— (648)

2069465-342900
دانشگاه قم
دانشکده حقوق
پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی
موضوع:
خرید دین در معاملات بانکی
استاد راهنما:
جناب آقای دکتر هدایت اله سلطانی نژاد
استاد مشاور:
جناب آقای دکتر حسین همت‌کار
نگارش:
حسن زارع
زمستان 1393
339090910590
2069465-342900
دانشگاه قم
دانشکده حقوق
پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی
موضوع:
خرید دین در معاملات بانکی
استاد راهنما:
جناب آقای دکتر هدایت اله سلطانی نژاد
استاد مشاور:
جناب آقای دکتر حسین همت‌کار
نگارش:
حسن زارع
زمستان 1393

تقدیم
به پدر، مادر و همسرم

تشکر و قدردانی:
اکنون که این پایان نامه به انجام خود رسیده است، بدون تقدیر و قدردانی از همه ی سرورانی که در سامان آن دخیل بوده اند کامل نخواهد بود.
پیش از همه استاد ارجمند جناب آقای دکتر هدایت الله سلطانی نژاد که با قبول راهنمایی رساله، نگارنده را مرهون لطف و محبت قرار داده، باب ذخایر علمی خود را سخاوتمندانه گشودند.
استاد ارجمند جناب آقای دکتر حسین همت کار که در مقام مشاور، از هیچ راهنمایی فروگذار نکرده، با لطف و احسان، شرایط حسن انجام کار را فراهم آوردند.
دوست گرامی، جناب آقای دکتر امین رضا نوشین که در طول انجام کار همواره محل مشورت نگارنده بودند.
پدر، مادر و همسر بزرگوارم که با حمایت های عمیق روحی و معنوی، شرایط انجام پژوهش و نگارش را بنحو احسن تمهید نموده و در این مسیر صعب و طولانی و هم خستگی ها و محرم لحظه های طاقت فرسا بودند.
امیدوارم رساله ی حاضر که بیش از من به آن بزرگواران مدیون است گامی مختصر در اعتلای علمی و پژوهشی دانش گسترده ی حقوق در ایران بحساب آید.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC o “1-1” h z u مقدمه PAGEREF _Toc411791988 h 1تبیین موضوع و اهمیت و ضرورت آن PAGEREF _Toc411791989 h 1سؤال ها و فرضیه‌ها PAGEREF _Toc411791990 h 4پیشینه و روش تحقیق PAGEREF _Toc411791991 h 5فصل اول: ماهیت خرید دین و مقایسه آن با نهادهای مشابه1-1 مباحث اصطلاحی PAGEREF _Toc411791994 h 81-2 مباحث تاریخی PAGEREF _Toc411791995 h 151- 3- مقایسه انتقال طلب و دین با سایر عقود مشابه PAGEREF _Toc411791996 h 211-3-1 مقایسه عقد ضمان با انتقال طلب و دین PAGEREF _Toc411791997 h 211-3-2 مقایسه عقد حواله با انتقال طلب و دین PAGEREF _Toc411791998 h 241-3-3 مقایسه Delegation با عقد حواله PAGEREF _Toc411791999 h 311-3-4 مقایسه تبدیل تعهد با انتقال طلب و دین PAGEREF _Toc411792000 h 321-4 تبیین سنتی مفهوم دین و تعهد و انتقال آنها از دیدگاه حقوق داخلی و حقوق خارجی PAGEREF _Toc411792001 h 371-4-1 مفهوم دین و تعهد و انتقال آنها از دیدگاه حقوق داخلی PAGEREF _Toc411792002 h 371-4-2 تعهد PAGEREF _Toc411792003 h 371-4-3 انتقال و تبدیل تعهد و دین PAGEREF _Toc411792004 h 391-4-4 آثار انتقال PAGEREF _Toc411792005 h 451-4-5 انتقال دین PAGEREF _Toc411792006 h 481-4-6 انتقال دین در حقوق خارجی PAGEREF _Toc411792007 h 511-4-6-1 انتقال دین در حقوق فرانسه PAGEREF _Toc411792008 h 511-4-6-2 انتقال دین در حقوق آلمان PAGEREF _Toc411792009 h 521-4-6-3 انتقال دین در حقوق سویس PAGEREF _Toc411792010 h 53فصل دوم: اعتبار قرارداد خرید دین2-1- بیع دین به شخص مدیون و شخص ثالث PAGEREF _Toc411792013 h 612-1-1 دیدگاه مذاهب اسلامی PAGEREF _Toc411792014 h 712-1-1-1 بیع دین به مدیون PAGEREF _Toc411792015 h 722-1-1-2 بیع دین به غیرمدیون PAGEREF _Toc411792016 h 722-1-2 آیات و روایات PAGEREF _Toc411792017 h 73خاتمه PAGEREF _Toc411792018 h 802-2 دیدگاه حقوقی PAGEREF _Toc411792019 h 822-2-1 اصول حقوقی PAGEREF _Toc411792020 h 832-2-2 ضرورت‌های اجتماعی PAGEREF _Toc411792021 h 902-2-3 قوانین و مقررات PAGEREF _Toc411792022 h 92فصل سوم:آثار قرارداد خرید دین3-1- آثار خرید دین نسبت به خریدار دین PAGEREF _Toc411792025 h 973-1-1- انتقال دین و طلب PAGEREF _Toc411792026 h 973-1-2- انتقال توابع طلب و دین PAGEREF _Toc411792027 h 993-1-2-1- انتقال اوصاف طلب PAGEREF _Toc411792028 h 993-1-2-2- انتقال تضمینات PAGEREF _Toc411792029 h 1003-1-2-3- انتقال دعاوی PAGEREF _Toc411792030 h 1023-2- آثار قرارداد خرید دین نسبت به فروشنده دین PAGEREF _Toc411792031 h 1043-2-1- عدم اقدام علیه خریدار دین و همکاری با او در وصول طلب PAGEREF _Toc411792032 h 1053-2-2- ضامن بودن فروشنده دین در مقابل خریدار دین نسبت به عدم وجود دین و طلب PAGEREF _Toc411792033 h 1063-3- آثار قرارداد خرید دین نسبت به مدیون PAGEREF _Toc411792034 h 1063-3-1- قابلیت استناد جانشینی خریدار دین یا عدم آن در مقابل مدیون PAGEREF _Toc411792035 h 1073-3-2- قابلیت استناد ایرادات و دفاعیات یا عدم آن PAGEREF _Toc411792036 h 1083-4- آثار عقد خرید دین نسبت به اشخاص ثالث PAGEREF _Toc411792037 h 1093-5 آثار فاکتورینگ و فورفیتینگ PAGEREF _Toc411792038 h 111نتیجه‌گیری PAGEREF _Toc411792039 h 133ضمائم PAGEREF _Toc411792040 h 148منابع PAGEREF _Toc411792041 h 152چکیده انگلیسی PAGEREF _Toc411792042 h 157

چکیده
خرید دین که یکی از اهمّ ابزارهای مالی و پرکاربرد در موسسات مالی و بانک ها مندرج در حقوق تجارت بین الملل است بدلیل منافع قابل توجه مترتب بر آن، نظیر کمک به تولید، با این توضیح که موجب افزایش نقدینگی تولید کننده و به تبع سامان چرخه ی تولید، افزایش امکانات رقابت و کاهش نرخ تورم بوده،‌استقبال جدی دولت ها را برانگیخته است.
از دیگر سو به دلیل تحریم خرید دین از جانب برخی فقها، در تحلیل حقوقی این نهاد، بین حقوقدانان و اصحاب فقاهت، پیرامون اعتبار و آثار آن، چالش جدی بوجود آمده است. اهتمام نگارنده در این رساله، پیشنهاد راه حل حقوقی مناسب خصوصاً با تذکار و تبیین خطاهای زبانی من جمله ترجمه ی اشتباه فاکتورینگ به خرید دین بوده است.
در این راستا به تشریح ماهیت خرید دین و مقایسه و تطبیق آن با نهادهای مشابه پرداخته و نیز اعتبار قرارداد خرید دین از منظر فقه مورد بررسی قرار گرفته و توضیح و توجیه آثار قرارداد مذکور و دلایل تجویز فقهی و حقوق آن تبیین شده است.
کلیدواژه ها:
1- خرید دین 2- فاکتورینگ 3- فورفیتینگ 4- بیع 5- دین 6- خرید 7- تعهد

مقدمهتبیین موضوع و اهمیت و ضرورت آنمبحث خرید دین که امروزه یکی از معضلات نظام حقوقی ایران است و دقت و هزینه‌ی بسیار مصروف حلّ آن شده و هنوز هم بلا تکلیف مانده است، موضوع تحقیق و بررّسی رساله‌ی حاضر است. این مبحث به سه جهت عمده، اهمیّت بسزا دارد: نخست این‌که مباحث جدّی ماهوی و نظری حقوقی را دامن می‌زند که اشتغال به چنین مباحثی، حتی اگر فاقد نتایج کاربردی نیز باشد، در پرورده و فربه شدن دانش حقوق تأثیر بسزا دارد. دیگر این‌که این مبحث، با تاریخ علم حقوق نیز پیوندی وثیق خورده است تا آنجا که بررّسی ماهوی آن فارغ از دست کم اندک توضیحاتی در حیطه‌ی تاریخ حقوق میسّر نیست؛ که این خود باعث می‌شود، شاخه‌ی تاریخ علم حقوق که تا امروز سخت مغفول مانده است، جانی تازه و اهمیّتی دوباره بیابد. به دیگر سخن، هرگاه مبحثی و معضلی حقوقی، پای تاریخ حقوق را نیز به میان کشد، مشتغلین، پژوهشگران و دانش‌جویان حقوق را، بیش از پیش به اهمیّت پیگیری تاریخ این دانش متفطن می‌سازد. از این‌رو، در همین مقدمه و در همین راستا، تطوّر تاریخی خرید دین، با عنایت به حقوق ایران پرداخته و پس از فراغت از آن به تبیین و شرح مباحث ماهوی و معضلات مربوط به آن مبادرت خواهیم نمود. بلحاظ تاریخی خرید دین در معنایی که مدّ نظر این رساله است- یعنی معنای جدید آن که در نظام بانکی دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرد- در سویس متولّد شد و در لندن نشو و نما یافت.
همچنین ضرورت توجه و بررسی مفهوم خرید دین در امور بانکی (Factoring , Forfaiting) بدلیل فواید، اهمیت موضوع و کاربردی است که در نظام‌های حقوقی مختلف برحسب مورد دارد، لذا از آنجا که اقتضای جامعه کنونی باعث شده چنین نهادی در عالم حقوق رشد کند به نحوی که به عنوان یکی از ابزارهای مالی شناخته شده و مهم در حقوق تجارت بین‌الملل مورد استفاده قرار گیرد و موسسه‌های مالی بزرگ و بانک‌ها باتوسل به این ابزار باعث رونق اقتصاد و تسهیل مبادلات بین‌المللی گردیده‌اند.
هرچند در علم حقوق برخلاف سایر علوم، تغییر و تحول کمتری در آن‌صورت می‌گیرد اما در عین حال قابلیت پیشرفت و تکامل را برحسب نظام مخصوص خود دارد. (برخلاف نظر پیروان حقوق طبیعی که اعتقاد بر ثبات حقوق دارند)
از اینرو، امروزه لندن مرکز مبادلاتی از این دست به حساب می‌آید. با ورود نظام بانکی جدید به ایران، به تدریج خرید دین نیز که از لوازم مهم نظام بانکی محسوب می‌شود، به نظام بانکی ایران و به تبع آن به فضای حقوقی کشورمان راه یافت و تا پیش از انقلاب اسلامی، مقبول و مورد استفاده بود.
پس از انقلاب اسلامی امّا، مورد نقد فقهی قرار گرفت و در عین حال که در همان دوران پیش از انقلاب نیز فقها بدان نقد وایراد می‌دانستند پس از انقلاب اسلامی با چالشهای جدی‌تری مواجه شد و مورد نقد فقهی قرار گرفت تا آنجا که برای مدت کوتاهی از نظام حقوقی ایران برچیده گردید. اما بدلیل نیازهای جامعه و فواید مترتب براین نهاد حقوقی دیگر بار به نظام حقوقی ایران مراجعت نمود و در عمل مورد استفاده نظام بانکی کشورمان قرار گرفت تا آنجا که در این

متن کامل در سایت homatez.com
NameEmailWebsite

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *