— (648)

2069465-342900
دانشگاه قم
دانشکده حقوق
پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی
موضوع:
خريد دين در معاملات بانكي
استاد راهنما:
جناب آقاي دكتر هدايت اله سلطاني نژاد
استاد مشاور:
جناب آقاي دكتر حسين همت‌كار
نگارش:
حسن زارع
زمستان 1393
339090910590
2069465-342900
دانشگاه قم
دانشکده حقوق
پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی
موضوع:
خريد دين در معاملات بانكي
استاد راهنما:
جناب آقاي دكتر هدايت اله سلطاني نژاد
استاد مشاور:
جناب آقاي دكتر حسين همت‌كار
نگارش:
حسن زارع
زمستان 1393

تقدیم
به پدر، مادر و همسرم

تشکر و قدردانی:
اکنون که این پایان نامه به انجام خود رسیده است، بدون تقدیر و قدردانی از همه ی سرورانی که در سامان آن دخیل بوده اند کامل نخواهد بود.
پیش از همه استاد ارجمند جناب آقای دکتر هدایت الله سلطانی نژاد که با قبول راهنمایی رساله، نگارنده را مرهون لطف و محبت قرار داده، باب ذخایر علمی خود را سخاوتمندانه گشودند.
استاد ارجمند جناب آقای دکتر حسین همت کار که در مقام مشاور، از هیچ راهنمایی فروگذار نکرده، با لطف و احسان، شرایط حسن انجام کار را فراهم آوردند.
دوست گرامی، جناب آقای دکتر امین رضا نوشین که در طول انجام کار همواره محل مشورت نگارنده بودند.
پدر، مادر و همسر بزرگوارم که با حمایت های عمیق روحی و معنوی، شرایط انجام پژوهش و نگارش را بنحو احسن تمهید نموده و در این مسیر صعب و طولانی و هم خستگی ها و محرم لحظه های طاقت فرسا بودند.
امیدوارم رساله ی حاضر که بیش از من به آن بزرگواران مدیون است گامی مختصر در اعتلای علمی و پژوهشی دانش گسترده ی حقوق در ایران بحساب آید.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC o “1-1” h z u مقدمه PAGEREF _Toc411791988 h 1تبیین موضوع و اهمیت و ضرورت آن PAGEREF _Toc411791989 h 1سؤال ها و فرضیه‌ها PAGEREF _Toc411791990 h 4پیشینه و روش تحقیق PAGEREF _Toc411791991 h 5فصل اول: ماهيت خريد دين و مقايسه آن با نهادهاي مشابه1-1 مباحث اصطلاحي PAGEREF _Toc411791994 h 81-2 مباحث تاريخي PAGEREF _Toc411791995 h 151- 3- مقايسه انتقال طلب و دين با ساير عقود مشابه PAGEREF _Toc411791996 h 211-3-1 مقايسه عقد ضمان با انتقال طلب و دين PAGEREF _Toc411791997 h 211-3-2 مقايسه عقد حواله با انتقال طلب و دين PAGEREF _Toc411791998 h 241-3-3 مقايسه Delegation با عقد حواله PAGEREF _Toc411791999 h 311-3-4 مقايسه تبديل تعهد با انتقال طلب و دين PAGEREF _Toc411792000 h 321-4 تبيين سنتي مفهوم دين و تعهد و انتقال آنها از ديدگاه حقوق داخلي و حقوق خارجي PAGEREF _Toc411792001 h 371-4-1 مفهوم دين و تعهد و انتقال آنها از ديدگاه حقوق داخلي PAGEREF _Toc411792002 h 371-4-2 تعهد PAGEREF _Toc411792003 h 371-4-3 انتقال و تبديل تعهد و دين PAGEREF _Toc411792004 h 391-4-4 آثار انتقال PAGEREF _Toc411792005 h 451-4-5 انتقال دين PAGEREF _Toc411792006 h 481-4-6 انتقال دين در حقوق خارجي PAGEREF _Toc411792007 h 511-4-6-1 انتقال دين در حقوق فرانسه PAGEREF _Toc411792008 h 511-4-6-2 انتقال دين در حقوق آلمان PAGEREF _Toc411792009 h 521-4-6-3 انتقال دين در حقوق سويس PAGEREF _Toc411792010 h 53فصل دوم: اعتبار قرارداد خريد دين2-1- بيع دين به شخص مديون و شخص ثالث PAGEREF _Toc411792013 h 612-1-1 ديدگاه مذاهب اسلامي PAGEREF _Toc411792014 h 712-1-1-1 بیع دین به مدیون PAGEREF _Toc411792015 h 722-1-1-2 بیع دین به غیرمدیون PAGEREF _Toc411792016 h 722-1-2 آيات و روايات PAGEREF _Toc411792017 h 73خاتمه PAGEREF _Toc411792018 h 802-2 ديدگاه حقوقي PAGEREF _Toc411792019 h 822-2-1 اصول حقوقي PAGEREF _Toc411792020 h 832-2-2 ضرورت‌هاي اجتماعي PAGEREF _Toc411792021 h 902-2-3 قوانين و مقررات PAGEREF _Toc411792022 h 92فصل سوم:آثار قرارداد خريد دين3-1- آثار خريد دين نسبت به خريدار دين PAGEREF _Toc411792025 h 973-1-1- انتقال دين و طلب PAGEREF _Toc411792026 h 973-1-2- انتقال توابع طلب و دين PAGEREF _Toc411792027 h 993-1-2-1- انتقال اوصاف طلب PAGEREF _Toc411792028 h 993-1-2-2- انتقال تضمينات PAGEREF _Toc411792029 h 1003-1-2-3- انتقال دعاوي PAGEREF _Toc411792030 h 1023-2- آثار قرارداد خريد دين نسبت به فروشنده دين PAGEREF _Toc411792031 h 1043-2-1- عدم اقدام عليه خريدار دين و همكاري با او در وصول طلب PAGEREF _Toc411792032 h 1053-2-2- ضامن بودن فروشنده دين در مقابل خريدار دين نسبت به عدم وجود دين و طلب PAGEREF _Toc411792033 h 1063-3- آثار قرارداد خريد دين نسبت به مديون PAGEREF _Toc411792034 h 1063-3-1- قابليت استناد جانشيني خريدار دين يا عدم آن در مقابل مديون PAGEREF _Toc411792035 h 1073-3-2- قابليت استناد ايرادات و دفاعيات يا عدم آن PAGEREF _Toc411792036 h 1083-4- آثار عقد خريد دين نسبت به اشخاص ثالث PAGEREF _Toc411792037 h 1093-5 آثار فاكتورينگ و فورفيتينگ PAGEREF _Toc411792038 h 111نتیجه‌گیری PAGEREF _Toc411792039 h 133ضمائم PAGEREF _Toc411792040 h 148منابع PAGEREF _Toc411792041 h 152چکیده انگلیسی PAGEREF _Toc411792042 h 157

چکیده
خرید دین که یکی از اهمّ ابزارهای مالی و پرکاربرد در موسسات مالی و بانک ها مندرج در حقوق تجارت بین الملل است بدلیل منافع قابل توجه مترتب بر آن، نظیر کمک به تولید، با این توضیح که موجب افزایش نقدینگی تولید کننده و به تبع سامان چرخه ی تولید، افزایش امکانات رقابت و کاهش نرخ تورم بوده،‌استقبال جدی دولت ها را برانگیخته است.
از دیگر سو به دلیل تحریم خرید دین از جانب برخی فقها، در تحلیل حقوقی این نهاد، بین حقوقدانان و اصحاب فقاهت، پیرامون اعتبار و آثار آن، چالش جدی بوجود آمده است. اهتمام نگارنده در این رساله، پیشنهاد راه حل حقوقی مناسب خصوصاً با تذکار و تبیین خطاهای زبانی من جمله ترجمه ی اشتباه فاکتورینگ به خرید دین بوده است.
در این راستا به تشریح ماهیت خرید دین و مقایسه و تطبیق آن با نهادهای مشابه پرداخته و نیز اعتبار قرارداد خرید دین از منظر فقه مورد بررسی قرار گرفته و توضیح و توجیه آثار قرارداد مذکور و دلایل تجویز فقهی و حقوق آن تبیین شده است.
کلیدواژه ها:
1- خرید دین 2- فاکتورینگ 3- فورفیتینگ 4- بیع 5- دین 6- خرید 7- تعهد

مقدمهتبیین موضوع و اهمیت و ضرورت آنمبحث خريد دين كه امروزه يكي از معضلات نظام حقوقي ايران است و دقت و هزينه‌ي بسيار مصروف حلّ آن شده و هنوز هم بلا تكليف مانده است، موضوع تحقيق و بررّسي رساله‌ي حاضر است. اين مبحث به سه جهت عمده، اهميّت بسزا دارد: نخست اين‌كه مباحث جدّي ماهوي و نظري حقوقي را دامن مي‌زند كه اشتغال به چنين مباحثي، حتي اگر فاقد نتايج كاربردي نيز باشد، در پرورده و فربه شدن دانش حقوق تأثير بسزا دارد. ديگر اين‌كه اين مبحث، با تاريخ علم حقوق نيز پيوندي وثيق خورده است تا آنجا كه بررّسي ماهوي آن فارغ از دست كم اندك توضيحاتي در حيطه‌ي تاريخ حقوق ميسّر نيست؛ كه اين خود باعث مي‌شود، شاخه‌ي تاريخ علم حقوق كه تا امروز سخت مغفول مانده است، جاني تازه و اهميّتي دوباره بيابد. به ديگر سخن، هرگاه مبحثي و معضلي حقوقي، پاي تاريخ حقوق را نيز به ميان كشد، مشتغلين، پژوهشگران و دانش‌جويان حقوق را، بيش از پيش به اهميّت پيگيري تاريخ اين دانش متفطن مي‌سازد. از اين‌رو، در همين مقدمه و در همين راستا، تطوّر تاريخي خريد دين، با عنايت به حقوق ايران پرداخته و پس از فراغت از آن به تبيين و شرح مباحث ماهوي و معضلات مربوط به آن مبادرت خواهيم نمود. بلحاظ تاريخي خريد دين در معنايي كه مدّ نظر اين رساله است- يعني معناي جديد آن كه در نظام بانكي دنيا مورد استفاده قرار مي‌گيرد- در سويس متولّد شد و در لندن نشو و نما يافت.
همچنين ضرورت توجه و بررسي مفهوم خريد دين در امور بانكي (Factoring , Forfaiting) بدليل فوايد، اهميت موضوع و كاربردي است كه در نظام‌هاي حقوقي مختلف برحسب مورد دارد، لذا از آنجا كه اقتضاي جامعه كنوني باعث شده چنين نهادي در عالم حقوق رشد كند به نحوي كه به عنوان يكي از ابزارهاي مالي شناخته شده و مهم در حقوق تجارت بين‌الملل مورد استفاده قرار گيرد و موسسه‌هاي مالي بزرگ و بانك‌ها باتوسل به اين ابزار باعث رونق اقتصاد و تسهيل مبادلات بين‌المللي گرديده‌اند.
هرچند در علم حقوق برخلاف ساير علوم، تغيير و تحول كمتري در آن‌صورت مي‌گيرد اما در عين حال قابليت پيشرفت و تكامل را برحسب نظام مخصوص خود دارد. (برخلاف نظر پيروان حقوق طبيعي كه اعتقاد بر ثبات حقوق دارند)
از اينرو، امروزه لندن مركز مبادلاتي از اين دست به حساب مي‌آيد. با ورود نظام بانكي جديد به ايران، به تدريج خريد دين نيز كه از لوازم مهم نظام بانكي محسوب مي‌شود، به نظام بانكي ايران و به تبع آن به فضاي حقوقي كشورمان راه يافت و تا پيش از انقلاب اسلامي، مقبول و مورد استفاده بود.
پس از انقلاب اسلامي امّا، مورد نقد فقهي قرار گرفت و در عين حال كه در همان دوران پيش از انقلاب نيز فقها بدان نقد وايراد مي‌دانستند پس از انقلاب اسلامي با چالشهاي جدي‌تري مواجه شد و مورد نقد فقهي قرار گرفت تا آنجا كه براي مدت كوتاهي از نظام حقوقي ايران برچيده گرديد. اما بدليل نيازهاي جامعه و فوايد مترتب براين نهاد حقوقي ديگر بار به نظام حقوقي ايران مراجعت نمود و در عمل مورد استفاده نظام بانكي كشورمان قرار گرفت تا آنجا كه در اين

متن کامل در سایت homatez.com

About: admin


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *