— (559)

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد بین المللی بندر انزلی
پایان نامه کارشناسی ارشد رشته : مدیریت دولتی
گرایش : منابع انسانی
موضوع :
سنجش عوامل مؤثر بر توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان
استاد راهنما :
دکتر فروغ رودگرنژاد

نگارنده :
مصطفی محمد علیزاده
سال تحصیلی : 1393-1392
تقدیم و قدردانی
تقدیم به دو معلم دو عاشق، دو وارسته
یکی عالم ناسوت را به زیر پا کشید
و دیگری عالم لاهوت را با آن همه شکوه و جلالش
تقدیم به همسر مهربان و فدا کارم
او که وجود ش سراسر محبت است و گذشت
او که کوشید تا بیاسایم و رنج کشید تا بیار امم
وتقدیم به فرزندان عزیزم
که مانند دری گرانبها می درخشند
و امیــــد زندگی من هستند
تقدیر و قدردانی
سپاس ایزد منان را که توفیق فراگیری علم را بر من عطا فرمود و مرا در کوران مشکلات و سختی‌ها یاری نمود، تا این رساله را با موفقیت به پایان برسانم.
در طول دوران تحصیلی و تهیه این پایان نامه از راهنمایی ها و مساعدت‌‌های اساتید و سروران عزیزی بهره ‌برده‌ام که در اینجا لازم است از همه ایشان مراتب سپاس قلبی و تشکر خالصانه خود را داشته باشــــم.
از استادان ارجمند و مهربانم سرکار خانم دکتر فروغ رودگرنژاد استاد راهنما و همچنین جناب آقای کریم کیا کجوری استاد مشاور ، صمیمانه تشکر مینمایم و برایشان توفیقات روز افزون در خدمات علمی و فرهنگی و آموزشی آرزو میکنم .
فهرست مطالب
چکیده1
فصل اول : کلیات تحقیق
عنوانصفحه
1-1- مقدمه3
1-2- بیان مسأله4
1-3- چارچوب مفهومی تحقیق6
1-4- ضرورت و اهمیت موضوع7
1-5- اهداف تحقیق:7
1-6- پرسش یا پرسش های تحقیق8
1-7- قلمرو تحقیق9
1-7- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیر ها10
فصل دوم : ادبیات تحقیق
بخش اول :اشتغال……………………………………………………………………………………………………………………………………14
2-1- مقدمه14
2-1- 1-کارآفرینی 12
2-1-2- اهمیت کارآفرینی15
2-1-3- تعریف کار آفرین16
2-1-4- انواع کارآفرینی16
2-1-5- اشتغال17
2-1-6- مثلث اشتغال18
2-1-5-1- استخدام21
2-1-5-2- خود اشتغالی22
2-1-5-3- دیگر اشتغالی22
2-1-7- جوان و مثلث اشتغال23
2-1-8- انتخاب شغل و عوامل موثر در اشتغال24
2-1-9- اشتغال و عوامل اقتصادی27
2-1-9-1- کاهش تصدی دولت27
2-1-9-2- ضرورت جهش صادرات غیر نفتی و کاهش نقش نفت در اقتصاد29
2-1-9-3- افزایش بهره وری30
2-1-9-4- توجه به وضعیت رکود و تورمی(Stagflation) حاکم بر اقتصاد و اعمال سیاستهای اشتغال زایی31
2-1-9-5- توجه به گذر جهان از عصر صنعتی به عصر فرا صنعتی32
بخش دوم :بسیج…………………………………………………………………………………………………………………………………….34
2-2-1- مفهوم بسیج34
2-2-2- اهمیت بسیج در کارآفرینی و اشتغال38
2-2-3-کارکردهای بسیج:42
2-2-3-1-ویژگی های مشترک افراد کارآفرین و بسیجی43
2-2-3-2- نقاط قوت بسیج در استراتژی توسعه کارآفرینی44
2-2-3-3- نقاط ضعف بسیج در استراتژی توسعه کارآفرینی44
2-2-4- استفاده از پتانسیل بسیج در جهت نهادینه کردن کارآفرینی در جامعه44
2-2-5- رویکرد عام بسیج در مسئله اشتغال زایی و کارآفرینی48
2-2-5-1- رویکرد نظری50
2-2-5-2- رویکرد های کارآفرینی51
2-2-6- سیاستها و راهکارهای توسعه کارآفرینی و اشتغا ل زایی52
2-2-10- راهکارهای توسعه کارآفرینی و اشتغا ل زایی53
2-2-11- در جستجوی راهکارهای توسعه کارآفرینی در بسیج55
2-3- بخش سوم :تحقیقات انجام شده……………………………………………………………………………………………………..63
2-3-1- تحقیقات انجام شده در داخل کشور63
2-3-2- تحقیقات انجام شده در خارج از کشور66
2-2-4- خلاصه تحقیقات انجام شده68
چارچوب نظری تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………….69
فصل سوم : روش تحقیق
3-1- مقدمه72
3-2- روش تحقیق72
3-3- جامعه و نمونه آماری73
3-4- روش ها و ابزار جمع آوری اطلاعات74
3-4-1-مطالعات کتابخانه ای74
3-4-2- تحقیقات میدانی74
3-5- روایی و پایایی ابزار گردآوری اطلاعات75
3-5-2- پایایی ابزار گردآوری اطلاعات 75
3-6- روش ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده ها76
فصل چهارم :تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات تحقیق
4-1- مقدمه78
4-2- توصیف متغیر های جمعیت شناختی پاسخ دهندگان78
4-2-1- توصیف متغیر جنسیت پاسخ دهندگان 79
4-2-2- توصیف متغیر میزان تحصیلات پاسخ دهندگان 80
4-2-3- توصیف متغیر میزان سن پاسخ دهندگان 81
4-3- توصیف متغیرهای تحقیق81
4-4- بررسی نرمال بودن متغیرهای تحقیق83
4-5- آزمون سوالات تحقیق88
4-6- رتبه بندی متغیرهای تحقیق96
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات تحقیق
5-1- مقدمه100
5-2- نتایج بررسی توصیفی جمعیت شناختی پاسخ دهندگان100
5-3- توصیف متغیرهای تحقیق101
5-4-آزمون سوالات تحقیق101
5-4-1- پرسش اصلی101
5-4-2- پرسشهای فرعی102
5-5- پیشنهاد بر اساس سوال اصلی106
5-6- پیشنهادات برای سؤالات فرعی107
5-7- محدودیت های تحقیق………………………………………………………………………………………………………………….110
فهرست و منابع112
پیوست ها115
فهرست جداول
جدول 2-1- تعاریف کارآفرینی و کارآفرین از دیدگاه صاحبنظران16
جدول 2-2-رویکرد های عمده در مطالعات کارآفرینی71
جدول2-3- سیاستهای رایج حمایت از کارآفرینی در سایر کشورها و مقایسه با تجارب بسیج سازندگی71
جدول2-4-ابعاد راهکارها و اقدامهای کارآفرینی(یافته های جهانی)72
جدول2-5- راهکارها و اقدامهای کارآفرینی و اشتغا ل زایی برای بسیج75
جدول2-6- جمه بندی سابقه تحقیقات مشابه……………………………………………………………………………………………85
جدول 3-1- تعداد سؤالات ابعاد پژوهش92
جدول3-2- پایایی پرسشنامه به تفکیک ابعاد94
جدول4-1- توصیف جنسیت پاسخ دهندگان98
جدول4-2- توصیف تحصیلات پاسخ دهندگان99
جدول4-3- توصیف سن پاسخ دهندگان100
جدول4-4- توصیف متغیر ظرفیت های بیرونی101
جدول4-5- توصیف مولفه های ظرفیت های بیرونی102
جدول4-6- توصیف متغیر ظرفیت های ساختاری103
جدول4-7- توصیف مولفه های بعد ظرفیت های ساختاری104
جدول4-8- توصیف متغیر ظرفیت های درونی105
جدول4-9- توصیف مولفه های بعد ظرفیت درونی106
جدول4-10- آزمون کولموگروف- اسمیرنف107
جدول4-11- آزمون تی تست برای ظرفیت های توسعه اشتغال107
جدول4-12 آزمون تی تست برای متغیر عوامل قانونی108
جدول4-13 آزمون تی تست برای متغیر عوامل اقتصادی108
جدول4-14- آزمون تی تست برای متغیر محیط کاری109
جدول4-15 آزمون تی تست برای متغیر استقلال و خودمختاری110
جدول4-16- آزمون تی تست برای متغیر آموزش، کار آموزی و اطلاع رسانی110
جدول4-17- آزمون تی تست برای متغیر همکاری (درون سازمانی و برون سازمانی)111
جدول4-18- آزمون تی تست برای متغیر توجه به جامعه (مشارکت و توسعه)111
جدول4-19 آزمون تی تست برای متغیر توجه به اخلاق کاری112
جدول4-20- آزمون تی تست برای متغیر مدیریت هسته های علمی113
جدول4-21- آزمون تی تست برای متغیر ساختار مالی سازمان113
جدول4-22- آزمون تی تست برای متغیر تشکیل مشاوره متخصصان114
جدول4-24- آزمون تی تست برای متغیر راه اندازی مراکز رشد115
جدول4-25- آزمون تی تست برای متغیر سیستم اطلاعات و رایانه115
جدول4-26- آزمون فریدمن برای ظرفیت های توسعه116
جدول4-27- آزمون فریدمن برای مولفه های ظرفیت های بیرونی117
جدول4-28- آزمون فریدمن برای مولفه های ظرفیت های ساختاری117
جدول4-29- آزمون فریدمن برای مولفه های ظرفیت های درونی118
فهرست نمودارها
نمودار 2-1- مدل مفهومی تحقیق.7
نمودار4-1- نمودار میله ای سن پاسخ دهندگان.98
نمودار4-2- نمودار میله ای تحصیلات پاسخ دهندگان.99
نمودار4-3- نمودار میله ای سن پاسخ دهندگان.100
نمودار4-4- هیستوگرام متغیر ظرفیت های بیرونی.101
نمودار4-5- نمودار میله ای برای میانگین مولفه های ظرفیت های بیرونی.102
نمودار4-6- هیستوگرام متغیر ظرفیت های ساختاری.103
نمودار4-7- نمودار راداری برای میانگین مولفه های بعد ظرفیت های ساختاری.104
نمودار4-8- هیستوگرام متغیر ظرفیت های درونی.105
نمودار4-9- نمودار راداری برای میانگین مولفه های بعد ظرفیت درونی.106
فهرست اشکال
شکل 2-1- رویکرد در رده های بسیج68
چکیده
چالش های اشتغال یا موضوع کار و بیکاری نه فقط یکی از مهمترین مسائل اجتماعی روز در کشور به شمار می آید، بلکه با توجه به میزان رشد جمعیت در دو دهه گذشته می توان آنرا مهم ترین چالش اجتماعی چند دهه آینده نیز به حساب آورد. هدف از این تحقیق سنجش عوامل مؤثر بر توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان می باشد.جامعه آماری این تحقیق، بمنظور انجام مطالعات میدانی شامل کارشناسان، محققان و کارکنان از 3 شهر؛رشت ، لنگرود و بندر انزلی در حوزه مرتبط با امور بسیجیان استان گیلان می باشد.که از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای و از طریق فرمول کوکران، جامعه محدود به تعداد 300 نفر نمونه گیری شد. تحقیق حاضر با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و پس از اطمینان از روایی و پایایی آن صورت گرفت. آزمون های مورد استفاده در این تحقیق ، آزمون کلوموگروف اسمیرنف، آزمون تی می باشد.نتایج تحقیق از سوال اصلی پژوهش نشان داد سطح معنی‌داری به دست آمده برای آزمون تی تست متغیرهای ظرفیت های توسعه اشتغال، تمامی کمتر از 05/0 می باشد در نتیجه ظرفیت های توسعه اشتغال در نمونه تحت بررسی در سطح مطلوبی قرار دارد. در رتبه بندی متغیرهای تحقیق نشان داده شد که ظرفیت های محیطی دارای بالاترین رتبه می باشد.

کلمات کلیدی : توسعه ،اشتغال ،ظرفیت های محیطی، محتوایی، ساختاری، بسیج
فصل اول
کلیات تحقیق

مقدمه
چالش های اشتغال یا موضوع کار و بیکاری نه فقط یکی از مهمترین مسائل اجتماعی روز در کشور به شمار می آید، بلکه با توجه به میزان رشد جمعیت در دو دهه گذشته می توان آنرا مهم ترین چالش اجتماعی چند دهه آینده نیز به حساب آورد. هم اکنون یکی از اصلی ترین دغدغه های دولت دهم توسعه امور کارآفرینی و اشتغال می باشد(صفاری و دیگران، 1389). رشد مستمر و توسعه پایدار اقتصاد نیازمند بهره برداری بهینه از منابع تولیدی است. در این میان، مهم ترین و حساسترین عامل، عبارت از نیروی انسانی است. نیروی انسانی نقشی دوگانه در برنامه ریزی های اقتصادی ایفا می نماید زیرا از یک سو، به عنوان عامل توسعه و از سوی دیگر، به عنوان هدف توسعه مطرح می باشد. سرمایه انسانی، به ویژه در دهه های اخیر، در نظریه های توسعه مورد توجه جدی قرار گرفته و مزیت نسبی کشورها، با توجه به سرمایه انسانی آنها مشخص می شود(پیراسته و کریمی، 1385). امروزه بر اساس الگوهای رشد اقتصادی، مؤلّفه های به کارگیری نیروی انسانی، تقویت سرمایه انسانی و تقویت سرمایه اجتماعی، از مهمترین عوامل رشد و توسعه اقتصادی یک کشور محسوب می شوند. لذا دولتهای جوامع مختلف بر آن تأکید زیادی دارند و بخش زیادی از منابع خود را در جهت تقویت آنها کار می گیرند(کاشیان و غضنفر نژاد، 1389).
موضوع اشتغال نیروی انسانی در عرصه های مختلف اجتماعی و در میان اقشار مختلف جامعه حائز اهمیت می باشد. در این میان اشتغال بسیجیان به عنوان پیشروان در عرصه نهادهای مردمی و فعالان در زمینه های مختلف اجتماعی که نقش مهمی در سازندگی و بهبود امور فرهنگی اجتماعی دارند، نیز در خور توجه است و با توجه به گسترده بودن سازمان بسیج و نفوذ در اقشار متنوع جامعه، موضوع اشتغال و ظرفیت های توسعه اشتغال بسیجیان، اهمیت مضاعفی می یابد(طاهری ،1391،ص1).
با توجه به مباحث مختصر بیان شده در فوق و نیز مواردی که بعداً در خصوص اهمیت و ضرورت و توجه به مقوله شناسایی ظرفیت های توسعه اشتغال بسیجیان در استان گیلان خواهد آمد، در تحقیق حاضر، محقق با توجه به موضوع تحقیق، به بیان مساله اصلی پژوهش و ضرورت انجام تحقیق، اهداف پژوهش، قلمرو تحقیق، متغیرهای مورد مطالعه، روش تحقیق، فرضیه های تحقیق، جامعه آماری، روش های گردآوری اطلاعات و روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات، تبیین سؤالات و بالاخره چگونگی تعیین اعتبار و روایی تحقیق می پردازد.
1-2- بیان مسأله
ورود بسیج به حوزه مدیریت اقتصاد و سازندگی اجتماعی به لحاظ نظری و عملی از پشتوا نه های قوی فکری و فرهنگی برخوردار است و ریشه درپیش فرضهای بنیادین انقلاب در حوزه عمومی و نحوه اداره نظام با اتّکا به مشارکت توده مردم برای نیل به اهداف متعالی، از جمله توسعه همه جانبه،پیشرفت وعدالت دارد.همچنین در این رویکرد،بسیج به مثابه یک نعمت وقدرت الهی مورد تاکید است و به فرموده حضرت امام خمینی(ره):”تشکیل بسیج در نظام جمهوری اسلامی ایران یقینا از برکات و الطاف جلیه خداوند تعالی بود که بر ملت عزیز ایران ارزانی داشت.(صحیفه نور،بیانات در سالروزتشکیل بسیج،2/9/67)
یکی از راه های موثربرای حرکت رو به جلو در این عرصه وتنها راهبردی که می توانددر بالاترین سطح امکان بسیج منابع و ظرفیت های اجتماعی،جذب توانایی های فراگیر مردمی را برای غلبه بر مشکلات،آسیبها و تنگناههای گذشته و آینده فراهم کند،طرح بسیج سازندگی است.(فصلنامه مطالعات بسیج،سال سیزدهم،شماره 49،زمستان1389،صفحه102)
سازمان بسیج با داشتن ویژگی های ممتاز و در صورت تدوین و برنامه ریزی وارائه راهبردمشخص در حوزه کارآفرینی فردی وسازمانی میتواند اثر ویژه ای روی توسعه کارآفرینی و اشتغال گذارده و مانند نقش ممتاز آن در دوران جنگ تحمیلی،با بهره برداری از این موقعیت تاریخی کشور عامل توسعه اشتغال و کارآفرینی کشور و تجمع تعهد و تخصص در جهت توسعه اشتغال باشد.(میگون پوری،1389).
کارآفرین باید توانایی شناسایی فرصتهای نوآوری را داشته باشد و بتواند مزایای فرصتها را معین و با کاریزمای خود، مردم را در جهت سرمایه گذاری منابعشان در نوآوری مطرح شده، متقاعد سازد. کارآفرین کسی است که در جستجوی تحول خلاق است(Schumpeter1989). کارآفرینان فقط سیستم را به عنوان آنچه هست نمی بینند، بلکه به آن به عنوان آنچه می تواند باشد، می نگرند(Sykes, H. B. & et 1989).
کار آفرینی یک نوع زندگی کسب و کارانه است که در آن با استفاده از روش های خلاقانه،محصول یا خدمات نوآورانه و ارزشی جدید را با بهره برداری از مدیریت زمان،شناسایی منابع و خطر پذیری سرمایه گذاری ارائه می دهد(مقیمی،1383). کارآفرینی به عنوان عامل کلیدی رشد و توسعه اقتصادی در عصر مدرن شناخته شده است و مورد توجه شرکتهایی است که رقابت در آنها معطوف به انعطاف سازمانی و استراتژی های تغییر مستمر در فرآیندها، محصولات و طرح هاست. (Oliver1991, 169).
در واقع بسیج کارآفرینان برای پاسخگویی به نیاز های جامعه و بستر سازی برای توسعه کارآفرینی و اشتغال زایی در بسیج،مانند پلی ارتباطی است بین خلاءها،دغدغه هاو چالش های موجود در سطح جامعه و اراده های خلاق و نوآور که در فرآیندهای رسمی و دولتی امکان بروز و حمایت نیافته اند.به استناد همین اولویتها و اهداف،می توان راهکارهای موفق توسعه کارآفرینی و اشتغال زایی را برای بسیج برآورده کرد(عبدالملکی،هادی،1387).
از دیدگاه مقام معظم رهبری:بسیج جزءسازمانهای نظامی به معنای خاص آن به حساب نمی آید.بسیج،یعنی پیشگام و پیش قراول در همه میدانهای مورد نیاز کشور و نظام اسلامی(6/5/1379).انکار بسیج،انکار بزرگترین ضرورت و مصلحت برای کشور استو اگر بخواهیم بسیج را در یک تعریف کوتاه معرفی کنیم،باید بگوییم بسیج عبارت است از مجموعه ای که در آن،پاک ترین انسانها، فداکارترین وآماده بکار ترین جوانان کشور در راه اهداف عالی این ملت و برای به کمال رساندن و به خوشبختی رساندن این کشور جمع شده اند(کارگشایی بسیج ناب در نظریه توسعه اسلامی-ایرانی،صفحه23)
بسیج در همه عرصه های تولید و گسترش علم و تکنولوژی همچون مدارس، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه، آزمایشگاها و بیمارستان‌ها و رسانه‌ها، نفوذ داشته و این نخستین مزیت و توان بالقوه بسیج در امر ایجاد توانمندی نیروی انسانی مبتنی بر رویکردهای داوطلبانه است. علاوه بر آن بسیج می‌تواند فعالیت‌های گسترده تر در جذب نیروهای متخصص، کارآفرین و توانمند در کنار تعهد آنها در این مجامع داشته باشد. بسیج باید بتواند با فراهم کردن محیطی آماده ضمن جذب اطمینان برای کارآفرینان و متخصصان حوزه‌های مختلف، امکانات و شرایطی را که آنها برای کارآفرینی و استفاده از فرصت‌های اشتغال نیاز دارند را مهیا نماید. باید گفت علاوه بر تلاش آحاد بسیجیان در این عرصه، تشکیلات بسیج نیز با تشکیل خوشه‌ها و پارک‌های کارآفرینی و نوآوری و ایجاد هسته‌های پژوهشی برای دانش آموزان و دانشجویان و طلاب و معلمین و اساتید و … و تشویق و حمایت از آنان، می‌تواند زمینه تلاش موثر بسیجیان در کارآفرینی و اشتغال را فراهم کند.( کرشی،مسعود،1389)
بسیج با ترویج و تشویق مردم می تواند با کمک به کسب درآمد و فرصت های اشتغال پایدار، در مناطق روستایی که ابتکارات بخش دولتی و خصوصی کمرنگ تر به نظر می رسد به تأمین معاش پایدار و توسعه همه جانبه جوامع محلی کمک نماید(زمانی، 1387).
بسیج به عنوان یک نیروی انقلابی و مردمی، با توجه به فلسفه وجودی خود و همچنین تنوع طیفی اقشار در برگیرنده خود و نهایتا حوزه گسترده فعالیت خود در سطح کشور، توان بالقوه‌ای در حوزه اشتغال،‌ کارآفرینی و نوآوری دارد. این ظرفیت‌ها و قابلیت‌ها موجود در بسیج را می‌توان در حوزه‌های مختلف برای دستیابی به اهداف والای نظام جمهوری اسلامی به کار گرفت(طهماسبی و تاجور، 1389).
از این رو بسیج بدلیل دارا بودن تشابهات با بخش اقتصاد مردمی و همگن وهمجنس بودن آن با این بخش می توانددر این مسیر کام های موثری بردارد.پرداختن به این موضوع مهم و اساسی و اتخاذ مجموعه ای از سیاست های همگون ونظامند برای توسعه ظرفیت های اشتغال بسیجیان اهمیتی اساسی دارد. ازاین رو با استناد به موارد مذکور،مسئله اصلی تحقیق حاضر به شکل زیر قابل تبیین است: ظرفیت های توسعه اشتغال بسیجیان در استان گیلان کدامند؟
1-3- ضرورت و اهمیت موضوع
با شدت گرفتن مطالعات در خصوص کارآفرینی و مطرح شدن سوالاتی همچون وظیفه کار آفرین در شرکت پس از تاسیس، مشاهده بعضی از اقدامات کارآفرینانه از سوی شرکت های بزرگ،تغییر ساختار مالکیت شرکت ها و باز گرداندن بخشی ازمالکیت به مدیران در راستای ایجاد انگیزه و قرار گرفتن نوآوری،سبب گردید تا کارآفرینی سازمانی به عنوان یک استراتژی نوین در شرکتهای بزرگ برای دستیابی به نوآوری،موفقیت،رشد و بقا در تحقیقات مدیریتی ورود و مورد توجه ویژه ای قرار گیرد(ناهید،مجتبی،1391) .
در حال حاضر شکاف عظیم و روزافزون میان عرضه و تقاضای نیروی کار، علاوه بر پیچیده تر نمودن معضلات اقتصادی، باعث ایجاد تعارضات اجتماعی و سیاسی در کشور گردیده است و بحران هایی را پیش روی نظام جمهوری اسلامی قرار خواهد داد، که تهدیدی جدی علیه امنیت ملی و توسعه کشور است بنابراین برای تعدیل مشکلات اقتصادی و رسیدن به اهداف اشتغال پایدار در سند چشم انداز ضروری است که همه ارکان نظام جمهوری اسلامی و آحاد جامعه اسلامی با مد نظر قرار دادن فرمایشات رهبری انقلاب، خود را در راه رسیدن به این امر متعهد دانسته و از هیچ تلاش و کوششی فروگذاری ننمایند.بسیج نیز به عنوان یک نهاد مردمی – اسلامی که داعیه دار تبعیت محض از فرامین ولی فقیه جامعه اسلامی است، یکی از ارگانهایی است که هم با توجه به فلسفه وجودی آن و هم با توجه به گستردگی طیفهای مردمی در برگیرنده و هم گستردگی جغرافیایی سازمان خود، می تواند نقش بسیار مهم و حیاتی در این زمینه ایفا نماید. از این رو ورود بسیج به حوزه اقتصادی جهت تعدیل معضلات مربوط به اشتغال و بیکاری ضرورتی روزافزون دارد. بسیجیان جان بر کف ایران، با وجود فقدان امکانات و تجهیزات کافی و تفوق قدرت های زورمدار برای جلوگیری از صدور انقلاب اسلامی، بی وقفه علیه نابرابری ها، تبعیض ها و بی عدالتی های حاکم بر جهان مبارزه نمودند و به وسیله انتشار فرهنگی مبانی اسلام، اعتراض خود را از وضع موجود به گوش جهانیان رسانده اند، تا جایی که در رده بندی های جهانی جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یک کشور معترض قلمداد می کنند(سریع القلم،1387). اهمیت توسعه فرهنگ کارآفرینی در میان نیروهای متعهد بسیجی و ضرورت پرداختن به آن به عنوان یک مسئله راهبردی برای توسعه کسب و کار در کشور در قالب شرکت های تعاونی با هدف رشد و پویایی افراد در حوزه کارآفرینی و دانش تولید ثروت در جامعه،افزایش اشتغال در کشور و توسعه شرکت های فعال با مدیریت کارآفرینان بسیجی،بر هیچ کس پوشیده نیست. اهمیت حضور بسیج در توسعه اشتغال در کشور با توجه به توان نیروی انسانی،فرهنگ اسلامی و روحیه ایثار منابع انسانی آن به عنوان ویژگی های منحصر به فرد بسیج،امری بایسته و شایسته است(میگون پوری،1389).
از این رو با توجه به اهمیت نقش بسیجیان درعرصه سازندگی، شناسایی ظرفیت های توسعه اشتغال بسیجیان ضرورت می یابد. این ظرفیت‌ها و قابلیت‌ها موجود در بسیج را می‌توان در حوزه‌های مختلف برای دستیابی به اهداف والای نظام جمهوری اسلامی به کار گرفت
1-4- اهداف تحقیق:
1-4-1- هدف اصلی
سنجش وضعیت عوامل مؤثر بر توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان
1-4-2- اهداف فرعی
سنجش ظرفیت های محیطی در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان.
سنجش ظرفیت های محتوایی در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان.
سنجش ظرفیت های ساختاری در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان.

1-5- پرسش یا پرسش های تحقیق
1-5-1- پرسش اصلی:
ظرفیت های توسعه اشتغال بسیجیان در استان گیلان کدامند؟
1-5-2- پرسشهای فرعی:
وضعیت محیطی در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان چگونه است؟
عوامل قانونی در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
عوامل اقتصادی در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
محیط کاری در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
وضعیت محتوایی در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان چگونه است؟
استقلال و خودمختاری در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
آموزش، کارآموزی و اطلاع رسانی در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
همکاری(درون سازمانی و برون سازمانی) در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
توجه به جامعه(مشارکت و توسعه) در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
توجه به اخلاق کاری در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
وضعیت ساختاری در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان چگونه است؟
مدیریت هسته های علمی در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
ساختار مالی سازمان در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
تشکیل مشاوره متخصصان در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
تشکیل مراکز تحقیقاتی در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
راه اندازی مراکز رشد در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
سیستم اطلاعات و رایانه در توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان در چه وضعیتی است؟
1-6-تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیر ها
1-6-1- اشتغال:
تعریف مفهومی : اشتغال یکی از عمده ترین مسائل کنونی کشورهای در حال توسعه است، اهمیت این موضوع از آنجاست که خانوارها از یک طرف با کسب درآمد حاصل از کار می توانند مایحتاج زندگی خود را تأمین نمایند که آثار آن در سطح جامعه، کاهش فسادهای اجتماعی، کاهش فاصله طبقاتی و جلوگیری از مهاجرت است و از سوی دیگر اشتغال موجب افزایش تولید می گردد و در سطح کلان ضمن افزایش درآمدهای دولت هزینه های ارزش کشور را نیز تأمین می نماید(طاهری،عصمت السادات،1391).
تعریف عملیاتی :عبارت است از: ظرفیت های محیطی که شامل: مؤلفه هایی همچون عوامل قانونی ، عوامل اقتصادی، محیط کاری؛ ظرفیت های محتوایی که شامل: استقلال و خودمختاری، آموزش، کارآموزی و اطلاع رسانی، همکاری، مشارکت و توسعه، توجه به اخلاق کاری ؛ظرفیت های ساختاری که شامل: مدیریت هسته های علمی، ساختار مالی، تشکیل مشاوره متخصصان، تشکیل مراکز تحقیقاتی، سیستم اطلاعات و رایانه، راه اندازی مراکز رشد می باشد.
1-6-2- عوامل محیطی
تعریف مفهومی : محیط سازمان عبارت از تمام عواملی که در خارج از مرز سازمان وجود دارند و بر تمام یا بخشی از سازمان اثرات بالقوه می‌گذارند(آقاجانی و همکاران، 1388).
تعریف عملیاتی :عبارت است از شرایط و عوامل محیطی برون بخشی، که محیط و فعالیت بسیج را احاطه نموده، با این بخش تأثیر و تأثر متقابل داشته و خارج از کنترل می‌باشند. ظرفیت های محیطی این پژوهش عبارتند از: عوامل قانونی، که به میزان شفافیت قوانین و مقررات ، میزان وابستگی سازمان ها به حمایت های دولتی و میزان کمک دولت به مراکز بسیج می باشد. عوامل اقتصادی : به میزان استفاده از وام های کم بهره ، میزان بهره بسیج از فرصت های اقتصادی و سرمایه گذاری در طرح ها ، وضعیت دسترسی به منابع اعتباری بانکی ،محیط کاری(رقابتی): میزان برخورداری از مراجعات فعال و مکرر ، دسترسی به مراکز فعال اجتماعی ، میزان دسترسی به اطلاعات ، گستردگی فعالیت ها، مطلوب بودن فضا و مکان کاری می باشد.
1-6-3- عوامل محتوایی
تعریف مفهومی : متغیرهای محتوایی بر متغیرهای ساختاری اثر می‌گذارند و از نحوه ترکیب و درآمیختن آنها طرح‌های ساختاری به وجود می‌آید(طاهری،عصمت السادات،1391).
تعریف عملیاتی :عبارت است از استقلال و خودمختاری : که به میزان دخالت مثمر ثمر دستگاههای دولتی، میزان حمایت دستگاه های دولتی(اعتباری، فنی و ….) ، آموزش، کارآموزی و اطلاع رسانی: به برگزاری برنامه های آموزشی، برگزاری دوره های آموزشی جهت توانمندسازی مدیران و کارکنان، برگزاری دوره های آموزشی در ارتباط با توسعه اشتغال، همکاری(درون سازمانی و برون سازمانی): به میزان همکاری و تبادل اطلاعات درون سازمانی، میزان برخورداری از ارتباطات درون سازمانی قوی، میزان همکاری مراکز بسیج در ارتباط با توسعه اشتغال. مشارکت و توسعه: به میزان مشارکت بسیجیان در زمینه اشتغال در جامعه، میزان خدمات ارائه شده به جامعه، میزان حمایت جامعه در رابطه با توسعه. توجه به اخلاق کاری : که به میزان توجه به وجدان کاری ، میزان تعهد بسیجیان به سازمان و فعالیت های کاری ، توجه به اخلاق کاری و ارزش های جامعه اشاره دارد.
1-6-4- عوامل ساختاری
تعریف مفهومی : ساختار سازمانی، راه یا شیوه‌ای است که به وسیله آن فعالیت‌های سازمانی تقسیم، سازماندهی و هماهنگ می‌شود(طاهری،عصمت السادات،1391).
تعریف عملیاتی :عبارت است از میزان سنجش : مدیریت هسته های علمی : که به میزان تشکیل گروهای علمی تخصصی، میزان برگزاری مسابقات علمی گروهای علمی تخصصی، میزان نظارت بر فعالیت های علمی، میزان کاربردی و عملیاتی کردن نتایج علمی و تحقیقاتی، میزان استفاده از متخصصان و اساتید برجسته، ساختار مالی : میزان دقت در بودجه بندی و برنامه ریزی مالی در مراکز علمی، میزان سیاستگذاری های تأمین اعتبار در مراکز علمی، پرداخت تعهدات مالی، میزان استقلال مالی، میزان سرمایه گذاری، تشکیل مشاوره متخصصان : که به میزان استفاده از مشاوره و مشارکت خبرگان، تشکیل انجمن های علمی و تخصصی، برخورداری از مشاوران و متخصصان در کلیه امور، تشکیل مراکز تحقیقاتی: که به میزان توجه سازمان بسیج به تحقیق و توسعه(R & D)، میزان ارتباط اثربخش بین واحد تحقیق و توسعه، دسترسی به کارکنان متخصص برای واحد تحقیق و توسعه، میزان استفاده از سیستم های دقیق و پیشرفته، راه اندازی مراکز رشد:که به میزان نیاز به فعال بودن مراکز رشد، استقرار مراکز رشد ، میزان تشکیل مراکز پرورش استعدادها و ایده ها ، سیستم اطلاعات و رایانه : که به میزان بکارگیری سیستمهای اطلاعات مدیریت ، میزان بکارگیری فن آوری اطلاعات(IT)، میزان به روز شدن منظم داده های موجود در سیستم اطلاعات ، میزان بکارگیری سیستم های کارآمد و بروز اطلاعات و رایانه می باشد.
1-6-5-بسیج
بسیج به لحاظ لغوی به معنای سامان و اسباب ساز و سازمان جنگ: عزم و اراده، آماده ی سفر شدن و آماده ی ساختن نیروهای نظامی یک کشور برای جنگ است (دهخدا، 1372 ).اما از نظر اصطلاح: «بسیج از طرفی به معنای حرکت خود جوش مردمی است، مردمی که خودشان را صاحب مملکت خویش می‏دانند؛ مردمی که اولاً از هر گونه انحراف در مشی کلی کشورشان آگاه می‏شوند، ثانیاً از آن رنج می‏برند و ثالثاً در مقابل آن انحراف می‏ایستند. این، معنای بسیج است»( آیت الله خامنه ای، 1374).
فصل دوم
ادبیات تحقیق

2-1- مقدمه
نرخ فزاینده تغییرات و تحولات در حوزه های علمی ،اقتصادی و اجتماعی از عمده ترین ویژگی‌های عصر حاضر است. پایان جنگ دوم جهانی نقطه آغازین توجه کشورهای مختلف جهان به توسعه اقتصادی می باشد. امری که امروزه با شکل گیری اقتصاد جهانی و رقابت همه جانبه از اهمیت بیشتری نیز برخوردار شده است. از طرف دیگر ،سازمانهای امروزی با تحولات و تهدیدات گسترده بین المللی روبرو شده اند که بقای آنها را با خطر مواجه کرده و آنان برای بقای خود باید راه حلها و روشهای جدیدی را تدوین نموده و به نوآوری و خلاقیت مستمر بپردازند.موتور حرکت چنین سازمانهای موفق و کارآمد ،کارآفرینی می‌باشد، (ذبیحی و مقدسی1385 :6). امروزه در کشورهای مختلف در دانش مدیریت و اقتصاد توجه خاصی به کارآفرینی اقتصادمدار و کارآفرینان می‌شود. تقویت کارآفرینی و ایجاد بستر مناسب برای توسعه‌ی آن از ابزار پیشرفت اقتصادی کشورها، به ویژه کشورهای در حال توسعه است(Archibong et al ,2004,p4).
اشتغال زایی متناسب با نیازهای جامعه و ریشه کن کردن بیکاری یا همان اشتغال کامل، ازجمله وظایف بنیادین دولتهاست. ازطرفی اشتغال در ارتباط مستقیم با توسعه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه بوده و به سرعت روند توسعه جامعه و موفقیت یا عدم موفقیت برنامه های توسعه بستگی دارد. همچنین اشتغال تابعی است از ارزشهای حاکم بر یک جامعه و بدیهی است که مستقیماً در ارتباط با نیازهای زیستی، آموزشی، بهداشتی، رفاهی، روحی و معنوی جامعه باشد .به عنوان نمونه، تمایل جامعه به برخورداری از اطلاعات روزآمد و کیفی، باب جدیدی را فراروی برنامه ریزان اشتغال قرار می دهد و یا تمایلات علمی و پژوهشی جامعه و نیاز به دسترسی به نوآوریها، اختراعات و استانداردهای ثبت شده جهان، زمینه کاری جدیدی را ایجاد می کند(Bouts et al, 1999). با توجه به اینکه بسیج به لحاظ مأموریت هایی که برای آن تعریف شده است در تمامی صحنه های سیاسی، نظامی، فرهنگی، اقتصادی و… انقلاب حضور فعال دارد، شناسایی ظرفیت های اشتغال این قشر فعال اهمیت مضاعفی می یابد.
2-1-1-کارآفرینی
کار آفرینی عبارتست ازفرآیندی که منجر به ایجاد رضایتمندی و یا تقاضای جدید می‌گردد. کارآفرینی عبارت است از فرآیند ایجاد ارزش از راه تشکیل مجموعه منحصر به فردی از منابع به منظور بهره‌گیری از فرصتها (احمد پورداریانی،1384).در دیدگاه فرآیندی به کار آفرینی (متغیر وابسته) بصورت یک فرآیند سیستمی نگریسته می شود که دارای یکسری ورودی(عوامل فردی،شخصیتی ،سازمانی بعنوان متغیرهای مستقل و عوامل محیطی بعنوان متغیر کنترلی)،فرآیند پردازش و خروجی(رشد،تغییرونوآوری) می باشد.
واژه کارآفرینی از کلمه فرانسوی Entreprendre به معنای ”متعهد شدن “ نشأت گرفته است . بنابر تعریف واژه نامه دانشگاهی وبستر ”کارآفرین کسی است که متعهد میشود مخاطره های یک فعالیت اقتصادی را سازماندهی،اداره و تقبل کند(احمد پور داریانی، محمود ، 1375)
سه دلیل مهم توجه به موضوع کارآفرینی عبارتند از تولید ثروت، توسعه تکنولوژی و اشتغال مولد.در موارد زیادی این مفهوم را به اشتباه صرفا معادل اشتغال زایی تعریف کرده اند. از اواخر دهه هفتاد در بسیاری از کشورهای پیشرفته به علت تغییر در ارزشها و گرایشهای جامعه و تغییرات جمعیت شناختی ، موجی از کسب و کارهای کوچک و افراد خود اشتغال به وجود آمدند به گونه ای که این موضوع باعث شده است تا مقوله کارآفرینی از جنبه های متعدد و بوسیله رشته های مختلف علمی نظیر اقتصاد ، مدیریت ، جامعه شناسی و روانشناسی مورد مطالعه قرار گیرد(Hayton,2005,p25).
تامپسون ( 2000) کارآفرینی را فرایندی می‌داند که در آن بتوان با استفاده از خلاقیت، عضو جدید را همراه با ارزش جدید با استفاده از زمان، منابع، ریسک و به کارگیری دیگر عوامل به وجود آورد. چرچیل درباره کارآفرینی با نگاه متفاوتی معتقد است : کارآفرینان باید بر حرکت ها و بهبودهای مستمری متمرکز شوند که به صورت مداوم در پی بهره برداری از ریسک‌ها و فرصت‌های قابل کنترل باشد (ناهید،1391،ص42).
رضائیان کارآفرینی را فراگرد شکار فرصتها به وسیله افراد، بدون در نظر گرفتن منابع موجود در اختیار تعریف می‌کند و در اصل بر این مهم استوار است که کارآفر ینان به هنگام تصور فرصت های جدید، محدودیت‌های منابع جاری را نادیده می‌گیرند(رضائیان،1390).
فرای (1993) معتقد است کارآفرینی یعنی در هم آمیختن ویژگیهای شخصی، ابزار مالی و منابع موجود در محیط کار که از راه فرآیندی انجام می‌پذیرد و بقا می‌یابد(ناهید،1391،ص42).
جدول 2-1- تعاریف کارآفرینی و کارآفرین از دیدگاه صاحبنظرانردیف صاحبنظران کار آفرین تعریف کار آفرینی و کار آفرین
1 ژان باتیست سی کار آفرین فردی است که منابع اقتصادی را از حوزه ای که دارای بهره وری و سود پائین تر است، به حوزه ای که دارای بهره وری و سود بالاتر است،منتقل می‌کند
2 ژوزف شومپیتر کار آفرین فردی است که ترکیبات جدیدی را در تولید و ایجاد می‌کند و کار آفرینی عبارت است از عرضه کالایی جدید،روشی جدید در فرآیند تولید،ایجاد بازاری جدید،یافتن منابع جدید و ایجاد هر گونه تشکیلات جدید در کسب و کار.
3 کرانرنز کار آفرینی بر بهره‌برداری از فرصت‌های کشف نشده تاکید دارد.
4 پیتر دراکر کار آفرینی بهره‌برداری از فرصت‌ها برای ایجاد تغییر است و کار آفرین همواره به دنبال تغییر، پاسخ دادن به آن و بهره‌برداری از آن به عنوان یک فرصت است.
5 و سپر کارآفرینان افرادی‌اند که رقابت را افزایش می‌دهند، به دنبال فرصت‌های مناسبی‌اند تا در محیط بازار،نیازهای برآورده نشده را برآورده کنند و عقاید جدید را خلق و اجرا کنند.
6 تیمونز کار آفرینی، خلق چیزی ارزشمند از هیچ است.
7 استیونسون کارآفرینی عبارت است از پیگیری فرصت‌ها بدون توجه به منابعی که در کنترل‌اند.
8 پارستون کارآفرینی رفتاری مدیریتی است که فراتر از ظرفیت‌های افراد به طور دائم از فرصت‌ها برای دستیابی به نتایج بهره‌برداری می‌کند.
9 تامپسون کارآفرینی موقعیت یابی و بهره‌برداری از فرصت‌هاست.
10 استونر کار آفرین کسی است که کسب و کار مخاطره آمیز جدید و سازمان جدیدی را بنیانگذاری می‌کند.
11 احمد پور و مقیمی کار آفرین، فردی است که دارای ایده و فکر جدید می‌باشد و با بسیج منابع از طریق فرایند ایجاد یک کسب و کار(کسب و کار الکترونیکی یا اینترنتی، کسب و کار خانگی، کسب و کار خانوادگی، کسب و کار کوچک و متوسط) که توام با مخاطره‌های و اجتماعی و حیثیتی است، محصول فرصت جدید به بازار عرضه می‌کند.
منبع: (احمدپورداریانی ومقیمی،1386،ص48)امروزه تمامی کشورها برای دستیابی به هدفهای راهبرد ملی،رشد اقتصادی،پویایی فرهنگی،تعالی مدنی و سیر توسعه پایدار بر مبنای بسط نوآوری،فناوری و کارآفرینی ،مدیریت دانش و دانایی محوری در سطوح و حوزه های مختلف ،در پی بالندگی سرمایه انسانی و ارتقای کیفیت نیروی انسانی خویش است(همان منبع).
کارآفرینی فرایندی است که در آن فردکارآفرین با ایده های نو و خلاق و شناسایی فرصت های جدید و با بسیج منابع ،مبادرت به ایجاد کسب و کار و شرکت های نو،سازمانهای جدید و نوآور و رشد یابنده نموده که توام با پذیرش مخاطره و ریسک منجر به معرفی محصول و یا خدمت جدیدی به جامعه می گردد(استونسون و جاریلو ،1990،به نقل از ذبیحی،1385).
فرآیندی که بتواند با استفاده از خلاقیت، چیز نویی را همراه با ارزش جدید با استفاده از زمان، منابع، ریسک و به کارگیری همراهان بوجود آورد کارآفرینی گویند(احمدپورداریانی،1384).به عقیده «ارتورکول»(2003) کارآفرینی عبارت است از فعالیت هدفمند که شامل یک سری تصمیمات منسجم فرد یا گروهی از افراد برای ایجاد، توسعه یا حفظ واحد اقتصادی است.گووررو (2006)کارآفرینی را قبول مخاطره، تعقیب فرصت‌ها، ارضای نیازها از طریق نوآوری و تأسیس یک کسب ‌و ‌کار می‌داند.
آقایی (1382) در کتاب سازمان های کار آفرینی در ضمن گرد آوری مفهوم کار آفرینی از دیدگاه دانشمندان ، مهمترین تعریف¬ها را به شرح زیر ارائه نموده است :
1- پروسه ایجاد ثروت 2- پروسه تخریب خلاق 3- پروسه هدایت به خلق سازمان جدید بدون توجه به نوع پتانسیل سازمان 4- توسعه موقعیت¬ها و اقدامهای نوآورانه همراه با خطر چه در سازمانی که قبلاً تاسیس شده یا به صورت آزاد و مستقل 5- روش اداره ای است که فرصت¬ها را بدون در نظر گرفتن منابع موجود و قابل کنترل فعلی تعقیب می کند .6- وظایف ، فعالیت¬ها و اعمالی که برای تحقق فرصت شناخته شده و ایجاد سازمانی مناسب با آن کمک می‌کند. 7- پروسه ای فراتر از شغل و حرفه بلکه کار آفرینی یک شیوه زندگی است .
دکتر دل مایر در سال 2001 در گزارش هیئت رئیسه بنیاد کلمن نقل کرد :«اگر قرار است ما نهضت کارآفرینی را به مرتبه بالاتری هدایت کنیم تنبلی و رخوت‌ جایی ندارد. انرژی تازه‌ای لازم است تابه تسریع اصلاحات ساختاری و ایجاد مشروعیت مستمر برای آموزش کارآفرینی بپردازیم. ما باید به جذب و گسترش نسل آینده مربیان بپردازیم. جنگ تمام نشده است. هنوز هم هوشیاری و استقامت شعار روز می‌باشند و این به تلاشش می‌ارزد»(مقیمی، 1383،ص 20).
2-1-2- اهمیت کارآفرینی
کارآفرینی از محورهای اصلی رشد و توسعه است و از نظر برنامه‌ریزی توسعه اقتصادی و توسعه پایدار دارای اهمیت است، زیرا:
1ـ موجب ایجاد اشتغال می‌شود.
2ـ موجب افزایش سود و سرمایه سرمایه‌گذاران می‌شود.
3ـ موجب دگرگونی ارزش‌ها و تحول ماهیت آنها می‌شود و ارزش‌های تازه‌ای بوجود می‌آورد.
4ـ موجب پر شدن خلاء و شکاف‌های بازار کار می‌شود، یعنی با توجه به دگرگونی شرایط بازار کار و فراهم شدن فرصت‌های تازه تصمیم‌های تازه‌ای گرفته می‌شود
5ـ موجب گذر از رکود اقتصادی، جبران عقب ماندگی‌های اقتصادی و آسان شدن روند رشد و توسعه کشور می‌شود
6ـ کارآفرینی به هنگام بحران و ناتوانی بخش خصوصی در ایجاد اشتغال می‌تواند باعث جلوگیری از پس روی اقتصاد شود.
2-1-3- تعریف کار آفرین
از وفتی که واژه کارآفرین در محافل علمی مطرح شده است، تعاریف متفاوتی از آن بر اساس دیدگاههای گوناگون ارائه شده است که عمده ترین آنها عبارتند از :
· مطابق دایره المعارف برتانیکا، کارآفرین شخصی است که کسب و کار ویا موسسه اقتصادی را سازماندهی و مدیریت کرده و خطرات ناشی از آنرا می پذیرد .
· مطابق واژه نامه دانشگاهی وبستر ، کارآفرین کسی است که متعهد می شود مخاطره های یک فعالیت اقتصادی را سازماندهی ، اداره و تقبل کند (اسکندانی ، 1379).
· مطابق فرهنگ آریانپور ، کارآفرین به معنای متهور در اقدام به کارهای مهم و جسور ، بی باک ، دل به دریا زن و پیش قدم در تاسیس شرکت است ( کر باسی و همکاران1381 ،ص27).
· فرد کار آفرین کسی است که توانایی تشخیص و ارزیابی فرصت های کسب و کار رادارد و می تواند منابع لازم را جمع آوری کرده واز آنها بهره برداری نموده و عملیات مناسبی را برای رسیدن به موفقیت پی ریزی کند (مردیث1371 ،ص1 ).
· کار آفرین فردی است که دارای ایده و نظری نو وجدیدی است که از طریق فرایند تاسیس و ایجاد یک کسب وکار و قبول مخاطره ، محصول یا خدمات جدیدی را به جامعه خود معرفی می کند (احمد پور داریانی، 1381 ،ص57).
2-1-4- انواع کارآفرینی
کارآفرینی فرآیندی است که در آن ایده و فکر جدید با بسیج منابع از طریق فرآیند ایجاد کسب و کار که توأم با مخاطره های مالی، اجتماعی و حیثیتی است ، محصول جدید به بازار عرضصه می شود؛ تا کنون طبقه بندی های مختلفی از کارآفرینی توسط محققان مختلف صورت گرفته است که در ذیل به برخی از آنها اشاره می شود:
· اسمیت براساس شخصیت ، زمینه های اجتماعی و رفتاری دو نوع کار آفرین را مورد شناسایی قرار داده است: 1- کارآفرینان افزار مند2- کارآفرینان فرصت طلب (ذبیحی و مقدسی 1385،ص19).
· جانجا با توجه به میزان فعالیت کار آفرینی انواع مختلف کارآفرینی را به پنج دسته تقسیم می کند:1- کارآفرینی اجرایی 2- کارآفرینی فرصت طلبانه 3- کارآفرینی اکتسابی4 – کارآفرینی تکوینی5 – کارآفرینی ابتکاری (مقیمی، 1383،ص 16).
در ادبیات کارآفرینی انواع دیگری از کارآفرینی به چشم می خورد که در اینجا به عناوین برخی از آنها اشاره می شود:
1)- کارآفرینی پایدار؛ 2)- کارآفرینی اشتراکی؛ 3)- کارآفرینی محلی؛ 4)- کارآفرینی پاسخگو؛ 5)- کارآفرینی بین المللی؛ 6)- کارآفرینی اجتماعی؛ 7)- کارآفرینی تکنولوژیک( ذبیحی و مقدسی1385 ،ص21).
بطور کلی ادبیات کارآفرینی نشان می دهد که کارآفرینی در سه زمینه یا قالب ذیل شکل می گیرد:
الف –کارآفرینی فردی: کارآفرینی فردی فرایندی است که در آن فردی با اتکا به منابع مالی غالبا شخصی و متکی بر ویژگی های شخصیتی نظیر فعالیت ، ریسک پذیری و اهل عمل بودن اقدام به تاسیس یک کسب و کار جدید می نماید و آنرا تا رسیدن به موفقیت هدایت می کند( سانگ هون و همکاران، 2005،ص 598). کار آفرین فردی نیز شخصی است که در مرکز فرایند کار آفرینی قرار دارد و مدیری است که فرایند را به جلو هدایت می کند. کار آفرینی فردی را کارآفرینی در قالب افراد ، کار آفرینی آزاد ، کار آفرینی شخصی ویا کار آفرینی مستقل نیز می گویند(آرانسیبیا،2008،ص 217).
ب – کارآفرینی درون سازمانی: کار آفرینی درون سازمانی ،مسئولیت به ثمر رساندن یک خلق نوآورانه در درون سازمان است. به عبارت دیگر، کارآفرینی درون سازمانی فرآیندی است که در آن محصولات یا فرآیند‌های نو آوری شده از طریق ابقا و ایجاد فرهنگ کار آفرینانه در یک سازمان از قبل تأسیس شده به ظهور می‌رسند (کرباسی و همکاران 1381 ،ص3 ) .
ج – کارآفرینی سازمانی: کارآفرینی سازمانی به معنای اجرای فرایند کارآفرینی در داخل سازمان و با استفاده از خصوصیاتی همچون روحیه پشتکار، ریسک پذیری، خلاقیت و نوآوری می‌باشد که طی آن گروهی از افراد درون سازمان تبدیل به موتور توسعه آن می‌گردند. به عبارت دیگر، کارآفرینی شرکتی به مفهوم تعهد یک سازمان به ایجاد و مصرف محصولات جدید ، فرآیندهای تازه و نظام سازمانی نوین است (کرباسی و همکاران، 1381 ،ص 31).
2-1-5- اشتغال
اشتغال یکی از عمده ترین مسائل کنونی کشورهای در حال توسعه است، اهمیت این موضوع از آنجاست که خانوارها از یک طرف با کسب درآمد حاصل از کار می توانند مایحتاج زندگی خود را تامین نمایند که آثار آن در سطح جامعه، کاهش فسادهای اجتماعی، کاهش فاصله طبقاتی و جلوگیری از مهاجرت است و از سوی دیگر اشتغال موجب افزایش تولید می گردد و در سطح کلان ضمن افزایش درآمدهای دولت هزینه های ارزش کشور را نیز تأمین می نماید. بیکاری فعلی نسل جوان حاصل سیاست های جمعیتی غلط گذشته و بی اعتنایی سیاستهای توسعه اقتصادی دهه اخیر به مسئله ی اشتغال است. استقرار و بقاء جامعه ی مدنی بدون وجود اشتغال مولد و سود آور برای اعضاء آن غیر ممکن است)طاهری،1391) .
شرایط اقتصادی، صنعتی، اجتماعی و فرهنگی امروز کشور به گونه ای است که حل مشکلات و تنگناها از جمله اشتغال، الگوها و راه حلهای جدید و متفاوتی را طلب می کند. ترکیب جمعیتی جوان کشور، ضرورت ایجاد فرصتهای شغلی و نیز نوسان بهای نفت سه عامل عمده ای هستند که موجب می شوند سیاستگذاران و تصمیم سازان کلان کشور به منبع درآمد سهل الوصول دیگری به جز نفت بیندیشند و بی شک آن منبع جز ابتکار، خلاقیت و نوآوری چیز دیگری نیست(احمدپور داریانی، 1379). اقتصاد ما اقتصادی سه بخشی است: دولتی،تعاونی و خصوصی. تصور اکثر جوانان این است که دولت باید برای آن ها ایجاد کسب و کار نماید؛ و چشم آنها کمتر متوجه ی سایر بخش های اقتصادی کشور مانند بخش خصوصی و تعاونی است(همان منبع).
2-1-6- مثلث اشتغال
انسان در طول زندگی خود مراحل مختلفی را سپری می کند و به مرور زمان از مرحله ای به مرحله ی دیگر منتقل می شود. یکی از این دوران مهم«زندگی شغلی» نام دارد. زندگی شغلی دورانی است که فرد مهم ترین و بیشترین وظیفه اش در رابطه با انتخاب شغل و پیشرفت درآن، تحقق می یابد. شروع زندگی شغلی افراد به شرایط فردی، اوضاع اجتماعی، افتصادی و فرهنگی جوامع بستگی دارد. هر انسانی به منظور تامین معاش یا بروز استعدادهای خود یا هر دلیل دیگری مثل ایجاد روابط اجتماعی و یا به منظور تحقق عزت نفس و احترام به خود دیر یا زود وارد زندگی شغلی می شود. این دوره از زندگی، سایرشئونات زندگی انسان را تحت تاثیر قرار می دهد. اما آنچه اهمیت دارد این است که اغلب افراد از شغل خود راضی نیستند و زندگی شغلی را که قسمت اعظم زندگی آنها است همواره با ناراحتی، اضطراب، سردرگمی و ناامنی می گذرانند.(کیا،1385) آمارها نشان می دهد که به طور متوسط مردم 5 بار شغلشان را در طول عمر تغییر می دهند.
یکی از مهمترین دلایل نارضایتی از شغل این است که اغلب زندگی شغلی، آگاهانه و بر اساس معیار های صحیح، واقعی و واضح(استعداد ها ،مهارت ها و علایق) برای خود برنامه ریزی نمی کنند و با توجه به نیاز های بازار کار، قراردادهای اجتماعی و ارزش های گروه های مرجع و حرف مردم، رشته تحصیلی و شغل خود را انتخاب می کنند. به عبارت دیگر، مردم کار را برای آنها تعریف و انتخاب کرده اند نه خودشان. بنابراین در زندگی ای قدم می گذارند که مجبورند یک عمر بدبختی بکشند و در انظار دیگران تظاهر کنند که خوشبختند. اما برای این که شغل مناسبی را برای خود انتخاب کنیم و زندگی شغلی مطلوبی را پایه ریزی نماییم ابتدا باید بدانیم چند نوع زندگی شغلی وجود دارد و سپس ببینیم کدامیک با اهداف، ایده ها، روحیات، گرایش ها، توانایی ها، علایق و مهارت های ما سازگار است(صمدآقایی،1385).
به طور کلی افراد سه نوع زندگی شغلی را تجربه می کنند؛ که عبارتند از: استخدام، خود اشتغالی وکارآفرینی. این سه مورد را میتوان سه راس مثلث اشتغال در نظر گرفت. ظاهرا ممکن است برخی از این سه گزینه مترادف و یکسان به حساب آید مثلا چنین تصور شود که خود اشتغالی و کارآفرینی همان اشتغال آزاد است. برای روشن تر شدن مفهوم آنها شرح مختصری از هر یک در ذیل ارائه می گردد.
2-1-6-1-استخدام
منظور از استخدام، زندگی شغلی ای است که شخص در قالب یک قرارداد رسمی و معتبر، وقت ومهارت های خود را در مقابل دریافت وجه مشخصی در اختیار سازمانی دولتی یا خصوصی قرار می دهد. استخدام شرایطی را فراهم می سازد که موجب امنیت شغلی کامل یا نسبی برای مدتی نسبتا طولانی می گردد.(کیا، 1385) به عنوان مثال زندگی شغلی کلیه افرادی که در استخدام رسمی دولت یا سازمان های خصوصی هستند، از این نوع است. یعنی زندگی ای که فرد از یک حداقل امنیت شغلی و اقتصادی برخوردار است. فرد استخدام شده دغدغه ی ضرر و خطرپذیری مالی کارفرما راندارد و در جستجوی یک زندگی مطمئن و بی مخاطره است، اگرچه در سطح بالایی از رفاه نباشد. این نوع زندگی از دوران انقلاب صنعتی که سازمان های بزرگ بوجود آمدند، بیشتر رایج گردیده و لذا گفته می شود «شالوده ی کار» دردوران صنعتی «استخدام» بوده است. لازم به توضیح است امروزه افرادی که قرارداد استخدام پیمانی یا قراردادی، با سازمانی می بندند و از یک امنیت شغلی نسبی برخوردار می شوند در واقع در جستجوی زندگی شغلی مطمئنی هستند و لذا آنها نیز جزء گروه استخدامی ها محسوب می شوند. افرادی که این نوع زندگی را انتخاب می کنند اغلب افرادی منظم و تابع مقررات بوده وپذیرای سلسله مراتب اداری و ریاست مافوق هستند و لذا حاضرند خود را تحت نظر و کنترل دیگران قرار دهند. به عبارت دیگر بدست آوردن یک امنیت شغلی برای این گروه ارزش بالایی دارد تا حدی که حاضرند خود را تا این درجه محدود کنند. البته سایر خصوصیات و ویژگی های شخصیتی و رفتاری و عوامل محیطی نیز در این تصمیم گیری مؤثر است؛ به عنوان مثال فردی که در خانواده خود شاهد و ناظر رفتار های کارآفرینانه و مخاطره پذیر نبوده است و یا فردی که نیاز به قدرت سازمانی دارد ترجیح می دهد در یک سازمان بزرگ کارکند تا بتواند در جایگاهی قرار گیرد که قدرت خود را بر دیگران اعمال کند. بالعکس افرادی که نیاز به پیشرفت بالایی دارند ترجیح می دهند برای پیشرفت بیشتر، خود را از قید و بند های استخدامی و سازمانی آزاد کنندتا بتوانند به آرمان ها و دورنمای خود برسند.
به هر حال آنچه مسلم است عده ای از افراد زندگی آرام، منظم و مطمئن را بر زندگی توأم با خطرپذیری، نوسان، پیشرفت، شکست و هیجان که مشخصه زندگی شغلی کارآفرینانه است ترجیح می دهند. این گروه اغلب در جستجوی مشاغل و مطمئن مزد بگیری هستند. لازمه تشخیص قطعی نسبت به این افراد کدام زندگی شغلی را انتخاب کرده اند یا خواهند کرد این است که مدتی در حدود 3 تا 5 سال از انتخاب شغلشان گذسته باشد. به عبارت دیگر بسیار دیده شده است که افراد بعد از انتخاب اولین زندگی شغلی خود و مدتی فعالیت در آن، زندگی شغلی خود را تغییر داده اند. لذا به صرف این که فردی زندگی شغلی خاصی را انتخاب کرده باشد، نمی توان به قوت اعلام کرد که او حتما بر انتخاب خود برای مدت مدیدی خواهد ماند یا خیر. بنابر این گذشت 3 تا 5 سال از شروع فعالیت، نشانه ی آن است که فرد احتمال تغییر زندگی شغلی کمتری خواهد داشت. البته فراموش نشود که منظور، تغییر شغل نیست بلکه تغییر زندگی شغلی است. چون عده زیادی در طول عمر خود مشاغل مختلفی را تجربه می کنند ولی ممکن است همه آنها در یک نوع زندگی شغلی مثلا استخدام یا خود اشتغالی یا کارآفرینی باقی بمانند(کیا،1385).
2-1-6-2 خود اشتغالی
خود اشتغالی اصطلاحی است برای بیان و توصیف یک نوع زندگی شغلی که در آن فرد حرفه ی خود را بر اساس تجربیات و مشاغل آزاد موجود در بازار کار و با مسئولیت شخصی انجام می دهد. به عبارت دیگر هر کس که در استخدام سازمانی نباشد و یا همه افرادی که مزد بگیر نیستند، خواه به صورت انفرادی کار را در منزل انجام دهند یا هماند یک وکیل، یک مشاور، یک متخصص، کار در بیرون منزل داشته باشند و یا در یک مغازه یا کارگاه با چند نفر دیگربکار مشغول باشند، خود اشتغال هستند(صمدآقایی،1385). به عنوان مثال ممکن است فردی در یک مغازه یا کارگاه،تعدادی را به کار گمارده و مشغول تولید محصولی مثل قاب عکس باشد، و یا به تنهایی صاحب مغاره باطری سازی بوده و آن را اداره کند جزء خود اشتغالان محسوب می شود. علاوه بر این لازم است که فرد مسئولیت مالی کار و خطر پذیری آن را شخصا بپذیرد. به عبارت دیگر افرادی که به تنهایی کاری را در منزل انجام می دهند اما در مفابل آن از فرد یا سازمانی دستمزد دریافت می کنند خود اشتغال نیستند. البته افرادی که با دیگران در سرمایه یا در وسائل کار شریک باشند و به تنهایی یا خانوادگی در منزل کار کنند و خطرپذیری کار را متقبل شده باشند، خود اشتغال محسوب می شوند. بنابراین می توان گفت خود اشتغالی مساوی است با کاری که توأم با خطرپذیری و غیرمزد بگیری در منزل یا خارج منزل و به صورت فردی یا خانوادگی و با بکارگماردن افرادی انجام شود(مهدی نژاد قوشچی،1386).
بسیاری از افرادی که نوع زندگی شغلی کارآفرینانه دارند ممکن است کار خود را از خود اشتغالی شروع کرده باشند اما پس از مدت کوتاهی رشد قابل توجهی نموده و وارد حوزه ی کارآفرینی و شرکت های کوچک و متوسط شده اند. لذا به قوت نمی توان گفت فردی که یک سال به صورت خود اشتغالی فعالیت کرده است زندگی شغلی خود را از نوع خود اشتغالی انتخاب نموده، اما اگر پس از گذشت 3 تا 5 سال هنوز به صورت خود اشتغال فعالیت کند می توان گفت که به احتمال زیاد زندگی شغلی او از نوع خود اشتغالی است. یعنی هر کس ممکن است در یک دوره ی کوتاه از روی اجبار یا بر سبیل تفنن به یک شیوه ی شغلی خاص روی آورد ولی تنها موقعی می توان نام انتخاب زندگی شغلی را بر روی یک فعالیت حرفه ای گذاشت که هم آگاهانه صورت گرفته باشد و هم تداوم داشته باشد. لازم به ذکر است امروزه به دلیل رشد و توسعه ی تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات افراد در منازل در منازل خود از طریق ایجاد شرکت های مجازی در اینترنت اقدام به فعالیت هایی بسیارگسترده حتی در حد بین الملل می کنند. اینگونه فعالیت ها تا زمانی که توسط یک فرد به تنهایی و بدون استخدام دیگران انجام شود حتی با سپردن قسمتی از کار به سایر افراد و سازمان ها به صورت برون سپاری جزء فعالیت های خوداشتغالی محسوب می شود. به طور خلاصه اگر بخواهیم ویژگی های افراد خوداشتغال را با کارآفرینان، صاحبان مشاغل آزاد و مزدبگیران مقایسه کنیم، می توانیم بگوییم که این گروه نه کاملا ویژگی های کارآفرینان را دارند که با یک دورنما و انگیزه پیشرفت قوی حتی بدون سرمایه و تحمل ریسک،کار خود را در سطح وسیع تری انجام دهند و نه ویژگی های گروه مزدبگیران را که حاضر شوند در استخدام سازمانی قرار گیرند و نه آنقدر سرمایه در اختیار دارند که بتوانند شغل خود را در خارج از خانه و به صورت گسترده تر و مستقل همچون صاحبان مشاغل آزاد درکارگاه، مغازه یا موسسه های به طور رسمی آغاز کنند(همان منبع).
2-1-6-3- دیگر اشتغالی
کارآفرینی نه تنها یک نوع زندگی شغلی است بلکه بسیاری معتقدند یک سبک زندگی یا یک سبک تفکر و یا یک فرهنگ است، زندگی کارآفرینانه زندگی ای است توأم با هیجان، خطرپذیری، تنوع، تغییر، شکست، پیروزی، شوق، تلاش، خلاقیت و فرصت گرایی. زندگی ای که در آن از رخوت و ناامیدی خبری نیست. اگر چه از کارآفرینی تعاریف مختلفی شده است ولی می توان گفت کار‌آفرینی عبارت است از فرایند خلق چیزی با ارزش و متفاوت از طریق اختصاص زمان و تلاش کافی، همراه با ریسک های روانی و اجتماعی به منظور دریافت پاداش های مالی و رضایت شخص از نتایج حاصله(هیسریج، پیترز،1385). کارآفرینی یک فرآیند مدیریتی است که این امکان را به فرد می دهد که به طور مستمر حداکثر استفاده از فرصتهای موجود را بعمل آورده و ایده ی جدیدی ارائه دهد وآن را به کار گیرد(Thompson, 1999). زندگی شغلی کارآفرینانه را افرادی انتخاب می کنند که دوست دارند از دیگران موفق تر باشند آنها می خواهند این موفقیت را از طریق تلاش بیشتر، خلاقیت بیشتر، خلق و کشف نوآوری و بهره برداری بیشتر از فرصت ها بدست آورند. روحیه ی آنها طوری است که نه از رئیس داشتن خوششان می آید و نه از ریاست کردن بر دیگران. آنها سخت به دنبال تححق بخشیدن آرمان و چشم انداز خود هستند و در این راه پول فقط معیاری جهت نشان دادن میزان موفقیتشان است نه هدف غایی فعالیت هایشان. اگر قصد شما از ورود به کسب و کار تنها کسب درآمد بیشتر و سریع تر باشد کارآفرین نیستید شما باید در درجه اول عاشق کارتان باشید.
کارآفرین معتقد است برای بدست آوردن پول، اول باید از پول چشم بپوشد. وی برای رسیدن به موفقیت، حاضر است طعم شکست را بچشد. شکست در نزد کارآفرین واقعه ای است که هنوز فواید آن تبدیل به سود نشده است. کارآفرین اگر هیچ پولی از کارش بدست نیاورد تا زمانی که از کارش لذت می برد خود را موفق احساس می کند.کارآفرین همواره در جستجوی ایده ها و فرصت های جدید است. کارآفرینان فردی اگر چه در مشاغل غیر مزدبگیری فعالیت می کنند اما با صاحبان مشاغل آزادی که فقط در تلاش هستند تا موقعیت خود را حفظ کنند و منافع ا قتصادی خود را بدون داشتن ایده ی جدید یا خلق فرصت های جدید کسب و کار افزایش دهند، تفاوت های بسیاری دارند. آنها استقلال شغلی را به علت عدم یافتن یک شغل استخدامی، انتخاب نکرده اند بلکه ممکن است سازمانی را به خاطر اجرای فکر و ایده شان ترک کرده باشند.
یکی دیگر از تفاوت های کارآفرینان با صاحبان مشاغل آزاد یا شرکت های کوچک و متوسط این است که آنها خیلی سریع رشد می نمایند. بنابراین شرکت کوچک یا خود اشتغالی که در عرض 3 تا 5 سال پیشرفت چشمگیری نکرده باشد جزء کارآفرینان قرار نمی گیرد و لذا معنی اخص خود اشتغالی در همین تفاوت ها مشخص می شود. شغل کارآفرین با وجود اینکه از نوع خود اشتغالی غیرمزدبگیری است اما با صاحبان مشاغل آزاد به معنی اخص آن بسیار تفاوت دارد. آنها فقط کار نمی کنند که بازده سرمایه شان را بالا ببرند و مانند سرمایه داران معمولی و غیر خلاق سعی نمی کنند فقط تهدیدها را شناسایی و رفع کنند. این افراد به هیچ عنوان تمایلی به انجام کارهای رایج و دلالی یا خرید و فروش بدون نوآوری و فرصت گرایی ندارند، اگر چه سود فراوانی برایشان داشته باشد.
امروزه بحث کارآفرینی از مهم ترین سازوکارهای حوزه مدیریت در ایجاد زمینه های اشتغال و توسعه شده است به طوری که «گیدنز» دوران کنونی را به عصر کارآفرینی تعبیر می کند. ضرورت وجود کارآفرینان در بخش های صنعت، تجارت و خدمات، چه در سازمان های دولتی و چه در شرکت های خصوصی یک امر جدی و حیاتی تشخیص داده شده است(علیزاده،1382). عدم توجه کافی به کارآفرینی این سوال را فراروی برنامه ریزان کشور قرار داده است که چرا پتانسیل بیکاری در جامعه رو به افزایش است؟ چرا جوانان تحصیل کرده کشورمان کمتر تمایل به خود اشتغالی (کارآفرینی) دارند؟ یا چرا جوانان درصدد ایجاد کسب و کار نیستند؟ چه عوامل اجتماعی و فرهنگی بر این تمایل تاثیرگذار است؟ امکان بالقوه تمایل به خود اشتغالی نزد جوانان ما چه میزان است؟ کدام جوان، با چه ویژگی های شخصیتی و زمینه ی اجتماعی و فرهنگی تمایل به خود اشتغالی (کارآفرینی) دارند؟ چگونه می توان این ویژگی های شخصیتی و زمینه ی اجتماعی و فرهنگی را بارورتر کرد و افزایش داد؟ در سالهای اخیر با توجه به نقش کارآفرینان در رشد و شکوفایی صنعتی و اقتصادی کشورها و نیز با عنایت به مسایل و تنگناهایی که از نظر اقتصادی و توسعه ی صنعتی و به خصوص اشتغال وجود دارد، ضرورت ایجاب میکند تا به ترویج توسعه ی کارآفرینی و فرهنگ آن در بین افراد جامعه پرداخته شود(Ardichivili, 2003).
2-1-7- جوان و مثلث اشتغال
همان طور که در قسمت های قبلی توضیح داده شد، هر فردی خواسته یا نا خواسته و آگاهانه یا نا آگاهانه بنا به شرایط محیطی و ویژگی ها و نیاز های شخصی خود در سن خاصی وارد زندگی شغلی می شود. دوره ای که از نظر زمانی بیشتر عمر در آن سپری خواهد شد و از نظر تاثیر بر سایر شئونات زندگی اهمیت ویژه ای دارد و به قوت می توان گفت این انتخاب در سرنوشت و خوشبختی و سعادت دنیوی و اخروی انسان تاثیر بسزایی دارد. لذا جا دارد با حساسیت بیشتری به آن پرداخته شود. اغلب جوانان زندگی شغلی خود را پس از پایان تحصیلات متوسطه و دانشگاهی شروع می کنند و احتیاج دارند در انتخاب صحیح شغل و نوع زندگی شغلی خود راهنمایی و هدایت شوند. هر جوانی باید نسبت به ویژگی ها، اهداف، علایق و ضعف و قدرت خود به صورت واقعی، شفاف و واضح اطلاع داشته باشد تا بتواند در کنار ویژگی ها، الزامات و شرایط مختلف انواع زندگی شغلی، انتخابی صحیح و به موقع داشته باشد(طاهری،1391) .
برای این که جوان شغل مناسبی را برای خود انتخاب کند و زندگی شغلی مطلوبی را پایه ریزی نماید، ابتدا باید بداند چند نوع زندگی شغلی وجود دارد و سپس کدام یک با اهداف، ایده ها، روحیات، گرایش ها، توانایی ها، علایق و مهارت های وی سازگار است(همان منبع).
برنامه ریزی در خصوص اشتغال جوانان و نیز مسیرهای شغلی آنان یکی از مسائلی است که امروزه باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد. در وضعیت فعلی با افزایش جوانان جویای کار، نرخ بیکاری در حال افزایش است و در بلند مدت جوانان، دیگر نیز چندان احساس امنیت شغلی نمی کنند. به لحاظ اقتصادی نیز این وضعیت واقعه ی ناگواری است، جدا از این که هزینه ی اتلاف منابع انسانی نیز زیاد بالا است. با توجه به اینکه ما هم اکنون در دوران تحول کاری قرار گرفته ایم، مشاغل در حال رشد و پویایی سازمان ها روز به



قیمت: 10000 تومان

متن کامل در سایت homatez.com
NameEmailWebsite

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *