— (495)

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران شمال
دانشکده مدیریت و علوم اجتماعی گروه مدیریت دولتی
پایان نامه کارشناسی ارشد (M.A)
گرایش: منابع انسانی
عنوان:
شناخت و تحلیل رابطه رضایت شغلی با تعهد سازمانی کارکنان بانک سینا
استاد راهنما
دکتر فرزاد فخیمی
استاد مشاور
دکتر محمد رضا محسنی ازغندی
نگارش
سمیرا پریان
شهریور 1392

معاونت پژوهش و فناوری
به نام خدا
منشور اخلاق پژوهش
با یاری از خداوند سبحان و اعتقاد به این که عالم محضر خداست و همواره ناظر بر اعمال انسان و به منظور پاس داشت مقام بلند دانش و پژوهش و نظر به اهمیت جایگاه دانشگاه در اعتلای فرهنگ و تمدن بشری، ما دانشجویان و اعضاء هیأت علمی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی متعهد می‌گردیم اصول زیر را در انجام فعالیت‌های پژوهشی مدنظر قرار داده و از آن تخطی نکنیم:
1-اصل برائت: التزام به برائت جویی از هرگونه رفتار غیرحرفه‌ای و اعلام موضع نسبت به کسانی که حوزه علم و پژوهش را به شائبه های غیر علمی می‌آلایند.
2-اصل رعایت انصاف و امانت: تعهد به اجتناب از هرگونه جانب داری غیر علمی و حفاظت از اموال، تجهیزات و منابع در اختیار.
3-اصل ترویج: تعهد به رواج دانش و اشاعه نتایج تحقیقات و انتقال آن به همکاران علمی و دانشجویان به غیر از مواردی که منع قانونی دارد.
4-اصل احترام: تعهد به رعایت حریم‌ها و حرمت‌ها در انجام تحقیقات و رعایت جانب نقد و خودداری از هرگونه حرمت شکنی.
5-اصل رعایت حقوق: التزام به رعایت کامل حقوق پژوهشگران و پژوهیدگان (انسان، حیوان و نبات) و سایر صاحبان حق.
6- اصل رازداری: تعهد به صیانت از اسرار و اطلاعات محرمانه افراد، سازمان‌ها و کشور و کلیه افراد و نهادهای مرتبط با تحقیق.
7-اصل حقیقت جویی: تلاش در راستای پی جویی حقیقت و وفاداری به آن و دوری از هرگونه پنهان سازی حقیقت.
8-اصل مالکیت مادی و معنوی: تعهد به رعایت کامل حقوق مادی و معنوی دانشگاه و کلیه همکاران پژوهش.
9-اصل منافع ملی: تعهد به رعایت مصالح ملی و در نظر داشتن پیشبرد و توسعه کشور در کلیه مراحل پژوهش.

تعهد نامه اصالت پایان نامه
اینجانب سمیرا پریان دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد در رشته: مدیریت دولتی که در تاریخ 18/06/1392 از پایان نامه خود تحت عنوان
” شناخت و تحلیل رابطه رضایت شغلی با تعهد سازمانی کارکنان بانک سینا ”
با کسب نمره 17.50 و درجه بسیارخوب دفاع نموده ام بدینوسیله متعهد می شوم :
1) این پایان نامه حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران (اعم از پایان نامه، کتاب، مقاله و…) استفاده نموده ام ، مطابق ضوابط و رویه موجود ، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکرو درج کرده ام .
2) این پایان نامه قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح،پایین تر یا بالاتر) در سایر دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
3) چنانچه بعد از فراغت از تحصیل ، قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و …. از این پایان نامه داشته باشم ، ازحوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم .
4) چنانچه در هر مقطعی زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود ، عواقب ناشی از آن را می‌پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط ومقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام ونام خانوادگی : سمیرا پریان
تاریخ و امضاء

سپاسگزاری
از استاد راهنمای فرهیخته ام جناب آقای دکتر فرزاد فخیمی که در طول مدت انجام این پایان نامه از رهنمودهای علمی واخلاقی ایشان بهره مند شدم و درگاه خداوند بزرگ را شاکرم که افتخار شاگردی ایشان را نصیبم نمود.
از استاد مشاور گرامیم جناب آقای دکتر محمد رضا محسنی ازغندی به دلیل یاریها و راهنماییهای ارزنده شان بسیار سپاسگزارم.
و عزیزانی که مرا در انجام این پایان نامه یاری نمودند، قدردانی می کنم.

تقدیم به :
به پاس تعبیر عظیم و انسانیشان از کلمه ایثار و از خود گذشتگان…
به پاس عاطفه سرشار و گرمای امیدبخش وجودشان که در این سردترین روزگاران،بهترین پشتیبان است…
به پاس قلبهای بزرگشان که فریادرس است و سرگردانی و ترس در پناهشان به شجاعت می گراید…
به پاس محبتهای بی دریغشان که هرگز فروکش نمیکند…
و به پاس فرشته معصومی که وجودش بزرگترین بهانه زندگیم است….
این مجموعه را به پدر و مادر گرامی و همسر عزیزم و فرزند دلبندم تقدیم میکنم.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده1 TOC \o “2-3” \h \z \t “Heading 1;1;Table;1” فصل اولکلیات تحقیق 31-1- مقدمه PAGEREF _Toc394214543 \h 41-2- بیان مسئله تحقیق PAGEREF _Toc394214544 \h 41-3- اهمیت و ضرورت تحقیق PAGEREF _Toc394214545 \h 81-4- سوالات تحقیق PAGEREF _Toc394214546 \h 91-5- فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc394214547 \h 101-6- هدف اصلی تحقیق PAGEREF _Toc394214548 \h 111-7- قلمرو موضوعی، مکانی و زمانی تحقیق PAGEREF _Toc394214549 \h 111-8-تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی PAGEREF _Toc394214550 \h 12فصل دومادبیات تحقیق 142-1- مقدمه 152-2- رضایت شغلی PAGEREF _Toc394214554 \h 162-2-1-تعریف رضایت شغلی PAGEREF _Toc394214555 \h 162-2-2- ماهیت رضایت شغلی PAGEREF _Toc394214556 \h 192-2-3-اهمیت رضایت شغلی PAGEREF _Toc394214557 \h 202-2-4-عوامل موثر بررضایت شغلی PAGEREF _Toc394214558 \h 202-2-5- آثار وجود پیامدهای رضایت شغلی و عدم رضایت شغلی در سازمان PAGEREF _Toc394214559 \h 282-2-6- نظریه های رضایت شغلی PAGEREF _Toc394214560 \h 332-2-7-روش های ارزیابی و سنجش رضایت شغلی PAGEREF _Toc394214561 \h 382-2- 8- رویکردهای اساسی به رضایت شغلی PAGEREF _Toc394214562 \h 452-3- تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214563 \h 462-3-1- تعاریف و مفاهیم تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214564 \h 462-3-2- ابعاد تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214565 \h 482-3-3- اهمیت تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214566 \h 512-3-4- عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214567 \h 522-3-5- انواع تعهد PAGEREF _Toc394214568 \h 582-3-6- دیدگاه‌های نوین درباره تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214569 \h 612-3-7- دیدگاه‌هایی در مورد کانون‌های تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214570 \h 622-3-8- تعهد سازمانی مفهوم یک بعدی یا چند بعدی PAGEREF _Toc394214571 \h 642-3-9- سایر دیدگاه‌ها درباره تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214572 \h 672-3-10- راهکارهایی برای افزایش تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214573 \h 702-3-11- نقد تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214574 \h 712-3-12- نتایج و پیامدهای تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214575 \h 712-4- رابطه بین تعهد سازمانی ورضایت شغلی PAGEREF _Toc394214576 \h 722-5- سوابق پژوهش های داخلی و خارجی PAGEREF _Toc394214577 \h 742-6- آشنائی با بانک سینا PAGEREF _Toc394214578 \h 772-7- ارائه مدل مفهومی PAGEREF _Toc394214579 \h 80فصل سومروش شناسی تحقیق PAGEREF _Toc394214581 \h 823-1- مقدمه PAGEREF _Toc394214591 \h 963-2- روش تحقیق PAGEREF _Toc394214583 \h 833-3- جامعه آماری تحقیق PAGEREF _Toc394214584 \h 843-4- نمونه آماری و روش نمونه گیری PAGEREF _Toc394214585 \h 843-5- روش و ابزار گردآوری اطلاعات PAGEREF _Toc394214586 \h 853-6- روایی و پایایی پرسشنامه PAGEREF _Toc394214587 \h 863-7- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات PAGEREF _Toc394214588 \h 87
فصل چهارمتجزیه و تحلیل داده ها PAGEREF _Toc394214590 \h 954-1- مقدمه PAGEREF _Toc394214591 \h 964-2- ویژگی‌های عمومی پاسخ‌دهندگان PAGEREF _Toc394214592 \h 974-3- آزمون فرضیه‌های تحقیق PAGEREF _Toc394214593 \h 1004-4- رابطه رضایت شغلی و تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394214594 \h 1064-4-1- آزمون فرضیه اصلی اول PAGEREF _Toc394214594 \h 1064-4-2- آزمون فرضیه اصلی دوم1164-4-3- آزمون فرضیه اصلی سوم PAGEREF _Toc394214594 \h 1064-5- مدل نهائی رابطه رضایت شغلی و تعهد سازمانی (فرضیه اصلی تحقیق) PAGEREF _Toc394214598 \h 116فصل پنجمخلاصه، نتیجه گیری و پیشنهادات PAGEREF _Toc394214600 \h 1185-1- مقدمه خلاصه 1185-2- خلاصه پژوهش PAGEREF _Toc394214602 \h 1195-3- نتایج پژوهش PAGEREF _Toc394214603 \h 1205-4- محدودیت‌های پژوهش PAGEREF _Toc394214604 \h 1235-5- پیشنهادات 1235-6-پیشنهاداتی به سایر پژوهشگران PAGEREF _Toc394214606 \h 124منابع و مآخذ 125ضمائم و پیوست ها 135
فهرست جداول
عنوان صفحه
TOC \o “6-6” \h \z \u جدول 2-1:عوامل اولیه موثر بر رضایت شغلی PAGEREF _Toc394160084 \h 23جدول2-2: چهار دیدگاه مختلف تعهد PAGEREF _Toc394160088 \h 63جدول2-3: رابطه رضایت شغلی و تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394160089 \h 74جدول 3-1: مولفه های مربوط به رضایت PAGEREF _Toc394160091 \h 85جدول 3-2: مولفه های مربوط به تعهد PAGEREF _Toc394160092 \h 86جدول 3-3: نمره دهی به پرسشها در طیف لیکرت PAGEREF _Toc394160093 \h 86جدول 3-4:پایائی پرسشنامه رضایت PAGEREF _Toc394160094 \h 87جدول 3-5: پایائی پرسشنامه تعهد PAGEREF _Toc394160095 \h 87جدول 4-1: توزیع فراوانی پاسخ دهندگان براساس جنسیت PAGEREF _Toc394160096 \h 97جدول4-2: توزیع فراوانی پاسخ دهندگان براساس سن PAGEREF _Toc394160098 \h 98
جدول 4-3: فراوانی پاسخ دهندگان براساس تحصیلات PAGEREF _Toc394160100 \h 99جدول 4-4: فراوانی پاسخ دهندگان براساس سابقه‌کاری PAGEREF _Toc394160102 \h 100
جدول 4-5آزمون نرمال بودن داده‌ها PAGEREF _Toc394160104 \h 101
جدول 4-6 : ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن بین عوامل درونی رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان106
جدول4-7: ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن بین عوامل درونی رضایت شغلی با تعهد عاطفی کارکنان PAGEREF _Toc394160110 \h 107جدول 4-8: ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن بین عوامل درونی رضایت شغلی با تعهد مستمر کارکنان PAGEREF _Toc394160111 \h 108جدول 4-9 : ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن عوامل درونی رضایت شغلی و تعهد هنجاری کارکنان PAGEREF _Toc394160112 \h 109جدول4-10: ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن بین عوامل بیرونی رضایت شغلی با تعهد سازمانی کارکنان PAGEREF _Toc394160113 \h 109جدول 4-11: ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن بین عوامل بیرونی رضایت شغلی با تعهد عاطفی کارکنان PAGEREF _Toc394160115 \h 110جدول 4-12: ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن عوامل بیرونی رضایت شغلی و تعهد مستمر کارکنان PAGEREF _Toc394160116 \h 111جدول 4-13: ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن عوامل بیرونی رضایت شغلی و تعهد هنجاری کارکنان PAGEREF _Toc394160117 \h 112جدول 4-14: نتایج آزمون t تک نمونه PAGEREF _Toc394160118 \h 113جدول 4-15:نتایج آزمون t مستقل براساس جنسیت PAGEREF _Toc394160119 \h 114جدول4-16:-نتایج آزمون تحلیل واریانس برای سن PAGEREF _Toc394160120 \h 115جدول4-17:-نتایج آزمون تحلیل واریانس برای مدرک تحصیلی PAGEREF _Toc394160121 \h 116
فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار 4-1 : نمودار فراوانی پاسخ دهندگان براساس جنسیت PAGEREF _Toc394160097 \h 97نمودار 4-2: نمودار فراوانی پاسخ دهندگان براساس سن PAGEREF _Toc394160099 \h 98نمودار 4-3 :نمودار فراوانی پاسخ دهندگان براساس مدرک تحصیلی PAGEREF _Toc394160101 \h 99نمودار 4-4 :نمودار فراوانی پاسخ دهندگان براساس سابقه‌کاری PAGEREF _Toc394160103 \h 100نمودار 4-5: پراکندگی عوامل درونی رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان PAGEREF _Toc394160109 \h 107
نمودار 4-6: ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن بین عوامل بیرونی رضایت شغلی با تعهد سازمانی کارکنان PAGEREF _Toc394160114 \h 110
فهرست شکل ها
عنوان صفحه
شکل 2-1:عوامل اساسی موثر در میزان و سطح رضایت شغلی PAGEREF _Toc395083155 \h 24شکل 2-2:اشکال تعهد سازمانی PAGEREF _Toc395083156 \h 50شکل 2-3:عوامل ضروری،عوامل همبسته و پیامد های تعهد سازمان PAGEREF _Toc395083157 \h 52شکل2-4: فرآیند اجتماعی شدن و تاثیر آن بر تعهد سازمانی PAGEREF _Toc395083158 \h 56شکل2-5:عوامل مؤثر و نتایج ناشی از تعهد سازمانی PAGEREF _Toc395083160 \h 67شکل 2-6:مدل مفهومی رضایت شغلی و تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394160090 \h 81
شکل4-1: بار عاملی استاندارد تحلیل عاملی مقیاس سنجش رضایت شغلی PAGEREF _Toc394160105 \h 102شکل 4-2:آماره معناداری (t-value) تحلیل عاملی مقیاس سنجش رضایت شغلی PAGEREF _Toc394160106 \h 103شکل4-3: بار عاملی استاندارد تحلیل عاملی مقیاس سنجش تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394160107 \h 104شکل 4-4:آماره معناداری (t-value) تحلیل عاملی مقیاس سنجش تعهد سازمانی PAGEREF _Toc394160108 \h 105شکل 4-5:نتایج تائید مدل نهائی تحقیق PAGEREF _Toc394160122 \h 116شکل4-6:آماره t-value نتایج تأیید مدل نهائی تحقیق PAGEREF _Toc394160123 \h 117
TOC \o “6-6” \h \z \t “Table;1”

چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسائی و بررسی رابطه رضایت شغلی با تعهد سازمانی کارکنان بانک سینا در شعب شرق استان تهران صورت گرفته است. بنابراین در ابتدا ابعاد رضایت شغلی و ابعاد تعهد سازمانی شناسائی شده و سپس روابط بین مولفه های شناسائی شده در قالب یک مدل معادلات ساختاری ارائه گردیده است. براساس مطالعات انجام گرفته مولفه های رضایت شغلی عبارتند از: عوامل درونی، عوامل بیرونی، و ویژگی های فردی و همچنین مولفه های تعهد سازمانی شامل تعهد عاطفی، تعهد مستمر و تعهد هنجاری می باشد.
نوع تحقیق با توجه به هدف، کاربردی و از نظر ماهیت وروش، به روش توصیفی- پیمایشی انجام شد. برای گردآوری داده‌های مربوط به سنجش مولفه‌های تحقیق از پرسشنامه محقق ساخته رضایت شغلی شامل 15 پرسش و پرسشنامه استاندارد تعهد سازمانی می یر و آلن شامل 24 پرسش استفاده شده است. برای بررسی روایی، پرسشنامه در اختیار چند تن از اساتید قرار گرفته و از روایی آن اطمینان حاصل شد. برای محاسبه پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید در این پژوهش برای پرسشنامه رضایت شغلی 714/0و برای پرسشنامه تعهد 859/0 بدست آمد و پایائی هر دو پرسشنامه مطلوب برآورد گردید. جامعه آماری این تحقیق شامل 140 نفر از مدیران و کارکنان بانک سینا در شعب شرق استان تهران است. براساس محاسبات انجام شده پرسشنامه در نمونه‌ای به حجم 105 نفر توزیع شد. همه پرسشنامه‌های ارجاع داده شده قابل استفاده بوده و مورد بررسی قرار گرفته است.
برای اطمینان از مقیاس طراحی شده از تکنیک تحلیل عاملی و مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شده است. ‌فرضیه‌های تحقیق نیز با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری آزمون شد. همچنین تجزیه و تحلیل داده‌های بدست آمده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS و LISREL صورت گرفته است.
نتایج نشان می دهد همبستگی مثبت و معناداری بین عوامل درونی رضایت شغلی با هر سه بعد تعهد عاطفی، تعهد مستمر و تعهد هنجاری کارکنان وجود دارد. همچنین همبستگی مثبت و معناداری بین عوامل بیرونی رضایت شغلی با هر سه بعد تعهد عاطفی، تعهد مستمر و تعهد هنجاری کارکنان وجود دارد. همچنین وضعیت تعهد سازمانی کارکنان بانک سینا نشان می‌دهد هر سه نوع تعهد عاطفی، هنجاری و مستمر در کارکنان وجود دارد. نتایج بررسی شدت و ضعف میزان ابعاد مختلف تعهد براساس ویژگی‌های فردی کارکنان نشان داده است اختلاف دیدگاه زنان و مردان در رابطه با هریک از ابعاد تعهد سازمانی، تفاوت معناداری ندارد. همچنین افراد دربازه‌های سنی مختلف و با مدرک تحصیلی متفاوت دیدگاه یکسانی در زمینه ابعاد تعهد سازمانی دارند. در پایان برای سنجش رابطه دو سازه اصلی تحقیق یعنی رضایت شغلی و تعهد سازمانی از مدل معادلات ساختاری استفاده شده است براساس محاسبات انجام شده بار عاملی استاندارد سازه رضایت شغلی با سازه تعهد سازمانی مثبت و معنادار است. بنابراین رضایت شغلی بر تعهد سازمانی تاثیر گذاراست.
کلید واژه ها: بانک سینا، تعهد سازمانی،رضایت شغلی
فصل اولکلیات تحقیق1-1 مقدمهیکی از مهم ترین وظایف هر سازمان و نهاد اجتماعی رسیدن به اهداف است. امروز سازمان ها جهت نیل به اهدافشان به نیروی انسانی متعهد به عنوان اصلی ترین و ضروری ترین عامل نیاز دارند. سازمان‌های موفق برای رسیدن به اهداف خود بیش‌ترین سرمایه گذاری روی منابع انسانی انجام می‌دهند و سازمان‌های ناموفق تنگناهای زیادی برای آن‌ها به وجود می‌آورند. به همین دلیل، استفاده کارآمد از منابع انسانی امری ضروری است که باید مورد توجه مدیران قرار گیرد. رضایت شغلی و تعهد سازمانی، از جمله نگرش هایی هستند که به عنوان ضرورت اصلی عامل انسانی در سازمان ها مطرح هستند.
در این پژوهش ، به موضوع رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان بانک سینا می پردازیم .امیدواریم این پژوهش بتواند زمینه های مناسبی را جهت ارتقاء سطح کیفی کارکنان بانک و سایر سازمان‌ها را فراهم آورد.
1-2 بیان مسئله تحقیقرضایت شغلی و تعهد سازمانی از موضوع‌های مهم مدیریتی است که مدیران به نوعی درصدد افزایش رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان خود هستند، زیرا افزایش ضریب رضایت شغلی و تعهد سازمانی نقش مهمی در تحقق اهداف سازمان ایفاء می‌کند.
رضایت شغلی نتیجه ارزیابی ویژگی‌های شغلی است و عبارت است از ارزیابی شخص در مورد شغل خودش؛ اینکه در یک ارزیابی کلی آیا فرد احساس مثبتی به عوامل شغلی خود دارد یا نه (قلی پور و امیری، 1388،ص 22).
رضایت شغلی نوعی احساس خشنودی است که در نتیجه دستیابی به هدف‌ها بدست می‌آید(ساعتچی و همکاران، 1387)
عوامل تأثیر گذار بر رضایت شغلی را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد:
الف- عوامل درونی-محتوایی یا صفات و ویژگی‌های کار همانند معنی دار بودن کار، مهارت کافی فرد، تنوع در کار و …؛
ب- عوامل زمینه بیرونی از جمله دستمزد، امنیت شغلی، ابهام نقش، ساختار سازمانی، شرایط فیزیکی کار و…؛
ج- ویژگی‌های فردی همچون سن، سطح مهارت، جنسیت، هوش، سلامت جسمی و فردی و …(هزاوه ای و صمدی، 1386،ص 3)
پژوهشگران، رضایت شغلی را از دیدگاه های گوناگون تعریف و توجیه نموده‌اند:
به نظر هاپاک (1935)رضایت شغلی مفهومی پیچیده و چند بعدی است و با عوامل روانی، جسمانی و اجتماعی ارتباط دارد (شفیع آبادی،1385،ص9)
گینزبرگ و همکارانش ( 1951 ) که رضایت شغلی را از دید گاه های گوناگون مورد توجه قرار داده‌اند به دو نوع رضایت شغلی اشاره می‌کنند:
1) رضایت درونی از دو منبع حاصل می‌شود:
اول : احساس لذتی که انسان صرفاً از اشتغال به کار و فعالیت به دست می‌آورد.
دوم: لذتی که بر اثر مشاهده پیشرفت، انجام برخی مسئولیت‌های اجتماعی، به ظهور رساندن توانایی‌ها و رغبت‌های فردی به انسان دست می‌دهد.
2) رضایت بیرونی که با شرایط اشتغال و محیط کار ارتباط دارد و هر لحظه در حال تغییر و تحول است . از عوامل رضایت بیرونی به عنوان مثال شرایط محیط کار، میزان دستمزد و پاداش، نوع کار و روابط موجود بین کارگر و کارفرما را می‌توان نام برد (شفیع آبادی1385،ص100-99)
با توجه به دیدگاه های گوناگون پژوهشگران، می‌توان نتیجه گرفت که رضایت شغلی، دارای مفهومی پیچیده و چند بعدی است که با عوامل روانی، جسمانی و اجتماعی ارتباط دارد و نوعی سازگار عاطفی با شغل و شرایط اشتغال دارد. اما تعهد سازمانی ، یک نگرش سازمانی است ، که عموماً به عنوان تعیین هویت با یک سازمان خاص بیان می‌شود .
تعهد سازمانی مبین نیرویی است که فرد را ملزم می کند در سازمان بماند و با تعلق خاطر در جهت تحقق اهداف سازمان کار کند (میر و هرسویچ ، 2001)
تعهد سازمانی یک نگرش مهم شغلی و سازمانی است که تأثیر مثبت بر عملکرد سازمان‌ها دارد و تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که دارای تعهد کمتری هستند خروج از کار و غیبت از کار در آن‌ها بیشتر است(یعقوبی و همکاران، 1388).
به طور کلی تعهد سازمانی حالتی است که فرد، سازمانی را معرف خود بداند و آرزو کند در عضویت آن سازمان باقی بماند. (Robbins, 2005)
پژوهش گران، تعهد سازمانی را از دیدگاه های گوناگون تعریف و توجیه نموده‌اند:
جان مایر و ناتالی آلن ( 1987 )، بر این باورند که تعهد سازمانی سه جزء می باشد:
1)تعهد عاطفی: شامل وابستگی عاطفی کارکنان به تعیین هویت با سازمان و درگیر شدن در فعالیت‌های سازمانی است . کارکنانی با تعهد عاطفی قوی به سازمان خود وفادار خواهند ماند.
2)تعهد استمراری : شامل تعهدی که مبتنی بر ارزش نهادن به سازمان است و کارمند در زندگی سازمان سهیم می شود.کارکنان دارنده این نوع تعهد ، به علت آگاهی از هزینه های ترک سازمان، وفادار خواهند ماند.
3) تعهد هنجاری : فرد به خاطر فشار هنجارها و اخلاقیات در سازمان می‌ماند. کارکنان دارنده این نوع تعهد، بر این باورند که می‌بایست به سازمان خود وفادار باقی بمانند. (قلی پور، 1386،ص 30 -26)
با توجه به دیدگاه های مختلف پژوهش گران، می‌توان نتیجه گرفت که تعهد سازمانی ، یک حالت روانی است و حداقل دارای سه بعد قابل تفکیک : وابستگی عاطفی به سازمان، نیاز به سازمان و تعهد مستمر و در نهایت الزام به تکلیف و باقی ماندن در سازمان تحت عنوان تعهد هنجاری می باشد که رابطه کارکنان با سازمان مشخص می‌گردد و به طور حتمی اشاراتی مبنی بر تداوم یا قطع عضویت فرد در سازمان دارد.
تعهد سازمانی و رضایت شغلی دو عامل مهم در پیشگویی و درک رفتار سازمانی هستند که بررسی آن به سرپرستان در شناسایی مشکلات بالقوه کمک می کند(نحریر و همکاران، 1389) ؛ همچنین نتیجه تحقیقی نشان داده که رضایت شغلی با تعهد سازمانی رابطه مثبت دارند. (امین بیدختی و صالح پور، 1386) و مطالعه دیگری بر اساس پنج معیار اهداف، ارزش ها، شخصیت، محیط کاری و مهارت و توانایی نیز نشان داده که تناسب فرد-سازمان می تواند موجب افزایش رضایت شغلی و تعهد سازمانی شود(ابزری و همکاران، 1387).
با توجه به مطالب و موارد فوق قطعا رضایت شغلی و تعهد سازمانی از عوامل تاثیرگذار در عملکرد بانک سینا خواهد بود و بنابراین بانک سینا نیز همانند سایر سازمان‌ها از تشکل و سرمایه انسانی خود بهترین استفاده را باید ببرد تا خدمات رسانی مناسبی در سطح جامعه انجام دهد. .بر این اساس در این پژوهش تلاش می شود ابتدا ابعاد رضایت شغلی و تعهد سازمانی شناسایی شود و سپس روابط بین مولفه ها ی شناسایی شده در قالب یک مدل معادلات ساختاری ارائه گردد تا مدیران بانک سینا به کمک آن بتوانند راه های افزایش رضایت‌مندی و ارتقاءتعهد سازمانی تشخیص داده و از طریق آن فعالیت های سازمانی ارتقاء دهند.
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیقمنابع انسانی به عنوان مهم ترین سرمایه و عامل موفقیت سازمان ، باید به طور خاص مورد توجه قرارگیرد .نیروی انسانی هر سازمان منبع گرانبهای آن سازمان است که می تواند آن را در راستای نیل به اهدافش یاری نماید. کارکنان متخصص، وفادار، سازگار با ارزشها و اهداف سازمانی دارای انگیزه قوی و متمایل و متعهد به حفظ و ادامه عضویت سازمانی از نیازهای اصلی و بسیار ضروری هر سازمانی است. سازمان به کارکنانی نیاز دارد که فراتر از شرح وظایف مقرره و معمول خود به کار و فعالیت بپردازند.
چه بسا بسیاری از جوامع علیرغم بر خورداری از منابع طبیعی فراوان تنها به دلیل فقدان نیروی انسانی لایق توان استفاده از این مواهب را نداشته حال آنکه ملتهای دیگر با وجود عدم برخورداری از منابع طبیعی فراوان تنها به دلیل بهره مندی از نیروی انسانی متعهد مسیر پیشرفت توسعه و ترقی را با سرعت چشمگیری طی نموده اند.
رضایت شغلی عاملی است که باعث افزایش کارایی و نیز احساس رضایت فردی می گردد . هر کارفرما به نوعی درصدد افزایش رضایت شغلی در کارکنان خود می باشد و اهمیت آن از آن جا ناشی می شود که بیش تر افراد تقریبا نیمی از وقت بیداری خود را در محیط کاری می گذرانند . پس رضایت شغلی پدیده این است که پیامدهای آن به سازمان محدود نمی شود و زندگی خصوصی فرد را در خارج از سازمان نیز در بر می گیرد.
پژوهش ها نشان داده است که کارکنان راضی ، از سلامت و عمر طولانی تری برخوردارند . افراد نا راضی از شغل و سازمان خود، زمینه مساعد برای ابتلا به ناراحتی های روانی و جسمی دارند و فشارهای روانی ناشی از کار ، عامل بسیاری از بیماری های جسمی کارکنان است . هنگامی که فردی از شغل خود راضی است به سازمان خود تعهد دارد و میزان غیبت و جابه جایی او کم تر است . و این مسئله می تواند هزینه سازمان را کاهش و بازده آن را افزایش دهد. همچنین تعهد سازمانی به عنوان یک نگرش، ترک خدمت کارکنان را بهتر از دیگر نگرش های کاری، حتی بهتر از رضایت شغلی، پیش بینی می کند . سازمان هایی که دارای اعضایی با سطوح بالای تعهد سازمانی هستند، معمولا از عملکرد بالاتر، غیبت و تاخیر کم تری از سوی کارکنان خود برخوردار می باشند و در موارد بسیار سازمان ها، به افرادی نیاز دارند که فراتر از وظایف مقرر تلاش نمایند و این به ویژه در مشاغل حساس، از اهمیت به سزایی برخوردار می باشد. اگرچه رضایت شغلی و تعهد سازمانی با هم ارتباط دارند اما متمایز هستند، ولی به منظور فراهم آوردن مبنایی برای تصمیم گیری مدیران نیروی انسانی در زمینه برنامه ریزی، جذب، نگه داشتن نیروی انسانی و کاهش هزینه های ناشی از ترک خدمت کارکنان، اگر به صورت مشترک در سازمان مورد سنجش قرار گیرند، که از اهمیت خاصی برخوردار می باشد.
لوتا نز (به نقل از عراقی،1377) اظهار می دارد که در متون تحقیقی اخیر، نگرش کلی تعهد سازمانی، عامل مهمی برای درک وفهم رفتار سازمانی و پیش بینی کننده خوبی برای تمایل به باقی ماندن در شغل آورده است.
تعهد و پایبندی می تواند پیامدهای مثبت ومتعددی داشته باشد، کارکنانی که دارای تعهد و پایداری هستند، نظم بیشتری در کار خود دارند، مدت بیشتری در سازمان می مانند و بیشتر کار میکنند. مدیران باید تعهد و پایبندی کارکنان را با سازمان حفظ کنند و برای این امر باید بتوانند با استفاده از مشارکت کارکنان در تصمیم گیری وفراهم آوردن سطح قابل قبولی از امنیت شغلی برای آنان، تعهد و پایبندی را بیشتر کنند (مورهد، 1374).
به طور کلی رضایت شغلی و تعهد سازمانی منجر به نتایج مطلوب سازمانی، همچون عملکرد بالاتر، کاهش نرخ ترک سازمان و غیبت کم تر خواهد شد که پژوهش های متعددی نیز صحت آن را تایید نموده است.
1-4 سوالات تحقیقسوال اصلی :
آیا میان رضایت شغلی و تعهد سازمانی رابطۀ ایی وجود دارد؟
سوالات فرعی:
آیا بین عوامل درونی و تعهد عاطفی رابطه ای وجود دارد؟
آیا بین عوامل بیرونی و تعهد عاطفی رابطه ای وجود دارد؟
آیا بین ویژگی‌های فردی و تعهد عاطفی رابطه ای وجود دارد.؟
آیا بین عوامل درونی و تعهد مستمر رابطه ای وجود دارد؟
آیا بین عوامل بیرونی و تعهد مستمر رابطه ای وجود دارد؟
آیا بین ویژگیهای فردی و تعهد مستمر رابطه ای وجود دارد؟
آیا بین عوامل درونی و تعهد هنجاری رابطه ای وجود دارد؟
آیا بین عوامل بیرونی و تعهد هنجاری رابطه ای وجود دارد.؟
آیا بین ویژگیهای فردی و تعهد هنجاری رابطه ای وجود دارد؟
1-5 فرضیه های تحقیقبا توجه به مطالعات اولیه صورت پذیرفته شده در ارتباط عوامل تاثیر گذار بر رضایت شغلی و تعهد سازمانی و همچنین نوع ارتباط این دو متغیر با یکدیگر متغیرهایی همچون ارزشها، اهداف، شخصیت، عدالت و مهارت های مورد نیاز به عنوان عوامل تاثیرگذار بر رضایت شغلی و تعهد سازمانی انتخاب شده و فرضیه های پژوهش بر اساس این متغیرها می باشد. از طرفی دیگر چون مساله رضایت شغلی و تعهد سازمانی نگرش هایی هستند که ماهیت محاسبه آنها با عوامل سازمانی دخیل می باشد در پژوهش حاضر نوع بیان فرضیه ها تناسب بین کارکنان و بانک سینا بر اساس عوامل فوق می باشد.
بین عوامل درونی و تعهد عاطفی رابطه معناداری وجود دارد.
بین عوامل بیرونی و تعهد عاطفی رابطه معناداری وجود دارد.
بین ویژگی‌های فردی و تعهد عاطفی رابطه معناداری وجود دارد.
بین عوامل درونی و تعهد مستمر رابطه معناداری وجود دارد.
بین عوامل بیرونی و تعهد مستمر رابطه معناداری وجود دارد
بین ویژگیهای فردی و تعهد مستمر رابطه معناداری وجود دارد.
بین عوامل درونی و تعهد هنجاری رابطه معناداری وجود دارد.
بین عوامل بیرونی و تعهد هنجاری رابطه معناداری وجود دارد.
بین ویژگیهای فردی و تعهد هنجاری رابطه معناداری وجود دارد.
1-6 هدف اصلی تحقیقهدف کلی پژوهش حاضر بررسی رضایت شغلی کارکنان بانک سینا و رابطه آن با تعهد سازمانی می‌باشد و محقق به دنبال یافتن تناسب های میان کارکنان و بانک سینا که بر رضایت شغلی و تعهد سازمان آنها تاثیرگذار هستند می باشد و از این رو چند عامل و متغیر که با توجه به تحقیقات قبلی حائز اهمیت هستند مدنظر قرار گرفته و اهداف پژوهش حاضر بر این اساس تدوین شدند.
1: تعیین سطح رضایت شغلی کارکنان بانک سینا
2: تعیین سطح تعهد سازمانی کارکنان بانک سینا
3: تعیین رابطه بین رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان بانک سینا
4: وجود رابطه بین هر یک ازمولفه ها
5: سنجش و اولویت بندی کردن شاخص های رضایت شغلی
6: تعیین ضرایب اهمیت مولفه های تعهد سازمانی
1-7 قلمرو موضوعی، مکانی و زمانی تحقیق
قلمرو موضوعی: قلمرو تحقیق از لحاظ موضوعی حول رابطه رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان تمرکز خواهد داشت. در مرحله مطالعات اکتشافی اطلاعات و منابعی را از متون مختلف گزینش کردیم که در حیطه موضوع تحقیق قرار می گرفتند. در این راستا، قلمرو موضوعی تحقیق ناظر بر مطالعات رضایت شغلی و تعهد سازمانی از دیدگاه صاحبنظران رفتار سازمانی در طی دو دهه اخیر می باشد.
قلمرو مکانی تحقیق: این پژوهش درشرق استان تهران انجام پذیرفته است و ناظر بر کارکنان بانک سینا می باشد.
قلمرو زمانی تحقیق: تحقیق حاضر از نظر زمان انجام مطالعات و جمع آوری اطلاعات اولیه و تهیه پروپوزال وتهیه پرسشنامه محقق ساخته و توزیع آن و همچنین انجام سایر مـراحل پژوهش از مهر 1391شروع و تا شهریور 1392 پایان پذیرفت.
1-8 تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصیتعهد سازمانی :Organizational commitment
تعهد سازمانی نوعی نگرش است. نوعی احساس وابستگی و تعلق خاطر به سازمان. تعهد سازمانی یک حالت روانی است که بیانگر نوعی تمایل، نیاز و الزام جهت ادامه اشتغال در یک سازمان می باشد (Allen & Meyer, 1990, 1-18)
الف)تعهد عاطفی : Affective commitment
تعهد عاطفی به عنوان وابستگی عاطفی و تعلق خاطر برای انجام کار و تمایل به ماندن جهت ادامه اشتغال در یک سازمان تعریف میشود. کارکنان با تعهد عاطفی قوی در سازمان می مانند، چون به سازمان علاقه دارند. (Allen & Meyer, 1990, 1-18)
ب) تعهد مستمر : Continuance commitment
مبنی بر هزینه های ناشی از ترک سازمان است که در این رابطه هر چه سرمایه گذاری کارکنان بیشتر باشد افراد به راحتی حاضر به ترک خدمت سازمان نمی شوند و ضرورتاً و بر اساس نیاز به کار خویش ادامه میدهند. کارکنان با تعهد مستمر زیاد در سازمان باقی می مانند زیرا فرصت های شغلی جایگزین دیگری که همان مزایا را داشته باشد ندارند. در واقع نیاز دارند که در سازمان بمانند. سازمان به عنوان ابزاری برای بر آورده ساختن نیازهای مادی آنان تلقی می شود. (Allen & Meyer, 1990, 1-18)
ج) تعهد هنجاری : Normative commitment
در این بعد از تعهد افراد ادامه خدمت و انجام کار در سازمان را وظیفه، تکلیف و مسئولیت خود می دانند تا بدینوسیله دین خود را نسبت به سازمان ادا نمایند. (Allen & Meyer, 1990, 1-18)
رضایت شغلی Job satisfaction
شامل مجموع نگرش های مثبت فرد نسبت به شغلش بوده و به معنای دوست داشتن وظایف شغلی و شرایطی است که اشتغال در آن انجام می گیرد.
الف) عوامل درونی:جالب و معنی دار بودن کار، مهارت کافی فرد، تنوع درکار، سطح مطلوب چالش یا برانگیزنده بودن کار، تناسب کار با وضعیت جسمی فرد و اطلاع و دسترسی فرد به نتایج حاصل از کار از جمله این عوامل درونی هستند.
ب) عوامل بیرونی:امنیت شغلی، ابهام نقش، ساختار سازمانی، شرایط فیزیکی کار، عوامل محیطی مانند دسترسی به امکانات تفریحی، ورزشی و رفاهی در محیط کار، روابط با همکاران، الگوهای مدیریتی حاکم بر سازمان و میزان مشارکت کارکنان در فرآیندهای کاری، از مهمترین عوامل بیرونی در رضایت شغلی است.
ج) ویژگیهای فردی: سن، سطح مهارت، جنسیت، هوش و استعداد، سلامت جسمی و روانی می باشد.

فصل دومادبیات تحقیق
2-1مقدمه
نیروی انسانی به عنوان یکی از منابع حیاتی هر سازمان، برای تحقق اهداف و پیشرفت هر بانک لازم و ضروری است. در واقع کارکنان به عنوان تنها سرمایه صاحب فکر و اندیشه, با استفاده از قوه ابتکار، خلاقیت و پشتکار خود، می‌تواند بر موفقیت یا سراریز شدن بانک به سوی شکست تاثیر عمیق بگذارد. مطالعات نشان می‌دهد که سازمان‌های موفق از توانمندی های نیروی انسانی خود برای رسیدن به اهداف بهره می‌گیرند. پس توجه شایسته و مناسب به کارکنان برای پرورش نیروی توانمند، پویا و خلاق می‌تواند موفقیت هر بانک را رقم زند.
این فصل شامل چهار بخش می باشد. بخش اول، رضایت شغلی است که در این بخش به تعریف رضایت شغلی، ماهیت و اهمیت رضایت شغلی و عوامل موثر بر آن و آثار وجود پیامد های رضایت شغلی و عدم رضایت شغلی و هم چنین نظریه های مرتبط با رضایت شغلی را عنوان کردیم و رویکردها و ابعاد رضایت شغلی توضیح داده شده است. بخش دوم تعهد سازمانی است که در این بخش به تعریف تعهد سازمانی و ابعاد آن پرداخته و اهمیت تعهد سازمانی و عوامل موثر بر تعهد سازمانی و انواع تعهد را عنوان شده و اینکه تعهد سازمانی مفهوم یک بعدی یا چند بعدی است پرداختیم و به توضیح دیدگاه های نوین تعهد سازمانی و سایر دیدگاه ها پرداخته ایم. سپس راه کارهایی برای افزایش تعهد سازمانی ارائه نموده و به نقد تعهد سازمانی پرداخته ایم و نتایج و پیامدهای تعهد سازمانی را بررسی کرده ایم. در بخش سوم با توجه به نتایج بررسی‌ها، شاخص ها و رابطه رضایت شغلی و تعهد سازمانی نیز شناسایی و ارائه شد تا بر این مبنا چارچوب کلی بحث در سازمان مورد مطالعه مفهوم سازی ‌شود.و در نهایت مدل مفهومی در رابطه با رضایت شغلی و تعهد سازمانی ارائه شد. در بخش چهارم توضیحاتی اجمالی در مورد بانک سینا ارائه می‌شود تا درکی کلی از شرایط و ویژگی‌های سازمان مورد مطالعه در تحقیق حاضر بدست آید.
2-2 رضایت شغلیتعریف رضایت شغلیرضایت شغلی مجموعه ای از احساسات و باورهاست که افراد در مورد مشاغل کنونی خود دارند.
رضایت شغلی یکی از عوامل مهم در موفقیت شغلی است؛ عاملی که موجب افزایش کارایی و نیز احساس رضایت فردی می گردد(شفیع آبادی، 1376،ص123)
رضایت شغلی یعنی دوست داشتن شرایط ولوازم یک شغل،شرایطی که درآن کارانجام می گیرد و پاداشی که برای آن دریافت می شود. ( بروس ای. شرتزر، 1369،ص 209)
با توجه به مطالب مزبور، می توان گفت: رضایت شغلی یعنی احساس خرسندی و خشنودی که فرد از کار خود می کند و لذتی که از آن می برد و در پی آن، به شغل خوددل گرمی و وابستگی پیدامی کند. رضایت شغلی حالتی مطبوع، عاطفی و مثبت حاصل از ارزیابی شغل یا تجارب شغلی است؛ مفهومی دارای ابعاد، جنبه ها و عوامل گوناگون که باید مجموعه آن ها را در نظر گرفت. از جمله این عوامل، می توان به صفات کارگر و کارمند، نوع کار، محیط کار و روابط انسانی کار اشاره نمود.( وودمن و هل ریجل،1996)
ازنظر رابینز (1991) رضایت شغلی، به نگرش کلی فرد در باره شغلش  اطلاق می شود. بدیهی است که  این تعریف بسیار کلی است ولی تعریف مزبور در بطن مفهوم این واژه قرار دارد. لازم به یاد آوری است که شغل فرد چیزی بیش از کارهای مشخص شده او است. شغل فرد ایجاب می کندکه او با همکاران و سرپرستان رابطه متقابل داشته باشد، مقررات و سیاست های سازمان را رعایت و اجرا نماید. این بدان معنی است که ارزیابی فرد درباره کارش و ابراز رضایت یا نارضایتی از آن کار، یک نتیجه کلی از مجموعه ای از ارکان متفاوتی است که در مجموع  شغل وی را تشکیل می دهند (پارساییان و اعرابی،1378).
فیشر و هانا(1939)رضایت شغلی را عاملی درونی می دانند و آن را نوعی سازگاری عاطفی با شغل و شرایط اشتغال می انگارند؛ یعنی اگر شغل مورد نظر، لذت مطلوب را برای فرد تأمین کند، او از شغلش راضی است. در مقابل، چنانچه شغل موردنظررضایتولذت مطلوب رابه فردندهد،دراین حالت،اوازکارخودمذمّت می نماید و درصدد تغییر آن برمی آید.(عبدالله شفیع آبادی،1376،ص98)
به نظر هاپاک (1935)، رضایت شغلی مفهومی پیچیده و چندبعدی است و با عوامل روانی، جسمانی و اجتماعی ارتباط دارد.تنها یک عامل موجب رضایت شغلی نمی شود، بلکه ترکیب معیّنی از مجموعه عوامل گوناگون سبب می گردد که شاغل در لحظه معیّنی از زمان، از شغلش احساس رضایت کند و به خود بگوید که از شغلش راضی است وازآن لذت می برد. (خدیجه سفیری،1377،ص76)
گینز برگ و همکارانش (1951) به دو نوع رضایت شغلی اشاره می کنند:
(1) رضایت درونی که از دو منبع حاصل می گردد :
الف) احساس لذتی که انسان صرفا از اشتغال به کار و فعالیت عایدش می شود.
 ب) لذتی که بر اثر مشاهده پیشرفت و یا انجام برخی مسئولیت های اجتماعی و به ظهور رساندن  توانایی ها و رغبت های فردی به انسان دست می دهد.
(2) رضایت بیرونی که با شرایط اشتغال و محیط کار ارتباط دارد و هر لحظه در حال تغییر و تحول است.
از عوامل رضایت بیرونی: شرایط محیط کار، میزان دستمزد و پاداش، نوع کار و روابط موجود بین کارگر و کار فرما را می توان نام برد. عوامل درونی ( خصوصیات و حالات فردی ) در مقایسه با عوامل بیرونی که شرایط کار و اشتغال را در بر می گیرد و از ثبات بیشتری برخوردارند. لذا رضایت درونی پایدارتر از رضایت بیرونی است و رضایت کلی، نتیجه تعامل بین دو رضایت درونی و بیرونی است(شفیع آبادی ،1376 ص 99).
اسمیت، کندال وهیولین می گویند: پنچ بعد شغلی معرف خصوصیات برجسته شغلی است که ذیلا به اختصار به معرفی آن ها می پردازیم(حسین زاده،صائمیان1381)
رضایت از کار(satisfaction of work): یعنی قلمرو وظایفی که دبیران انجام می دهند جالب باشد و فرصت هایی برای آموزش و یادگیری آنان فراهم سازد.
رضایت از مافوق(boss satisfaction of): یعنی توانایی های فنی و مدیریتی مدیران و ملاحظاتی که آنان برای علایق کارکنان از خود نشان می دهند.
رضایت از همکاران( workers satisfaction of) : یعنی میزان دوستی، صلاحیت فنی و حمایتی که همکاران از خود نشان می دهند، رضایت از همکارانفمنعبث از نحوه ارتباطات آن ها است.
رضایت از ترفیع( promotion satisfaction of) یعنی دسترسی به فرصت های واقعی برای پیشرفت در کنان است.
رضایت از حقوق( salary satisfaction of) یعنی میزان حقوق دریافتی، برابری ادراکی در مورد حقوق، و روش های پرداختی.
فردریک هرزبرگ ، رضایت شغلی را دارای دو بعد دانسته اند. یک گروه عوامل و شرایطی که فقدان آنها موجب عدم رضایت می‌گردد ولی تأمین آنها باعث ایجاد انگیزه شدید و قوی نمی‌شود بلکه فقط از بروز عدم رضایت جلوگیری می‌کند که آنها را عوامل بهداشتی یا عوامل بقاء می‌نامند . نبود این عوامل ممکن است چنان کارمندان را دچار عدم رضایت سازد که سازمان را ترک کرده و موجودیت آن را به مخاطره اندازند. هرزبرگ این عوامل را برای تأمین و حفظ بهداشت و سلامت سازمان لازم دانسته است. دسته دوم عوامل مؤثر در ایجاد انگیزه هستند که وجود آنها موجب انگیزش و رضایت افراد ولی فقدان آنها تنها عدم رضایت ضعیفی را تولید می‌کند(پارسائیان و اعرابی،1378)
ویکتور وروم رضایت شغلی را واکنش کارکنان در برابر نقشی که در برابر کارشان ایفا می کنند می دانند.( امین بیدختی، صالح پور1386)
اسپکتور معتقد است که رضایت شغلی نگرشی است که چگونگی احساس مردم را نسبت به مشاغلشان به طور کلی و یا نسبت به حیطه هایی مختلف آن نشان می دهند.( امین بیدختی، صالح پور1386)
از تعاریف ارائه شده درباره رضایت شغلی چنین بر می آید که این مفهوم بیانگر احساسات و نگرشهای مثبتی است که شخص نسبت به شغلش دارد. وقتی گفته می شود که کسی از رضایت شغلی سطح بالایی برخوردار است؛یعنی به طور کلی ،شغلش را دوست دارد،برای آن ارزش زیادی قایل است و به گونه ای مثبت به آن می نگرد و در یک کلام، از احساس خوب و مطلوبی نسبت به آن برخوردار است.( عبدالله شفیع آبادی،1370)
ماهیت رضایت شغلیمطالعات نشان می دهد که همه ساله،بسیاری از شرکت ها و سازمان ها از جمله آی بی ام پیمایش های افکار سنجی را در خصوص احساس و نگرش کارکنان در باره شغلشان انجام می دهند. افزایش رضایت شغلی در این شرکت میزان ترک خدمت را به حداقل رسانده، موجب کسب وجهه و موقعیت رقابتی گردیده است. رضایت شغلی یکی از مهم ترین متغیر های تحقیق در رفتار سازمانی و هم چنین متغیر محوری در تحقیقات و تئوری سازمانی است.( درویش،1386)
یکی دیگر از صاحبنظران(رز،2001،ص 48) رضایت شغلی را یک مفهوم چند وجهی می داند که شامل ابعاد درونی و بیرونی است. منابع رضایت درونی به ویژگی های شخصیتی فرد برمی گردند،مانند توانایی ابتکار عمل و برقراری ارتباط با سرپرستان که به آنها جنبه های کیفی شغل می گویند. منابع رضایت درونی اقتضایی و وابسته به شرایط محیطی هستند،مانند پرداخت،ارتقا با امینت شغلی،تفاوت واحد های سازمانی از نظر میزان رضایت شغلی را می توان نشانه وجود نقاط بالقوه مشکل زا دانست.(ولف 2001،ص50)
اهمیت رضایت شغلیمسئله اساسی برای مدیران سازمانها این است که چطور می توان همزمان با تجهیز فعالیت های افراد در جهت سازمان طوری عمل کرد که افراد از کار و کوشش خود در سازمان رضایت شخصی و پاداش کسب نمایند.(کمالوند،1379)
هیچ تردید نیست که رضایت شغلی از اهمیت بسیار بالایی دارد، حداقل مدیران به سه دلیل به رضایت شغلی افراد و اعضای سازمان اهمیت میدهند، زیرا:
افراد ناراضی سازمان را ترک می کنند و بیشتر استعفا می دهند.
کارکنان راضی از سلامت بهتری برخوردارند و بیشتر عمر می کنند.
رضایت شغلی از کار پدیده ایی است که از مرز سازمان فراتر می رودو اثرات آن در زندگی خصوص فرد و خارج از سازمان مشاهده میشود.(عزیزی،1390)
مدیران به سه دلیل باید رضایت شغلی کارکنان در سازمان اهمیت بدهند:
مدارک زیادی در دست است که افراد ناراضی سازمان را ترک می کنند و بیشتر استعفا می دهند.
ثابت شده است که کارکنان راضی از سلامت بهتری برخوردارند.
رضایت شغلی پدیده ه ایی است که ار مرز سازمان فراتر رفته، آثار آن در زندگی خصوصی فرد خارج از سازمان مشاهده می شود.( رابینز،مترجم پارساییان و اعرابی،1378)
عوامل موثر بررضایت شغلیعواملی را که بر رضایت مندی شغلی تأثیر می گذارند، می توان به سه دسته تقسیم کرد:
الف: عوامل درونی محتوایی یا صفات و ویژگیهای کار (Intrinsic content factors):
پژوهش ها نشان داده است که صفات و ویژگیهای کار با رضایت شغلی ارتباط دارد. جالب و معنی دار بودن کار مهارت کافی فرد، تنوع درکار، سطح مطلوب چالش یا برانگیزنده بودن کار، تناسب کار با وضعیت جسمی فرد و اطلاع و دسترسی فرد به نتایج حاصل از کار از جمله این عوامل درونی هستند.
ب: عوامل زمینه بیرونی.(Extrinsic content factors)
این عوامل شامل موارد زیر است:
دستمزد(درآمد) تقریباً برای همه گروه های شغلی یکی از مهمترین عوامل کاری به شمار می آید ) اما در این باب شواهد متناقض است. روان شناسان تأکید می کنند که در معنی دادن به پول تفاوتهای فردی خیلی مؤثر است. این تفاوتها با تغییر سطح زندگی، تجارب شخصی، وضع اقتصادی و ویژگیهای فردی تغییر می کند. بنابراین، هیچ فرمول واحدی نمی تواند رضایت افراد را در اثر دستمزد تعیین کند
امنیت شغلی، ابهام نقش، ساختار سازمانی، شرایط فیزیکی کار، عوامل محیطی مانند دسترسی به امکانات تفریحی، ورزشی و رفاهی در محیط کار، روابط با همکاران، الگوهای مدیریتی حاکم بر سازمان و میزان مشارکت کارکنان در فرآیندهای کاری، از مهمترین عوامل بیرونی در رضایت شغلی است.
ج: ویژگیهای فردی. این ویژگیها شامل موارد زیراست:
سن: همزمان با افزایش سن کارکنان، گرایش به رضایت شغلی آنان بیشتر می شود دلایلی برای این موضوع وجود دارد. به عنوان مثال با اندوختن تجربه درکار توقعات آنان پایین تر می آید و سازگاری بهتری با موقعیت کاری خود پیدا می کنند.
سطح مهارت: آنان که از سطح مهارت بالایی برخوردارند بطور قابل ملاحظه ای راضی تر از کارکنان
بی مهارت هستند.
جنسیت: شولر نشان داد که زنان بیش از مردان به داشتن همکاران خود بها می دهند در حالی که مردان بیش از زنان برای فرصت مشورت با دیگران و مشارکت در تصمیم گیری های مهم ارزش قایلند. بنابراین، انواع مختلف شغلها می تواند به درجات متفاوت هر دو جنس را راضی کند.
هوش و استعداد: اشخاصی که میزان هوش آنها زیادتر است و از استعداد بالایی برخوردارند نسبت به سایر همکاران در یک کار مشابه، تمایل بیشتری دارند که کار خود را به خاطر مشاغل سطح بالاتر ترک کنند و احتمالاً کسانی که دارای هوش و استعداد پایین تری هستند، فشارهای شغل را بیشتر تحمل می کنند.
سلامت جسمی و روانی: از آنجایی که نارضایتی از شغل می تواند یکی از منبع تنیدگی باشد و تنیدگی موجب بیماریهای متعدد روانی جسمی می شود، بنابراین، این پیوند منطقی به نظر می رسد. (محمدمهدی هزاو ه ای، علی صمدی،1386)
محققان مدت هاست در جست وجوی تعیین علل اساسی رضایت از شغل در سازمان و اداره هستند. تاکنون آن ها توانسته اند به رشته ای از عوامل ثابت و مرتبط با رضایت شغلی دست یابند، اما دست یابی به یک الگوی جامع تجربی تحقق نیافته است. می توان به اختصار به چند عامل که در این زمینه از اهمیت بیش تری برخوردارند، اشاره کرد.
پورتر و استیرز به چهار عامل ذیل اشاره کرده اند:
عوامل سراسری سازمان؛ یعنی متغیرهایی که به طور وسیع در مورد بیش تر کارکنان صدق می کند؛ مثل حقوق و فرصت های ارتقا؛
عوامل بلافصل محیط شغلی؛ متغیرهایی که گروه های شغلی را تشکیل می دهد؛ همانند شیوه سرپرستی و کیفیت روابط با همکاران، شرایط کار و محل کار؛
عوامل محتوایی یا فعالیت های بالفعل شغلی؛ مانند قلمرو شغل (میزان تنوع،استقلال ومسؤولیت)و وضوح نقش؛
عوامل فردی؛ ویژگی هایی که یک فرد را از دیگری متمایز می سازد؛ همچون سن، سنوات خدمت و شخصیت (اعتماد به نفس، عزم و بلوغ). (عباس محمدزاده و آرمین مهروژان ،1375،ص 375 / ص 279).

به جدول 2-1 توجه کنید:
عوامل سراسری سازمان عوامل بلافصل محیط شغلی عوامل محتوایی شغل عوامل فردی
نظام حقوق و مزایا
فرصت های ارتقا
خط مشی و شیوه های سازمان
ساختار سازمانی الگوی سرپرستی
مشارکت در تصمیم گیری
اندازه گروه کار
روابط همکاران
شرایط کار قلمرو کار
وضوح نقش و تعارض سن
سنوات خدمت
شخصیت
منبع: عباس محمدزاده و آرمن مهروژان، 1375، ص 274 تا 279
جدول 2-1عوامل اولیه موثر بر رضایت شغلیلاک مهم ترین عوامل مؤثر بر رضایت شغلی را چنین خلاصه می کند:
کار پر مخاطره ذهنی که فرد می تواند با موفقیت با آن سازگار شود (موفقیت در سازگاری با کار)؛
علاقه فردی به خود شغل که هر قدر علاقه فرد به شغل بیش تر باشد میزان رضایت او بیش تر خواهد بود؛
کاری که از نظر جسمانی بیش از حد خسته کننده نباشد (هر قدر فرد بیش تر خسته شود، رضایتش کم تر خواهد بود و هر قدر کم تر خسته شود میزان رضایتش بیش تر خواهد بود)؛
پاداش برای علمکرد، منصفانه، آموزنده و منطبق با خواست فرد باشد؛
شرایط کار که با نیازهای فیزیکی سازگار باشد و به اهداف شغلی کمک کند؛
احساس احترام به نفس از سوی شاغل؛ او هر قدر از سوی دیگران نسبت به خود بیش تر احساس احترام کند، میزان رضایتش بیش تر خواهد بود؛
عواملی که در محیط کار، نیاز به ارزش های شغلی را تسهیل می کند؛ از قبیل افزایش حقوق و ترفیع.( عباس محمدزاده و آرمین مهروژان،1375،ص 375 / ص 279)
انصاف و عدالت در پرداخت نیز با رضایت شغلی ارتباط دارد. هر قدر انصاف و عدالت در پرداخت بیش تر و بهتر رعایت شود، میزان رضایت شغلی بالاتر است و هر قدر میزان رضایت بیش تر باشد، عملکرد کارگر و کارمند نیز بالاتر می رود. همچنین رضایت شغلی به وسیله پرداخت پاداش و تشویق کردن نیز بالا می رود. نگرش های فرهنگی، خدمات درمانی و تسهیلات رفاهی در بالا بردن میزان رضایت شغلی دخالت دارند. ( جورچ وجونز ،1999،ص 78)
جورج و جونز چهار عامل اساسی را در میزان و سطح رضایت شغلی مؤثر می دانند:
شخصیت و صفات شخصیتی؛
ارزش ها؛
موقعیت کار و شغل؛
تأثیر اجتماعی.( جورجوجونز ،1999،ص 78)
هر یک از این عوامل اساسی چهارگانه، با زیرمجموعه های آن در شکل2-1 منعکس شده است.
1524000-34925شخصیت
شیوه های ثابت و پایدار اساسی تفکر و رفتار فرد
00شخصیت
شیوه های ثابت و پایدار اساسی تفکر و رفتار فرد

301842732572200
9525288925موقعیت کار
نفس کار
همکاران،مدیران،زیر دستان
فضای کار
ساعت کار،دستمزد،امنیت شغلی
00موقعیت کار
نفس کار
همکاران،مدیران،زیر دستان
فضای کار
ساعت کار،دستمزد،امنیت شغلی

4324350180975ارزش ها
درونی- بیرونی
00ارزش ها
درونی- بیرونی
2447925313690رضایت شغلی
00رضایت شغلی

178117512826900365760021399400
30421783604700
2447925233045تاثیر اجنماعی
همکاران
گروه ها
فرهنگ
00تاثیر اجنماعی
همکاران
گروه ها
فرهنگ

منبع: میردرکوندی،1379، نشریه علوم انسانی
شکل 2-1:عوامل اساسی موثر در میزان و سطح رضایت شغلیبرخی دیگر نیز برای رضایت شغلی ده عامل را ذکر کرده اند: ایمنی و بهداشت کار، ساعات کار و نوبت کاری، امنیت شغلی و پیشرفت کار، برخورد عادلانه در محل کار و میزان جذب کارکنان در سازمان، مشارکت کارکنان و کارمندان در تصمیم گیری، محتوای کار و تحقّق ظرفیت های کاری کارمندان و کارکنان، تغییرات در سازمان کار، پاداش کافی و عادلانه، مسؤولیت اجتماعی، کار و خانواده و فراغت. ( غلامعباس توسلی، 1375، ص 166 ـ 170)
وودمن (W. Woodman) و هل ریجل (Don Hellriegel)در کتاب خود، در بحث عوامل مؤثر بر رضایت شغلی، به این عوامل اشاره می کنند: صفات کارگر و کارمند، نوع کار، محیط کار، و روابط انسانی کار. ( وودمن و هل ریجل، ص 53)
شرتزر عوامل ذیل را در رضایت مندی شغلی مؤثر می داند: حقوق، امنیت کاری و ثبات شغلی، شرایط کاری خوب، امکان پیشرفت و ترقی، و روابط انسانی ( بروس ای. شرتزر، 1369،ص 209)
کورمن این عوامل مؤثر را به دو دسته تقسیم می کند:
عوامل محیطی؛ مثل سطح شغل، محتوای شغل، رهبری ملاحظه کار، دست مزد و فرصت های ترفیع؛
عوامل شخصی؛ مثل سن، سطح تحصیلات و جنسیت.
هر قدر شغل از لحاظ سطح، مسؤولیت، استقلال و تنوع بالاتر باشد، مطلوب تر است، هر چند به نسبتی که فرد در سطح بالاتری قرار داشته باشد (بر حسب تحصیلات، توانایی ها و مانند آن)، سطح لازم این خصوصیات برای کسب خشنودی باید بالاتر باشد .) آبراهام. ک. کورمن، 1370،ص 236 – 332 (
برای این که شخص کارش را خوب انجام دهد، موفق شود و از کارش لذت ببرد باید رضایت شغلی پیدا کند. پس باید دید در چه صورت رضایت شغلی به دست می‌آید.
  مردم علاوه بر احتیاج‌های فیزیولوژیک، دارای یک عده نیازهای اجتماعی نیز هستند که ارضای آن‌ها گاهی به اندازه ارضای احتیاجات فیزیولوژیک اهمیت دارد. سازگاری شغلی در صورتی ممکن خواهد بود که این نیازهای اجتماعی نیز ارضاء شوند و آن‌ها عبارتند از:
پول: هر کارگر یا کارمند باید در مقابل کاری که انجام می‌دهد پول بگیرد و میزان آن باید در حدودی باشد که هر کس آن کار را انجام بدهد می‌گیرد. ولی هرگز نباید این پول، شخصیت او را پایین بیاورد زیرا پول در عین حال که از عوامل اساسی زندگی به شمار می‌رود اما شخصیت کارمند مهم‌تر و با ارزش‌تر از پولی است که به او پرداخت می‌شود.
امنیت: امنیت شغلی یعنی این که شخص بداند کاری را که در دست دارد سال‌ها ادامه خواهد داد. همچنین کارکنان نیازمندند که کار سالم انجام بدهند. امنیت شغلی، گاهی از عامل پول هم مهم‌تر است زیرا شخص علاقمند است کارش دایمی باشد هر چند مزدی که می‌گیرد چندان زیاد نیست. همین احتیاج به امنیت شغلی است که بعضی از مردم را به سوی کارهای دولتی و دست کشیدن از کار آزاد وادار می‌کند.
شرایط مساعد کار: مردم دوست دارند در یک محیط تمیز و آراسته کار کنند. هر قدر محیط کار جالب و خوشایند باشد، بازده کار بیشتر خواهد شد.
فرصت پیشرفت: عامل مؤثر دیگر در رضایت شغلی این است که هر کارمند یا کارگر اطمینان داشته باشد که فرصت پیشرفت همیشه برایش وجود دارد و او می‌تواند با ایجاد شرایط لازم و روشن در خود از قبیل مهارت بیشتر و … به درجات بالا ارتقاء یابد و از حقوق و پاداش زیاد بهره‌مند باشد.
روابط شخصی: مردم علاقمندند با افرادی کار کنند که میان ایشان محبت متقابل حکمفرماست. هر کارگر یا کارمند علاقمند است که همکارانش دوستان مهربان او باشند و نیز مورد محبت مدیرش قرار بگیرد و همواره نظر او را درباره خودش بداند. همچنین، مدیر به پیشرفت کارمند یا کارگرش توجه کند و حتی این توجه خود را به او بگوید.
هماهنگی با استعداد شخص: شخص وقتی از کارش لذت خواهد برد و راضی خواهد شد که با استعدادهای بدنی و عقلی وی متناسب باشد. در صورتی که کار از لحاظ استعداد ذهنی لازم در حد افراد عادی باشد، اگر شخص هوشمند یا تیزهوش را به آن کار بگمارند به زودی احساس ملالت و خستگی و سرانجام نفرت خواهد کرد و شخصی که از لحاظ سطح هوش در درجات پایین است نیز نخواهد توانست از عهده آن کار برآید و از رضایت شغلی لازم محروم خواهد شد.
هماهنگی با رغبت: فرد از انجام کاری که دوست دارد لذت می‌برد و موفقیت بیشتری به دست می‌آورد. البته ممکن است شخص ابتدا کاری را که مورد علاقه‌اش نیست به ناچار به عهده بگیرد ولی به تدریج در اثر کسب مهارت و احساس موفقیت، احتمال زیاد هست که نسبت به آن شغل رغبت پیدا کند.
مهارت: مهارت در یک حرفه نیز در تأمین رضایت شغلی بسیار مؤثر است و اگر گروهی از معلمان از شغل معلمی ناراضی هستند غالبا به علت ضعف مهارت ایشان است زیرا چنان‌که باید و شاید با فنون و روش‌های خاص این شغل آشنا نشده‌اند.
خستگی: همه مردم مدتی بعد از انجام کار احساس خستگی می‌کنند و این خستگی بر بازده شخص اثر می‌گذارد از اینرو باید در هر کار مساله خستگی و تأثیر آن را در شخص و کارش در نظر گرفت. علاوه بر این‌ها شرایط و خصایص محیطی کار و وسایل آن نیز در فردی که آن کار را انجام می‌دهد مؤثرند. مثلا روشنایی زیاد یا ضعف نور باعث خستگی شخص می‌شود. اتاق یا ساختمان کثیف نیز نفرت کارمند را برمی‌انگیزد و بازده کارش را کاهش می‌دهد. سر و صدا نیز به خصوص برای کارهای فکری مضرند و علاوه بر افزایش خستگی اثر بسیار نامطلوبی در فعالیت‌های ذهنی و بازده آن‌ها می‌گذارند (شعاری نژاد، 1370 ص 756- 755)
همان گونه که ملاحظه می شود، صاحب نظران بسیاری به ذکر عوامل مؤثر در رضایت شغلی پرداخته اند. با نظری اجمالی به نوشته های اینان، چنین به نظر می رسد که بسیاری از این عوامل مشترک می باشد. بنابراین، در جمع بندی، این عوامل را می توان چنین ذکر کرد:
عامل اجتماعی (ناشی از جامعه و محیطی که فرد در آن زندگی می کند و نشانگر سطح فرهنگ و دیدگاه های مورد قبول جامعه اوست؛ مانند میزان ارزش و مقام اجتماعی کارگر و کارمند)؛
نفس کار (عامل محتوایی کار که مربوط به ذات کار می باشد و از احساس علاقه به شغل مورد نظر ناشی می شود)؛
محیط کار (هر عاملی که با محیط کاری و فضای کاری سر و کار دارد؛ مثل ساختمان فیزیکی محل کار و آب و هوا. (میردریکوندی،1379)
عوامل موثر بر رضایت شغلی کارکنان، به طور کلی در 2 دسته اصلی طبقه بندی شده اند:
نخست: عوامل محیطی شغل و مرتبط با شغل که مهم ترین تاثیر را بر رضایت شغلی دارند و شامل چگونگی رفتار افراد، ماهیت و وظایف شغلی، ارتباط با سایر افراددر محیط کار و پاداش ها می باشد.
دوم: عوامل فردی که افراد با خود به شغلشان منتقل می نمایند، مانند تجارب قبلی فرد و شخصیت.
هر دو دسته عوامل در مبحث رضایت شغلی از یکدیگر تاثیر پذیرند. تناسب میان شغل و شاغل در رضایت شغلی کارکنان عاملی مهم به شمار می رود(کریستوف،1996 ،ص15)
آثار وجود پیامدهای رضایت شغلی و عدم رضایت شغلی در سازمانپیامدهای عدم رضایت شغلی
عدم رضایت شغلی باعث کاهش روحیه کارکنان می شود که روحیه پایین در کار بسیار نامطلوب است. مدیران وظیفه دارند که علائم روحیه پایین و عدم رضایت شغلی را به طور مستمر زیر نظر بگیرند و در اولین فرصت اقدامات لازم را انجام دهند. بعضی از شاخص های روحیه پایین عبارتند از:
تشویش: تشویش یک شرایط کلی است که ناخشنودی فرد از شغل را نشان می دهد و ممکن است به شکل های مختلف ظاهر شود. فرد ممکن است تمایل زیادی به شغل خود نداشته باشد، در محیط کاری خواب آلود، فراموش کار، در کار بی دقتی کند، از شرایط کاری شکایت کند، دیر سر کار حاضر شود و یا غیبت کاری داشته باشد که بر سلامت ذهنی فرد تاثیر منفی بر جای می گذارد(مقیمی ،1377،ص 387).
غیبت کاری: مطالعات نشان می دهد، کارکنانی که رضایت کم تری دارند احتمالا بیش تر غیبت می کنند. دو نوع غیبت وجود دارد: یکی غیبت غیر ارادی است که به علت بیماری یا سایر دلایل موجه و حوادث پیش بینی نشده اتفاق می افتد که غیر قابل اجتناب است و ارتباطی با رضایت شغلی ندارد. دیگری غیبت اختیاری است که ناشی از عدم رضایت شغلی فرد است. ضمن اینکه بررسی زیادی در زمینه غیبت از کار انجام نشده است، شواهد موجود نشان می دهد که وجود رابطه متعادل معکوس بین رضایت از شغل و غیبت کارکنان از محل کار وجوددارد(محمد زاده ومهروژان،1375، ص 280) .
 تاخیر در کار: تاخیر کاری همانند غیبت این باور را بوجود می آورد که فرد از کارش ناراضی است. این نشان می دهد که فرد برای شغل خود اهمیتی قائل نیست و بیش تر اوقات خود را به استراحت در خانه اختصاص می دهد. وقتی هم که سرکار حاضر می شود، بیش تر به تلفن های شخصی پرداخته و به طور کلی در پی اتلاف وقت است. به عنوان نمونه دانشجویی که دیر سرکلاس حاضر می شود نشانگر آن است که از رشته تحصیلی یا نحوه تدریس استاد خود ناراضی است(مقیمی، 1377،ص 388).
ترک خدمت: ترک خدمت کارکنان موجب وقفه در عملیات سازمان شده و جایگزین نمودن افراد برای سازمان پرهزینه بوده و از نظر فنی و اقتصادی نیز نامطلوب است. معلوم شده است که رضایت از شغل و ترک خدمت با یکدیگر رابطه دارند. بدین سان، ضمن اینکه معلوم شد که عوامل چندی در ترک خدمت موثرند، رضایت از شغل از تاثیر مهمی برخوردار است. به علاوه این تاثیر، بیان گر زیان مستقیم مادی برای سازمان است (محمد زاده ومهروژان،1375، ص 280) .
فعالیت اتحادیهUnion Activity: مطالعات نشان می دهد که کارکنان با رضایت شغلی بالا، تمایلی به عضویت در اتحادیه ندارند و به آن به عنوان یک ضرورت نمی نگرند. شواهدی در دست است که نشان می دهد، عدم رضایت شغلی علت اصلی اتحادیه گرایی است. سطح فعالیت اتحادیه ها به سطح عدم رضایت شغلی بستگی دارد. هر چه سطح عدم رضایت شغلی کم تر باشد، ممکن است تنها به شکایت بسنده شود ولی اگر سطح عدم رضایت شغلی بالاتر باشد ممکن است موجبات اعتصاب کارکنان را فراهم آورد(مقیمی ،1377،ص 388).
بازنشستگی زودرسEarly Retirement: مطالعات اسمیت و مک لنSmith، ارتباط رضایت شغلی و بازنشستگی زودرس را نشان می دهد. شواهدی وجود دارد، مبنی بر اینکه کارکنانی که تقاضای بازنشستگی پیش از موعد را می کنند، تمایل دارند نگرش های مثبت خود را کم تر معطوف به کار خود بسازند.
 از طرف دیگر کارکنانی که پست های سازمانی عالی تری دارند و دارای فرصت های کاری چالشی هستند، نسبت به مشاغل سطوح پایین تر کم تر به دنبال بازنشستگی زودرس هستند. (مقیمی ،1377،ص 389).
پیامدهای رضایت شغلی
رضایت شغلی ،علاوه بر افزایش بهره وری، باعث سلامت فیزیکی و ذهنی، افزایش روحیه فرد می گردد.
بعضی از شاخص های رضایت شغلی عبارتند از:
افزایش بهره وری فرد: رضایت مندی افراد از مشاغل خود ، نسبتی مستقیم با بهره وری دارد،بازدهی کارگر یا کارمند شاد و سرحال زیاد است. (پارساییان و اعرابی،1378).
 افزایش روحیه فرد: روحیه حالتی است که یک شخص برای مساعدت به محل کارش و منافع آن دارد و در جهت خواسته های محل کارش حرکت می کند. به عبارت دیگر روحیه یعنی رضایت از اهداف سازمان و علاقه به حرکت در آن جهت و علاقه به رسیدن به هدف  سازمان یا گروه مشخصی. بین روحیه فرد با رضایت وی رابطه مستقیم وجود دارد .
تعهد سازمانی فرد: تعهدسازمانی به  نگرش کلی فرد نسبت به سازمان اطلاق می گردد، در برگیرنده پذیرش اهداف و ارزش های سازمان، تمایل به تلاش برای سازمان و قصد ادامه عضویت درسازمان و وفاداری به آن می باشد (قلی پور،1386 ،ص26 ).
تضمین سلامت فیزیکی و ذهنی فرد: پژوهش ها نشان داده است که کارکنان راضی، از سلامت و عمر طولانی تری برخوردار هستند. افراد ناراضی ازشغل و سازمان  خود، زمینه مساعد بیش تری برای ابتلاء به ناراحتی های روانی و جسمی دارند و فشارهای روانی ناشی از کار، عامل بسیاری از بیماری های جسمی کارکنان است. فردی که از شغل خود راضی است در جهت رضایت شهروندان قدم بر می دارد و با نگرش مثبت خویش به سلامت روانی جامعه کمک می کند.
افزایش رضایت از زندگی : خشنودی شغلی بخشی از زندگی است. سرشت پیرامون بیرون



قیمت: 10000 تومان

متن کامل در سایت homatez.com
NameEmailWebsite

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *