— (615)

دانشگاه علوم و معارف قرآن كريم
دانشكده تفسير و معارف قرآن قم
پايان نامه مقطع كارشناسي ارشد
رشته تفسير قرآن
موضوع:
الگویی شایسته از مقاصد، محتوا و تناسب سوره ها به ترتیب نزول 30 سورهی ابتدای نزول
استاد راهنما:
عبدالکریم بهجتپور
نگارش:
فاطمه جان نثاری
بهار1392
جامعه علوم و معارف القرآن الکريم
کليه تفسير و معارف القرآن )قم(
رساله ماجيستر
عنوان الرساله:
نموذج مستحسن لمقاصد، مضمون و ملائمه السور حسب ترتیب النزول
(ثلاثین سوره فی بدایه نزول)
الاستاذ المشرف:
حجه الاسلام والمسلمين دکتور عبدالکریم بهجت پور
المحقق:
فاطمه جان نثاری

دانشگاه علوم و معارف قرآن كريم
دانشكده تفسير و معارف قرآن قم
پايان نامه مقطع كارشناسي ارشد
رشته تفسير قرآن
موضوع:
الگویی شایسته از مقاصد، محتوا و تناسب سوره ها به ترتیب نزول
(30 سورهی ابتدای نزول)
استاد راهنما:
عبدالکریم بهجتپور
نگارش:
فاطمه جان نثاری
بهار1392
كليه حقوق مادي مترتب بر نتايج مطالعات، ابتكارات و نوآوري‌هاي ناشي از تحقق موضوع اين پايان‌نامه متعلق به دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم است.
تقديم به:
هدف آفرینش ،
حضرت فاطمه زهرا(سلام اللّه علیها)
تشکر
سپاس بيکران پروردگار متعال که بنده را شايسته تعليم قرار داد.اميد که همواره مشيت الهي بر رشد علمي و اخلاقي اين وجود حقير تعلق بگيرد .
به اقتضاي وظيفه «من لم يشکر المخلوق لم يشکر الخالق» ، بر خود لازم می‌بینم از زحمات استاد گران‌قدر، جناب آقاي بهجت پور، که مسئوليت راهنمايي اين تحقيق را تقبل نموده‌اند ، تشکروقدرداني مي نمايم.
و از همهی کسانی که در مسير پر پيچ و خم علم به مصداق جمله‌ی امير المومنين « من علمني حرفاً فقد صيرني عبداً»، اين حقير را بنده خويش فرمودند، قدرداني مينمايم.
چکیده:
با وجود اینکه بسیاری از مستشرقان و دانشمندان اسلامی بر اين نكته اصرار دارند که قرآن از گسيختگى ويژهاى برخوردار است و همين امر موجب سردرگمى خواننده خواهد شد، لکن میدانیم هدف‌داری و غایتمندی قرآن، ساختار نظام‌مند لفظی و معنایی را برتافته است، چه از متن گسسته و نامنظم، هدف و غایتی سر نمی‌زند واندیشمندان گذشته و بخصوص متأخرین این نظام هندسی معنادار و هدف جو را هم در کلیت پیکره قرآن هم در درون اجزا و بخش‌های کوچک‌تر، چون سوره‌ها و آیات قابل اثبات میدانند.به همین جهت بر آن شدیم تا به بررسی تفاسیر مختلف پیرامون هدف، موضوع و ساختار چندین سوره از قران که در واقع پیش زمینه و یا کلید فهم سوره‌ها و رهیافت به معنا و مفهوم یکایک آیات هر سوره بستگی به تبیین آن دارد و بر هر مفسر قرآنی لازم است تا در مرحله نخست، غرض سوره را کشف و شناسایی کند تا مبنا و بستری برای فهم معارف سوره و سمت و سو دهنده تفسیر آیات آن باشد، بپردازیم.
روش پژوهشی در این پایاننامه، براساس ترتیب نزولی است؛ زیرا در این روش، نقش هدایتی- تربیتی قرآن و حکمت نزول تدریجی آن، به خوبی نمایان میگردد. به عنوان نتیجهی نهایی میتوان گفت: عامل انسجام هر سوره، مقصود آن است نه موضوعات بیانشده در سوره. برای مثال مقصود سورهی قیامت، اثبات قدرت خداوند بر رستاخیز است. درحالیکه مفسران بدون درنظر گرفتن هدفی برای سوره مطالب را پراکنده و بیتناسب بیان نمودهاند، در رسالهی حاضر با توجه به هدف هر سوره، محتویات متنوع آن، در یک تقسیم هماهنگ، سازوار و منطقی، بهگونهای که خواننده بتواند از مجموعهی محتوا و چینش آن آگاهی یابد، ارائه گردیده است و تناسب منطقی و شایستهی هر سوره را اینگونه یافتیم که خداوند، این سورهها را در سیر تغییر و تحول جامعهی معاصر نزول، با مخاطب قرار دادن پیامبر9، مومنان و کافران نازل نموده است.
واژگان کلیدی مقصود، موضوع، تناسب، ترتیب نزول.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC o “1-3” h z u فصل اوّل: کلّیات PAGEREF _Toc353207191 h 11-1- مقدّمه PAGEREF _Toc353207192 h 21-1-1- بیان مسأله PAGEREF _Toc353207193 h 21-1-2- سؤال اصلی پژوهش PAGEREF _Toc353207194 h 51-1-3- سؤالات فرعي پژوهش PAGEREF _Toc353207195 h 51-1-4- فرضيه پژوهش PAGEREF _Toc353207196 h 51-1-5- پیش فرضهای پژوهش PAGEREF _Toc353207197 h 61-1-6- اهمیت موضوع PAGEREF _Toc353207198 h 61-1-7- سابقه پژوهش PAGEREF _Toc353207199 h 71-1-8- اهداف پژوهش PAGEREF _Toc353207200 h 71-1-9- روش پژوهش PAGEREF _Toc353207201 h 71-1-10- جنبه جدید بودن و نوآوری تحقیق PAGEREF _Toc353207202 h 71-2-‌ مفهوم شناسي PAGEREF _Toc353207203 h 81-2-1-‌ غرض PAGEREF _Toc353207204 h 81-2-2- هدف PAGEREF _Toc353207205 h 91-2-3-‌ مقصد PAGEREF _Toc353207206 h 91-2-4- موضوع PAGEREF _Toc353207207 h 101-2-5- محتوا PAGEREF _Toc353207208 h 101-2-‌6- تناسب PAGEREF _Toc353207209 h 101-3- تعريف علم مناسبت يا تناسب PAGEREF _Toc353207210 h 121-3-1- اهميت و ضرورت علم مناسبت و نقش آن در تفسير قرآن: PAGEREF _Toc353207211 h 121-3-2- پيشينه علم مناسبت: PAGEREF _Toc353207212 h 131-3-3- اقسام مناسبت در قرآن: PAGEREF _Toc353207213 h 161-4- هدفمندی سوره‌ها PAGEREF _Toc353207214 h 191-4-1-‌ وحدت غرض یا وحدت موضوع ملاک وحدت سور PAGEREF _Toc353207215 h 221-4-2- سير تطور تاريخي وحدت سور PAGEREF _Toc353207216 h 241-4-3- بستر و پایه نظریه وحدت غرض آیات سوره‌ها PAGEREF _Toc353207217 h 28‌ 1-4-4- ویژگی‌های نظریه هدفمندی سوره‌ها PAGEREF _Toc353207218 h 291-4-5- ملاك دستيابي غرض PAGEREF _Toc353207219 h 311-5- چگونگی دستیابی به ترتیب نزول سوره‌ها PAGEREF _Toc353207220 h 34فصل دوّم: تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری PAGEREF _Toc353207221 h 22نوشتار اوّل: سورهی علق PAGEREF _Toc353207222 h 221-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207223 h 221-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207224 h 221-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207225 h 251-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207226 h 281-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207227 h 29نوشتار دوّم: سورهی قلم PAGEREF _Toc353207228 h 292-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207229 h 292-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207230 h 302-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207231 h 322-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207232 h 38نوشتار سوّم: سورهی مزمل PAGEREF _Toc353207233 h 393-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207234 h 393-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207235 h 403-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207236 h 423-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207237 h 483-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207238 h 49نوشتار چهارم: سورهی مدثر PAGEREF _Toc353207239 h 504-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207240 h 504-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207241 h 504-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207242 h 524-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207244 h 554-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207245 h 57نوشتار پنجم: سورهی حمد PAGEREF _Toc353207246 h 585-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207247 h 585-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207248 h 595-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207249 h 605-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207250 h 635-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207251 h 63نوشتار ششم: سورهی مسد PAGEREF _Toc353207252 h 646-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207253 h 646-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207254 h 646-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207255 h 666-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207256 h 666-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207257 h 67نوشتار هفتم: سورهی تكویر PAGEREF _Toc353207258 h 687-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207259 h 687-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207260 h 687-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207261 h 707-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207262 h 737-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207263 h 74نوشتار هشتم: سورهی اعلی PAGEREF _Toc353207264 h 748-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207265 h 758-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207266 h 758-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207267 h 788-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207268 h 818-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207269 h 82نوشتار نهم: سورهی لیل PAGEREF _Toc353207270 h 839-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207271 h 839-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207272 h 839-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207273 h 869-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207274 h 899-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207275 h 90نوشتار دهم: سورهی فجر PAGEREF _Toc353207276 h 9110-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207277 h 9110-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207278 h 9110-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207279 h 9410-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207280 h 9710-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207281 h 97نوشتار یازدهم: سورهی ضحی PAGEREF _Toc353207282 h 9811-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207283 h 9811-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207284 h 9911-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207285 h 10111-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207286 h 10311-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207287 h 104نوشتار دوازدهم: سورهی انشراح PAGEREF _Toc353207288 h 10412-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207289 h 10412-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207290 h 10512-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207291 h 10712-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف PAGEREF _Toc353207292 h 10812-5- ارتباط سوره به ترتیب نزول PAGEREF _Toc353207293 h 109نوشتار سیزدهم: سورهی عصر PAGEREF _Toc353207294 h 10913-1- شناسهی سوره PAGEREF _Toc353207295 h 10913-2- مقصود سوره PAGEREF _Toc353207296 h 11013-3- محتوای سوره PAGEREF _Toc353207297 h 11213-4- ارتباط سوره به ترتیب مصحف

متن کامل در سایت homatez.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *