— (411)

2165985-21336000

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد علوم وتحقيقات ساوه
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
در رشته : حسابداری
عنوان:
ارزیابی اثر مدیریت سرمایه در گردش بر عدم تقارن زمانی سود وهموار سازی سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار
استاد راهنما :
دکتر حمیدرضا شماخی
استاد مشاور:
دکتر محسن تنانی
نگارش:
سعیده گودرزی
تابستان1392
-39020315811500
2192020-36576000
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد ساوه
دانشکده ادبیات وعلوم انسانی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد “M.A.”
گرایش : حسابداری
عنوان :
ارزیابی اثر مدیریت سرمایه در گردش بر عدم تقارن زمانی سود وهموارسازی سود درشرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
نگارش:
سعیده گودرزی
تابستان92
هیأت داوران:سرکار خانم دکتر طالبی
2332990-127000
(فرم تعهد)
در اجرای بخشنامه شماره 75384/87 مورخ 22/3/86 به منظور حفظ حقوق مادی و معنوی دانشگاه آزاد اسلامی ، اینجانبان (امضاکنندگان ذیل) ، متعهد میشویم که مطالب و نتایج تحقیقاتی مندرج در این پایان نامه با عنوان”..ارزیابی اثر مدیریت سرمایه در گردش برعدم تقارن زمانی سود وهموارسازی سود درشرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.”که دردانشگاه آزاد اسلامی واحدساوه به تصویب رسیده است ،چنانچه بصورت مقاله،اختراع ،کتاب و…..منتشرشود،نام واحدساوه درکنارنام نویسندگان وارائه کنندگان این تولیدات علمی ،به نحوی که تعلق آن اثربه واحدساوه راکاملاًمسجل نماید ، ذکرخواهدشدودرصورت عدم رعایت موردفوق ،برابرمقررات اقدام خواهد شد.
استادراهنما نام ونام خانوادگی امضاء
استادمشاور1 نام ونام خانوادگی امضاء
استادمشاور2 نام ونام خانوادگی امضاء
دانشجو نام ونام خانوادگی امضاء
2352675-30543500
واحد ساوه
تعهد نامه اصالت رساله یا پایان نامه
اینجانب..سعیده گودرزی.دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته / دکترای حرفه ای/ دکترای تخصصی در رشته.حسابداری.که در تاریخ ……………از پایان نامه / رساله خود تحت عنوان ” .ارزیابی اثر مدیریت سرمایه در گردش بر عدم تقارن زمانی سود وهموار سازی سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران”با کسب نمره …………..ودرجه ………………..دفاع نموده ام بدینوسیله متعهد می شوم:
1- این پایان نامه / رساله حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی وپژوهشی دیگران ( اعم از پایان نامه ، کتاب، مقاله و……..) استفاده نموده ام ، مطابق ضوابط و رویه موجود ، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کرده ام.
2- این پایان نامه / رساله قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی ( هم سطح ، پایین تر یا بالاتر ) در سایر دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
3- چنانچه بعد فراغت از تحصیل ، قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب ، ثبت اختراع و…. ازاین پایان نامه داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نماییم.
4- جنانچه در هر مقطعی زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را می پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت ./ت
نام و نام خانوادگی:
تاریخ و امضا:
2430780-38544500
سپاسگزاری:
با حمد وستايش خداوند بزرگ آغاز مي كنم كه دريچه علم را بر روي من گشاد تا بر دانشم افزوده شود.
تقدير و تشكر به پاس راهنمايي بي منت و عالمانه استاد گرانقدر آقاي دكتر حمیدرضا شماخی كه در تهيه اين پايان نامه از راهنمايي هاي ايشان بهره مند شده ام.
تقدير و تشكر فراوان از آقاي دكترمحسن تنانی كه مشاوره هاي ارزشمندي را در راستاي انجام اين پايان نامه به اين جانب ارايه نموده اند.
تقدیم به :
-4273554572000
-863601524000

TOC \f A \h \z \t “Heading 1,مطالب” \c فصل اول PAGEREF _Toc366639884 \h 2كليات تحقیق PAGEREF _Toc366639885 \h 21-1 مقدمه PAGEREF _Toc366639886 \h 31-2 تاریخچه مطالعاتی PAGEREF _Toc366639887 \h 31-3 بیان مسئله PAGEREF _Toc366639888 \h 51-4چارچوب نظری پژوهش PAGEREF _Toc366639889 \h 71-5 مدل مفهومی پژوهش PAGEREF _Toc366639890 \h 81-6فرضیه های پژوهش PAGEREF _Toc366639891 \h 91-7اهداف پژوهش PAGEREF _Toc366639892 \h 101-7-1 اهداف ویژه PAGEREF _Toc366639893 \h 101-7-2 اهداف علمی PAGEREF _Toc366639894 \h 101-7-3 اهداف کاربردی PAGEREF _Toc366639895 \h 111-8اهمیت وضرورت پژوهش PAGEREF _Toc366639896 \h 111-9 قلمرو مطالعاتی PAGEREF _Toc366639897 \h 111-10 تعاریف مفهومی متغیرها PAGEREF _Toc366639898 \h 121-11 ساختار پژوهش PAGEREF _Toc366639899 \h 14فصل دوم PAGEREF _Toc366639900 \h 152-1 مقدمه PAGEREF _Toc366639901 \h 162-2گفتار نخست: سرمایه درگردش PAGEREF _Toc366639902 \h 172-2-1تعاریف سرمایه درگردش PAGEREF _Toc366639903 \h 172-2-2ماهیت سرمایه درگردش PAGEREF _Toc366639904 \h 182-2-3استراتژی های سرمایه درگردش PAGEREF _Toc366639905 \h 182-2-3-1 استراتژی دارایی های جاری PAGEREF _Toc366639906 \h 192-2-4راهبردهای سرمایه درگردش PAGEREF _Toc366639907 \h 212-2-5 سیاست های مطلوب سرمایه درگردش PAGEREF _Toc366639908 \h 222-2-6 عوامل مؤثردرتعیین میزان سرمایه درگردش PAGEREF _Toc366639909 \h 232-2-7 فروش وسرمايه درگردش PAGEREF _Toc366639910 \h 262-3 گفتار دوم:مدیریت سرمایه درگردش PAGEREF _Toc366639911 \h 272-3-1اهمیت مدیریت سرمایه درگردش PAGEREF _Toc366639912 \h 272-3-2مدیریت سرمایه درگردش درمرحله عمل PAGEREF _Toc366639913 \h 282-4 گفتارسوم:متغیرهای سرمایه درگردش PAGEREF _Toc366639914 \h 292-4-1 دوره وصول مطالبات PAGEREF _Toc366639915 \h 292-4-1-1اهداف استفاده از حساب های دریافتنی PAGEREF _Toc366639916 \h 322-4-2 دوره گردش موجودی ها PAGEREF _Toc366639917 \h 332-4-2-1انواع موجودی ها PAGEREF _Toc366639918 \h 342-4-2-2عوامل تعیین کننده میزان موجودی PAGEREF _Toc366639919 \h 352-4-3 چرخه تبدیل وجه نقد PAGEREF _Toc366639920 \h 362-4-4 دوره پرداخت بدهی ها PAGEREF _Toc366639921 \h 392-5گفتارچهارم:عدم تقارن زمانی سود PAGEREF _Toc366639922 \h 392-5-1محافظه کاری PAGEREF _Toc366639923 \h 392-5-2 تعاریف محافظه کاری PAGEREF _Toc366639924 \h 402-5-3 معیارهای ارزیابی محافظه کاری PAGEREF _Toc366639925 \h 432-5-3-1معيارهاي خالص دارائي ها PAGEREF _Toc366639926 \h 442-5-3-2 معيارهاي سود و اقلام تعهدي PAGEREF _Toc366639927 \h 442-5-3-3 معيارهاي رابطه سود و بازده سهام PAGEREF _Toc366639928 \h 452-5-4 عدم تقارن زماني سود به عنوان معياري از محافظه کاري PAGEREF _Toc366639929 \h 462-5-5 پیامدهای محافظه کاری PAGEREF _Toc366639930 \h 472-6گفتارپنجم: هموارسازی سود PAGEREF _Toc366639931 \h 482-6-1 تعاریف هموارسازی سود PAGEREF _Toc366639932 \h 482-6-2 انواع هموار سازی سود PAGEREF _Toc366639933 \h 482-6-2-1سود هموار طبيعي PAGEREF _Toc366639934 \h 482-6-2-2هموارسازي واقعي PAGEREF _Toc366639935 \h 492-6-2-3هموارسازي مصنوعي PAGEREF _Toc366639936 \h 492-6-3 هموارسازی ازطریق طبقه بندی PAGEREF _Toc366639937 \h 502-6-4 انگیزه های هموار سازی PAGEREF _Toc366639938 \h 512-6- 5 نظریه های”آناند موهان جول” و” آنجان وی . تاگور” PAGEREF _Toc366639939 \h 512-6-6 نظریه های ” داس چر” و “مالکوم” PAGEREF _Toc366639940 \h 512-6-7 مدل “روزن بوم” ، “ون درگوت” و” مرتنز” PAGEREF _Toc366639941 \h 522-6-8 نظریه های “میلک” و “جیاکومینو” PAGEREF _Toc366639942 \h 532-7 گفتار ششم :پیشینه پژوهش PAGEREF _Toc366639943 \h 552-7-1پیشینه داخلی PAGEREF _Toc366639944 \h 552-7-2 پیشینه خارجی PAGEREF _Toc366639945 \h 60فصل سوم PAGEREF _Toc366639946 \h 67روش‌ اجرای پژوهش PAGEREF _Toc366639947 \h 673-1 مقدمه PAGEREF _Toc366639948 \h 683-2 روش پژوهش PAGEREF _Toc366639949 \h 683-3 سؤالات پژوهش PAGEREF _Toc366639950 \h 693-4 فرضیه های پژوهش PAGEREF _Toc366639951 \h 703-5 جامعه مطالعاتی ونمونه آماری پژوهش PAGEREF _Toc366639952 \h 713-6 روش جمع آوری اطلاعات PAGEREF _Toc366639953 \h 723-7 تعریف متغیر های پژوهش ونحوه اندازه گیری آنها PAGEREF _Toc366639954 \h 733-8 مدل تحقیق PAGEREF _Toc366639955 \h 773-9روش تجزیه وتحلیل داده ها783-9-1روش تخمین با استفاده از داده های ترکیبی803-9-2آزمون Fلیمر813-9-3آزمون هاسمن823-9-4روش تخمین843-9-5آزمون های آماری853-9-5-1آزمون جارک. برا853-9-5-2آزمون مانایی853-9-5-3آزمونt863-9-5-4آزمونFفیشر863-9-5-5آزمون دوربین واتسون873-9-6تحلیل رگرسیون873-9-6-1مفروضات مدل رگرسیون خطی کلاسیک88فصل چهارم88تجزيه و تحليل داده‌ها PAGEREF _Toc366639957 \h 894-1 مقدمه‏ PAGEREF _Toc366639958 \h 904-2آمار توصيفي PAGEREF _Toc366639959 \h 914-3 معرفی مدل و متغیرها PAGEREF _Toc366639960 \h 934-5 مفروضات رگرسيون PAGEREF _Toc366639961 \h 944-5-1آزمون مانایی PAGEREF _Toc366639961 \h 944-5-2آزمون جارکو-برا974-5-3بررسی فرض نرمال بودن(آزمونK-S)984-6آزمونFلیمر وهاسمن100
4-7خلاصه تجزیه و تحلیل ها به تفکیک هر فرضیه: PAGEREF _Toc366639962 \h 1044-7-1 فرضيه اول PAGEREF _Toc366639963 \h 1044-7-1-1فرضيه فرعی اول از لحاظ آماري بصورت زير تدوين مي شود: PAGEREF _Toc366639964 \h 1074-7-1-2فرضيه فرعی دوم از لحاظ آماري بصورت زير تدوين مي شود: PAGEREF _Toc366639965 \h 1094-7-1-4فرضيه فرعی چهارم از لحاظ آماري بصورت زير تدوين مي شود: PAGEREF _Toc366639966 \h 1134-7-2-1فرضيه فرعی پنجم از لحاظ آماري بصورت زير تدوين مي شود: PAGEREF _Toc366639967 \h 1174-7-2-2فرضيه فرعی ششم از لحاظ آماري بصورت زير تدوين مي شود: PAGEREF _Toc366639968 \h 1194-7-2-3فرضيه فرعی هفتم از لحاظ آماري بصورت زير تدوين مي شود: PAGEREF _Toc366639969 \h 121فصل پنجم PAGEREF _Toc366639970 \h 128نتيجه‌گيري و پيشنهادات PAGEREF _Toc366639971 \h 1285-1 مقدمه PAGEREF _Toc366639972 \h 1295-2نتایج حاصل از آزمون فرضیات PAGEREF _Toc366639973 \h 1295-2-1نتیجه آزمون فرضیه اصلی اول PAGEREF _Toc366639974 \h 1295-2-2 نتیجه آزمون فرضیه فرعی اول PAGEREF _Toc366639975 \h 1305-2-3 نتیجه آزمون فرضیه فرعی دوم PAGEREF _Toc366639976 \h 1305-2-4 نتیجه آزمون فرضیه فرعی سوم PAGEREF _Toc366639977 \h 1315-2-5نتیجه آزمون فرضیه فرعی چهارم PAGEREF _Toc366639978 \h 1315-2-6 نتیجه آزمون فرضیه اصلی دوم PAGEREF _Toc366639979 \h 1315-2-7 نتیجه آزمون فرضیه فرعی پنجم PAGEREF _Toc366639980 \h 1325-2-8 نتیجه آزمون فرضیه فرعی ششم PAGEREF _Toc366639981 \h 1325-2-9 نتیجه آزمون فرضیه فرعی هفتم PAGEREF _Toc366639982 \h 1335-2-10 نتیجه آزمون فرضیه فرعی هشتم PAGEREF _Toc366639983 \h 1335-3پیشنهادهای برگرفته از یافته های پژوهش PAGEREF _Toc366639984 \h 1345-4پیشنهاد هابرای تحقیقات آتی136منابع و مآخذ PAGEREF _Toc366639985 \h 138منابع فارسي: PAGEREF _Toc366639986 \h 139منابع لاتین: PAGEREF _Toc366639987 \h 142پیوست ها PAGEREF _Toc366639988 \h 144پیوست الف: خروجی نرم افزار PAGEREF _Toc366639989 \h 145پیوست ب: لیست شرکت های هموار ساز سود PAGEREF _Toc366639990 \h 166Abstract: PAGEREF _Toc366639991 \h 169
TOC \f B \h \z \t “Heading 2,جداول” \c نگاره(1-2) ویژگی های مخاطره و بازده با توجه به سیاست های سرمایه در گردش PAGEREF _Toc366519065 \h 23جدول3-1 نحوه انجام غربالگری PAGEREF _Toc366519066 \h 72جدول 4-1: آمارتوصیفی متغیرهای مورد بررسی عدم تقارن PAGEREF _Toc366519067 \h 91جدول 4-2: آمارتوصیفی متغیرهای مورد بررسی هموارسازی PAGEREF _Toc366519068 \h 92نگاره( 4-3)نتايج آزمون مانايي متغيرهاي عدم تقارن PAGEREF _Toc366519069 \h 95نگاره( 4-4)نتايج آزمون مانايي متغيرهاي هموارسازی PAGEREF _Toc366519070 \h 96نگاره (4-5 )نتايج آزمون F ليمر و هاسمن مدلهای اصلی و فرعی PAGEREF _Toc366519071 \h 102نگاره (4-6)نتايج حاصل از فرضیه اصلی اول PAGEREF _Toc366519072 \h 104جدول (4-7 )نتايج همخطی فرضیه اصلی اول مدل (1) PAGEREF _Toc366519073 \h 106نگاره (4-8 )نتايج حاصل از فرضیه فرعی اول PAGEREF _Toc366519074 \h 107جدول 4-9 نتايج همخطی فرضیه فرعی اول مدل (1) PAGEREF _Toc366519075 \h 108نگاره 4-10نتايج حاصل از فرضیه فرعی دوم PAGEREF _Toc366519076 \h 109جدول 4-11 نتايج همخطی فرضیه فرعی دوم مدل (1) PAGEREF _Toc366519077 \h 110نگاره (4-12)نتايج حاصل از فرضيه فرعی سوم PAGEREF _Toc366519078 \h 111جدول (4-13) نتايج همخطی فرضیه فرعی سوم مدل (1) PAGEREF _Toc366519079 \h 112نگاره (4-14)نتايج حاصل از فرضیه فرعی چهارم PAGEREF _Toc366519080 \h 113نگاره (16 -4)نتايج حاصل از فرضیه اصلی دوم PAGEREF _Toc366519081 \h 115جدول (14-17) نتايج همخطی فرضیه اصلی دوم مدل (2) PAGEREF _Toc366519082 \h 116نگاره (4-18)نتايج حاصل از فرضیه فرعی پنجم PAGEREF _Toc366519083 \h 117جدول (4-19) نتايج همخطی فرضیه فرعی پنجم مدل (2) PAGEREF _Toc366519084 \h 119نگاره (4-20)نتايج حاصل از فرضیه فرعی ششم PAGEREF _Toc366519085 \h 119جدول (4-21) نتايج همخطی فرضیه فرعی ششم مدل (2) PAGEREF _Toc366519086 \h 121نگاره (4-22)نتايج حاصل از فرضیه فرعی هفتم PAGEREF _Toc366519087 \h 121نگاره (4-23)نتايج حاصل از فرضیه فرعی هشتم PAGEREF _Toc366519088 \h 123جدول (4-24)نتايج همخطی فرضیه فرعی هشتم مدل (2) PAGEREF _Toc366519089 \h 125
TOC \f \h \z \t “Heading 3,نمودار” \c نمودار1-1 مدل مفهویی پژوهش PAGEREF _Toc366519090 \h 9نمودار2-2 چرخه تبدیل وجه نقدو عملیات( منبعRoss,2008) PAGEREF _Toc366519091 \h 39نمودار( 4-3)آزمون F ليمر و آزمون هاسمن PAGEREF _Toc366519092 \h 100
چکیده
هدف این پژوهش بررسی رابطه بین مدیریت سرمایه در گردش با عدم تقارن زمانی سود وهموارسازی سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. به این منظور تعداد 100 شرکت در دوره زمانی 1390-1386 انتخاب گردید. در این تحقیق اثر متغیرهای مختلف مدیریت سرمایه در گردش در قالب 4 شاخص دوره وصول مطالبات، دوره پرداخت بدهی، دوره گردش موجودی کالاو دوره تبدیل وجه نقد را بر عدم تقارن زمانی سود وهموارسازی سود در 2 فرضیه اصلی و8 فرضیه فرعی مورد مطالعه قرار داده شد؛ همچنین 3 متغیر اندازه شرکت، رشد شرکت واهرم مالی به عنوان متغیرهای کنترلی مورد استفاده قرارگرفت. برای آزمون فرضیه ها از رگرسیون چند متغیره باداده های تابلویی و اثرات تصادفی استفاده شد. نتایج تحقیق نشان می دهد بین مدیریت سرمایه در گردش با عدم تقارن زمانی سود وهموارسازی سود رابطه ای معنادار وجود دارد، بین دوره وصول مطالبات، دوره گردش موجودی ها، دوره تبدیل وجه نقد با عدم تقارن زمانی سود رابطه معکوس ومعنادار وجود دارد و رابطه معناداری بین دوره پرداخت بدهی ها با عدم تقارن زمانی سود مشاهده نشد. همچنین رابطه معکوس ومعناداری بین دوره وصول مطالبات، دوره گردش موجودی ها با هموار سازی سود تایید شد. اما بین دوره پرداخت بدهی ودوره تبدیل وجه نقد با هموار سازی سود رابطه معناداری مشاهده نشد. لازم به توضیح است که نتایج فرضیه ها تحت وجود متغیرهای کنترلی مورد سنجش قرار گرفتند.
واژ گان کلیدی:مدیریت سرمایه درگردش،دوره وصول مطالبات، دوره پرداخت بدهی ها، دوره گردش موجودی ، دوره تبدیل وجه نقد، عدم تقارن زمانی سود، هموارسازی سود
فصل اول2089785616902500كليات تحقیق1-1 مقدمه بیشتر مسائل و تصمیمات مالی بلند مدت شرکت ها بر مواردی مانند سرمایه گذاری ساختار‌سرمایه ، تقسیم سود یا ارزشیابی شرکت ها متمرکز شده اند و سرمایه گذاری‌های کوتاه‌مدت شرکت ها در دارایی های جاری و یا منابع تامین مالی شده آنها با سررسیدهای کمتر از یک سال که سهم عمده ای از اقلام صورت وضعیت مالی را به خود نسبت می‌دهند، کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. در صورتی که این اقلام از عوامل اصلی صورت وضعیت مالی هستند (تروئل و سولانو،2006، ص1).
سرمایه در گردش عبارت است از دارایی جاری شرکت و سرمایه در گردش خالص، عبارت است از دارایی جاری منهای بدهی جاری; که از آن به عنوان معیاری برای اندازه‌گیری توان‌نقدینگی شرکت به کار می‌رود. هرقدر مقدار آن در شرکت بالا باشد، توان نقدینگی بالا است.
در این فصل پس از بیان مسئله پژوهش به تعريف موضوع پژوهش پرداخته و در ادامه بیان اهمیت و ضرورت پژوهش بررسی می شود. همچنین اهداف پژوهش را در قالب اهداف ویژه، علمی وکاربردی بیان می کنیم. چارچوب نظری پژوهش که بنیان اصلی طرح سؤال و موضوع پژوهش بوده است، در این فصل آورده شده و در ادامه به فرضیه های پژوهش نیز اشاره شده است.
1-2 تاریخچه مطالعاتی1- پیشکاری (1375) در پژوهش خود تحت عنوان “بررسی مدیریت سرمایه در گردش در شرکت های منتخب ایرانی ” که از طریق پرسشنامه انجام شده است سؤالات زیر را مطرح کرده است:
آیا مدیریت سرمایه در گردش در شرکت های ایرانی وجود دارند؟
2-آیا روش های مختلفی که در ارزیابی سرمایه در گردش استفاده می شود بر بهای تمام شده کالا یا خدمات آنها تأثیر دارد؟
3-آیا میزان سرمایه در گردش مناسب در شرکت های نمونه اندازه گیری می شود؟
در کل از پرسشنامه های بیست شرکت که به طـور نمـونه انتخـاب شده بودند، دریافتند که 67 درصد از شرکت ها از روشی که برای مدیریت سرمایه در گردش خود استفاده می کنند، باعث تأثیر بر بهای تمام شده کالا یا خدمات خود شده اند و نیز این که 71 درصد از شرکت ها با مدیریت مناسب سرمایه در گردش خود توانسته اند حجم بهینه ای از سرمایه در گردش را انتخاب کنند.
2- ایزدی نیا و تاکی (1389) به بررسی تأثیر مدیریت سرمایه درگردش بر قابلیت سوددهی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره زمانی 1387 الی 1380 پرداختند. بازده کل دارایی ها به عنوان معیار اندازه گیری برای قابلیت سوددهی در نظر گرفته شده است، نتایج رگرسیون نشان می دهد چرخه تبدیل وجه نقد با بازده دارایی ها یک رابطه معکوس ومعنی داری را به وجودآورده است وهمچنین سرمایه گذاری بالا در موجودی کالا وحساب های در یافتنی منجر به پایین آمدن سوددهی می شود.
3-آناند و پراکاش گوپتا (2002) در پژوهش خود عملکرد مدیریت ســرمایه در گردش شــرکــت هــا را بــین ســـال های 1998 تــا 2001 مــورد بـررسی قرار دادند. در این پـــژوهش تعداد 427 شرکت به عنوان نمونه انتخاب شده بود. در این پژوهش برای ارزیابی عملکرد مدیریت سرمایه در گردش شرکت ها را از معیارهای چرخه تبدیل وجه نقد، گردش چرخش عملیاتی و گردش سرمایه در گردش استفاده شده بود. نتایج پژوهش حاکی از این بود که معیارهای انتخاب شده برای ارزیابی عملکرد مدیریت سرمایه در گردش علاوه بر اینکه برای ارزیابی مدیریت سرمایه در گردش مفید می باشند، به تجزیه و تحلیل مخاطره و بازدید شرکت ها کمک می‌کند.
4-سامیلوگ ودیمیرنس (2008) مطالعه صورت گرفته توسط ایشان برروی یک نمونه از شرکت های تولیدی ترکیه ای طی دوره 2007-1998 به منظور بررسی ارتباط بین سود آوری ومدیریت سرمایه درگردش نشان داد که دوره حساب های دریافتنی، دوره موجودی کالا واهرم ها بطور منفی و با اهمیتی برسودآوری شرکت تأثیر می گذارد. درحالیکه رشد شرکت (درغالب فروش ها) بطور مثبت و با اهمیتی برسودآوری شرکت تأثیر می گذارد. با این وجود چرخه تبدیل وجه نقد، اندازه شرکت و دارایی های مالی ثابت از لحاظ آماری تأثیر با اهمیتی بر سود آوری شرکت های مورد بررسی ندارد. نتایج نشان می دهد که سودآوری شرکت از طریق کاهش دوره حساب های دریافتنی وموجودی کالا افزایش می یابد.
1-3 بیان مسئلهمدیریت سرمایه در گردش یکی از حوزه های مهم در مدیریت مالی ومدیریت سازمان ها به حساب می آید، چرا که به طور مستقیم نقدینگی وسودآوری شرکت ها را تحت ثأثیر قرار می دهد. احتمال ورشکستگی برای شرکت هایی که در معرض مدیریت نادرست سرمایه در گردش حتی با وجود سودآوری مثبت، وجود دارد. مدیریت سرمایه در گردش با دارایی ها و بدهی های جاری سروکار دارد. دارایی های جاری یک شرکت قسمت قابل توجهی از کل دارایی های آن را تشکیل می دهد. سطوح بیش از حد دارایی های جاری می تواند منجر به تحقق بازده سرمایه گذاری کمتر از حد متعارف شود. با وجود این، شرکت هایی که دارایی های جاری کمی دارند در روند عادی عملیات، کمبود ها ومشکلاتی خواهند داشت( وکیلی فرد و همکاران ،1389، ص3).
باسو(1997) محافظه کاری را الزام به داشتن درجه بالایی از تأیید برای اخبار خوب مانند سود، در مقابل شناخت اخبار بدمانند زیان تعریف می نماید. این تعریف، محافظه کاری را ازدیدگاه سود وزیان توصیف می کند. محافظه کاری می تواند موجب بهبود کیفیت اطلاعات ارائه شده از سوی مدیریت مؤثر واقع شود. یکی از مزایای اصلی رعایت محافظه کاری حسابداری برای اعتبار گیرنده، کاهش نرخ بهره وام های دریافتی برای آنها است. گزارشگری محافظه کارانه اعتبار دهندگان را قادر می سازد تا اطلاعات وعلائم بموقع در خصوص عملکرد نامناسب مالی شرکت را دریافت نموده، تا از این طریق اقدامات لازم را بموقع بعمل آورده وریسک وصول اصل وفرع وام های اعطایی را کاهش دهد(اعتمادی وهمکاران، 1388).
هموارسازي سود يك هدف روشن دارد و آن ايجاد جريان رشد ثابت در سود است. وجود اين نوع دستكاري نيازمند آن است كه شركت سود زيادي داشته باشد تا بتواند ذخاير لازم را براي منظم كردن جريان ها در هنگام نياز تامين كند. به طور كلي هدف آن، كاهش تغييرات سود است. محققان هموارسازي سود از اين باور تبعيت مي كنند كه اعضاي بازار با جريان ثابت سود گمراه مـــــي شوند (شريعت پناهي و سمائي،1386،ص24).
یکی از اهداف نهایی هر شرکت بیشینه کردن سود در دراز مدت است، اما حفظ نقدینگی شرکت نیز یک هدف مهم است. مسئله این است که به دست آوردن سود به قیمت از دست دادن نقدینگی می تواند مشکلات جدی برای شرکت ایجاد نماید. بنابراین باید یک تعادل بین این دو برقرار شودو یک هدف نباید به بهای هدف دیگر بدست آید، زیرا هردوی آنها اهمیت دارند.
بسیاری از پژوهش های صورت گرفته در بورس اوراق بهادار تهران نشان دهنده این مطلب است که بین مؤلفه های مختلف سرمایه در گردش و سودآوری رابطه ای معنا دار و قابل تأمل وجود دارد. اما اینکه بین این مؤلفه ها و سیاست های اعمال شده در مورد سود رابطه ای وجود دارد ، موضوعی است که تابه حال مورد بررسی قرار نگرفته است. لذا این پژوهش در پی پاسخ به پرسش های زیر است:
1)آیا بین سرمایه در گردش و عدم تقارن زمانی سود رابطه معناداری وجود دارد؟
1-1)آیا بین دوره وصول مطالبات وعدم تقارن زمانی سود رابطه معناداری وجود دارد؟
1-2) آیا بین دوره پرداخت بدهی ها وعدم تقارن زمانی سود رابطه معناداری وجود دارد؟
1-3) آیا بین دوره گردش موجودی ها وعدم تقارن زمانی سود رابطه معناداری وجود دارد؟
1-4) آیا بین دوره تبدیل وجه نقد وعدم تقارن زمانی سود رابطه معناداری وجود دارد؟
2)آیا بین سرمایه در گردش و هموارسازی سود رابطه معناداری وجود دارد؟
2-1)آیا بین دوره وصول مطالبات وهموارسازی سود رابطه معناداری وجود دارد؟
2-2) آیا بین دوره پرداخت بدهی هاوهموارسازی سود رابطه معناداری وجود دارد؟
2-3) آیا بین دوره گردش موجودی ها وهموارسازی سود رابطه معناداری وجود دارد؟
2-4) آیا بین دوره تبدیل وجه نقد وهموارسازی سود رابطه معناداری وجود دارد؟
1-4چارچوب نظری پژوهشاز دير باز سود از ديدگاه تئوريسين ها و محققين حسابداري و مالی يكي از بحث بر انگيزترين مباحث حسابداري مي باشد (هندريكسن،1993،ص26) .
سود از جمله برترين شاخص هاي اندازه گيري فعاليتهاي يك واحد اقتصادي است و درك و شناخت و رفتار سود حسابداري مقوله اي است كه بر اثر گسترش فنون كمي مديريت و ضرورت توجه به نياز استفاده كنندگان صورت هاي مالي شكل گرفته است و صرفأ از محدوده اندازه گيري فعاليت هاي گذشته فراتر رفته است و حسابداري را براي ياري رساندن به تصميم گيرندگان توانا تر ساخته است. بنابراين عليرغم اينكه تئوري فراگيري در زمينه سود حسابداري وجود ندارد كه مورد توافق همگان باشد، با این حال بازهم سود، به عنوان يكي از معيارهاي تصميم گيري مالي از اعتبار ويژه اي برخوردار است و در اين راستا هر جرياني كه سود را به طريقی دستخوش تغيير نمايد نيز اهميت مي يابد. حتي با وجود استانداردهاي پذيرفته شده حسابداري، گزارشگري سود در عمل با چالش هايي مواجه بوده است. “سود”در تصميم گيري يكي از معيارهاي اصلي مي باشد. پديده های هموارسازي و محافظه کاری می توانند تأثیر بسزایی برروی کیفیت گزارشگری مالی ودرنتیجه کارایی بازارسرمایه و رفتار سرمایه گذاران و بطور کلی استفاده كنندگان از صورت هاي مالي داشته باشند و پيامدهايي را موجب شوند. از این رو این پژوهش درصدد یافتن رابطه بین سرمایه در گردش با پدیده های هموارسازی سود ومحافظه کاری شرطی است وبه نظر می رسد بررسی ارتباط بین مدیریت سرمایه در گردش با این مؤلفه ها گامی مفید در جهت تکمیل ادبیات مربوط به این دوموضوع در محیط اقتصادی مربوط به بازار سرمایه ایران باشد.
1-5 مدل مفهومی پژوهشدر پژوهش حاضر رابطه بین مدیریت سرمایه در گردش با هموارسازی سود وعدم تقارن زمانی سود مورد بررسی قرار خواهد گرفت. برای درک بهتر موضوع مدل مفهومی آن درنمودار1-1 نشان داده شده است.
13106405715رشد شرکت
00رشد شرکت
36442655715اندازه شرکت
00اندازه شرکت

30054554305300011303019812000
30099025400هموار سازی سود
(متغیر وابسته)
00هموار سازی سود
(متغیر وابسته)
4130040115570دوره وصول مطالبات
00دوره وصول مطالبات
21812256286500
4130040213360دوره پرداخت بدهی ها
00دوره پرداخت بدهی ها

4131310340360دوره گردش موجودی ها
00دوره گردش موجودی ها

25527053975عدم تفارن زمانی سود
(متغیر وابسته)
00عدم تفارن زمانی سود
(متغیر وابسته)
4131310422275دوره تبدیل وجه نقد
00دوره تبدیل وجه نقد
219075020193000
3358515224155مدیریت سرمایه درگردش(متغیر مستقل)
00مدیریت سرمایه درگردش(متغیر مستقل)

2219642152400اهرم مالی
00اهرم مالی

نمودار1-1 مدل مفهویی پژوهش(یافته پژوهشگر)
1-6فرضیه های پژوهشبر اساس پرسش های پژوهش فرضیه های زیر تدوین گردید:
فرضیه اصلی اول : بین سرمایه در گردش و عدم تقارن زمانی سود رابطه معنادار وجود دارد.
1-1: بین دوره وصول مطالبات و عدم تقارن زمانی سود رابطه معنادار وجود دارد.
1-2: بین دوره پرداخت بدهی ها و عدم تقارن زمانی سود رابطه معنادار وجود دارد.
1-3: بین دوره گردش موجودی ها و عدم تقارن زمانی سود رابطه معنادار وجود دارد.
1-4: بین دوره تبدیل وجه نقد و عدم تقارن زمانی سود رابطه معنادار وجود دارد
فرضیه اصلی دوم : بین سرمایه در گردش و هموارسازی سود رابطه معنادار وجود دارد.
2-1 : بین دوره وصول مطالبات و هموارسازی سود رابطه معنادار وجود دارد.
2-2: بین دوره پرداخت بدهی ها و هموارسازی سود رابطه معنادار وجود دارد.
2-3: بین دوره گردش موجودی ها و هموارسازی سود رابطه معنادار وجود دارد.
2-4: بین دوره تبدیل وجه نقد و هموارسازی سود رابطه معنادار وجود دارد.
1-7اهداف پژوهش1-7-1 اهداف ویژه
تبیین رابطه بین مدیریت سرمایه در گردش با عدم تقارن زمانی سود وهموار سازی سود طی سال های 1386 الی1390 در بورس اوراق بهادار تهران .
1-7-2 اهداف علمی1)تبیین مزایای مدیریت سرمایه در گردش برای شرکت های سهامی
2) اثر سرمایه در گردش برتصمیمات بستانکاران بالقوه و بالفعل
3) ارائه راهکار برای مدیریت سرمایه در گردش شرکت ها
1-7-3 اهداف کاربردیکمک به مدیران شرکت های سهامی در تعیین راهبردها و تصمیم های مالی مرتبط با مدیریت وجوه نقد شرکت به گونه ای که این تصمیم ها و رویه‌ها بیش ترین تأثیر مثبت را بر ارزش بازاری شرکت را داشته باشد.
1-8اهمیت وضرورت پژوهش در حال حاضروضعیت نقدینگی شرکت ها درشرایط نامناسبی قرار داردو اکثرشرکت های ایرانی به علت موقعیت تورمی که درکشور حاکم است ترجیح می دهند تا وجه نقد را به دارایی های دیگر تبدیل کنندو این موضوع باعث می شود که شرکت ها درسررسید بدهی ها درمانده شوند و به اعتبار سازمان لطمه وارد کند، باتوجه به اینکه مدیریت سرمایه درگردش یکی ازبخش هایی است که درساختار مدیریتی یک سازمان نقش حیاتی ایفامی کند، ضرورت دارد که با انجام این پژوهش و بررسی رابطه بین مدیریت سرمایه درگردش باعدم تقارن زمانی سودو هموارسازی سود، به مدیریت شرکت در گرفتن تصمیمات مالی صحیح درجهت افزایش ارزش بازارشرکت کمک شود.
1-9 قلمرو مطالعاتی
قلمرو این پژوهش شامل:
قلمرو موضوعی
مطالعه اثرات سرمایه در گردش بر عدم تقارن زمانی سود وهموار سازی سود.
قلمرو مکانی
این پژوهش کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران (بازار سرمایه ایران) را مورد بررسی قرار می دهد.
قلمرو زمانی
قلمرو زمانی تحقیق دربرگیرنده اطلاعات 6 ساله شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از سال 85 است. دوره زمانی تحقیق 5 ساله از سال86 لغایت 90 می باشد، با این وجود از آنجا که در معادلات تحقیق اطلاعات یک سال قبل نیز بعضأ جز متغیرهای مورد مطالعه است از این رو اطلاعات 6 ساله جمع آوری شده است.
1-10 تعاریف مفهومی متغیرهامتغيرها يكي از عناصر اصلي تحقيق ميباشند. متغير چيزي است كه ميتواند از لحاظ مقدار تغيير كند و معمولا مي تواند ارزشهاي عددي متفاوتي را بپذيرد؛ بنابراين هر چيزي كه وجود داشته باشد متغير است و در واقع ويژگيهايي است كه پژوهشگر آنها را مشاهده، كنترل و يا دخل و تصرف ميكند. مهمترين و مفيدترين راه براي طبقه بندي متغيرها، تقسيم بندي آنها به دو نوع مستقل و وابسته است. اين نوع طبقه بندي بدليل كاربرد كلي، سادگي و اهميت ويژهاي كه در مفهومي كردن و طرح ريزي پژوهش و همچنين تهيه گزارش نتايج آن دارد بسيار مفيد و ارزنده است (اميري،1389).
1-10-1عدم تقارن زمانی سود: معياري براي سنجش محافظه كاري در گزارش گري مالي مي باشد و عبارت است از تفاوت بين واكنش به هنگام سود نسبت به اخبار خوب و بد. بر اساس اين معيار رفتار نامتقارن سود در واكنش به اخبار خوب و بد موجب مي شود تا واكنش سود نسبت به اخبار بد به هنگام تر از واكنش سود نسبت به اخبار خوب باشد. عدم تقارن زماني سود معياري با ديدگاه سود و زياني است (كردستاني و امير بيگي،1387).
1-10-2 هموار سازی سود: هموارسازي سود به رفتار آگاهانه اي اطلاق مي شود كه به منظور كاهش نوسان هاي دوره اي سود شكل مي گيرد(هپ ورث).
1-10-3 دوره وصول مطالبات: میانگین روزهایی است که شرکت طلب خود را از مشتریان وصول می کند.
1-10-4 دوره پرداخت بدهی ها: میانگین روزهایی است که شرکت بدهی خود را پرداخت می کند.
1-10-5 دوره گردش موجودی ها: میانگین روزهایی است که موجودی کالا توسط شرکت نگهداری می شود.
1-10-6 دوره تبدیل وجه نقد: مدت زمانی است که وجوه نقد به مصرف فرایند عملیاتی شرکت برای تولید یک قلم محصول می رسد.
1-10-7 اندازه شرکت: عبارت است از لگاریتم دارایی های شرکت.
1-10-8 رشد شرکت : عبارت است از نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری.
1-10-9 اهرم مالی: اهرم مالی نشان دهنده میزان استفاده از بدهیها در ساختار سرمایه شرکت است و اين متغير با انتخاب روش هاي حسابداري كه بر محتواي اطلاعاتي سود مؤثر است، مرتبط مي باشد روش های حسابداری، با اهرم مالی مرتبط هستند، چرا که یکی از معیار های مورد توجه اعتبار دهندگان (در ایران، بانک ها)، نسبت بدهی شرکت ها است.
1-11 ساختار پژوهشفصول آتی به شرح ذیل ارائه می شود:
فصل دوم: مبانی نظری وپیشینه پژوهش
این فصل به دو بخش تقسیم می شود. در بخش اول مبانی نظری در رابطه با مدیریت سرمایه در گردش، هموار سازی سود و عدم تقارن زمانی سود تشریح می گردد ودربخش دوم پیشینه پژوهش های انجام شده مرتبط با موضوع معرفی می گردد.
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
دراين فصل طرح فرضيات، جامعه آماري و انتخاب نمونه، تعريف عملياتي متغيرها ونحوه جمع‌آوري اطلاعات و آزمونهاي آماري تشريح مي‌شوند.
فصل چهارم : تجزیه وتحلیل اطلاعات
دراين فصل با استفاده از آزمونهاي آماري اجرا شده و ساير اطلاعات جمع آوري شده، تجزيه و تحليل اطلاعات صورت مي گيرد.
فصل پنجم: خلاصه، استنتاج و پیشنهاد های پژوهش
دراين فصل نتيجه گيري هاي انجام شده از نتايج آزمون فرضيات و پيشنهادهای لازم براي انجام پژوهش های آتي ارائه مي‌شود.
فصل دوممروری بر ادبیات موضوع
2366010454152000
2-1 مقدمه
زمانی که شرکت به فعالیت های عملیاتی می پردازد، باید تعادل بین نقدینگی و سوددهی را حفظ کند. نقدینگی پیش شرطی است که تضمین می کند، شرکت قادر به برآورده کردن الزامات می باشد ودرواقع از یک جریان دائمی در زمینه ادامه کار فعالیت شرکت خبر می دهد. نقدینگی وسودآوری دو موضوع مهم مورد توجه خاص اندیشمندان ومجریان مدیریت مالی شرکت ها است. در تبیین جایگاه هرکدام گفته می شود که اگر شرکتی سودآور نباشد مریض است ولی اگرنقدینگی نداشته باشد در حال مرگ است. از نظر بسیاری از آکادمیسین ها دو بخش اصلی که می تواندمنجر به سوددهی شرکت ها شود یکی ساختار سرمایه ودیگری مدیریت سرمایه در گردش است که این دو مورد دربسیاری از موارد به منظور دستیابی به سود دستخوش تغییرات قرارگرفته است. به دلیل اهمیت تأثیر مدیریت سرمایه در گردش بر ریسک وسوددهی شرکت، ارزش شرکت از اهمیت ویژه ای برخوردار است (دیلوف،2003).
اسمیت معتقد است مدیریت سرمایه در گردش برسودآوری و ریسک شرکت ها و در نتیجه برارزش شرکت تأثیر وافری دارد. درواقع مدیریت سرمایه در گردش را می توان قدرت ایجاد تعادل بین سود و ریسک معنا کرد. چراکه تصمیم درباره افزایش سود شرکت منجر به افزایش ریسک و درمقابل تصمیم درباره کاهش ریسک منجر به کاهش سود شرکت می شود.
در این فصل مبانی نظری پژوهش وپیشینه آن در قالب گفتارهای زیر بیان می شود:
گفتارنخست: سرمایه درگردش
گفتاردوم:مدیریت سرمایه درگردش
گفتار سوم: متغیرهای سرمایه درگردش
گفتارچهارم: عدم تقارن زمانی سود
گفتارپنجم: هموارسازی سود
گفتنار ششم: پیشینه پژوهش
2-2گفتار نخست: سرمایه درگردش2-2-1تعاریف سرمایه درگردشتوسعه فعالیت های تجاری، توسعه کمی وکیفی”مدیریت مالی” را درپی داشته و به طبع این مدیریت را پیچیده کرده است. تداوم فعالیت های بنگاه های اقتصادی تا میزان زیادی به مدیریت منابع کوتاه مدت آنها بستگی دارد؛ زیرا فعالیت های عملیاتی دردوره عادی معمولا سالانه، به سرمایه درگردش ومدیریت مطلوب آن بستگی دارد، به گونه ای که نتایج موردانتظارتحقق یابدو امکان تداوم فعالیت در دراز مدت فراهم شود. بنابراین مدیریت سرمایه درگردش از اقلام مهم دارایی های واحدها و بنگاه های اقتصادی تلقی می شود که درتصمیم های مالی، نقش برجسته ای دارد.
در متون حسابداری سرمایه در گردش بدین شکل تعریف شده است که برابر تفاوت دارایی های جاری و بدهی های جاری است و بیانگر میزان سرمایه گذاری شرکت دروجه نقد، اوراق بهادارقابل فروش، حساب های دریافتنی تجاری و موجودی مواد وکالا منهای بدهی های جاری است. برخی از نویسندگان، سرمایه درگردش را بوسیله مجموع دارایی ها و بدهی های جاری معنی می کنندو اختلاف آنها را به عنوان سرمایه درگردش خالص بیان می کنند. به عبارت دیگر، سرمایه درگردش خالص، معرف آن بخش از دارایی های جاری است که بربدهی های جاری فزونی دارد و از طریق دریافت وام بلند مدت و حقوق صاحبان سرمایه ، پشتیبانی شده است(جان نثاری، 1391، ص4).
2-2-2ماهیت سرمایه درگردشسرمايه در گردش شرکت ، مجموعه مبالغى است که در دارائى‌هاى جارى سرمايه‌گذارى مى‌شود. اگر بدهى‌هاى جارى از دارائى‌هاى جارى شرکت کسر گردد سرمايه در گردش خالص به‌دست مى‌آيد. مديريت سرمايه در گردش عبارت است از تعيين حجم و ترکيب منابع و مصارف سرمايه در گردش به ‌نحوى که ثروت سهامداران افزايش يابد) تروئل و سولانو، 2006،ص7. (
2-2-3استراتژی های سرمایه درگردششرکت ها می‌توانند با بکارگیری استراتژی مختلف در رابطه با مدیریت سرمایه در گردش، میزان نقدینگی شرکت را تحت تأثیر قراردهد. این سیاست ها را میزان مخاطره و بازده آنها مشخص می‌نماید. مدیران سرمایه در گردش به دو دسته تقسیم می‌شوند: مدیران محافظه کار، مدیران متهور(جسور).(دلف و مارک، 2005،ص578)
سیاست محافظه کارانه در مدیریت سرمایه در گردش باعث خواهد شد که قدرت نقدینگی بیش از حد بالا برود. در اجراء آن سعی می شود که مخاطره ناشی از ناتوانی بازپرداخت بدهی های سررسید شده به پایین ترین حد ممکن برسد. مدیر، در ایـــن روش، می کوشــــد تا مــــقدار زیادی دارایی‌جاری (که نرخ بازده آنها پایین است) نگهداری نماید. از این رو، شرکت هایی که چنین روشی را پیش می‌گیرند به اصطلاح دارای بازده و مخاطره اندک خواهند ‌‌‌بود.
مدیریت سرمایه در گردش با سیاست جسورانه می‌کوشد تا با داشتن کمترین میزان دارایی های جاری، از بدهی های جاری بیشترین استفاده را ببرد و شرکت را بدین گونه اداره نماید. در اجرای این روش، مخاطره نقدینگی بسیار بالا خواهد رفت و شرکتی که این عمل را به اجرا درآورد، بارها در وضعیتی قرار می گیرد که نمی تواند بدهی های سر رسید شده خود را بپردازد. از سوی دیگر، چون حجم دارایی های جاری به پایین ترین حد می رسد، نرخ بازده سرمایه‌گذاری بسیار بالا می رود. شرکت هایی که این روش را در پیش می گیرند، مخاطره بالایی را می‌پذیرند و نرخ بازدهی آنها بالا می‌باشد. شرکت ها می توانند در اداره امور دارایی های جاری و بدهی های جاری، سیاست گوناگونی بکار ببرند، با ترکیب این ها می‌توان روشی را در پیش گرفت که سرمایه در گردش به حد مطلوب برسد.
2-2-3-1 استراتژی دارایی های جاریداشتن نوعی استراتژی در امور سرمایه در گردش مستلزم تعیین و حفظ سطح معینی از هر یک از اقلام دارایی های جاری و کل دارایی های جاری می گردد.
شیوه محافظه کارانه، یعنی شرکت با نگهداری پول نقد و اوراق بهادار قابل فروش می کوشد قدرت نقدینگی خود را حفظ کند. مخاطره آن بسیار اندک است، زیرا داشتن قدرت نقدینگی نسبتا زیاد به شرکت این امکان را می دهد که موجودی کالا را به مقدار کافی تهیه و اقدام به فروش نسیه کند(جهانخانی و همکاران ،1386،ص8).
از این رو، برای این شرکت ها خطر از دست دادن مشتری بسیار اندک است از طرف دیگر نقدینگی به نسبت زیاد به آنها این امکان را می‌دهد که بدهی سر رسید شده را به موقع بپردازند و با خطر ورشکستگی مواجه نشوند.
استراتژی جسورانه: مدیری که از این رویه استفاده می کند، همواره می کوشد وجوه نقد و اوراق بهادار قابل فروش را کمینه سازد. اگر مدیر جسورانه عمل کند، درصدد برمی آید تا وجوهی را که در موجودی کالا سرمایه گذاری می شوند به کمترین مقدار برساند. شرکتی که شهامت انجام این کار را دارد باید مخاطره عدم پرداخت به موقع بدهی های سر رسید شده خود را بپذیرد. چنین شرکتی شاید نتواند پاسخ گوی سفارشات مشتریان باشد و از این لحاظ هم متحمل ضرر خواهد شد.
2-3-2-2استراتژی بدهی های جاری
استراتژی محافظه کارانه: مدیر محافظه کار می کوشد تا در ساختار سرمایه شرکت، میزان وام های کوتاه مدت را به حداقل برساند. او برای تهیه دارایی های جاری، می کوشد تا از وامهای بلند مدت که بهره شناور دارند استفاده کند. اما مدیری که بیش از حد محافظه کار است، می‌کوشد به جای گرفتن این وام ها از منابع دیگری (سرمایه صاحبان سهام) استفاده نماید.
استراتژی جسورانه: اگر مدیری استراتژی جسورانه اتخاذ کند، می‌کوشد تا سطح وام های کوتاه مدت را به مقدار بیشینه برساند و دارایی های جاری خود را از محل این وام ها تامین کند. اجرای این سیاست مستلزم این است که شرکت به هیچ عنوان از وام های بلند مدت استفاده نکند، زیرا دارایی های ثابت شرکت را می‌توان از محل وام های بلند مدت مالی تامین کرد(حسنی، 1390، ص38).
2-2-4راهبردهای سرمایه درگردشاهمیت روز افزون سرمایه در گردش درتداوم فعالیت های واحد های تجاری موجب شده است که راهبرد های مختلفی برای سرمایه در گردش درنظر قرارگیرد. واحدهای انتفاعی با بکارگیری راهبردهای گوناگون دررابطه با مدیریت سرمایه درگردش، می توانندمیزان نقدینگی شرکت راتحت تأثیر قراردهند. هر یک ازراهبردهای مختلف دارای میزان ریسک و بازده متفاوتند. مدیران مالی شرکت ها نیز با توجه به شرایط حاکم بروضعیت شرکت و همچنین باتوجه به ویژگی های شخصی و فردی خود، ازبین راهبردهای«جسورانه» یاخطر پذیر ویا راهبردهای« محافظه کارانه» یا خطرگریز و یا ترکیبی از این دو یک راهبرد راانتخاب می کنند(رهنمای رود پشتی،1389).
درشرایط اطمینان، فروش، هزینه ها، زمان پرداخت وسایر مواردآشکارا ، مشخص است و همه شرکت ها دارایی های جاری را فقط درپایینترین سطح نگهداری می کنند. نگهداری سرمایه درگردش بیش ازنیاز، موسسه باعث افزایش هزینه تامین مالی وکاهش سود خواهد شد و هرگونه نگهداری کمتراز حداقل موردنیاز، باعث تأخیردرپرداخت تعهدات به عرضه کنندگان مواد وکالا و ازدست دادن قسمتی ازفروش به علت کمبود موجودی کالا و محدودیت در استفاده ازتسهیلات اعتباری خواهد شد. درشرایط نبود اطمینان وضعیت تغییر می کند و شرکت ها ملزمند که حداقل وجوه نقد و موجودی کالا را براساس پرداختها، فروش وزمان سفارش موردانتظار و همچنین مقداراضافی دیگری نگهداری کنند که به آن «ذخیره اطمینان » می گویند. همچنین، سطح حساب های دریافتنی از طریق شرایط اعتباری تعیین می شود و هرقدرشرایط اعتباری بهترشود، حساب های دریافتنی برای مقدارمعین فروش بیشترمی شود. سیاست سرمایه گذاری جسورانه شرکت ها برای دارایی های جاری، باعث می شود که وجه نقد و موجودی کالا به میزان کم نگهداری شود. این نوع سیاست، خطر پرداخت نشدن به موقع بدهی وخطر از دست دادن مشتریان را افزایش می دهد. اغلب سیاست جسورانه، بیشترین بازده رادر پی خواهد داشت، ولی درعوض ریسک بالایی رانیز داراست؛ درحالی که سیاست محافظه کارانه عکس آن است(جان نثاری،1391، ص4).
2-2-5 سیاست های مطلوب سرمایه درگردشسیاستی که یک مدیر مالی در مورد اداره امور سرمایه در گردش شرکت در پیش می گیرد ممکن است با توجه به دارایی ها و بدهی های جــــاری باشد. به طور مثال امکان دارد که مدیری هم در مورد دارایی های جاری و هم در مــــورد بدهی های جاری محـــــافظه کارانه عــــمل کند، در حالیکه مدیر دیگری، در هر دو مورد، سیاست جسورانه در پیش گیرد. بیشتر مدیران شرکت ها سیاستی را اتخاذ می کنند که از نظر مخاطره و بازده در وضعیتی به نسبت متعادل قرار گیرند، سیاست متعادل برای مدیریت سرمایه در گردش دارای خصوصیات زیر است:
-حجم دارایی های جاری و بدهی های جاری در حد متعارف است.
-اقدامات جسورانه در زمینه دارایی های جاری در سایه سیاست های محافظه کارانه در زمینه بدهی های جاری، خنثی می شود.
در نگاره 2-1مفهوم ترکیب این دو سیاست در اجرا سیاست سرمایه در گردش نشان داده شده است. بر روی محور افقی سیاست دارایی های جاری و بر روی محور عمودی سیاست بدهی های جاری ترسیم شده است. این نگاره بیانگر آن است که سیاست های جسورانه و محافظه کارانه حد نهایی اقداماتی هستند که می‌توان آنها را به اجرا درآورد.
بنابراین می‌توان دردامنه متعادل و در محدوده اقدامات امکان پذیر، حدود مخاطره و بازده را تعیین نمود همچنین در این نگاره ویژگی آنها متعلق به اجرا سیاست های مربوط به سرمایه در گردش را که حاصل اجرا هر یک از سیاست ها ( در خصوص دارایی های جاری و بدهی های جاری)‌است، ‌نشان داده شده است (وکیلی فرد و همکاران ،1384،ص104).
نگاره(2-1) ویژگی های مخاطره و بازده با توجه به سیاست های سرمایه در گردشسیاست های بدهی های جاری
مخاطره وبازده بالا مخاطره وبازده متعادل جسورانه
مخاطره وبازده متعادل مخاطره وریسک کم محافظه کارانه
جسورانه محافظه کارانه سیاست های دارایی های جاری
منبع: (وکیلی فرد وهمکاران، 1384، ص104)
2-2-6 عوامل مؤثردرتعیین میزان سرمایه درگردشمیزان سرمایه در گردش هر شرکت تحت تأثیر عوامل خاصی قرار دارد، بدیهی است که به دلیل تفاوت میزان وجود این عوامل در شرکت ها نیاز به سرمایه در گردش متناسب با آنها تغییر می کند. برخی از این عوامل به شرح زیر است:
1- ماهیت تولید یا فعالیت شرکت
اگر شرکت ها را به لحاظ ماهیت فعالیت به شرکت های صنعتی، مالی، بازرگانی و خدماتی تقسیم کنیم، سرمایه در گردش مورد نیاز در این چهار دسته از شرکت ها متفاوت خواهد بود. شرکت های مالی و بازرگانی سرمایه در گردش زیادی لازم دارند، اما در شرکت های خدماتی نیاز کمتر بوده و شرکت های صنعتی حد وسط این دو دسته از شرکت ها قرار می گیرند. علاوه برماهیت فعالیت این شرکت ها، اندازه فعالیت آنها عامل تعیین کننـده ای در میـزان سـرمایه در گـردش مـورد نیـاز آنها می‌باشد. هر چه اندازه شرکت بزرگتر باشد نیازبه سرمایه در گردش هم ‌بیشتر می شود.
2- دوره تولید شرکت
هرچه دوره تولید شرکت یعنی مدت زمان مورد نیاز برای تبدیل مواد خام به کالای ساخته شده بیشتر باشد، نیاز به سرمایه در گردش هم بیشتر می شود، نوع تکنولوژی مورد استفاده نیزنقش تعیین کننده ای در دوره تولید دارد، لذا همواره شرکت ها باید از تکنولوژی هایی بهره گیرند که این دوره را کوتاه تر نماید.
3- خط مشی تولید شرکت
این موضوع برای شرکت هایی که از فروش فصلی برخوردارند، اهمیت بیشتری دارد. معمولا این شرکت ها برای اینکه پاسخگوی مشتریان خود باشند، دو خط مشی تولید دارند. یک خط مشی این است که در دوران فروش از ظرفیت کامل تولیدی استفاده کنند. خط مشی دیگر این است که شرکت تولید خود را به صورت ثابت طی سال تقسیم کرده و فصل بدون تولید نداشته باشد. بدیهی است که این خط مشی نیاز به سرمایه در گردش بیشتری دارد و خط مشی اول نیز عدم استفاده از امکانات شرکت در آن فصل خاص را به دنبال دارد.
4- خط مشی اعتباری عرضه کنندگان
اگر خط مشی عرضه کنندگان آزاد باشد(شرایط خاصی برای فروش نسیه نداشته باشند)، به سرمایه در گردش کمتری نیاز است. علاوه بر این، اگر شرکت ها با شرایطی روبرو گردند که خریدار حاضر به پیش پرداخت وجوه بابت فروش باشند، نیاز به سرمایه در گردش کاهش ‌می‌یابد( میرتونی، 1388، ص 45).
5- فعالیت شرکت در خصوص رشد و توسعه
شرکت های در حال رشد نیاز بیشتری به سرمایه در گردش دارند، و این یک نیاز پیوسته است. البته سرمایه در گردش قبل از رشد مطرح شده و به عنوان پیش نیاز تحقق رشد مطرح می گردد.
6- سهولت دستیابی به مواد اولیه
در مواقعی که عرضه کنندگان مواد اولیه محدود هستند و یا به هر دلیل برخی مواد مواد اولیه به آسانی در اختیار شرکت قرار نمی گیرند، شرکت ناچار می شود سرمایه گذاری بیشتری در مواد اولیه انجام دهد، به خصوص اگر مواداولیه عرضه نا چیزی داشته باشد و یا به منظور توزیع عادلانه تحت کنترل شدید قرار گرفته باشد، مواد اولیه که فقط در فصول خاصی عرضه می شود نیز خط مشی سرمایه در گردش شرکت را تحت تأثیر قرار می دهند.
7- سطح سود
سود خالص تا جایی که نقدی باشد، یک منبع سرمایه در گردش محسوب می شود. سطح سود متأثر از کیفیت محصول، توانایی فروش و توزیع و قدرت انحصاری شرکت در عرضه محصولات آن است، لذا می تواند عامل تعیین کننده ای برای میزان سرمایه در گردش باشد.
8- خط مشی تقسیم سود
پرداخت سود، منابع نقدی شرکت را مصرف می‌کند و لذا به همان اندازه هم بر سرمایه در گردش تأثیر می‌گذارد. اگر شرکت تصمیم بگیرد سود را تقسیم نکرده و در شرکت نگهداری کند، سرمایه در گردش شرکت افزایش می‌یابد. به هر حال، شرکت با در نظر گرفتن سایر عوامل مؤثر در تقسیم سود، باید نوعی توازن در این زمینه ایجاد کند. پرداخت سهام جایزه به جای سود نقدی یک روش مؤثر است (حسنی، 1390، ص24).
2-2-7 فروش وسرمايه درگردشفروش واقعى و پيش‌بينى ‌شده شرکت برمقدارسرمايه درگردشى که شرکت به مصرف مى‌رساند (و مجبوراست آن را تأمين کند) اثربسيارشديدی دارد. فروش شرکت برحجم دارایى‌هاى جارى و بدهى‌هاى جارى اثرمستقيم دارد و باعث مى‌شودکه اين اقلام خودبه‌خودافزايش يابند؛ براىمثال، خريدها به ‌صورت موجودى کالاوحساب هاىپرداختنى درمى‌آيند، فروش باعث ايجادوجه نقدوحساب هاى دريافتنى مى‌گرددو تقاضاى فصلى ياغيرمنتظره، گهگاه باعث مى‌شوندکه شرکت از وام‌هاى کوتاه ‌مدت استفاده کند.
حدودتغييراتى که (براثرفروش) درحساب هاى جارى شرکت خودبه‌خودرخ مى‌دهد درصنايع مختلف متفاوت است. براىمحاسبهٔآن درصنايع مختلف بايدنسبت سرمايه درگردش خالص به فروش رامحاسبه کرد. معمولاًاين نسبت رقمى کمتراز۳۰/۰است. مقدار۳۰/۰يعنى براى يک ريال فروش۳۰/۰ريال سرمايه درگردش موردنيازاست. اين نسبت دربسيارى ازشرکت ها به بيش از۲۵/۰مى‌رسد؛ ازآن جمله است: صنايع نساجي، توليدلباس، ماشين‌آلات، قطعات کامپيوترو صنايع الکترونيک. برعکس، درصنايع حمل‌ونقل زميني، هوائي، تلفن وموادغذائي، اين نسبت به۱۰/۰ياکمترمى‌رسد.
شرکت هایى که بتوانندفروش مستمرداشته باشند، دارایى‌ها و بدهى‌هاى جارى آنها به‌ صورت جزءلاينفک ترازنامه آنها درخواهدآمد.
فرض براين است که فروش مرتب افزايش مى‌يابدو بخشى ازکل فروش به‌ صورت فصلى صورت مى‌گيرد. دارایى‌هاى جارى دائمى شرکت شامل اقلامى ازدارایى جارى است که براى رسيدن به حجم فروش موردانتظارلازم است. نوسانات دارایى‌هاى جارى درآن بخش ازکل فروش به‌وجودمى‌آيدکه به‌صورت فصلى انجام مى‌شود.
بدهى‌هاى جارى دائمى شامل اقلامى ازبدهی جارى مى‌شودکه خودبه‌خود براى رسيدن به حجم موردانتظارفروش لازم است. بدهى‌هاى جارى متغير، نتيجه فروش فصلى است. شرکت ها مى‌توانندبخشى ازبدهى‌هاى دائمى شرکت را ازمحل وام‌هاى بلندمدت يا ازمحل حقوق صاحبان سهام تأمين کنند.
2-3 گفتار دوم:مدیریت سرمایه درگردش2-3-1اهمیت مدیریت سرمایه درگردشاهميت روزافزون مديريت سرمايه در گردش باعث شده است که اين موضوع به‌صورت يک رشته تخصصى مديريت مالى درآيد. در شرکت هاى بسيار بزرگ، تعدادى مدير اجرائى متخصص حضور دارند که تمام‌وقت و انرژى خود را منحصرأ صرف اداره سرمايه در گردش شرکت مى‌کنند. دلايل اهميت اين موضوع به‌شرح زير است:
1.سطوح واقعى و مطلوب دارایى‌هاى جارى (با توجه به تغييراتى که در فروش واقعى و پيش‌بينى‌شده رخ مى‌دهد) دستخوش تغييرات دائمى است. اين وضع باعث مى‌شود که درباره سطح مطلوب يا موردنظر از دارائى‌هاى جاري، به‌صورت مستمر (روزانه) تصميماتى گرفته شود.
2.شايد با توجه به تغييراتى که در ميزان دارایى‌هاى جارى رخ داده است، مديران مجبور شوند در تصميماتى که قبلاً براى تأمين مالى گرفته‌اند تجديدنظر کنند؛ مثلاً اگر براى تأمين مالى دارایى‌هاى جارى از مبالغ سنگينى وام کوتاه‌مدت استفاده شده است، گرفتن وام‌هاى اضافى و تمديد وام‌هائى که به سررسيد مى‌رسند مستلزم صرف وقت و انرژى بيشتر مديريت شرکت خواهد بود.
3.ميزان منابع و مصارف وجوهى که به سرمايه در گردش تخصيص داده مى‌شود بايد مشخص شود. دارایى‌هاى جارى حدود ۷۵ درصد کل دارایى‌هاى شرکت و بدهى‌هاى جارى حدود ۶۰ درصد ساختار سرمايه هستند. اين بدان معنا است که به‌عنوان مثال اگر کل دارایى‌هاى يک شرکت ۵۰۰ ميليارد ريال باشد، مبلغ ۳۷۵ ميليارد ريال آن ممکن است به‌صورت دارایى‌هاى جارى باشد و بدهى‌هاى جارى هم حدود ۳۰۰ ميليارد ريال خواهد شد.
4.اگر مديريت سرمايه در گردش صحيح نباشند، احتمال دارد فروش و سود شرکت کاهش يابد و چه ‌بسا شرکت در پرداخت به موقع ديون و تعهدات خود ناتوان بماند.
2-3-2مدیریت سرمایه درگردش درمرحله عملدر اين بخش، از داده‌ها و محتويات ترازنامه‌ها، صورتحساب سود و زيان و نسبت‌هاى مالى استفاده مى‌کنيم تا سياست‌هاى کنونى شرکت ها را در مورد سرمايه در گردش، نشان دهيم. همچنين با به‌دست آوردن ميزان افزايش فروش، روند تغييراتى را که در ترکيب و ساختار سرمايه و دارائى‌هاى شرکت رخ مى‌دهد را نشان مى‌دهيم. با استفاده از نسبت‌هاى مالى چندين شرکت از ويژگى‌هاى ريسک و بازده سياست‌هایى که شرکت ها در مرحله عمل در خصوص سرمايه در گردش اجرا مى‌کنند، آگاه مى‌شويم.
2-4 گفتارسوم:متغیرهای سرمایه درگردش2-4-1 دوره وصول مطالباتهدف اساسی مدیران شرکت افزایش ارزش شرکت می‌باشد. دراین رابطه مدیریت حساب های دریافتنی می توانددردستیابی این مهم مؤثرباشد. بسیاری ازمدل‌های مدیریت دارایی‌های جاری که درادبیات مدیریت مالی گنجانده شده است فرض می کنندکه افزایش سوددفتری هدف اصلی تأمین مالی است، که این مدل، افزایش سوددفتری بایستی باسایراهداف مرتبط شود ( مدل افزایش ارزش شرکت ). راهکارافزایش ارزش شرکت همواره باریسک وعدم اطمینان همراه است. یک افزایش درحساب های دریافتنی یک شرکت هم باعث افزایش سرمایه درگردش و هم باعث افزایش هزینه نگهداری و مدیریت حساب های دریافتنی می شود. که این هزینه ها ارزش شرکت راکاهش می دهد. امایک سیاست درست درمدیریت پرتفوی حساب های دریافتنی می تواندارزش شرکت را افزایش دهد (عبدل نژاد رازلیقی، 1386،ص31).
به طورکلی دوره وصول مطالبات، معیاری برای سنجش مدت زمان لازم برای وصول نقدی مطالبات حاصل ازفروش مشتریان محسوب می شود. دوره وصول مطالبات، کارایی واحدانتفاعی رادروصول وجوه مرتبط بافروش های نسیه نشان می دهد. علاوه براین، نسبت موردبحث می تواند سیاست های اعتباری واحدانتفاعی را نیزمنعکس کند. چنانچه مدت زمان بیشتری به مشتریان فرصت داده شودتا بدهی خودرا بپردازند، دوره وصول مطالبات بیشترخواهدبود. طولانی بودن نسبی دوره وصول مطالبات الزاماپدیده‌ای منفی محسوب نمی شود، زیرا سختگیری بیش ازحد درموردوصول سریع مطالبات می تواند به کاهش فروش منجرمی‌گردد(تروئل وسولانو،2006،ص8).
برای تحلیل دوره وصول مطالبات از دو روش استفاده می شود. یکی زمان بندی مطالبات و دیگری تعیین دوره وصول مطالبات.
1.زمان بندی مطالبات
برای زمان بندی مطالبات حساب ها و اسناد دریافتنی بر حسب مدت از تاریخ سررسید طبقه بندی می شوند. به طور مثال حساب هایی که تا یک ماه از سررسید آنها گذشته است با هم منظور و به همین ترتیب حساب هایی که دو ماه و سه ماه و… از موعد وصول آنها گذشته است به تناسب مدت با یکدیگر طبقه بندی می گردد. از روی این صورت یا جدول بهتر می توان قابلیت وصول مطالبات را پیش بینی و برآورد کرد. به عنوان مثال وقتی جمع مطالباتی را که چند سال از سررسید آنها گذشته با مطالباتی که تازه سررسید آنها فرا رسیده است مقایسه کنیم می بینیم که شاید 10% از حساب سال های قبل هم در سال جاری وصول نشود در حالی که بیش از 95% مطالبات اخیر به حیطه وصول در خواهد آمد.
2.دوره وصول مطالبات
هر گاه زمان بندی حساب ها و اسناد دریافتنی مشکل باشد و یا بررسی بیشتری ضروری تشخیص داده شود تعیین دوره وصول مطالبات سودمند واقع خواهد شد. برای تعیین دوره وصول مطالبات ابتدا فروش نسیه را به شرح زیر محاسبه می کنند:
فروش نسیه روزانه= فروش نسیه سالیانه/365
این نسبت نشان دهنده متوسط فروش نسیه روزانه شرکت می باشد. که اگر حساب های دریافتنی را بر فروش نسیه روزانه تقسیم کنیم دوره وصول مطالبات به شرح زیر بدست خواهد آمد) میرتونی،1388، ص 53).
دوره وصول مطالبات = متوسط حساب های دریافتنی / فروش نسیه
در مواردی که تعیین متوسط مطالبات مشکل یا نیازمند صرف وقت زیاد باشد از مانده مطالبات در پایان سال استفاده می کنند. همچنین در صورتی که حساب فروش نسیه از فروش نقدی تفکیک نشده باشد ممکن است به جای فروش نسیه برای محاسبه دوره وصول مطالبات از مبلغ کل فروش استفاده کنند . به کار بردن مانده حساب مطالبات در پایان سال به جای متوسط آن و یا استفاده از کل فروش به جای فروش نسیه از دقت نتیجه می کاهد. ولی در موسساتی که میزان فروش نقد و نسیه به نسبت ثابتی باشد و در خط مشی فروش نسیه تغییراتی به وجود نیامده باشد نتیجه را می توان مورد استفاده قرار داد، زیرا در مقام مقایسه با سال های گذشته اثر بالا بودن رقم فروش از فروش نسیه جبران می شود.
در مقایسه دوره وصول مطالبات با شرایط فروش کالا به طور نسیه به طور عمومی نباید اختلاف فاحشی مشاهده شود. به عنوان مثال دوره وصول سی روزه در رابطه با شرکتی که کالا را با وعده ده روزه می فروشد حکایت از کندی دستگاه وصول می کند در حالی که اگر به طور عمومی به هنگام فروش، سررسید سی روز یا بشتر باشد دوره محاسبه شده مطلوب به نظر می رسد (وکیلی فرد، وهمکاران ،1384،ص121).
2-4-1-1اهداف استفاده از حساب های دریافتنیهرگونه استفاده از منابع مالی یک شرکت، باید به قصد بیشینه کردن ارزش فعلی شرکت در بازار صورت گیرد. استفاده از وجوه در بخش حساب های دریافتنی نیز از این قاعده مستثنی نیست. برای اثبات این نظریه، می توان اهداف اساسی استفاده از حساب های دریافتنی را به شرح زیر مشخص کرد:
1- کسب فروش
به طور کلی شرکت هایی که اجناس خود را به صورت اعتباری به فروش می رسانند، نسبت به شرکت هایی که شرایط فروش نقدی دارند، دارای سطح فروش بیشتری خواهند بود. بسیاری از مشتریان آمادگی پرداخت نقدی را در هنگام خرید کالا ندارند و ترجیح می دهند که به جای همراه داشتن دسته چک، صورتحساب خرید به بخش حسابداری آنها، جایی که مسائل مالی متمرکز و رسیدگی می شوند، ارسال گردد، تا نسبت به صدور چک اقدام شود.
2-افزایش سود
هدف اصلی استفاده از حساب های دریافتنی، کسب فروش بیشتر جهت دستیابی به سود بــیشـتر است. این موضوع زمانی صادق است که حاشیه فروش یا سود ناخالص حاصل از بکار گیری سیاست های اعتباری از هزینه های ناشی از آن بیشتر نباشد. اگر شرکتی با فروش نسیه موفق به کسب سود بیشتری نشود، بهتر است از فروش نقدی استفاده کند.
3- رقابت با شرکت های رقیب
به عنوان یک راه حل و اقدام رقابتی، بیشتر شرکت ها سیاست های فروش اعتباری خود را در مقایسه با خط مشی رقبای تجاری، طرح ریزی می کنند. این روش در تجارت یک امر عادی است. لازم به ذکر است که سیاست های اعتباری در صنایع مختلف به طور کامل متفاوت است ( حسنی، 1390، ص46).
2-4-2 دوره گردش موجودی هادرحال حاضراقتصاد جدید به طورقابل ملاحظه ای صنعتی شده است. مشکلات تأمین مالی و ملاحظات سرمایه درگردش باعث شده است که شرکت ها از طریق اعمال کنترل های مناسب دیدگاه جدبدی نسبت به موجودی خود داشته باشند. گزارش اتوتحلیلهای آماری به روش نی بیانگراین است که داشتن سطح بهینه ازموجودی ها واعمال کنترل های مناسب برموجودی ها ازطریق، کاهش هزینه سرمایه گذاری درموجودی ها وهمچنین کاهش هزینه نگهداری موجودی ها امکانپذیرمی باشد. ازاینروعرضه وتحویل به موقع کالاها به مشتریان وهمچنین کاهش هزینه نگهداری وسرمایه گذاری درموجودی های کالا ازچالش های مهم مدیران می باشد. که این امرازطریق اقدامات مناسب می تواندمرتفع شود(تروئل وسولانو،2006،ص7).
به طورکلی دوره گردش موجودی ها بیانگرمدت زمانی است که طول می‌کشد تاکالا فروخته شود. به طورعمومی کالارامترادف موجودی جنسی بکارمی بریم واین تعبیر شامل مواد اولیه، کالای درجریان ساخت، وکالای ساخته شده می شود و ملزومات تولید راهم دربرمی گیرد. از طرف دیگر، نگهداری موجودی کالا معمولا به منظور جبران نوسانات تحویل کالا وجلوگیری از اتمام بی موقع آن انجام می گردد. دفعات کم گردش کالا، به معنای سرمایه گذاری نسبتاً زیاد درموجودی کالا است (درمقایسه با مبلغ فروش). نگهداری کالا بیش از سطح لازم، باعث حبس منابع مالی درموارد غیرمولد خواهد شد. از طرف دیگر، چنانچه دفعات گردش کالا خیلی زیاد باشد، به معنای آن است که موجودی کالا درسطحی نسبتاً کم وغیر کافی نگهداشته می شود و می تواند به طور مکررموجب اتمام موجودی واز دست دادن مشتریان بشود. هدف واحد انتفاعی قاعدتاً باید این باشد که سطح موجودی کالا را درحدی مطلوب نگهدارد که نه باعث بکارگیری منابع مالی درمواردغیر مولد و نه باعث از دست دادن مشتریان شود (محمدی، 1388، ص3).
2-4-2-1انواع موجودی هاموسسات تولیدی معمولا سه نوع موجودی دارند: مواد اولیه، کار در جریان ساخت، کالای ساخته شده (تروئل و سولانو،2006،ص8). در ایـن صـورت کالا در دفاتـر یا به عنـوان موجــودی و یـا به عنـوان حساب های دریافتنی ثبـت مـی گردد. در بعضی موارد، بسیاری از موسسات ترجیح می دهند که کالای خود را فروخته و آن را به وجه نقد نزدیک تر نمایند (شین و سوئن، 2002،ص41).
موجودی های واحدهای تولیدی معمولا شامل هرسه نوع موجودی مشروح بالا است. اما سطح موجودی های نگهداری شده در هر واحد انتفاعی به ماهیت عملیات آن بستگی دارد و ممکن است در واحدهای انتفاعی مختلف به شدت نوسان و تغییر کند(قالیباف، 1387، ص95).
میزان موجودی مواد اولیه به پیش بینی تولید، درجه اطمینان از منابع فروشنده و کارایی برنامه ریزی خرید و عملیات تولیدی بستگی دارد.
موجودی کار در جریان ساخت به شدت به مدت زمان تولید که عبارت است از زمان بین وارد شدن مواد اولیه به جریان تولید تا تکمیل موادخام بستگی دارد. با کاهش مدت زمان تولید گردش موجودی کار در جریان ساخت افزایش می یابد. یک راه برای بهبود این مدت زمان عبارت است از بهبود تکنیک های مهندسی به منظور سرعت بخشیدن در جریان تولید. راه دیگر آن است که به جای تولید به خرید دست زد تا موجودی کار در جریان ساخت کاهش یابد (عبدالرحمان ومحمد ناصر، 2007،ص14) .
میزان موجودی کالای ساخته شده به مسئله هماهنگی تولید و فروش مربوط می شود و مدیر مالی با تغییر شرایط فروش نسیه به مشتریان با ریسک بیشتری می تواند فروش را تقویت کند.
2-4-2-2عوامل تعیین کننده میزان موجودیعوامل تعیین کننده اصلی سطح موجودی ها عبارتند از: میزان فروش، مدت زمان و ماهیت تکنیکی جریان تولید و دوام کالا در مقایسه با فاسدشدنی بودن کالا در چارچوب ماهیت اقتصادی رشته فعالیت شرکت ها، کاربرد کامپیوتر و روش های پژوهش عملیاتی می توانند امر کنترل موجودی را بهبود بخشند. اگر چه تنوع و پیچیدگی زیاد این تکنیک ها، مطالعه کامل آنها را در این مقوله ناممکن ساخته است. اما مدیر عامل باید آماده باشد تا از متخصصینی که شیوه های مؤثری برای به حداقل رساندن سرمایه گذاری در موجودی ها را ایجاد کرده اند، استفاده نماید(دلف و مارک،2005،ص585).
بررسی تأثیر روش های مدیریت حساب های دریافتی و موجودی کالا بر ارزش شرکت، نگرشی که تصمیم گیری‌های مرتبط با سرمایه در گردش را درقالب ارزیابی کلی شرکت معنی دار می کند. این است که حساب های دریافتنی وموجودی کالا را شبیه دارایی های ثابت با تکنیک های بودجه ریزی سرمایه ای ارزیابی می کنیم. البته تفاوتی که در زمینه حساب های دریافتنی وموجودی کالا با سایر دارایی های ثابت وجود دارد این است که در ارزیابی دارایی های ثابت هر دارایی به طور جداگانه مدنظر است، ولی در مورد حساب های دریافتنی و موجودی کالا سطح کلی آنها مد نظر می باشد (تروئل و سولانو،2006،ص10).
2-4-3 چرخه تبدیل وجه نقدچرخه تبدیل وجه نقد به مدت زمان لازم بین خرید مواد اولیه و جمع آوری وجوه حاصل از فروش کالای ساخته شده اشاره می کند. هر چه قدر این مدت طولانی تر باشد، سرمایه گذاری بیشتری در سرمایه در گردش مورد نیاز می باشد. چرخه تبدیل وجه نقد طولانی تر ممکن است سودآوری شرکت را از طریق افزایش فروش بالا برد. با وجود این اگر هزینه سرمایه گذاری در سرمایه در گردش بیشتر از منافع حاصل از سرمایه گذاری در موجودی با اعطای بیشتر اعتبار تجاری باشد. سودآوری شرکت ممکن است کاهش یابد.
دوره عملیات شرکت های تولیدی شامل چهار مرحله اساسی خرید، تولید، فروش و وصول مطالبات می باشد. شرکت های تولیدی، مواد اولیه را خریداری کرده و تبدیل به کالاهای ساخته شده می کنند. کالای ساخته شده را به حساب های دریافتنی تبدیل و نهایتاً آن را به مرحله وصول می رسانند. بخشی از این دارایی ها از طریق بدهی هایی که به صورت خودکار ایجاد می شوند، تأمین خواهند شد. شرکت های بازرگانی نیز معمولاً کالاها به صورت نسـیه خریــداری کرده و سـپس آن‌ها را به



قیمت: 10000 تومان

متن کامل در سایت homatez.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *