،اهداف زندگی و نگرش های اخلاقی زن و شوهر، ارتباط با خویشان سببی و دوستان، قدردانی و حمایت از همسر را از جمله عوامل رضامندی زناشویی تلقی می کنند؛ همچنین موریس و کارتر(2000)عواملی چون ویژگی های شخصیتی، بازخوردها، انتظارات، رابطه جنسی و الگوهای ارتباطی را از جمله عوامل موءثر در رضامندی زناشویی می دانند.(ستیر،1983)
رضایت زناشویی: الف) توافق زن و شوهر در مورد اموری که ممکن است مسایل حادی ب بار آورد. ب) علایق و فعالیتهای مشترک. ج)ابراز علاقه مکرر و اعتماد متقابل. د) شکوه و شکایت اندک. م) شکایت نادر از احساس تنهایی،بخشودگی و مانند اینها(کارنی و کابزف،2000).
رضایت زناشویی،یکی ازمهمترین عوامل پیشرفت و دستیابی به اهداف زندگی است، که تحت تأثیر عوامل درونی و بیرونی می باشد. از منظر ديني، رضامندي زناشويي حالتي است که در آن زن و شوهر از ازدواج با يکديگر و با هم بودن، احساس طمأنينه و آرامش داشته باشند (روم:21 ) از آنجایی که دو نهاد مذهب و خانواده ارزشهای مشابهی را مورد تأکید قرار می دهند، پژوهشگران رابطه نزدیکی بین آن دو پیش بینی می کنند. مذهب و پایبندی به آن از موضوعاتی است، که می تواند ذهن پژوهشگران را به این موضوع معطوف دارد، که رضامندی از زندگی زناشویی در سایه تعالیم الهی و پایبندی به آن به چه صورت است؟ آیا پایبندی به مذهب می تواندتأثیری در سطح رضایت از زندگی زناشویی داشته باشد یا نه؟(مصلحی،1391(ابعاد جهت گیری مذهبیطبق مقیاس بهرامی احسان، شامل چهار بعد: جهت گیری مذهبی، سازمان نیافتگی مذهبی، ارزنده سازی مذهبی و کامجویی است.
پژوهشگران و متخصیصن بر این نکته تأکید دارند که کیفیت ازدواج زمینه ساز فضای مناسبی جهت تلاقی و تبادل احساسات و عواطف مثبت بین زوجین است.همه زوجها اعم از موفق و ناموفق، تمایل دارند ،عواطفی را که در طرف مقابل نسبت به خود مشاهده می کنند،به نحوی جبران و مقابله به مثل کنند.ازدواجهای موفق با درک و کنترل هیجانهای دو طرف به ویژه کنترل خشم و ابراز صحیح آن شناخته می شود.در این جا این سوال مطرح میشود:آیاهوش هیجانی کلید طلایی یک ازدواج موفق به شمار می رود؟ یکی از روش هایی که می تواند نقش مهمی در رضایت زناشویی ایفا کند استفاده از قابلیت ها،ظرفیت ها و منابع هیجانی و عاطفی موجود در زوجین و کنترل،هدایت،مدیریت و جهت دهی این قابلیت ها در راستای رضایت زناشویی است.براساس یافته های پژوهش های انجام شده در مورد تعاملات زناشویی،فرض برآن است که اگر زوج ها از هیجان های همسران شان آگاه شوند و بتوانند هیجان هایشان را آشکارا به یکدیگر اطلاع دهند و ابراز کنند زندگی بهتری خواهند داشت.برای این کار لازم است از علل،جوانب وپیامدهای هیجان هایشان بر زندگی زناشویی آگاه شوند)نظری،1392).
هوش هیجانی مجموعه مهمی از یک سری توانایی هاست:توانایی هایی مانند اینکه فرد بتواند انگیزه خود را حفظ نماید و در مقابل ناملایمات پایداری کند،تکانش های خود را به تعویق بیندازد و آنها را کنترل کند،حالات روحی خود را تنظیم کند و نگذارد پریشانی خاطر،قدرت تفکرش را خدشه دار سازد،با دیگران همدلی کند و امیدوار باشد.مؤلفه های هوش هیجانی:1)شناخت عواطف شخصی. 2)به کار بردن درست هیجانها. 3)برانگیختن خود. 4)شناخت عواطف دیگران. 5)برقراری رابطه با دیگران. ازدواج قدم گذاشتن در یک شراکت کاری است که معمولاً جزئیات نحوه برخورد با مشکلات احتمالی به صورت کتبی ذکر نمی شود. زوج های ناخرسند بسیاری، وقت و پول خود را صرف یافتن راهی برای احیای زندگی مشترک شان می کنند، و برای رسیدن به خواسته هایشان به هرگونه متخصص و حتی دعانویس، متوسل می شوند. اما اکثر این راهها به بن بست می رسد، زیرابدنبال راهی می گردند که شریک زندگی شان را اصلاح کنند، و نه خودشان را ( گلاسر،1952).
امروزه در زندگی های مشترک نه یک زن تابع مطلق چارچوب تمایلات مرد خود می باشد، و نه یک مرد در مفهوم قبلی خود می گنجد.تمام این عوارض و تبعات ناشی از زندگی ابزاری امروزی،شرایطی را برای بسیاری از زوجهای جوان فراهم می سازد که یا اقدام به جدایی می کنند، و یا بنا به برخی مصلحت ها، باکوهی از مشکلات و معضلات با نوعی جدایی روانی مواجه می شوند، که به مراتب آثار روحی و روانی آن مخرب تر از طلاق قانونی است(مهرآبادی،1385).
با توجه به آنچه بیان شد، دراین پژوهش به کمک پرسشنامه های تعیین وتعریف شده و جامعه موردنظر،در صدد پاسخگویی به سؤالات زیر هستیم:
1.آیا بین مؤلفه های ابعاد جهت گیری مذهبی با رضایت از زندگی زناشویی رابطه وجود دارد؟
2.آیا بین ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی ارتباط وجود دارد؟
3.آیا بین مؤلفه های هوش هیجانی با رضایت مندی زناشویی رابطه وجود دارد؟
تا بتوانیم بررسی کنیم که این متغیرها تاچه حد می توانند بر رضایت از زندگی زناشویی در زوجین تأثیر بگذارند.
1-3-اهمیت و ضرورت انجام تحقيق:از آنجایی که رضایتمندی زناشویی به بهداشت روان زوجین کمک میکند و کسی که ازدواج می کند، انتظار دارد زندگی او با خوشبختی و رضایت همراه شده و از هر لحظه زندگی خود لذت ببرد.ضروری است پیش ازاینکه زوجین به دلیل وجود نارضایتی زناشویی و عدم سازگاری مناسب در طول زندگی با مشکلاتی مواجه شوند، عوامل تأثیر گذار در رضایتمندی زناشویی مورد بررسی و آموزش قرار گیرد. آمار روز افزون طلاق،خشونت خانوادگی و اختلافات خانوادگی نشانگر آن است که رضایت زناشویی به آسانی قابل دستیابی نیست؛ و با دید عالمانه به این پدیده نگریسته نشده است. با توجه به این مسئله که نارضامندی زناشویی موجب بروز اختلال های جسمانی و روانی زوجین شده، می تواند موجبات بزه کاری فرزندان را فراهم آورد و در نهایت، ازجانب خانواده های ناسالم، جامعه نیز آسیب خواهد دید.
اکثر محققانی که در حیطه ازدواج مطالعه کرده اند، بیشتر به بررسی زوجهایی پرداخته اند که طلاق گرفته و یا در شرف جدایی هستند. بدین معنی که ملاک رضایت زناشویی همسران را در کنار هم با توجه به کیفیت زندگی و نقش ابعاد مذهب و هوش هیجانی در نظر نگرفته اند.گرچه نظریه پردازان هوش هیجانی، بر اهمیت این مفهوم در حفظ و تداوم رابطه زناشویی و احساس رضامندی از آن تأکید دارند،اما پژوهش های کمی، هوش هیجانی را در زمینه مسائل زناشویی مورد بررسی قرار داده اند. بی شک،این کمبود بررسی های پژوهش به دلیل تازگی مفهوم و دشواری های مربوط به تهیه ابزارهای سنجش معتبر و پایا بوده است(پارسا،1389).
رضایت مندی از زندگی زناشویی یکی از مهمترین عوامل پیشرفت در زندگی است،که تحت تأثیر عوامل متعددی قرار می گیرد؛ با توجه به افزایش طلاق و نارضایتی زوجین از زندگی مشترک و تأثیرات سوء آن بر خانواده و اجتماع،ضرورت توجه به عوامل رضایت مندی زندگی زناشویی از اهمیت ویژه ای بر خوردار است. از این رو علاقه مند شدم تا رابطه ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی بر رضایت مندی زناشویی را مورد مطالعه قرار دهم.
1-4-اهداف مشخص تحقيق
هدف کلی: هدف از این تحقیق رابطه ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی با رضایت مندی زناشویی فرهنگیان ناحیه 2 رشت در سال 1393 بود، تا بتوان بوسیله این پژوهش و تعمیم آن به جامعه رضایت مندی زندگی زناشویی را افزایش داد.
1-5-اهداف جزیی:
بررسی رابطه بین مؤلفه های ابعاد جهت گیری مذهبی با رضایت مندی زناشویی.
بررسی رابطه بین مؤلفه های هوش هیجانی با رضایت مندی زناشویی در زوجین.
3. بررسی رابطه بین ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی.
1-6- سؤالات تحقیق:1.آیا بین مؤلفه های ابعاد جهت گیری مذهبی با رضایت مندی زناشویی رابطه معنادار وجود دارد؟
2.آیا بین مؤلفه های هوش هیجانی با رضایت مندی زناشویی رابطه معنادار وجود دارد؟
3. آیا بین هوش هیجانی با ابعاد جهت گیری مذهبی رابطه معنادار وجود دارد؟
1-7- فرضيه‏هاي تحقیق:با در نظر گرفتن مبانی نظری و پیشینه تحقیق، فرضیه های این پژوهش عبارتند از:
1.بین مؤلفه های ابعاد جهت گیری مذهبی با رضایت مندی زناشویی رابطه معنادار وجود دارد.
2.بین مؤلفه های هوش هیجانی با رضایت مندی زناشویی رابطه معنادار وجود دارد.
3.بین هوش هیجانی با ابعاد جهت گیری مذهبی رابطه معنادار وجود دارد.
1-8-تعریف واژه ها و اصطلاحات( مفهومی و عملیاتی): -تعریف مفهومی ابعاد جهت گیری مذهبی:مذهب با راهنمایی ها وقواعد خاص خود فرد را مجهز می کند که بتواند رفتار مناسبی داشته باشد.دینداری، همان ایمان و اعتقاد قلبی همراه با اعمال شایسته و نیکوست و لازمهء ایمان، علم و آگاهی است(سالاری فر و دیگران،1390).
-تعریف عملیاتی ابعاد جهت گیری مذهبی:در این تحقیق برای جمع آوری داده های مورد نظر در زمینه ابعاد جهت گیری مذهبی از پرسش نامه ابعاد جهت گیری مذهبی ساخته بهرامی احسان استفاده خواهد شد.
-تعریف مفهومی هوش هیجانی:هوش هیجانی یعنی توانایی زیر نظر گرفتن احساسات و هیجانات خود و دیگران،تمایز گذاشتن بین آنها و استفاده از اطلاعات حاصل از آنها در تفکر و اعمال خود.
-تعریف عملیاتی هوش هیجانی: در این تحقیق برای جمع آوری داده های مورد نظر در زمینه هوش هیجانی از پرسش نامه هوش هیجانی بار-آن استفاده خواهد شد.
-تعریف مفهومی رضایت مندی زناشویی: رضامندی زناشویی وضعیتی است که در آن زن وشوهر از ازدواج با یکدیگر و با هم بودن احساس شادمانی و رضایت دارند.
-تعریف عملیاتی رضایت مندی زناشویی: در این تحقیق برای جمع آوری داده های مورد نظر در زمینه رضایت مندی زناشویی از پرسش نامه رضامندی زناشویی ساخته جعفر جدیری استفاده خواهد شد.
فصل دوم: مرور منابع-ادبیات تحقیق-پیشینه تحقیقفصل دوم:
مرور منابع/ ادبیات تحقیق / پیشینه تحقیق

1-2-پیش در آمدخانواده بنیادی ترین تشکل اجتماعی و اصلی ترین جزء اجتماع است.دستیابی به جامعه سالم در گرو سلامت خانواده،وخانواده سالم در گرو برخورداری افراد از سلامت روانی و داشتن ارتباط مطلوب با یکدیگر است. شناخت عوامل مؤثردر روابط زنا شویی،مهار و مدیریت آن یکی از روش های در خور توجه در حل مشکلات زناشویی و رسیدن به رضایت از زندگی زناشویی به شمار می رود.شناخت این عوامل نه تنها به خانواده درمانگر کمک می کند تا بیماری را تشخیص دهد،بلکه به زوجین نیز یاری می رساند تا با آشنایی با این عوامل به ایجاد،تقویت و یا اصلاح به رضایت مندی دست یابند(فانینگ،2007).چنانچه روابط زناشویی رابطه ای سست باشد، پایه های لازم برای موفقیت آمیز بودن و مطلوب بودن عملکرد خانواده لرزان و ضعیف خواهد شد. برای زوجی که با هم سازگار نیستند دشوار است که والدین خوبی باشند. رابطه زناشویی باید بر اساس اطمینان و احترام متقابل باشد که دراین امر عوامل عاشقانه و صمیمیت نیز دخالت دارد. بطور کلی کارکرد مطلوب خانواده مفهوم مفیدی است که نه تنها در مورد مشکلات احتمالی بوجود آمده در خانواده بلکه در تعیین اینکه آیا نیازهای زوجین و فرزندان آنها آنچنان که می بایست برطرف می شوند یا نه، نیز مد نظر قرار می گیرد. هر خانواده باید هم نیازهای عاطفی و هم نیازهای اعضای خود را برآورده سازد و کودکان را برای زندگی مستقل در دنیایی که بعدها در آن قرار می گیرند آماده سازد و این مهم فقط در سایۀ روابطی صمیمی و سرشار از رضایت زوجین پدید می آید( بارکر،1986؛ترجمه دهقانی،1382).
در این فصل سعی شده است، عواملی که در افزایش رضایتمندی زندگی زناشویی نقش مؤثری دارند؛ مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد؛ زیرا با افزایش آگاهی در این زمینه می توان از بروز اختلافات و تنش های میان زن وشوهر ها جلوگیری کرد.
در آخر فصل نیز مطالعات انجام شده در زمینه عوامل مؤثر در رضایت مندی زناشویی و هوش هیجانی، در داخل و خارج از کشور آورده شده است،.
2-2-تاریخچه رضایتمندی زناشویاگربخواهیم از تاریخچه رضایتمندی زناشویی اطلاعاتی داشته باشیم ابتدا باید به ریشه های خانواده درمانی بپردازیم؛زیرا رضایت مندی زناشویی و بهبود در روابط زن و مرد هدف نهایی خانواده درمانی به شمار می رود. به عبارت دیگر هدف اصلی خانواده درمانی این است که حل مشکلات موجود را تسهیل کند و رشد سالم خانواده را با تمرکز بر ارتباط بین فردی و اعضای مهم خانواده و شبکه اجتماعی بهبود بخشد( موسوی،1385). آغاز نهضت خانواده درمانی،مقارن اواخر دهه 1940 و اوایل دهه1950 یعنی بعد از جنگ جهانی دوم و گردهمایی مجدد اعضای خانواده بعد از جدایی هاست.با این حال نظریات درباره ریشه ها و سرچشمه های این نهضت به قبل از این دوران بر می گردد.ناتان اکرمن می گوید: به طور کلی می توان گفت که در چهل سال گذشته،آن هم بیشتر تحت تأثیر نهضت انسان گرایانه – اگزیستانسیل،انحراف محسوسی از درمان فردی و فرایندهای روانی به سمت عوامل اجتماعی،محیطی و بین فردی پدید آمده است؛ تحولی که از جمله ثمرات آن،پیدایش روش های گروهی در آموزش،مدیریت و درمان است( هی لی،ترجمه ثنایی،1375).
گلدنبرگ و گلدنبرگ ( 1983 ) به پنج تحول علمی و بالینی ظاهراً متصل اشاره می کند که متفقاً صحنه را برای ظهور خانواده درمانی مهیا ساخته اند.این پنج حوزه عبارتند از:
گسترش درمان روانکاوی برای گستره کامل مشکلات عاطفی که سرانجام شامل کار با کل خانواده نیز شد؛
معرفی نظریه عمومی سیستمها با تأکیدی که بر شناخت روابط میان اجزای مؤلف یک کل همبسته داشت؛
پژوهش راجع به نقش خانواده در پدیدآیی اسکیزوفرنی در یکی از اعضای خانواده؛
تحول و ظهور حوزه راهنمایی کودک و مشاوره زناشویی؛ 5- افزایش علاقه به فنون بالینی جدید نظیر گروه درمانی)همان).
برای درک آنچه امروز مورد توجه است ضرورت دارد،هرچند کوتاه،به سیر تحول مشاوره خانواده بپردازیم.سازه های رضایت زناشویی،سازگاری زناشوییو خرسندی زناشویی از دیر باز در متون روان شناسی،به خصوص در متون خانواده درمانی،به طور گسترده به چشم می خورد.در واقع هدف نهایی تمام خانواده درمانگرها صرف نظر از روش ها و فنون درمانی و نظریاتشان،رسیدن به رضایت و سازگاری خانواده های نامتعادل است(حیدری،1385).
2-3-تعريف رضايت‌مندي زناشوييانسان برحسب فطرت و طبیعت خود نیازمند همدلی است که با او زندگی کند و در کنار او به آرامش برسد. اساساً وجود یک ازدواج توأم با رضایت محل تبادل و تلاقی احساسات و عواطف مثبت بین زوجهاست و تشکیل خانواده بهنجار نقش بسزایی در بهزیستی جامعه دارد و احساس رضایت نقش بسزایی در کارکردهای بهنجار خانواده دارد (بنائیان،1386). رضایت زناشویی یعنی انطباق بین انتظاراتی که فرد اززندگی زناشویی دارد و آن چیزی است که در زندگی اش تجربه می کند. یکی ازمهمترین تعریف ها توسط هاکینز انجام گرفته است که وی رضایت زناشویی را چنین تعریف می کند: احساس رضایت و لذت تجربه شده توسط زن و شوهر در هر زمانی که همه جنبه های ازدواجشان را در نظر می گیرند( قائمی، 1381). الیس رضایت زناشویی را حاصل سازگاری زن و شوهر در ابعاد مختلف زندگی مشترک می داند که استحکام بنیان خانواده را تضمین می کند. رضایت زناشویی عبارت است از احساسات عینی از خشنودی، رضایت ولذت تجربه شده توسط زوجین . رضايت‌مندي زناشويي را بيشتر به صورت نگرش‌ها يا احساسات كلي فرد دربارة همسر و رابطه‌اش تعريف مي‌كننديعني رضايت‌مندي زناشويي يك پديدة درون‌فردي و يك برداشت فردي از همسر و رابطه است. چنين تعريفي از رضايت‌مندي زناشويي، نشانگر آن است كه رضايت‌مندي يك مفهوم تك‌بعدي و بيانگر ارزيابي رضايت‌مندي زناشويي پيامد توافق زناشويي كلي فرد دربار همسر و رابطه‌اش است، و به صورت دروني احساس مي‌شود.اصطلاح توافق زناشويي، رابطة مناسب زن و شوهر را توصيف مي‌كند. در رابطه با توافق بالا، هر دو زوج، به گونه‌اي رفتار، تصور و ادارك مي‌كنند كه گويا نيازها و انتظار‌هايشان برآورده شده و چيزي وجود ندارد كه در روابطشان خلل ايجاد كند. در ازدواج بدون توافق زناشويي، مشكلات موجود ميان زوجين به حدي زياد است كه آنها را از احساس برآورده شدن نيازها و انتظارات باز مي‌دارد. اغلب زوج‌ها، جايي بين اين دو انتها قرار دارند و زمينه‌هايي از توافق و نبود توافق را تجربه مي‌‌كنند(کلینکه، ترجمه محمدخانی،1383).
رضايت‌مندي زناشويي، يك مفهوم كلي است كه در وضعيت مطلوب روابط زناشويي احساس مي‌شود. از طرفي رضايت‌مندي زماني اتفاق مي‌افتد كه روابط زن و شوهر در تمامي حيطه‌ها بهنجار گزارش شود. بنابر‌اين،محققان براي آساني در سنجش، همچنين عملياتي كردن اين مفهوم، رضايت‌مندي زناشويي را به چهار بٌعد اساسي تقسيم كرده‌اند كه عبارتند از:الف) جاذبه: عبارت است از جنبه‌اي از يك شئ، يك فعاليت يا يك شخص، كه بر‌انگيزانندة پاسخ‌هاي نزديكي‌ در ديگران باشد؛ تمايلي براي نزديك شدن به يك شي، فعاليت يا شخص كه در رضايت زناشويي جاذبه‌هاي بدني و جنسي انسان مد نظر قرار گرفته است( فدری،1389).
ب) تفاهم: ارتباطي مبتني بر پذيرش دوسويه، راحت و بدون تنش و دغدغة خاطر كه بين دو نفر برقرار مي‌شود(میراحمدی زاده،1387).
ج) نگرش: نوعي سوگيري عاطفي دروني كه عمل يك فرد را تبيين مي‌كند. در اصل، اين تعريف در برگيرندة قصد و نيت فرد ‌است؛د) : سرمايه‌ گذاري: منظور از اين عبارت آن است كه هر يك از زوج‌ها براي بهتر ساختن رابطه و نيز خوشايندي طرف مقابل، كارهايي را انجام مي‌دهند و يا از انجام آن خود‌داري مي‌كنند. به بيان ديگر، مقابله به مثل كردن، هنگامي كه رفتار طرف مقابل پاداش‌دهنده است، و خودداري از انجام عمل متقابل، هنگامي كه رفتار وي پاداش‌دهنده نيست( همان).
تعريف ديگر رضايت‌مندي زناشويي عبارت است از: حالتي كه طي آن زن و شوهر از ازدواج با يكديگر و با هم‌بودن احساس شادماني ورضايت دارند( جدیری،1388).وينچ بر اين باور است که رضايت‌مندي زوجي انطباق بين وضعيت موجود و وضعيت مورد انتظار است؛ يعني انطباق بين انتظاراتي که فرد از زندگي زناشويي دارد و آنچه در زندگي خود تجربه مي‌کند(فاضل،1390).هاوکينز و وينچ (1374) بيان مي‌کنند که رضايت زناشويي، يعني احساسات عيني از خشنودي، رضايت و لذت تجربه‌شده توسط زن يا شوهر، موقعي که همة جنبه‌هاي ازدواجشان را در نظر مي‌گيرند. رضايت زناشويي از انطباق بين وضعيتي که مورد انتظار است و وضعيت موجود فرد در روابط زناشويي حاصل مي‌شود، در واقع، نگرش مثبت و لذت‌بخشي است که زن و شوهر از جنبه‌هاي مختلف روابط زناشويي خود دارند(نیکولز،ترجمه دهقانی،1387).
بنر و هيل (1990) رضا‌مندي زناشويي را پيامد توافق زناشويي دانسته‌اند که رابطة مناسب بين زن و شوهر را توصيف مي‌کند. آنها مي‌نويسند: «هنگامي که زن و شوهر به ميزان قابل‌توجهي از برآورده شدن نيازها و انتظاراتشان در رابطة‌ زناشويي رضايت داشته باشند، رضا‌مندي زناشويي را گزارش خواهند کرد» (جدیری،1388). همچنين آلوجا، باريو و گارسيا(2007) مي‌نويسند: «رضا‌مندي زناشويي عبارت است از برونداد ناشي از مجموعه‌اي از عوامل مانند حل تعارض موفقيت‌آميز، يا موفقيت در فعاليت‌هاي مرتبط با شادکامي در فرايند ازدواج» (همان).
اولسون و السون (1997) و فاورز و السون(1993) با جمع‌بندي و تحليل تمامي ابعاد مطرح‌شده به ابعاد «مسائل شخصيتي»، «ارتباط دوتايي»، «حل تعارض»، «مديريت مالي»، «فعاليت اوقات فراغت»،‌ «رابطة جنسي»، «فرزندپروري»، «ارتباط با اقوام و دوستان» و «جهت‌گيري مذهبي» است (احمدی،1384).تحقیقات داخل کشور نشان می دهد، عوامل اقتصادي، مذهبي، آداب و سنن اجتماعي، ارضاي عاطفي، ارضاي جنسي و تفاهم فکري مي‌تواند رضا‌مندي زناشويي را به ارمغان آورد(جامپالسکی،ترجمه مقدم،1391). همچنان‌که اُدل توافق در ارزش‌ها را با رضايت‌مندي زناشويي مرتبط مي‌داند(ادل،1998).
2-4-تغییرات رضایت زناشویی در طول زمانعدم ثبات رضایت زناشویی در طول دوره های مختلف زندگی یکی از نقاط قابل توجه در زمینه ی رضایت زناشویی است. این امر عوامل محیطی را مورد توجه قرار می دهد. مطالعات مختلف که به طور طولی انجام شده، نشان می دهد که در بعضی از دوره های زندگی رضایت زناشویی کاهش پیدا می کند. در همین زمینه اولسون و همکاران (1989) زندگی زناشویی را به 7 مرحله تقسیم کرده و معتقدند که در طی این مراحل، رضایت زناشویی تغییر می کند(شارف،ترجمه فیروزبخت،1383)). هر کدام از این دوره ها به نحوی رضایت زناشویی را تحت تأثیر قرار می دهند. این مراحل به شرح زیر هستند:
زوج های جوان بدون بچّه
خانواده با بچّه های پیش دبستانی
خانواده با بچّه های دبستانی
خانواده با فرزندان نوجوان
فرزندانی که از خانواده جدا می شوند
خانواده ی خالی از فرزند
خانواده در دوران بازنشستگی(همان).
همچنین تحقیقات اولسون نشان داده است که:
رضایت از ز ندگی زناشویی در مردان بیشتر از زنان است.
رضایت زناشویی در مراحل اولیه ی زندگی در زنان از مردان بیشتر است.
رضایت زن و مرد در مرحله چهارم کاهش پیدا می کند.
رضایت زن و شوهر در مرحله 6 و 7 در مقایسه با مراحل 2 و 3 و 4 بالاتر گزارش شده است.
گرایش به جدایی و طلاق در مرحله دوم و چهارم بیشتر از مراحل دیگر گزارش شده است(همان).
2-5-ویزگی زوج های سالم :2-5-1-زوج های سالم از دیدگاه بیورز، اسپری و کارلسون(1991) و یانگ و لانگ(1998) از الگوهای ارتباطی زیر پیروی می کنند:عقیده به نسبی بودن واقعیت نه مطلق بودن آن.
زوج هایی که این دیدگاه را دارند، سعی ندارند همسر خود را به پذیرش دیدگاه خودشان وادار کنند بلکه، به حرف های همسر خود گوش داده و سعی می کنند که برداشت ها و نظرات او را درک کنند.
اعتقاد به اینکه قصد و نیت همسر خوب است.
زوج های سالم ضمن اینکه به همسرشان احترام می گذارند، هرگز حس نمی کنند که همسرشان دشمن آنهاست و ایمان دارند که همسرشان در پی آزار دادن آنها نیست.
اعتقاد به اینکه مشکلات حل می شوند.
زوج هایی که اعتقاد دارند مشکلات قابل حل هستند، حل مشکل تلاش می کنند. این افراد تأثیر خود را در فرایند حل مشکل قابل توجیه می دانند. به همین دلیل هنگامی که حالت هایی مانند خشم و عدم توافق ایجاد می شود، انتظار ندارند که رابطه ی خوب با همسر مشکلات را حل خواهد کرد. به همین دلیل برای ایجاد رابطه ی مناسب و برای حل مشکل، تلاش می کنند.
عقیده به عواملی فراتر از خود.
زوج های سالم جهان بینی وسیعی دارند که این جهان بینی می تواند جهت گیری مذهبی و یا خانوادگی باشد. جهان بینی وسیع تر به زوج ها وسعت دید بخشیده و در این حالت مشکلات برای آنها کوچک به نظر می رسد.
تمرین رفتارهای سالم.
تمرین کردن رفتارهای سالم توسط زوج ها می تواند باعث شود که این رفتارها نهادینه شده و بخشی از گنجینه رفتاری آنها می شوند. این رفتارهای سالم عبارتند از: مسؤولیت، هدف گذاری، تشویق، گفت گوی باز، گوش دادن همدلانه، میل به تحلیل ارتباطات، نشان دادن پذیرش، حمایت از اهداف مثبت ازدواج، حمایت از اهداف تعیین شده، توافق به منظور پل ارتباطی، تعهد به مشارکت(شرفی،1385).
2-5-2- وینچ و همکاران(1974) هشت معیار موفقیت زناشویی را مشخص کرده اند. این معیارها شامل موارد زیر است:ثبات 2) اجتماعی 3) رشد شخصیت 4) مصاحبت
5)شادی 6) رضایت 7) سازگاری 8)یکپارچگی (مک کی،2006).
2-6-عوامل مؤثر بر رضایت زناشوییبخش اعظم شکست های ادمی ناشی از ناتوانی در انطباق است. انطباق یافتن شامل توازن است، بین آنچه که فرد انجام می دهد وآنچه که محیط طلب می کند. میزان انطباق یافتن به دو عامل بستگی دارد: ویژگی های شخصی و ماهیت موقعیت ها. این دو عامل توأمان انطباق یافتن باید مرتباً تغییر کند ( قائمی، 1390).
2-6-1-السون و فاورز (1989) زوجین را شامل چند نوع می داند:1- موزون: رضایت بالا دارند و توانایی بالایی در حل مشکلات دارند و مسایل اخلاقی را مهم می داند.
2- سازگار: رضایت خوب و متوسطی دارند و قدرت حل مسائل را دارنن، ممکن است در مورد فرزندان اتفاق نظر نداشته باشند
3- سنتی: از عادات همسرانشان ناراضی هستند و برای بیان احساسات احساس راحتی نمی کنند و در حوزه های ارتباطی رضایت کمی دارند.
4- تعارض: ناراضی از رفتار همسر و داشتن شکل ارتباطی، سندروم خود محوری در گفتگو و بحث های رایج است.
بر پایه دیدگاه شناختی، الگوهای شناختی میزان رضایت زناشویی را تعیین می کند( فینچام،2000). برخی از پژوهشگران یکی از علل رضایتمندی را سبک های شناختی زوجین می دانند. به اعتقاد گاتمن، کارر و سوانسون(1998) ادراک یا شناخت، فیزیولوژی  و رفتار سه پایه اساسی تداوم و رضایت از زندگی زناشویی است که شناخت مهمترین عامل به شمار می آید (همان).
2-6-2- به نظر گارسیا رضایتمندی زناشویی در سه سطح مطرح می شود:الف: رضایت زوجین از ازدواج      ب: رضایت از زندگی خانوادگی   ج: رضایت کلی از زندگی
تحقیقات اخیر نشان داده اند که احترام متقابل، همخوانی باورهای مذهبی، سن ازدواج، مدت زمان زندگی مشترک، تعداد فرزندان، . . . در زندگی زناشویی و رضایت از آن مؤثر است( فنکور و هیزمن،2000).
بررسی عوامل مؤثر بررضایت زناشویی از این جهت حائز اهمیت است که رضایت فرد از زندگی زناشویی بخش مهمی از سلامت فردی محسوب می شود. ونیچ در این خصوص می نویسد که ارتباط با همسر جنبۀ مرکزی زندگی عاطفی و اجتماعی یک شخص است.
دربارۀ عوامل مؤثر بر رضایت زناشویی بنظر می رسد دو چشم انداز عمده وجود دارد. در چشم انداز اول که مورد قبول مکتب تحلیل روانی است عمل درون فردی را مهم می داند و در چشم انداز دوم که مورد پذیرش رفتار گرایان است عوامل بین فردی را در رضایت زناشویی مهم می داند)همان).
2-6-3- نیوفان (1994) عوامل زیر را بیانگر رضایت زناشویی می داند:1.  سطح تحصیلات بالا
2. موقعیت  و وضعیت اقتصادی- اجتماعی بالا
3. تشابهات زوجین در علایق، هوش و شخصیت
4. در مرحلۀ اولیه و ابتدایی چرخه زندگی بودن (قلمداد داشتن در اوایل دورۀ زندگی مشترک)
5. سازگاری در مسائل جنسی
6. ازدواج در سنین بالاتر برای زنان
هنوز مکانیزمی برای کشف ارتباط بین این عوامل و ازدواج موفقیت آمیز پیدا نشده است. اما احتمالاً سطح بالای  تحصیلات یا وضعیت اقتصادی اجتماعی مناسب زوجین را به سمت رضایت بالاتری هدایت می کند. زیرا وجود همین عوامل باعث می شود زوجین مهارت های بهتری برای حل مسأله داشته باشند و کمتر د چار استرس شوند (همان).
2-7- دسته بندی عوامل مؤثر بر رضایت مندی زناشویی:عواملی که می تواند رضایت زناشویی را تداوم بخشد و یا خانواده ها را در معرض نابسامانی و از هم پاشیدگی قرار می دهد ضروری به نظر می رسد.همان گونه که ذکر شد عوامل متعددی در رضایت ازناشویی تأثیر می گذارند. بعضی از این عوامل به صورت دسته بندی شده در زیر می آیند:
2-7-1ارتباطمنظور از ارتباط همه شیوه های نمادینی است که افراد از طریق آنها پیام خود را منتقل می کنند. انتقال پیام ها بیشتر اوقات با استفاده از کلمات و رفتار کلامی گسترده صورت می گیرد. با وجود این،رفتار غیر کلامی نیز،یکی از مقوله های عمده ارتباط به شمار می آید. رفتار غیر کلامی مسائلی مانند تن صدا، زبان بدن،حالات اندام، وضع ظاهر، نشانه های چهره ای و مواردی از این قبیل را شامل می شود( فقیرپور،1383). ارتباط كلامي و غيركلامي زوجين، يكي از مؤلفه هاي تقويت و استحكام خانواده است. در زمينه ي رفتار كلامي مي توان به مواردي از قبيل عدم پرخاشگري كلامي و نرمي بيان و فراخواني يكديگر به نام هاي خوب و القاب زيبا اشاره كرد. ابراز احساسات، مصافحه كردن، هديه دادن به همديگر، سلام كردن ومواردي از اين قبيل ميتواندبه پرباری روابط زوجین کمک کند كمك کند. . ازمتون ديني، مؤلفه هاي ديگري را از جمله پايبندي هاي مذهبي زوجين، حل اختلاف و تعارض، ارضاي نياز جنسي، مديريت اقتصادي خانواده، صفات شخصيتي، تفريح و اوقات فراغت خانواده، رفت و آمدهاي فاميلي و توليد فرزند و فرزندپروري را به عنوان مؤلفه هاي تقويت كننده روابط زناشويي و رضامندي زناشويي استخراج كرد.مهمترین عامل آسیب پذیری خانواده، بروز سوء تفاهم ها و سوء ارتباطات است بنابراین، هر یک از زوجین به سهم خود مسئولیت دارند که از بوجود آمدن سوء تفاهم و سوء ارتباطات پیشگیری کنند(نظری،1392).
نظام زناشویی به عنوان یک سیستم منحصر به فرد دارای ویژگی هایی است که آن را از سایر اشکال روابط اجتماعی متمایز می کند:
رابطه زناشویی مؤثر مستلزم ایجاد تعادل بین پویایی و ثبات است. برای اینکه رابطه زوج سالم بماند،باید درجاتی از ثبات، قابلیت پیش بینی و تا حدی تازگی و انعطاف پذیری را در خود داشته باشد.
رابطه زناشویی دارای گذشته، حال و آینده است. زوجها مسائل گذشته و برنامه های آینده خود را به هم مرتبط کرده و تلاش می کنند رابطه خود را در زمان حال، تازه و شاداب نگه دارند. رابطه زناشویی مستلزم ترکیب آینده و گذشته دو فرد است، که ارزش ها و نگرش های متفاوتی دارند.
رابطه زناشویی مستلزم حمایت کردن و حمایت شدن است. زن و شوهر ها باید بتوانند نیازهای همسرشان را مانند نیازهای خود درک کنند و از خود محوری شان بکاهند.
رابطه زناشویی مستلزم این است که هر عضو ضمن حفظ فردیت و هویت منحصر به فرد خود، این توانایی را داشته باشد که گاهی اوقات بخاطر رابطه، فردیت را کنار بگذارد.
سرانجام زوج ها باید بتوانندمرزهای را برای تأمین نیازهای خانواده و ایجاد امنیت، خلئت شخصی و روابط نزدیک ایجاد نمایند( گلادینگ، ترجمه اسمعیلی و رسولی،1392).T
در بعضی موارد یک عضو زوج در خانواده ای بزرگ شده که اعضای آن کمترین تماس فیزیکی را با هم داشته اند. در این خاواده گفت و گو در رابطه با عشق و محبت بین والدین، یا بین والدین و فرزندان اصلاً وجود نداشته و یا بسیار کم بوده است. در اینگونه خانواده ها اعضای خانواده ضمن اینکه یکدیگر را دوست دارند ولی در ارتباط هایشان با یکدیگر احساسات آنها نمود پیدا نمی کند. بیان عاطفی و ابراز احساسات در این نوع خانواده ها به شکل تهیه غذا،در اختیار قرار دادن پول و یا دیگر عوامل ملموس صورت می گیرد.برعکس عضو دیگر ممکن است در خانواده ای بزرگ شده باشد که والدینش برای ارتباط با یکدیگر و فرزندانشان اهمیت زیادی قائل بودهو وقت زیادی صرف آنها کرده اند. در این خانواده اعضاء احساسات خود را به راحتی به صورت کلامی یا با حالات فیزیکی و غیر کلامی نشان می داده اند.تفاوت های فوق در شیوه ابراز احساساتدر خانواده های اصلی، انتظارات زن و شوهری که هر کدام در یکی از آن خانواده ها بزرگ شده اند را از صمیمیت و عشق به صورت متفاوتی شکل می دهد ( همان).زن و شوهر برای پیشگیری از ایجاد مشکل، باید بتوانند درباره ی انتظاراتی که از یک رابطه ی صمیمانه دارند،با یکدیگر صحبت کنند. در این حالت می توانند انتظارات جدید وقابل قبولی را برای همدیگر شکل دهند. در صورتی که زن و شوهر درباره ی صمیمیت و انتظاراتشان از رابطه صمیمانه صحبت نکنند، در گیر استرس ارتباطی می شوند در این حالت اگر باز هم موضوع را پیگیری نکنند و راه حلی را با توافق یکدیگر پیدا نکنند،رابطه به سردی گراییده و احتمال خاتمه رابطه وجود دارد (استریت، ترجمه تبریزی،1384).
2- 7-2- سننزدیکی محل سکونت و شباهت پاره ای ویژگیهای تن مانند رنگ پوست و اندازه قد، آنچنان کافی نیستند که دو فرد را پیوند زناشویی وادارد گو اینکه در این میان متغیرهای دیگری نیز وجود دارد اما نزدیکی سن یکی از بنیادی ترین آنها است. آلن ژیرا می نویسد: آگاهیهای جمعیت شناسانه درباره سن همسران به هنگام زناشویی آموزنده است و می دانیم که بیشتر اوقات افرادی با هم پیوند زناشویی می بندند که از لحاظ سنی به هم نزدیک باشند. از این رو همسانی سنی را باید به عنوان یک ضریب مهم همسان همسری که در جوامع باختری از اهمیت بالاتری برخوردار است در نظر بگیریم( الیس،ترجمه صالحی،1385).
2-7-3- اعتماد و صداقتزن و شوهر برای وصول اعتماد و اطمینان کامل نسبت به یکدیگر، در درجه اول هر دو موظف هستند از انجام هر نوع رفتاری که موجب سوء تفاهم می گردد، شدیداً اجتناب کنند. و همچنین از ابزار کلمه یا جمله ای که در طرف مقابل شک و تردید ایجاد می نماید، پرهیز کنند(بارون،ترجمه کریمی،1389).
2-7-4 درک همسر و تفاهمزوجین با در نظر گرفتن تفاوتهای فردی بین انسانها، باید شنونده خوبی باشند و با حوصله به سخنان طرف مقابل گوش دهند. هر یک از زن و شوهر ها برداشتی از یکدیگر دارند که قسمتی از آن درست و قسمتی دیگر غیر واقع بینانه است.این دیدگاه ها، مانع بزرگی برای شناخت واقعی طرف مقابل به شمار می آیند.به محض اینکه یکی از طرفین احساس کند که همسر وی در مورد او برداشتی نادرست داشته، اطمینان و اعتمادی که زمینه ساز و لازمه ی زندگی مشترک است را از دست می دهد. این نقطه ی شروع اختلافات بزرگ است (برنشتاین،ترجمه پورعابدی،1389).
2-7-5- محبتابراز محبت به موقع در زندگی مشترک، علاقه، نشاط و طراوت بوجود می آورد( گلادینگ، ترجمه ثنایی،1392).
2-7-6- همکاریهمکاری عبارت است از اقدام مشترک برای دستیابی به هدف های مورد نظر یک زوج. در یک ازدواج منطقی ممکن است علایق و هدف های زن و شوهر متفاوت باشد، اما راه رسیدن به توافق مذاکره ی آنها با هم است.زن و شوهر زمانی احساس زضایت از زندگی زناشوئی دارند که شوهر در کارهای خانه همکاری کند و درآمد خانواده نیز افزایش پیدا کند(همان).
2-7-7- مسائل جنسیاگر چه زناشویی سعادتمندانه فقط تا اندازه ای مربوط به روابط لذت بخش جنسی است، ولی این روابط یکی از مهمترین علل خوشبختی یا عدم خوشبختی زندگی زناشویی است، زیرا اگر این روابط قانع کننده نباشد، منجر به احساس محرومیت، ناکامی و عدم احساس ایمنی گردد. طبق نتایج تحقیقات انجام شده، مسئله رضایت جنسی از لحاظ اهمیت در ردیف مسائل درجه اول قرار دارد(همان).
اسپنسر نچر و مک لینی (1993) سه جهت گیری را نسبت به مسائل جنسی اشاره کرده اند که بیشتر نگرشها و ارزش ها ی زوج ها را نسبت به جنس در بر می گیرند. این سه مقوله عبارتند از: جهت گیری های تولید مثل، رابطه ای و تفریحی. کسانی که جهت گیری تولید مثل دارند، معتقدند که هدف امور جنسی تولید مثل است. در جهت گیری رابطه ای، ارتباط وسیله ای برای ابراز محبت و افزایش صمیمیت است. جهت گیری تفریحی ارتباط جنسی را به عنوان یک فعالیت لذت بخش بدون نیاز به پیوند با هم، تلقی می کند. درمانگران در کار با زوج ها به ارتباط جنسی بیشتر بعنوان یک موضوع رابطه ای نگاه می کنند. ارتباط جنسی را می توان به چگونگی بکارگیری جنسیت از طرف زوجها در ارتباط برقرار کردن با یکدیگر تعریف کرد.امّا در اینجا، آن بطور ویژه به ارتباط برقرار کردن درباره جنس اطلاق می شود. تحقیقات نشان می دهد که ارتباط جنسی رضایت مندانه با رضایت مندی زناشویی همبستگی دارد) هندریک،1994).
2-7-8- صمیمیتصمیمیت یکی از نیازهای زندگی زن و شوهری است و در عین حال از ویژگی های بارز یک زوج موفق و شادمان است. رابطه ی صمیمانه، با خود افشایی واقعی و درک نیاز های فرد دیگر (همسر) در رابطه برابر، تعریف می شود. البته ایجاد رابطه صمیمانه احتیاج به گذشت زمان دارد. حقیقت این است که در خانواده گسترده در دوره های تاریخی گذشته، اعضای خانواده نسبت به زندگی امروزی فاصله فیزیکی و جغرافیایی کمتری با هم داشتند. در گذشته، محل کار اعضاء خانواده به هم نزدیک تر از امروز بود و مخصوصاً مادران بیشتر وقت خود را در خانه سپری می کردند. امروزه مخصوصاً در خانواده هایی که زن و مرد هر دو شاغل هستند،فاصله فیزیکی اعضای خانواده، حداقل در بخشی از روز که زن و شوهر خارج از خانه کار می کنند، بیشتر است. در عین حال فشار ناشی از کار و تربیت فرزندان،هر دو عضو زوجو حتی فرزندان راتحت تأثیرقرار می دهد(برنشتاین،ترجمه منشی،1390). در جامعه امروزی، وقت زوج ها برای یکدیگر کم و ارزشمند است و



قیمت: 10000 تومان

متن کامل در سایت homatez.com

About: admin


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *