— (591)

2124214-163195
دانشکده شیعه شناسیپایان نامه کارشناسی ارشد رشته فرق تشیع
فقه و شریعت از دیدگاه اسماعیلیان
(بررسی رویکردهای مختلف)استاد راهنما:
سرکار خانم دکتر فاطمه جان احمدیاستاد مشاور:جناب آقای دکتر مهدی فرمانیان دانشجو: عباسعلی متولیانشهریور 1391

تقدیم به آستان ملکوتی صاحب مکتب جعفری امام جعفر صادق و جانشین برحق او امام موسی بن جعفرعلیهم السلامو با سپاس ویژه از ریاست محترم دانشگاه ادیان و مذاهب حجه الاسلام و المسلمین نواب و معاونت محترم آموزش جناب آقای دکتر نصیری و مدیریت محترم گروه فرق تشیع حجه الاسلام و المسلمین سلطانی و تشکر ویژه از استاد محترم راهنما سرکار خانم دکتر جان احمدی، و استاد محترم مشاور حجه الاسلام و المسلمین جناب آقای دکتر فرمانیان و استاد محترم داور که زحمت زیادی برای شکل گیری این پایان نامه متقبل شدند. به این امید که تمامی اعمال ما در ظلّ عنایت بقیه الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه مورد قبول خداوند متعال قرار گیرد.
یک

چکیدهعلم فقه را می توان زیر ساخت هر دین و مذهبی دانست. فرقه اسماعیلیه هم به عنوان یکی ازفرق مذهبی با قدمتی تاریخی از فقهی متمایز برخوردار است. سیر ادوار فقه و شریعت اسماعیلیه و جایگاه آن نزد متکلمان و فقیهان اسماعیلی مذهب محقق را برآن داشته است تا ضمن واکاوی التزام و عدم التزام به فقه و شریعت توسط اسماعیلیان به این سوال اصلی پاسخ داده شود که: جایگاه فقه و شریعت در منظر اسماعیلیان چگونه بوده است؟ در پاسخ به این سوال فرضیه غالب بدین شرح است که: اسماعیلیان با متاثر از عقاید خود در مورد قائم القیامه در ادواری که حضور امام دور آخر را تایید کرده اند، به فقه و شریعت پشت کرده و ملتزم به آن نبودند و هرگاه قائل بودند که دوره قیامت فرا نرسیده است، پایبند به شریعت بوده اند. برای آزمون این فرضیه از روش توصیفی، تحلیلی و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه ای و فیش برداری از منابع مکتوب استفاده شده است. دستاورد بلافصل این پژوهش روشن شدن وضعیت اسماعیلیان در مرعی داشتن و یا نداشتن شریعت است، به طوری که می توان ادعا کرد قرامطه پایبندی چندانی به شریعت نداشتند. فاطمیان با توجه به عقایدشان به فقه اهمیت میدادند و شریعت باور بودند. دروزیان رویکردی اباحه گرایانه داشتند، اگرچه امروزه ادعای شریعت محوری دارند. مستعلویان و طیبیان ادامه دهنده منش فاطمیان در التزام داشتن به شریعت بودند. و نزاریان قبل از اعلام قیامت شریعت باور و بعد از آن اباحه گر شده و شریعت را به نوعی کنار گذاشتند.واژگان کلیدی: فقه، شریعت، ظاهر، باطن، اسماعیلیه، قرامطه، فاطمیان، دروزیان، بهره ها، نزاریان
دو

فهرست مطالب TOC o “1-3” h z u
فصل اول: کلیات PAGEREF _Toc304279992 h 11.طرح مسأله PAGEREF _Toc304279993 h 22.سوال اصلی PAGEREF _Toc304279994 h 23.سوال فرعی PAGEREF _Toc304279995 h 24.ضرورت و اهداف تحقیق PAGEREF _Toc304279996 h 35.فرضیه تحقیق PAGEREF _Toc304279997 h 36.روش تحقیق PAGEREF _Toc304279998 h 37.محدوده تحقیق PAGEREF _Toc304279999 h 38.پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc304280000 h 49.معرفی و بررسی منابع PAGEREF _Toc304280001 h 810.تعریف و تحدید واژگان PAGEREF _Toc304280002 h 1611.اجمالی در تاریخ و عقاید اسماعیلیه PAGEREF _Toc304280003 h 18فصل دوم: رویکرد اسماعیلیان نخستین و قرامطه به شریعت PAGEREF _Toc304280005 h 262-1 شریعت در نزد اسماعیلیان نخستین PAGEREF _Toc304280006 h 272-2 شریعت در منظر قرامطه PAGEREF _Toc304280007 h 332-2-1 شریعت در جامعه حمدان قرمط PAGEREF _Toc304280008 h 352-2-2 توصیف ناصر خسرو از شریعت در جامعه قرامطه PAGEREF _Toc304280009 h 412-3 فقه و شریعت از منظر اندیشمندان اسماعیلیه نخستین PAGEREF _Toc304280010 h 46سه
2-3-1 شریعت از منظر ابوحاتم رازی PAGEREF _Toc304280011 h 462-3-1-1 تالیف کتب و مقابله با جریانات شریعت گریز PAGEREF _Toc304280012 h 482-3-2 ابویعقوب سجستانی و شریعت اسماعیلیه PAGEREF _Toc304280013 h 562-3-2-1 همراهی ظاهر و باطن در آثار سجستانی PAGEREF _Toc304280014 h 59فصل سوم: شریعت مداری فاطمیان PAGEREF _Toc304280016 h 633-1 نقش خلفای فاطمی در ترویج و التزام به شریعت PAGEREF _Toc304280017 h 643-1-1 مناصب شرعی امامان اسماعیلی PAGEREF _Toc304280018 h 673-1-2 ساخت مساجد و برگزاری نماز PAGEREF _Toc304280019 h 673-1-3 اجرای شریعت در جامعه PAGEREF _Toc304280020 h 683-1-4 نمود شریعت در امور مالی فاطمیان PAGEREF _Toc304280021 h 693-1-5 بررسی اجمالی رفتارهای شریعت محورانه خلفا PAGEREF _Toc304280022 h 703-2 نقش قاضی نعمان در بسط و تدوین فقه اسماعیلی PAGEREF _Toc304280023 h 783-2-1 آثار و آراء فقهی قاضی نعمان PAGEREF _Toc304280024 h 823-2-2 فتاوی شاخص قاضی نعمان PAGEREF _Toc304280026 h 883-2-3 تداوم جریان فقهی قاضی نعمان PAGEREF _Toc304280027 h 913-3 شریعت در اندیشه متکلمین فاطمی PAGEREF _Toc304280028 h 933-3-1 شریعت در اندیشه حمید الدین کرمانی PAGEREF _Toc304280029 h 933-3-1-1 اندیشه های کرمانی در راحه العقل و الریاض PAGEREF _Toc304280030 h 963-3-2 شریعت در اندیشه مؤید فی الدین شیرازی PAGEREF _Toc304280031 h 1013-3-2-1 رد قول اباحه گران PAGEREF _Toc304280032 h 107چهار
3-3-2-2 نمود شریعت در اشعار موید فی الدین PAGEREF _Toc304280033 h 1073-3-3 ناصرخسرو و شریعت اسماعیلیه PAGEREF _Toc304280034 h 1083-3-3-1 اثبات ظاهر و باطن شریعت PAGEREF _Toc304280035 h 1093-3-3-2 نمود شریعت در اشعار ناصر خسرو PAGEREF _Toc304280036 h 111فصل چهارم: دروزیان و شریعت، همراهی یا جدایی PAGEREF _Toc304280038 h 1134-1 بررسی شریعت در حیات سیاسی الحاکم PAGEREF _Toc304280039 h 1144-2 شریعت نزد دروزیان در گذشته و امروز PAGEREF _Toc304280040 h 1204-2-1 دلایل شریعت گریزی دروزیان PAGEREF _Toc304280041 h 1244-2-2 ارکان شش گانه شریعت دروزیان PAGEREF _Toc304280042 h 125فصل پنجم: مستعلویان و طیبیان؛ ادامه نگرش فقهی فاطمیان PAGEREF _Toc304280045 h 1375-1 صلیحیون یمن و شریعت PAGEREF _Toc304280046 h 1385-2 شریعت مداری بهره های داوودی PAGEREF _Toc304280047 h 1395-2-1 ارکان شریعت بهره ها PAGEREF _Toc304280048 h 1415-3 نگاه بهره های سلیمانی به شریعت PAGEREF _Toc304280049 h 150فصل ششم: نزاریان و دورههای مختلف در شریعت PAGEREF _Toc304280051 h 1516-1 حسن صباح و التزام به شریعت PAGEREF _Toc304280052 h 1526-1-1 فدائیان نزاری و شریعت PAGEREF _Toc304280053 h 1576-2 اعلام قیامت حسن دوم و الغاء شریعت PAGEREF _Toc304280054 h 1606-3 جلال الدین و بازگشت به شریعت با رویکرد اهل سنت PAGEREF _Toc304280055 h 1696-3-1شریعت باوری جلال الدین و برخورد خلیفه و مسلمین PAGEREF _Toc304280056 h 1706-3-2 شریعت در دوران بعد جلال الدین حسن PAGEREF _Toc304280057 h 171پنج
6-4 نزاریان بعد از الموت، آقاخان ها و شریعت اسماعیلی PAGEREF _Toc304280058 h 1726-4-1 شریعت در عملکرد آقاخان ها PAGEREF _Toc304280059 h 1736-4-2 پیروان نزاری آقاخانی و شریعت PAGEREF _Toc304280060 h 178خاتمه PAGEREF _Toc304280062 h 189فهرست منابع و مطالعات PAGEREF _Toc304280063 h 191
شش

مقدمههفت
علم فقه در میان علوم و معارف اسلامی یکی از مهم ترین و گسترده ترین علوم است، و نقش سازندهای در زندگی مسلمانان دارد که بیش از هر علم و فن دیگری است. به نحوی که می توان گفت فقه و شریعت اسلامی در کنار بعضی دیگر از علوم اسلامی، شکل دهنده مولفه های اصلی دانش و تمدن اسلامی هستند. از همین روی توجه و اعتنا به فقه و همچنین شریعت ظاهری همیشه یکی از ملزومات مسلمانی به حساب آمده و مسلمانی که در کنار توجه به باطن دین ظاهر آن را نیز مرعی دارد، تعادل دینی را رعایت کرده و منش دینی اش مقبول است. به دلیل همین اهمیت جایگاه فقه و شریعت، دغدغه ای در ذهن محقق این پژوهش شکل گرفت که به بررسی و توصیف جایگاه این مهم در فرقه اسماعیلیه که یکی از فرق شیعی است، بپردازد. در نهایت این اثر پیش رو شکل گرفت. اگرچه جای پژوهش بیشتری در این عرصه وجود دارد و مطالعات میدانی نیز می تواند یاری دهنده پژوهش های کتابخانهای شود. این پایان نامه از شش فصل تشکیل شده است. در فصل اول به بیان مقدمه پرداخته شده که شامل موارد روبرو می باشد: تبیین موضوع ، پیشینه، اهداف و ضرورت، سوالات و فرضیات، روش تحقیق، تعاریف مفاهیم عملیاتی ( فقه و شریعت، اسماعیلیه) و بررسی و نقد منابع. ودر پایان نیز نگاهی اجمالی به تاریخ اسماعیلیان شده است. در فصل دوم، تحت عنوان رویکرد اسماعیلیان نخستین و قرامطه به شریعت به مباحثی همچون اسماعیلیان نخستین و شریعت، ترک شریعت در رفتار قرامطه، و فقه و شریعت از منظر اندیشمندان نخستین مانند ابوحاتم رازی و سجستانی پرداخته شده است. در فصل سوم به بررسی شریعت مداری فاطمیان پرداخته شده و عناوینی همچون نقش خلفای فاطمی در التزام و عدم التزام به شریعت، نقش قاضی نعمان در بسط و تدوین فقه اسماعیلی، و شریعت در اندیشه اندیشمندان فاطمی همچون حمید الدین کرمانی، مؤید الدین شیرازی و ناصر خسرو قبادیانی در ادامه آمده است. در فصل چهارم از دروزیان، و شریعت؛ همراهی یا جدایی گفته شده و به بررسی احوالات شخصی و حکومت داری الحاکم و شریعت نزد دروزیان در گذشته و امروز پرداخته شده است. فصل پنجم در باب مستعلویان و طیبیان؛ ادامه نگرش فاطمیان است که مباحثی چون صلیحیون یمن و شریعت، شریعت مداری بهره های داوودی و نگاه بهره های سلیمانی به شریعت آمده اند. در فصل ششم نزاریان و دوره های مختلف در شریعت بررسی

متن کامل در سایت homatez.com
NameEmailWebsite

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *