— (692)

دانشگاه علامه طباطبایی
دانشکده مدیریت و حسابداری
پايان نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت مالی
رابطه خبرگی کارشناسان با عملکرد صندوقهای سرمایه گذاری مشترک
نگارش
فاطمه جهانبازی
استاد راهنما
دکتر محمد حسن ابراهیمی سروعلیا
استاد مشاور
دکتر قاسم بولو
زمستان
1393

دانشگاه علامه طباطبایی
دانشکده مدیریت و حسابداری
پايان نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت مالی
رابطه خبرگی کارشناسان با عملکرد صندوقهای سرمایه گذاری مشترک
نگارش
فاطمه جهانبازی
استاد راهنما
دکتر محمد حسن ابراهیمی سروعلیا
استاد مشاور
دکتر قاسم بولو
زمستان
1393
به پاس تعبیر عظیم و انسانی شان از کلمه ایثار و از خودگذشتگی به پاس عاطفه سرشار و گرمای امیدبخش وجودشان که در این سردترین روزگاران بهترین پشتیبان است به پاس قلب های بزرگشان که فریادرس است و سرگردانی و ترس در پناهشان به شجاعت می گراید و به پاس محبت های بی دریغشان که هرگز فروکش نمی کند این مجموعه را به به روح پاک پدرم که عالمانه به من آموخت تا چگونه در عرصه زندگی ایستادگی را تجربه نمایم
و به مادرم، دریای بیکران عشق و فداکاری که وجودم برایش همه رنج بود و وجودش برایم همه مهر، تقدیم می کنم.
سپاس خدای را که سخنوران، در ستودن او بمانند و شمارندگان، شمردن نعمت های او ندانند و کوشندگان، حق او را گزاردن نتوانند.
از پدر و مادر عزیزم، این دو معلم بزرگوارم، که همواره بر کوتاهی و درشتی من، قلم عفو کشیده و کریمانه از کنار غفلت هایم گذشته اند و در تمام عرصه های زندگی یار و یاوری بی چشم داشت برای من بوده اند؛
از استاد با کمالات و اندیشمند؛ جناب آقای دکتر ابراهیمی سروعلیا که در کمال سعه صدر، با حسن خلق و فروتنی، از هیچ کمکی در این عرصه بر من دریغ ننمودند و زحمت راهنمایی این رساله را بر عهده گرفتند؛
از استاد صبور و فاضل، جناب آقای دکتر بولو که زحمت مشاوره این رساله را در حالی متقبل شدند که بدون مساعدت ایشان، این پروژه به نتیجه مطلوب نمی رسید؛
و از استاد فرزانه و دلسوز؛ جناب آقای دکتر سلیمی که زحمت داوری این رساله را متقبل شدند؛ کمال تشکر و قدردانی را دارم.

چکیده
این پژوهش به بررسی رابطه خبرگی مدیران سرمایه گذاری صندوقهای سرمایه گذاری با بازده، ریسک و عملکرد (نسبت شارپ) آن ها می پردازد. در این پژوهش خبرگی را بر مبنای معیارهای مبتنی بر رشته تحصیلی، میزان تحصیلات، تجربه کاری مرتبط با بازار سرمایه و گواهینامه های اعطایی سازمان بورس در نظر گرفتهایم. به منظور یافتن پاسخ سولات مطرح شده در پژوهش، 24 صندوق سرمایه گذاری که از ابتدای سال 1389 تا انتهای سال 1391 در بازار سرمایه ایران حضور فعال داشتند انتخاب و پس از استخراج اطلاعات مورد نياز، با استفاده از نرم افزار excel بازده، ريسك و نسبت شارپ آن ها محاسبه شده است. سپسس آزمون و تحلیل فرضیات با استفاده از نرم افزار spss انجام پذیرفت. با توجه به نتایج آزمون های همبستگی بین رشته تحصیلی مدیران و ریسک رابطه معناداری وجود دارد. نتایج نشان می دهد صندوق هایی که مدیرانشان در رشته تحصیلی مدیریت مالی تحصیل کرده اند ریسک کمتری نسبت به سایر صندوق ها می پذیرند. همچنین وجود ارتباط غیرخطی میان تجربه مدیران و ریسک صندوق ها نیز تایید شد. مدیران در سال های ابتدایی از فعالیت خود به تدریج از میزان ریسک صندوق می کاهند اما از سال 5 تا سال 12 فعالیت کاریشان بر میزان ریسک صندوق خود می افزایند و در نهایت مدیران با سابقه بیشتر از 12 سال، ریسک گریزتر از سایر مدیران عمل می کنند. همچنین نتایج آزمون همبستگی وجود رابطه غیر خطی و معنادار بین میزان تحصیلات مدیران و ریسک صندوق را تایید می نماید. مدیران با میزان تحصیلات دکتری نسبت به سایر مدیران ریسک گریزتر می باشند و صندوق هایی که مدیرانشان مدرک کارشناسی ارشد دارند ریسک بیشتری نسبت به سایر صندوق ها می پذیرند. نتایج همچنین نشان می دهد مدیرانی که موفق به اخذ گواهینامه معامله گری ابزار مشتقه شده اند ریسک بیشتری را متوجه صندوق مینمایند ولی میان مدرک تحلیلگری مدیران با ریسک صندوق ارتباط معناداری یافت نشد. در نهایت بین هیچ یک از ویژگی های مدیر سرمایه گذاری که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفت با بازده و نسبت شارپ رابطه معنادار ی مشاهده نگردید.
کلمات کلیدی: خبرگی، صندوق سرمایه گذاری، بازده، ریسک، نسبت شارپ.
Keywords: Expertise, Mutual Funds, Return, Risk, sharpe ratio.
فهرست
عنوانصفحه
فصل اول – طرح و کلیات تحقیق
TOC \o “1-3” \h \z \u فصل اول PAGEREF _Toc419061830 \h 11-1 ) مقدمه PAGEREF _Toc419061831 \h 12-1 ) بیان مساله PAGEREF _Toc419061832 \h 23-1 ) اهمیت و ضرورت موضوع PAGEREF _Toc419061833 \h 34-1 ) فرضيات و سوالات تحقيق PAGEREF _Toc419061834 \h 51-4-1 ) پرسش های اصلی و فرعی PAGEREF _Toc419061835 \h 52-4-1 ) فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc419061836 \h 55-1 ) اهداف تحقیق یا نتایج مورد انتظار PAGEREF _Toc419061837 \h 66-1 ) روش کلی تحقیق PAGEREF _Toc419061838 \h 67-1 ) قلمرو مکانی جامعه تحقیق PAGEREF _Toc419061839 \h 78-1 ) روشهای گردآوری داده ها و ابزار مورد استفاده برای آن PAGEREF _Toc419061840 \h 79-1 ) کلید واژه ها PAGEREF _Toc419061841 \h 810-1 ) خلاصه فصل اول PAGEREF _Toc419061842 \h 9فصل دوم : ادبيات و پيشينه تحقيق
1-2 ) مقدمه PAGEREF _Toc419061843 \h 102-2 ) سرمایه گذاری PAGEREF _Toc419061844 \h 111-2-2 ) روش های سرمایه گذاری در بورس PAGEREF _Toc419061845 \h 111-1-2-2 )روش مستقیم PAGEREF _Toc419061846 \h 122-1-2-2 )روش غیرمستقیم PAGEREF _Toc419061847 \h 122-2-2 ) مشکلات سرمایه گذاری در بورس PAGEREF _Toc419061848 \h 123-2 ) تعریف صندوقهای سرمایه گذاری مشترک PAGEREF _Toc419061849 \h 131-3-2 ) تاریخچه تشکیل صندوق های سرمایه گذاری PAGEREF _Toc419061850 \h 141-1-3-2 ) تاریخچه تشکیل صندوق سرمایه گذاری در جهان PAGEREF _Toc419061851 \h 142-1-3-2 ) تاریخچه تشکیل صندوق در ایران PAGEREF _Toc419061852 \h 142-3-2 ) ويژگي هاي صندوق هاي سرمايه گذاري PAGEREF _Toc419061853 \h 15ویژگی های صندوق های سرمایه گذاری مشترك به قرار زير می باشند: PAGEREF _Toc419061854 \h 153-3-2 ) مزایای صندوق های سرمایه گذاری PAGEREF _Toc419061855 \h 161-3-3-2 ) مدیریت حرفه ای PAGEREF _Toc419061856 \h 162-3-3-2 ) تنوع بخشی و کاهش ریسک PAGEREF _Toc419061857 \h 163-3-3-2 ) نقد شوندگی PAGEREF _Toc419061858 \h 164-3-3-2 ) صرفه جویی در مقیاس PAGEREF _Toc419061859 \h 175-3-3-2 ) سهولت و آسانی PAGEREF _Toc419061860 \h 174-3-2 ) معایب صندوق های سرمایه گذاری PAGEREF _Toc419061861 \h 171-4-3-2 ) رقیق شدن سرمایه PAGEREF _Toc419061862 \h 172-4-3-2 ) هزینه های مختلف PAGEREF _Toc419061863 \h 173-4-3-2 ) مدیریت حرفه ای PAGEREF _Toc419061864 \h 184-4-3-2 ) عدم امکان بازخرید واحدها سرمایه گذاری در ساعات اداری PAGEREF _Toc419061865 \h 185-3-2 ) ارکان صندوق های سرمایه گذاری مشترک PAGEREF _Toc419061866 \h 181-5-3-2 ) مجمع صندوق PAGEREF _Toc419061867 \h 182-5-3-2 ) مدیر صندوق PAGEREF _Toc419061868 \h 183-5-3-2 ) متولی صندوق PAGEREF _Toc419061869 \h 194-5-3-2 ) ضامن صندوق PAGEREF _Toc419061870 \h 195-5-3-2 ) حسابرس صندوق PAGEREF _Toc419061871 \h 196-5-3-2 ) کارگزار صندوق PAGEREF _Toc419061872 \h 196-3-2 ) مدیر سرمایه گذاری صندوق PAGEREF _Toc419061873 \h 194-2 ) ارزش خالص دارایی ها (NAV ) PAGEREF _Toc419061874 \h 20NAV ( 2-4-1 صدور PAGEREF _Toc419061875 \h 20NAV ( 2-4-2 ابطال PAGEREF _Toc419061877 \h 21NAV ( 2-4-3 آماري PAGEREF _Toc419061880 \h 215-2 ) بازده PAGEREF _Toc419061881 \h 211-5-2 ) بازده صندوق PAGEREF _Toc419061882 \h 226-2 ) ریسک PAGEREF _Toc419061883 \h 221-6-2 ) ریسک صندوق PAGEREF _Toc419061884 \h 237-2 ) خبرگی PAGEREF _Toc419061885 \h 248-2 ) ارزیابی عملکرد صندوق PAGEREF _Toc419061886 \h 249-2 ) گواهینامه بورس PAGEREF _Toc419061887 \h 241-9-2 ) مزایای دریافت گواهینامه های حرفه ای بورس PAGEREF _Toc419061888 \h 2510-2 ) پیشینه پژوهش PAGEREF _Toc419061889 \h 261-10-2 ) تحقیقات خارجی PAGEREF _Toc419061890 \h 262-10-2 ) تحقیقات داخلی PAGEREF _Toc419061891 \h 2911-2 ) خلاصه فصل دوم PAGEREF _Toc419061892 \h 32فصل سوم : روش شناسي تحقيق
1-3 ) مقدمه PAGEREF _Toc419061893 \h 302-3 ) روش تحقیق PAGEREF _Toc419061894 \h 303-3 ) جامعه آماری تحقیق PAGEREF _Toc419061895 \h 314-3 ) نمونه گیری PAGEREF _Toc419061896 \h 315-3 ) ابزارها و روشهای گردآوری دادهها PAGEREF _Toc419061897 \h 346-3 ) فرضیه PAGEREF _Toc419061898 \h 347-3 ) متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc419061899 \h 351-7-3 ) متغیرهای مستقل PAGEREF _Toc419061900 \h 361-1-7-3 ) سطح تحصیلات PAGEREF _Toc419061901 \h 362-1-7-3 ) رشته تحصیلی PAGEREF _Toc419061902 \h 363-1-7-3 ) میزان تجربه کاری PAGEREF _Toc419061903 \h 364-1-7-3 ) گواهینامه های بورس PAGEREF _Toc419061904 \h 372-7-3 ) متغیرهای وابسته PAGEREF _Toc419061905 \h 371-2-7-3 ) بازده PAGEREF _Toc419061906 \h 371-1-2-7-3 ) بازده هر فصل PAGEREF _Toc419061907 \h 372-2-7-3 ) ریسک PAGEREF _Toc419061908 \h 381-2-2-7-3) انحراف معیار PAGEREF _Toc419061909 \h 383-2-7-3 ) نسبت شارپ PAGEREF _Toc419061911 \h 398-3 ) تحقیق همبستگی PAGEREF _Toc419061912 \h 401-8-3 ) تحقيقات همبستگى مثبت PAGEREF _Toc419061913 \h 412-8-3 ) تحقيقات همبستگى منفى PAGEREF _Toc419061914 \h 419-3 ) ضریب همبستگی پیرسون PAGEREF _Toc419061915 \h 4211-3 ) آزمون کلموگوروف – اسمیرانف PAGEREF _Toc419061918 \h 4312-3 ) خلاصه فصل سوم PAGEREF _Toc419061919 \h 45فصل چهارم : تجزيه و تحليل يافته هاي تحقيق
1-4 ) مقدمه PAGEREF _Toc419061920 \h 472-4 ) آمار توصیفی متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc419061921 \h 47نمودار (8-4) وضعیت ریسک صندوق های سرمایه گذاری PAGEREF _Toc419061922 \h 563-4 ) نتایج آزمون کلموگروف- اسمیرنوف PAGEREF _Toc419061923 \h 574-4 ) تحلیل اطلاعات ( آمار تحلیلی) PAGEREF _Toc419061924 \h 585-4 ) نتیجه آزمون فرضیه PAGEREF _Toc419061925 \h 596-4 ) خلاصه فصل چهارم PAGEREF _Toc419061926 \h 85فصل پنجم : نتيجه گيري و پيشنهادات تحقيق
1-5 ) مقدمه PAGEREF _Toc419061927 \h 862-5 ) جمع بندی و خلاصه تحقیق PAGEREF _Toc419061928 \h 863-5 ) نتایج تحقیق PAGEREF _Toc419061929 \h 874-5 ) موانع و محدودیتهای تحقیق PAGEREF _Toc419061930 \h 935-5)پیشنهادات مبتنی بر پژوهش PAGEREF _Toc419061931 \h 936-5 ) پیشنهادات برای تحقیقات آتی PAGEREF _Toc419061932 \h 947-5 ) خلاصه فصل پنجم PAGEREF _Toc419061933 \h 95
فهرست جداول و نمودارها
عنوانصفحه
TOC \h \z \t “فهرست جداول و نمودار ها,1” جدول (1-3) فهرست صندوقهای سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933373 \h 32جدول (2-3) متغیر های تحقیق PAGEREF _Toc418933374 \h 40جدول (1-4) آمار توصیفی گواهینامه معامله گری اوراق مشتقه مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933375 \h 48جدول (2-4) آمار توصیفی گواهینامه تحلیلگری بازار سرمایه مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933376 \h 48جدول (3-4) آمار توصیفی سطح تحصیلات مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933377 \h 49جدول (4-4) آمار توصیفی مدرک تحصیلی مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933378 \h 50جدول (5-4) آمار توصیفی میزان تجربه کاری مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933379 \h 51جدول (6-4) آمار توصیفی بازده صندوق های سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933380 \h 52جدول (7-4) آمار توصیفی ریسک صندوق های سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933381 \h 52جدول (8-4) آمار توصیف نسبت شارپ صندوق های سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933382 \h 52نمودار (1-4) وضعیت گواهینامه معامله گری اوراق مشترک مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933383 \h 53نمودار (2-4) وضعیت گواهینامه تحلیلگری مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933384 \h 53نمودار (3-4) وضعیت سطح تحصیلات مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933385 \h 54نمودار (4-4) وضعیت مدرک تحصیلی مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933386 \h 54نمودار (5-4) وضعیت میزان تجربه مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933387 \h 55نمودار (6-4) وضعیت بازده صندوق های سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933388 \h 55نمودار (8-4) وضعیت ریسک صندوق های سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933389 \h 56جدول (9-4) نتایج آزمون کلموگروف- اسمیرنوف PAGEREF _Toc418933390 \h 57جدول (10-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933391 \h 59جدول (11-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933392 \h 60جدول (12-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933393 \h 61نمودار (6-4) وضعیت ریسک – سطح تحصیلات مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933394 \h 62نمودار(7- 4) وضعیت ریسک – سطح تحصیلات مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933395 \h 62جدول (13-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933396 \h 63جدول (14-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933397 \h 64جدول (15-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933398 \h 65جدول (16-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933399 \h 66نمودار (8-4) وضعیت تجربه- ریسک مدیران سرمایه گذاری PAGEREF _Toc418933400 \h 67جدول (17-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933401 \h 68جدول (18-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933402 \h 69جدول (19-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933403 \h 70جدول (20-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933404 \h 71جدول (21-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933405 \h 72جدول (22-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933406 \h 73جدول (23-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933407 \h 74جدول (24-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933408 \h 75جدول (25-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933409 \h 76جدول (26-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933410 \h 77جدول (27-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933411 \h 78جدول (28-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933412 \h 79جدول (29-4) نتایج آزمون همبستگی PAGEREF _Toc418933413 \h 80
فصل اولطرح و کلیات تحقیق
1-1 ) مقدمهیکی از راه های موثر و با اهمیت برای توسعه کشور سرمایه گذاری کارا در فرصت های سرمایه گذاری و جمع آوری وجوه سرگردان و مازاد خانواده ها در فعالیت های تولیدی و مولد کشور می باشد. وجود تنوع در ابزارهای مالی از جمله عوامل موثر در ایجاد انگیزه برای مشارکت سرمایه‌گذاران در بازارهای متشکل سرمایه است، از همین رو است که ابداعات و نوآوری های بسیاری در چند دهه گذشته در این بازارها صورت گرفته است ثبات‌ بخشی و توسعه بازارهای مالی نیازمند به‌کارگیری ابزارها و نهادهای مالی نوین است. نهادهایی که نقش واسطه مالی را در بازار سرمایه ایفا می کنند از اهمیت ویژه و بالایی برخوردار می باشند؛ زیرا بسیاری از سرمایه گذاران و مردم از بازار سرمایه و نحوه سرمایه گذاری در آن اطلاعات چندانی ندارند، در اینجاست که وجود یک نهاد واسطه که سرمایه گذاری مستقیم سرمایه گذاران را به سرمایه گذاری غیرمستقیم تبدیل می کند حائز اهمیت می باشد.
اشتراک یا ادغام مجموعه‌ای از ثروت و بهره برداری از منافع مشترک آن، روش مطلوب برای برخی از سرمایه‌گذاران به ویژه سرمایه‌گذاران مبتدی و تازه وارد است. با استفاده از یک کاسه کردن و مدیریت تخصصی دارایی‌ها، کارآیی پورتفولیوها و بازدهی آن می‌تواند افزایش یابد.
از جمله ابزارهای مالی که با هدف جمع آوری وجوه از سرمایه‌گذاران و اختصاص آن‌ها به خرید انواع اوراق بهادار به منظور کاهش ریسک سرمایه گذاری، بهره گیری از صرفه جویی های ناشی از مقیاس و تامین منافع برای سرمایه گذاران و کسب سود ابداع شده صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک است(پورزمانی، روحی و صفدری، 1389). سرمایه‌گذارانی که آشنایی کافی با فرآیند سرمایه‌گذاری در بورس اوراق بهادار ندارند و از ریسک‌های آن مطلع نیستند و یا زمان لازم برای پیگیری سرمایه‌گذاری خود ندارند، می‌توانند با مشارکت در این صندوق‌ها از مزایای آن نظیر: مدیریت حرفه‌ای وجوه، قانونمند بودن، ریسک اندک به‌دلیل تنوع‌بخشی، قابلیت نقدشوندگی بالا و نیز نظارت مناسب و در نتیجه امنیت سرمایه‌گذاری بهره‌مند شوند.
2-1 ) بیان مسالههم اكنون، در كشورهاي توسعه يافته، صندوق هاي سرمايه گذاري، به عنوان هسته مركزي بازار سرمايه محسوب ميشوند و ماهانه مبالغ هنگفتي از سرمایه هاي سرگردان را به بخش هاي مولد و فعال جامعه هدايت مي كنند. اين صندوق ها با اتخاذ سياست هاي مناسب می توانند در كاهش تورم، افزايش توليد، رشد اقتصاد و بهبود كارايي مديران نقش اساسي ايفا نمايند. (روشنگرزاده و احمدي، 1390).
صندوق هاي سرمايه گذاري مشترك به عنوان يكي از مهمترين واسطه هاي مالي نقش انتقال سرمايه را از سوي دارندگان منابع (آحاد جامعه) به سمت مصرف كنندگان ( شركت هاي توليدي و خدماتي و ساير ) بر عهده دارند (سعیدی و مقدسیان، 1389). در ايران براي اولين بار در قانون بازار اوراق بهادار مصوب سال 1384 اين صندوق ها مورد توجه قرار گرفت و اولین صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت در سال 1386 تاسیس شد و صندوقهاي سرمايه گذاري در سهام از ابتداي سال 1387 به عرصه بازار سرمايه قدم نهادند.
صندوق سرمایه‌گذاری مشترک به عنوان یک واسطه مالی وجوه مردم و سرمایه گذاران را جمع آوری کرده و سبد اوراق بهادار تشکیل می دهد و بدین شکل مکان امنی را برای سرمایه گذاران نا آشنا با بازار سرمایه ایجاد میکند(محمد ویمتاژ، 1391). صندوق های سرمایه گذاری با دارا بودن نیروی متخصص به مدیریت دارائی های موجود می پردازد. عمده عملکرد صندوق سرمایه گذاری به عملکرد اوراق بهادار و دارائی های موجود در سبدی که مدیران صندوق در آن سرمایه گذاری کرده است، بستگی دارد؛ از این جهت است که این صندوق ها معمولا مدیرانی کارآزموده و ماهر در بازار سرمایه دارند که تنوع‌بخشی صحیح سبد اوراق بهادار را برای سرمایه‌گذاران خود انجام می‌دهند.
یکی از راه های جذب سرمایه گذاران و کمک به اقتصاد بهبود عملکرد صندوق های سرمایه گذاری می باشد تصمیمات مدیران و دیگر کادر عملیاتی صندوق اثر مستقیم بر روی عملکرد آن می گذارد مدیران با انتخاب درست و به موقع در خرید و فروش سهام و دیگر اوراق دارائی موجبات کسب بازده مناسب را فراهم می نمایند(چیوالیر، الیسون، 1999). سوالی که در ذهن تداعی می شود این است که، آیا خبرگی مدیران سرمایه گذاری صندوق ها (خبرگی در این تحقیق منظور میزان تحصیلات ،رشته تحصیلی، مدارک بورسی و نیز تجربه می باشد) از ابتدای سال 89 تا انتهای سال 91 با عملکرد صندوق رابطه دارد؟ اگر مدیران سرمایه گذاری صندوق های سرمایه گذاری موفق به اخذ گواهینامه های تحلیلگری و معامله گری ابزار مشتقه شده باشند بازده و ریسک صندوق و در نهایت عملکرد صندوق تغییری خواهد کرد؟ و آیا تحصیلات و تجربه مدیران سرمایه گذاری مشغول به کار در صندوق ها با ریسک، بازده و عملکرد صندوق ها رابطه دارد؟
3-1 ) اهمیت و ضرورت موضوعبرای توسعه کشور و کاهش مشکلات اقتصادی باید منابع و سرمایه های کشور به سمت فعالیت های تولیدی و مولد سوق داده شوند. سرمایه گذاری موثر و کارا یکی از عوامل توسعه و پیشرفت پایدار در کشور است و به همین دلیل است که باید وجوه مازاد در دست مردم و سرمایه های سرگردان موجود در دست خانواده ها به سمت سرمایه گذاری هدایت گردند(حسین صالحی، 1391). سرمایه گذاری یا در دارائی های فیزیکی و یا در دارائی های مالی نظیر اوراق بهادار صورت می پذیرد در ایران سرمایه گذاری در دارائی های مالی خود به دو روش انجام می گیرد یک روش، سرمایه گذاری مستقیم می باشد که فرد خود مستقیم به خرید و فروش اوراق می پردازد و روش دیگر آن، روش غیر مستقیم می باشد در این روش افرادی که خود تخصص و یا زمان کافی برای بررسی اوراق بهادار و تغییرات بازار را ندارند با کمک گرفتن از یک واسطه به سرمایه گذاری در بازار سرمایه می پردازند. در سال‌های اخیر صنعت واسطه‌گری مالی در سراسر جهان رشد و گسترش چشمگیری را شاهد بوده است و این واسطه ها متنوعند و سرمایه گذاران باید قبل از سرمایه گذاری در بازار سرمایه از مزایا و کارکردهی آنها مطلع شوند. در حال حاضر معروفترین واسطه مالی در بازار سرمایه صندوق های سرمایه گذاری می باشند؛ صندوق های سرمایه گذاری یکی از کلیدی ترین ابزارهای سرمایه گذاری در بازارهای پیشرفته سرمایه دنیا هستند.
كاركردهاي بازار سرمايه به عنوان بخشي از نيمرخ مالي اقتصاد ملي، علاوه بر تامين مالي و سازوكارهايي كه به تضمين ايمني و افزايش نقدينگي ابزارهاي تامين مالي مي‌انجامد در بسياري از كشورهاي توسعه‌يافته، مديريت خطر و به كارگيري ابزارهايي براي كاهش خطر نوسان‌هاي قيمتي، احتمال بازده منفي و بي‌اطميناني بازار را نيز دربرمي‌گيرد. هدف اصلی بازارهی مالی تقابل میان دو گروه دارندگان سرمایه و متقاضیان سرمایه است بدین منظور و برای افزایش این تقابل یکی از راه های که وجود دارد استفاده از صندوق های سرمایه گذاری مشترک می باشد. کارکرد این صندوق ها بدین صورت است که آن ها با جذب سرمایه های خرد افراد به تشکیل سبد دارایی اقدام می کنند و از این راه منافع متعددی را متوجه سرمایه گذاران و کشور می کنند.
صندوق سرمايه گذاري مشترك شركتي است كه منابع مالي خود را از محل سرمايه گذاري تعداد زيادي سرمايه گذار تأمين كرده و آن ها را در سهام، اوراق قرضه، ابزارهاي بازار پول يا ديگر اوراق بهادار سرمايه گذاري مي كند(کردبچه و مالمیر ،1391). این صندوق‌ها در چارچوب مقررات و براساس اساس‌نامه و امیدنامه خود فعالیت خواهند کرد و از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار و حسابرس مستقل نظارت و کنترل می‌شوند که این مسأله موجب افزایش شفافیت اطلاعات می‌گردد. در حال حاضر در بازار سرمایه ایران تعداد زیادی از این صندوق ها مشغول فعالیت هستند.
متوسط خريداران سهام صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري، افراد معمولي جامعه هستند كه فرصتي براي مطالعه و چگونگي انجام سرمايه‌گذاري در بازارها را ندارند و به همين دليل ترجيح مي‌دهند به تجارب و تخصص مديران اين صندوق‌ها تكيه كنند.
با عنايت به نقش بي بديل صندوق های سرمایه گذاری در تخصيص بهينه منابع مالي در بازار سرمايه، بررسی اين واسطه هاي مالي مي تواند، اطلاعات ارزشمندي را در اختيار مدیران صندوق ها و سرمايه گذاران قرار دهد تا با استفاده از نتایج این تحقیقات بتوان در بهبود عملکرد صندوق ها گامی برداشت و در نتیجه موجبات استقبال بیشتر سرمایه گذاران به صندوق ها را فراهم گرداند، که این خود سبب رونق اقتصاد و تولید کشور خواهد شد. با توجه به حضور بسیار کوتاه صندوق های سرمایه گذاری در کشور و مطالعات اندک در این زمینه نیاز به تحقیقات بیشتر الزامی می نماید زیرا بسیاری از جنبه های این صندوق ها هنوز ناشناخته مانده و نیاز به بررسی بیشتر دارد.
در این تحقیق ما به بررسی اثر تحصیلات، گواهینامه های اعطایی از سازمان بورس و تجربه مدیران سرمایه گذاری بر روی بازده، ریسک و عملکرد صندوق ها خواهیم پرداخت نتیجه این تحقیق می تواند هم برای مدیران صندوق ها برای به کارگیری افراد حرفهای تر، هم برای سازمان بورس و اوراق بهادار برای برقراری قوانین در این زمینه و هم برای سرمایه گذاران برای انتخاب صندوق کارا مفید باشد. شاید با انجام این کار بتوان بازده پایینی را که تعدادی از صندوق ها درچند سال اخیر کسب کرده اند که برای تعداد زیادی از آن ها پایین تر از بازده شاخص کل می باشد را بهبود بخشد.
4-1 ) فرضيات و سوالات تحقيق1-4-1 ) پرسش های اصلی و فرعیپرسش اصلی
آیا بین خبرگی مدیران سرمایه گذاری و عملکرد صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
پرسش های فرعی
آیا بین میزان تجربه مدیران سرمایه گذاری و ریسک پذیری صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین سطح تحصیلات مدیران سرمایه گذاری و ریسک پذیری صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین رشته تحصیلی مدیران سرمایه گذاری و ریسک پذیری صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین گواهینامه های بورس مدیران سرمایه گذاری و ریسک پذیری صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین میزان تجربه مدیران سرمایه گذاری و بازده صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین سطح تحصیلات مدیران سرمایه گذاری و بازده صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین رشته تحصیلی مدیران سرمایه گذاری و بازده صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین گواهینامه های بورس مدیران سرمایه گذاری و بازده صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین میزان تجربه مدیران سرمایه گذاری و عملکرد صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین سطح تحصیلات مدیران سرمایه گذاری و عملکرد صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین رشته تحصیلی مدیران سرمایه گذاری و ریسک صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
آیا بین گواهینامه های بورس مدیران سرمایه گذاری و عملکرد صندوق ها ارتباط معنادار وجود دارد؟
2-4-1 ) فرضیه های تحقیقبین گواهینامههای مدیران سرمایهگذاری و ریسکپذیری صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین سطح تحصیلات مدیران سرمایهگذاری و ریسکپذیری صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین رشته تحصیلی مدیران سرمایهگذاری و ریسکپذیری صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین میزان تجربه مدیران سرمایهگذاری و ریسکپذیری صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین گواهینامههای بورس مدیران سرمایهگذاری و بازده صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین سطح تحصیلات مدیران سرمایهگذاری و بازده صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین رشته تحصیلی مدیران سرمایهگذاری و بازده صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین میزان تجربه مدیران سرمایهگذاری و بازده صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین گواهینامههای بورس مدیران سرمایهگذاری و عملکرد صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین سطح تحصیلات مدیران سرمایهگذاری و عملکرد صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین رشته تحصیلی مدیران سرمایهگذاری و عملکرد صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
بین میزان تجربه مدیران سرمایهگذاری و عملکرد صندوقها ارتباط معنادار وجود دارد.
5-1 ) اهداف تحقیق یا نتایج مورد انتظارهدف این پژوهش بررسی ارتباط بین خبرگی مدیران سرمایه گذاری صندوق ها با بازده، ریسک و عملکرد آن ها می باشد ما به دنبال پیدا کردن این موضوع هستیم که آیا میزان تحصیلات، مدرک تحصیلی، تجربه کاری مدیران سرمایه گذاری بر میزان ریسک پذیری و بازده صندوق تاثیر می گذارد؟ و این ویژگی های مدیر با عملکرد صندوق رابطه معناداری دارد؟ آیا مدیریت حرفه ای با به کارگیری افراد با تجربه تر و نیز با تحصیلات بالا تر بدست می آید؟ و آیا می توان با به کارگیری افراد با تحصیلات بالا و در رشته های مرتبط با حوزه کاری صندوق ها بازده آن ها را بهبود بخشید؟ آیا می توان ریسک پذیری صندوق ها را با میزان تحصیلات و تجربه نیروی کار آن ها مرتبط دانست؟ و در نهایت گواهینامه های بورس با عملکرد، بازده و ریسک صندوق ها رابطه دارد؟ با ذکر این نکته که هدف علمی این تحقیق غنا بخشیدن به ادبیات صندوق های سرمایه گذاری مشترک می باشد.
6-1 ) روش کلی تحقیقاین تحقیق در پی کشف و توصیف رابطه میان خبرگی مدیران سرمایه گذاری با بازده، ریسک و عملکرد صندوق میباشد تحقیقات را از جنبههای مختلفی مانند: هدف، روش و غیره طبقه بندی میکنند که تحقیق حاضر از حیث هدف تحقیق یک تحقیق کاربردی میباشد، لازم به توضیح است تحقیق کاربردی تحقیقی است که اصول و قواعدی که در تحقیقات پایه تدوین میگردند را برای حل مسائل واقعی و عملی بکار میگیرد. هدف این نوع تحقیق توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص و بهبود ابزارها، روشها، تولیدات، ساختارها و الگوهای مورد استفاده جوامع انسانی میباشد. در بعد کاربردی از نتایج این تحقیقات در تصمیم‌گیری ها و سیاست‌گذاری ها و همچنین برنامه‌ریزی ها استفاده می‌شود.
همچنین این پژوهش را از حیث روش تحقیق میتوان از جمله تحقیقات همبستگی به شمار آورد، تحقیق همبستگی تحقیقی است که به تحلیل رابطه میان متغیرها بر اساس هدف تحقیق میپردازد.
7-1 ) قلمرو مکانی جامعه تحقیققلمرو مكاني تحقيق حاضر بازار سرمايه ايران می باشد. در این تحقیق به دلیل کم بودن تعداد صندوق ها از نمونه گیری پرهیز شده و تمام صندوق های فعال در بازار سرمایه کشور که دو شرط زیر را دارا می باشند، مورد بررسی قرار می دهیم:
قبل از سال 1389 شروع به فعالیت کرده باشند و تا پایان سال 1391 فعالیت آنها ادامه داشته باشد.
این صندوق ها از نوع سرمایه گذاری مشترک در سهام یا مختلط باشند(این شرط برای یکسان سازی شرایط ریسک صندوق ها میباشد).
8-1 ) روشهای گردآوری داده ها و ابزار مورد استفاده برای آندر این تحقیق برای بدست آوردن اطلاعات از چندین روش استفاده شده است:
مطالعات کتابخانه ای که با مراجعه به کتابخانه و سایت ها برای جمع آوری اطلاعات از چارچوب و ادبیات تحقیق استفاده شد.
روش های میدانی که با مصاحبه حضوری و تلفنی برای بدست آوردن اطلاعات نیروی کار هر صندوق استفاده شد. سایر اطلاعات که از سایت شرکت بورس، سایت فیپ ایران، سایت اختصاصی هر صندوق و … بدست آمده است.
9-1 ) کلید واژه هاخبرگی: معیار خبرگی دانش تخصصی و تجربه کاری در حوزه کاری خاص می باشد. خبرگی را می توان، به تخصص و مهارت اکتسابی تعبیر کرد که از راه تحصیل و تجربه حاصل می گردد. در این تحقیق خبرگی بر مبنای مدارک تحصیلی، گواهینامه های اعطایی سازمان بورس و اوراق بهادار و تجربه کاری مرتبط، بیان می گردد.
بازده: به منفعت و سودي که از یک سرمایه گذاري حاصل می شود، بازده می گویند. مردم زمانی به سرمایه گذاری تمایل پیدا می کنند که در مقابل خودداری از مصرفشان در زمان حال، پاداشی در زمان آینده دریافت کنند در غیر این صورت، آن ها مصرف در زمان حال را به آینده ترجیح می دهند به این علت که مصرف حال برای آنها مطلوبیت بیشتری دارد، در واقع آنچه موجب می گردد که افراد از مصرف فعلی خود صرفه نظر کنند و به سرمایه گذاری روی آورند، بازده یا پاداش سرمایه گذاری و سودی که بابت تاخیر در مصرفشان دریافت می کنند، می باشد(تهرانی، 1391).
ریسک: در عرف ریسک عدم اطمینانی می باشد که از نتیجه یک رویداد داریم و خطری که این عدم اطمینان ما را تهدید می کند. میزان ریسک با افزایش عدم اطمینان افزایش می یابد و هرچه اطمینان ما از نتایج آینده بیشتر باشد، ریسک کمتر خواهد بود(رراعی و سعیدی، 1388).
عملکرد شارپ: یکی از شاخص های ارزیابی عملکرد شاخص شارپ می باشد، پرفسور شارپ زمانی که در حال ارزیابی عملکرد 34 صندوق سرمایهگذاری مشترک بود، به آن دست یافت، این شاخص نشان دهنده مقدار بازده مازادی است که صندوق در ازای پذیرش ریسک نسبت به دارائی بدون ریسک کسب کرده است. هر مقدارشاخص عدد بزرگتری را نشان دهد مطلوب تر است؛ زیرا نشان می دهد، بازده بیشتری نسبت به هر واحد ریسک بدست آمده است (شارپ، 1964).
صندوق سرمایه گذاری: صندوق سرمایه گذاری مشترک یکی از بزرگترین ابداعات در بازارهای مالی می باشد. این صندوق یکی از نهادهای واسطه مالی است که وجوهی را که از فروش واحدهای سرمایه گذاری خود به سرمایه گذران دریافت می کند، با توجه به هدف و امیدنامهی صندوق در ترکیب متنوعی از ابزارهای مالی قابل معامله و اوراق بهادار مانند: اوراق مشارکت، سهام، حق تقدم ها و دارائی های دیگر سرمایه گذاری می کند و صاحبان واحدهای سرمایه گذاری به نسبت آورده خود، مالکان صندوق می باشند و در سود و زیان آن شریک می باشند.
10-1 ) خلاصه فصل اولبرای توسعه بازار سرمایه و تشویق مردم برای حضور در این بازار نسبت به ایجاد ابزارهای نوین و متنوع از جمله، صندوق سرمایه گذاری مشترک اقدام گردیده است. صندوق سرمایه گذاری با جمع آوری وجوه مردم، امکان سرمایه گذاری غیر مستقیم را در بازار سرمایه فراهم می کند. کمک به بهبود عملکرد صندوق های سرمایه گذاری با جلب اعتماد سرمایه گذاران برای روی آوردن به آن ها موجبات رشد و توسعه اقتصاد کشور را فراهم می گرداند. در این فصل به بیان کلیاتی از تحقیق و دلایل و ضرورت انجام پژوهش پرداختیم.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
1-2 ) مقدمهصندوق های سرمایه گذاری مشترک ابزاری برای سرمایه گذاران بدون تخصص می باشند تا فرصتی را برای آنها ایجاد کنند، تا با مدیریت حرفه ای وجوه آنها و کنترل ریسک بهترین بازده ممکن را کسب نمایند. سازوکار صندوق طوری طراحی شده که افراد با سرمایه های خرد نیز امکان سرمایه گذاری در بازارهای مالی را داشته باشند(سرس،2001). صندوق ها با جمع آوری نقدینگی سرکردان مردم، آنها را در فعالیت های مولد سرمایه گذاری می کنند و زمینه رشد و شکوفایی پایدار اقتصاد را فراهم می نمایند(جنسن، 1968).
صندوق های سرمایه گذاری مشترک، یکی از انواع واسطه های مالی هستند که از طریق فروش پیوسته واحدهای سرمایه گذاری خود به عموم مردم، وجوهی را جمع آوری و آنها را در ترکیب متنوعی از انواع اوراق بهادار به طور حرفه ای و با توجه به هدف صندوق، سرمایه گذاری می کنند(چاوشی و صابر، 92). مدیران سرمایه گذاری صندوق ها برای بهبود عملکرد آن ها باید از تخصص و مهارت لازم برخوردار باشند، آنها باید افراد حرفه ای در بازار سرمایه باشند تا صندوق های سرمایه گذاری به عملکرد دلخواه و سرمایه گذاران در صندوق ها نیز به حداکثر سود سرمایه گذاریشان دست یابند.
صندوق هاي سرمايه گذاري به شخص سرمايه گذار فرصتي مي دهد تا سرمايه گذاري را متنوع سازد و مديريت حرفه اي پول را با حداقل مقادير سرمايه گذاري قابل توان فراهم نمايد. صندوق سرمايه گذاري مكان امني است كه پول سرمايه گذاران را به منظور خريد سهام، اوراق قرضه يا ديگر اوراق بهادار براي ايجاد پرتفوي جذب مي نمايد، در نتيجه سرمايه گذاران مي توانند مالك يك مجموعه از يك سبد سهام كه شامل مقادير بيشتري از سهام و اوراق قرضه كه آنها مي توانستند به طور فردي تأمين مالي نمايند، مي شوند (کریشنامورتی و ویشوانف، 2009).
2-2 ) سرمایه گذاریرشد و توسعه اقتصادی و افزایش سطح رفاه عمومی، توجه همه جانبه به سرمایه گذاری را نیازمند است. بدون سرمایه گذاری درست و ایجاد شرایط مناسب آن، نمی توان شکوفایی اقتصادی پایدار را انتظار داشت.
سرمایه گذاری را در دید کلی می توان عدم بهره برداری از منافع در زمان حال به منظور بهره بردن از آن ها در زمان آینده، با این امید که منافع آینده بیشتر از منافع حال باشند، تعریف نمود. در واقع ما از مصرف فعلی به این امید که در آینده مصرف بیشتری داشته باشیم، صرفه نظر می کنیم، صندوق های بازنشستگی نمونه ای از سرمایه گذاری افراد می باشند، در صندوق های سرمایه گذاری افراد هر ماه مقداری از حقوق خود را سرمایه گذاری می کنند تا در آینده از منافع حاصل این سرمایه گذاری بهرهمند گردند، در واقع آنها به امید کسب ارزش بیشتر در زمان آینده از سود فعلی خود صرفه نظر می کنند.
دو عاملی که در سرمایه گذاری باید به آن توجه شود، زمان و ریسک می باشند؛ زیرا در سرمایه گذاری ما مصرف قطعی در زمان حال را با مصرف در زمان آینده که با عدم اطمینان همراه می باشد، تعویض می کنیم. بنابراین در سرمایه گذاری همواره این ریسک وجود دارد که منابع آینده برای ما تحقق پیدا نکند (شارپ، الکساندر و بیلی، 1995).
1-2-2 ) روش های سرمایه گذاری در بورسسرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار به دو روش انجام می گیرد، سرمایه گذاران بسته به فرصت و تخصص خود می توانند از یکی از این دو روش برای سرمایه گذاری در بازار سرمایه استفاده نمایند.
1-1-2-2 )روش مستقیمدر این روش افراد خود به صورت مستقیم به خرید و فروش سهام و اوراق بهادار می پردازند، شرط موفقیت در این روش این است که فرد تخصص و آشنایی کافی با بازار سهام و بورس داشته باشد و البته وقت کافی نیز برای پیگیری بازار بورس را دارا باشد؛ در غیر این صورت خرید و فروش از این طریق ریسک بالایی برای سرمایه گذار خواهد داشت، به ویژه در بازارهای غیرکارا که اطلاعات به طور یکسان در اختیار همه افراد قرار نمی گیرد، این ریسک بالاتر نیز میرود؛ زیرا در بازارهای غیرکارا به دلیل وجود اطلاعات محرمانه قیمت سهام منعکس کننده تمام اطلاعات آنها نمیباشد، به همین دلیل است که افراد بدون تخصص بهتر است به صورت مستقیم به خرید و فروش اوراق در بازار سرمایه نپردازند.
2-1-2-2 )روش غیرمستقیمدر این روش سرمایه گذاری افراد با واسطه در بازارهای مالی حضور می یابند، بدین صورت که آن ها پول خود را دراختیار افراد حرفه ای و فعال در بازار سهام قرار می دهند و خود به طور مستقیم به خرید سهام نمی پردازند. واسطه های مختلفی مانند صندوق های سرمایه گذاری مشترک، شرکت های سرمایه گذاری و اداره کننده های طرح های بازنشستگی و امثال اینها، سرمایه گذاری را با سرمایه های جمع آوری شده از افراد انجام می دهند، این واسطه ها با تشکیل سبد سهام متنوع و استفاده ار افراد متخصص و آشنا با بازار بورس ریسک سرمایه گذاری را بسیار کاهش می دهند تا همه افراد از فرصت سرمایه گذاری برابر برخوردار گردند. این روش سرمایه گذاری برای افرادی که تخصص کافی و یا وقت لازم برای پیگیری بازار را ندارند و به ویژه در بازارهای غیرکارا، بسیار مفید می باشد.
2-2-2 ) مشکلات سرمایه گذاری در بورسبرخی از مهمترین محدودیت های سرمایه گذاری در بورس ایران بدین شرح است:
بالا بودن ریسک سرمایه گذاری ها در ایران
پایین بودن نقدشوندگی سهام در بورس اوراق بهادار کشور
عدم برخورداری از خدمات کارشناسی مدیریت سرمایه
ریسک گریز بودن اکثر سرمایه گذاران ایرانی
عدم آشنایی اکثر صاحبان سرمایه با بورس و سرمایه گذاری در آن آن
گران بودن اطلاعات تخصصی
3-2 ) تعریف صندوقهای سرمایه گذاری مشترکصندوق سرمايه‌گذاري مشترك از مصاديق نهادهاي مالي موضوع بند 21 ماده يك قانون بازار اوراق بهادار است كه با دريافت مجوز تاسيس از سازمان بورس و اوراق بهادار (سبا) و تحت نظارت همين سازمان فعاليت مي‌نمايد.
بر اساس قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384، صندوق سرمایه گذاری به شرح زیر تعریف شده است:
“نهادی مالی است که فعالیت اصلی آن سرمایه گذاری در اوراق بهادار می باشد و مالکان آن، به نسبت سرمایه گذاری خود، در سود و زیان صندوق شریک اند”.
صندوق سرمایه گذاری مشترک یکی از بزرگترین ابداعات در بازارهای مالی می باشد. صندوق سرمایه گذاری یکی از نهادهای واسطه مالی می باشد که وجوهی را که از فروش واحدهای سرمایه گذاری خود به سرمایه گذران دریافت می کند، با توجه به هدف و امیدنامه صندوق در ترکیب متنوعی از ابزارهای مالی قابل معامله و اوراق بهادار مانند: اوراق مشارکت، سهام، حق تقدم ها و دارائی های دیگر سرمایه گذاری می کند و صاحبان واحدهای سرمایه گذاری به نسبت سهم خود، مالکان صندوق می باشند و در سود و زیان آن شریک می باشند.
فلسفة وجودي صندوق هاي سرمايه گذاري مشترك فراهم نمودن تسهيلات سرمايه گذاري براي سرمايه گذاران با نيازهاي مختلف است. صندوقها بر پاية راهبردهاي مختلف سرمايه گذاري كه انتخاب مي كنند، شكل هاي گوناگوني به خود مي گيرند و طبعاً ريسك، نوسان و هزينه هاي سرمايه گذاري متفاوتي نيز دارند.. تقريباً تمام صندوق سرمايه گذاري مشترک، براي مديريت صندوق، كارمزد مديريت دريافت مي كنند. همچنين تعدادي از آن ها براي توزيع سهام و ديگر خدمات ارائه شده نیز، كارمزد دريافت مي كنند.
1-3-2 ) تاریخچه تشکیل صندوق های سرمایه گذاری1-1-3-2 ) تاریخچه تشکیل صندوق سرمایه گذاری در جهانفعالیت صندوق های سرمایه گذاری مشترک به سال 1822 یعنی هنگامی که ویلیام اول دستور تشکیل «شرکت سهامی‌عام کشورهای اسکاندیناوی برای تسهیل در صنعت ملی» را داد، آغاز گشت این شرکت را اولین شرکت سرمایه گذاری در جهان می دانند. رشد و توسعه شرکت‌های سرمایه‌گذاری در طی قرن 19 در قاره اروپا و به‌خصوص انگلستان بسیار چشمگیر بود، به‌صورتی که در سال 1868 شرکت سرمایه‌گذاری مستعمراتی واقع در لندن فعال‌ترین و بارزترین شرکت سرمایه‌گذاری در دنیا محسوب می‌شد. شکل گیری و آغاز به فعالیت صندوق های سرمایه گذاری درآمریکا به بعد از جنگ جهانی اول و سال 1924 برمی گردد، با سقوط بازار سهام در1929 ، صندوق هاي مشترك تا چند دهه از رشد بازماندند، زیرا سهامداران خرد به بازار بی اعتماد شده بودند بعد از جنگ دوم جهانی وضعیت صندوق‌‌های سرمایه‌گذاری تغییر کرد به‌گونه‌ای که توانست جایگاه مهمی در بین مؤسسات مالی و سهامداران به‌دست آورد. و صندوقهاي مشترك رشدي با ثبات را آغاز كردند.
اولین صندوق سرمایه گذاری مشترک فعال در بازار پول توسط دو پیشگام به نام‌های هنری براون و بروک بنت در سال 1971 در آمریکا در شهر نیویورک در محله وال استریت ایجاد شد؛ ولی در اکثر سال‌های دهه‌ی مزبور به‌خاطر آن‌که نرخ‌های بازار پول بسیار پایین و نزدیک به نرخ بانک‌ها بود، که توسط بانک مرکزی امریکا کنترل می‌شد، این صندوق‌ها سرمایه‌گذاران زیادی را جذب نکردند. در اواخر دهه 1970 باافزایش نرخ های بازار پول (که عمدتاً به خاطر افزایش تورم صورت گرفت) و ادامه کنترل نرخ‌های بانکی، صندوق‌های مشترک جذابیت بیشتری یافتند و دارایی‌های آن‌ها افزایش یافت. امروزه کمتر کسی با کارکرد و مزایای این صندوقها آشنایی ندارد و آنها به خوبی جای خود را در میان مردم و سرمایه گذاران باز کرده اند و هر روزه نیز به تعداد آنها افزوده می گردد.
2-1-3-2 ) تاریخچه تشکیل صندوق در ایرانبا وجود نیاز بازار به صندوق سرمایه گذاری مشترک و تلاش هایی که در این زمینه تا قبل از سال 1384 شده بود؛ اما به دلیل نبودن سازوکارهای قانونی مورد نیاز و قوانین مربوطه، اقدامی در جهت تشکیل این صندوق ها انجام نشده بود، خوشبختانه در این سال با تصویب قانون بازار اوراق بهادار، زمینه تشکیل صندوق ها ایجاد گردید و پس از بررسی های بسیار در تیرماه 1386 اولین صندوق سرمایه گذاری با سرمایه باز به نام صندوق کارآفرین پذیره نویسی و تشکیل گردید. این صندوق از نوع صندوقهای سرمایه گذاری مشترک با درآمد ثابت، بدون کارمزد صدور و ابطال و دارای تضمین سود 16.5 درصد و معافیت مالیاتی است. اولین صندوق سرمایه گذاری در سهام نیز در سال 1387 فعالیت خود را آغاز کرد، صندوق های سرمایه گذاری با شتاب هر چه بیشتر در حال رشد و توسعه در کشور هستند و تعداد آنها به بیش از صد صندوق رسیده است. صندوق های سرمایه گذاری سرمایه های بسیاری را به سمت بازار سرمایه وارد می کنند.
2-3-2 ) ويژگي هاي صندوق هاي سرمايه گذاريویژگی های صندوق های سرمایه گذاری مشترك به قرار زير می باشند:سهام صندوق سرمايه گذاري مشترك به طور مستقيم از صندوق يا كارگزار صندوق خريداري مي شود و سرمايه گذار نمي تواند آن ها را در يك بازار دست دوم به سرمايه گذاران ديگر واگذار كند، قيمتي كه سرمايه گذار براي هر سهم صندوق مي پردازد، برابر با ارزش خالص دارايي سهام به علاوه كارمزدهايي است كه در موقع خريد تعيين مي شود.
سهام صندوق سرمايه گذاري مشترك قابل بازخريد است، به عبارت ديگر، سهامداران مي توانند سهام خود را به صندوق يا كارگزار صندوق بازگردانند. قيمت بازخريد هم تقريباً معادل ارزش خالص دارايي هر سهم، منهاي كارمزدهاي تعيين شد، مانند كارمزد بازخريد است. بازخريد سهام، تنها پس از پايان نشست معاملاتي بازار و محاسبة ارزش خالص دارايي هر سهم امكان پذير است. همچنين در اين نرخ، صندوق سهام خود را به سرمايه گذاران جديد واگذار مي كند.
بر خلاف سایر شرکت هاکه سرمایه آن ها پیوسته در حد ثابتی است و افزایش سرمایه آنها به تشریفات خاصی وابسته است، صندوق های سرمایه گذاری مشترک داری سرمایه ثابت نیستند و به طور معمول، فروش سهام صندوق سرمايه گذاري مشترك به طور پيوسته ادامه دارد. البته ممكن است، بعضي از صندوق ها در مواقع خاص – مانند مواقعي كه به شدت بزرگ شده اند – فروش سهام خود را متوقف كنند
مديريت پرتفوي صندوق سرمايه گذاري مشترك به طور معمول برعهدة مديران با تجربه اي است كه به همراه مشاوران سرمايه گذاري، وظيفة خريد و فروش اوراق بهادار و انتخاب تركيب بهينه را انجام مي دهند.
یکی از ویژگی های قابل توجه در صندوق این است که صندوق های سرمایه گذاری نیز مانند سایر شرکت های سرمایه گذاری ممکن است سود و یا زیان داشته باشند؛ زیرا ارزش دارائی های صندوق به ویژه سهام و یا اوراق مشتقه همواره در حال تغییر است و نهاد خاصی نیز سرمایه گذاران را در برابر این ریسک مصون نمی دارد ((گروه نوسندگان، 1389).
3-3-2 ) مزایای صندوق های سرمایه گذاریصندوق های سرمایه گذاری مشترک برای سرمایه گذاران خود مزایایی دارد که این صندوق ها را نسبت به سایر راههای سرمایه گذاری متمایز می نماید، در اینجا به چند مورد از این مزایا اشاره می کنیم.
1-3-3-2 ) مدیریت حرفه ایاستفاده از مدیران و تحلیل گران حرفه ای و آشنا با بازار سرمایه، یکی از بارزترین مزایای صندوق های سرمایه گذاری مشترک می باشد. افراد غیر حرفه ای و سرمایه گذاران خرد که وقت کافی برای سرمایه گذاری فعال در بازار سهام ندارند، می توانند با خرید واحدهای سرمایه گذاری صندوق ها این کار را به افراد متخصص و معامله گران حرفه ای اوراق بهادار که اطلاعات کافی در زمینه سرمایه گذاری دارند، بسپارند، لازم به ذکر است که، با توجه به ساختار کارمزد و پاداشی که صندوق های سرمایه گذاری برای مدیران طراحی کرده اند و ارتباط مستقیم رشد ارزش دارایی های صندوق و بهرمندی مدیران، انگیزه لازم برای بالا بردن ارزش دارایی های صندوق توسط مدیران حرفه ای صندوق ها وجود دارد.
2-3-3-2 ) تنوع بخشی و کاهش ریسکبرای کاهش ریسک سرمایه گذاری در اوراق بهادار باید تنوع اوراق بهادر سبد سهام را افزایش دهیم تا کاهش ارزش تعدادی از سهام با افزایش ارزش سهام دیگر جبران گردد، مسلما سرمایه گذاران خرد نمی توانند چنین سبدی را به آسانی ایجاد کنند، اما صندوق های سرمایه گذاری با به کار گیری مدیران ماهر و تجمیع سرمایه های خرد این کار را انجام میدهند، آنها با ایجاد سبد متنوعی از سهام ریسک سبد را تا حد ممکن پایین می آورند، همچنین نگهداری اوراق بهادار نزد موسسه امین، یکی دیگر از عواملی است که منجر به کاهش ریسک میگردد، این ویژگی صندوق ها برای سرمایه گذاران ریسک گریز جذاب می باشد و باعث جذب سرمایه های آنان می گردد
3-3-3-2 ) نقد شوندگیبا توجه به مقررات صندوق های سرمایه گذاری، سرمایه گذاران و خریداران واحدهای سرمایه گذاری صندوقها، در هر زمانی که بخواهند، میتوانند هر مقدار از واحدهای خود را به صندوق بفروشند و ارزش دارایی های خود را (با توجه به ارزش روز دارایی های صندوق) پس از کسر هزینه های مربوطه دریافت کنند. وجود ضامن نقد شوندگی در سازوکار صندوق موجب تضمین نقدشوندگی صندوقها و وجود نقدینگی برای واحدهای خریداری شده میگردد.
4-3-3-2 ) صرفه جویی در مقیاسبا تجمیع وجوه سرمایه گذاران در صندوق های سرمایه گذاری، هزینه های مربوط به تحقیقات و تحلیل گری و نیز استفاده از نرم افزارها برای تحلیل سهام، نسبت به زمانی که سرمایه گذاران خود شخصا به این کار بپردازند به شدت کاهش می یابد و نیز صندوق ها به امکان استفاده از تخفیفات خرید و فروش های بزرگ به واسطه انباشت وجوه دست پیدا می کنند و همچنین هزینه های معاملاتی که صندوق ها باید بپردازند در مقایسه با سرمایه گذاری مستقیم توسط افراد به دلیل حجم زیاد خرید و فروش بسیار کمتر میباشد.
5-3-3-2 ) سهولت و آسانیسرمایه گذاری در صندوق ها حتی با مبالغ کم نیز امکان پذیر می باشد و خرید و فروش واحدهای سرمایه گذاری صندوق ها به آسانی امکان پذیر است و نیز سرمایه گذاری در صندوق ها به تحلیل پیچیده که در خرید و فروش اوراق بهادار وجود دارد، نیاز ندارد.
4-3-2 ) معایب صندوق های سرمایه گذاریدر صورتی که دارائی های صندوق ها به صورت صحیح اداره نشود با تمام مزایایی که برای صندوق ها ذکر کردیم سرمایه گذاری در آنها معایبی نیز در بر خواهد داشت در اینجا به چند مورد از این معایب اشاره می کنیم.
1-4-3-2 ) رقیق شدن سرمایهتنوع در ضمن اینکه یکی از محاسن صندوق ها برای کاهش ریسک سرمایه گذاری می باشد؛ اما گاهی بازده خوب بعضی سهام در کنار بازده پایین اوراق دیگر گم می گردد، اگر در یک سهم سود بالائی به دست آید، به دلیل اینکه، آن سهم جزء کوچکی از سبد می باشد، تاثیر کمی بر بازده دارد، البته صندوق های بزرگ نیز که با سرازیر شدن وجوه فراوان سرمایه گذاران به سمت خود روبرو هستند، نمی توانند سرمایه گذاری هایی با بازده قبل داشته باشند و به دلیل سرمایه گذاری هایی با بازده کمتر نسبت به قبل بازده آنها کاهش می یابد..
2-4-3-2 ) هزینه های مختلفسرمایه گذاری در صندوق ها بدون هزینه نیست و مجموعه ای از هزینه های معین مانند: هزینه های صدور و ابطال، کارمزد ارکان و هزینه های عملیاتی را شامل می گردد.
3-4-3-2 ) مدیریت حرفه ایهمانطود که در مزایای صندوق ها گفتیم، مدیریت حرفه ای صندوق ها جزء ویژگی ها جذاب صندوق ها می باشد؛ اما همواره مدیران در راستای اهداف سرمایه گذاران اقدام نمی کنند، گاهی منافع آن ها با سرمایه گذاران هم راستا نمی باشد و همچنین همواره این ریسک وجود دارد که مدیران نیز تصمیمات نادرستی بگیرند و به زیان سرمایه گذاران تمام گردد.
4-4-3-2 ) عدم امکان بازخرید واحدها سرمایه گذاری در ساعات اداریبازخرید و ابطال واحدهای سرمایه گذاری پس از بسته شدن بازار امکان پذیر می باشد، این ممکن است برای بعضی از سرمایه گذاران ایجاد محدودیت کند(سازمان بورس و اوراق بهادار، ( 1389.
5-3-2 ) ارکان صندوق های سرمایه گذاری مشترکبرای ایجاد شرایط اجرایی و نظارتی لازم برای عملکرد مناسب و هر چه بهتر صندوق ها در اساسنامه آنها چند رکن در نظر گرفته شده که هر کدام وظیفه معینی در راستای اهداف صندوق ها بر عهده دارند.
1-5-3-2 ) مجمع صندوقبالاترین رکن صندوق مجمع صندوق می باشد که از تجمع دارندگان واحدهای سرمایه گذاری ممتاز تشکیل می گردد و وظیفه آن انتخاب مدیر، ضامن، متولی، حسابرس و یا تغییر آن ها و نیز تغییر اساسنامه و امیدنامه صندوق می باشد.
2-5-3-2 ) مدیر صندوقمدیر صندوق رکن اجرایی صندوق می باشد که توسط مجمع انتخاب می گردد و باید به تایید سازمان بورس اوراق بهادار برسد. بر طبق اساسنامه صندوق مدیر وظیفه دارد، اطلاعات و گزارش های لازم را در اختیار سازمان بورس، متولی و حسابرس قرار دهد، همچنین مدیر باید یک یا چند نفر متخصص و آشنا با بازار سرمایه را به عنوان مدیر یا مدیران سرمایه گذاری صندوق انتخاب کند تا وظایف خرید و فروش اوراق بهادار را انجام دهند.
3-5-3-2 ) متولی صندوقمتولی توسط مجمع صندوق انتخاب می گردد و رکن نظارتی صندوق ها می باشد. متولی وظیفه نظارت بر مدیر و ضامن صندوق و اجرای وظایف آن ها مطابق با اساسنامه صندوق را بر عهده دارد و نیز عزل و نصب حسابرس، افتتاح حساب بانکی از دیگر وظایف متولی می باشد، در حقیقت متولی حافظ حقوق و منافع سرمایه گذاران است.
4-5-3-2 ) ضامن صندوقضامن نیز توسط مجمع انتخاب می گردد و در واقع یکی از مزایای جذاب صندوق ها؛ یعنی، کاهش ریسک سرمایه گذاری را ایجاد می کند. ضامن وظیفه دارد در صورت کمبود وجه نقد صندوق، نقدینگی لازم برای ابطال واحدهای سرمایه گذاری سرمایه گذاران متقاضی ابطال را فراهم گرداند و نیز ضامن تضمین می نماید که در صورت انحلال صندوق و فروش نرفتن دارائی های آن، دارائی ها را از صندوق خریداری کرده و ارزش روز آنها را به صندوق پرداخت نماید.
5-5-3-2 ) حسابرس صندوقیکی دیگر از ارکان نظارتی حسابرس می باشد که توسط متولی به مجمع معرفی می گردد. حسابرس باید گزارش ها و صورت های مالی صندوق را بررسی کرده و بر محاسبه قیمت روز، صدور و ابطال واحدهای سرمایه گذاری و درستی ثبت حساب های صندوق اطمینان یابد.
6-5-3-2 ) کارگزار صندوقکارگزار صندوق یک رکن اجرایی در صندوق ها است که توسط مدیر صندوق انتخاب می گردد و از میان کارگزاری های دارای مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار می باشد. صندوق خرید و فروش اوراق بهادار بورسی خود را به وسیله کارگزلر انجام می دهد.
6-3-2 ) مدیر سرمایه گذاری صندوقمدیر صندوق برای انتخاب دارائی های صندوق یک یا چند نفر خبره در زمینه سرمایه گذاری را به عنوان مدیر یا مدیران سرمایه گذاری مشخص می کند تا این افراد مدیریت دارائی ها و عملیات صندوق را بر عهده بگیرند. مدیر سرمایه گذاری وظیفه خرید و فروش و یا حفظ دارائی های صندوق را در چارچوب مقررات، اساسنامه و اميدنامه ی صندوق از طرف مدیر بر عهده دارد، همچنین تعیین قیمت خرید و فروش اوراق بهادار صندوق با رعايت دستورالعمل نحوه تعيين قيمت خريد و فروش اوراق بهادار در صندوق هاي سرمايه گذاري مصوب سبا برای محاسبه ارزش روز دارائی ها و یا قیمت های صدور و ابطال واحدهای سرمایه گذاری از وظایف مدیر یا تیم مدیریت سرمایه گذاری می باشد و نیز ساير وظايف و اختيارات تفويضي که از سوي مدير صندوق برای مدیر سرمایه کذاری تعیین شده اند، بر عهده مدیر سرمایه گذاری صندوق می باشند.
مدیران سرمایه گذاری حداقل باید گواهینامه اصول مقدماتی کارگزاری و نیز حداقل یک سال سابقه کاری مرتبط با بازار سرمایه و سرمایه گذاری در اوراق بهادار داشته باشند و سازمان بورس اوراق بهادار نیز آن ها را تایید کرده باشد.
4-2 ) ارزش خالص دارایی ها (NAV )برای شرکت های سرمایه گذاری ارزش خالص دارائی ها با توجه به مکانیزم عرضه و تقاضا تعیین می شود اما در صندوق های سرمایه گذاری چنین نمی باشد و ارزش خالص روز دارائی های صندوق همان ارزش روز دارائی های صندوق در پایان یک روز منهای بدهی های آن تقسیم بر تعداد واحدهای سرمایه گذاری در دست سرمایه گذاران در پایان همان روز می باشد که به NAV معروف است.
ارزش روز دارائی های یک صندوق شامل ارزش وجوه نقد، اوراق بهادار، مطالبات صندوق از شرکتها و سایر دارائی های صندوق می باشد به دلیل متغیر بودن این دارائی ها و نیز اینکه قیمت جاری دارائی ها در حال نوسان می باشد و NAV به ارزش جاری محاسبه می شود NAV مدام در حال نوسان می باشد و مدیر سرمایه گذاری صندوق باید در پایان هر روز NAV جدید را اعلام نماید.
NAV ( 2-4-1 صدورقيمت صدور يا فروش واحدهاي سرمایه گذار، كه بر مبناي خالص ارزش روز دارايي صدور NAV ) صدور( تعيين ميشود، همواره اندکی بيش از خالص ارزش روز دارایيهاي صندوق به ازاي هر واحد سرمايهگذاري است؛ زيرا وجه نقد حاصل از فرايند صدور واحد سرمايه گذاري بايد توسط مدير صندوق به خريد اوراق بهادار جديد اختصاص يابد كه به طور طبيعي مستلزم پرداخت كارمزد خريد است. براي پرهيز از تحميل هزينة معاملات و ساير هزينههاي احتمالي ورود سرمايه گذار جديد به سرمايه گذاران قبلي در واقع به ميزان خالص آورده سرمايه گذار جديد، واحدهاي سرمايهگذاري در اختيار وي قرار مي گيرد.NAV ( 2-4-2 ابطال
قيمت بازخريد يا ابطال واحدهاي سرمايه گذاري بر پاية خالص ارزش روز دارايي ابطال ( NAV ابطال) و با فرض كسر هزینه هاي مربوط به معاملات از بهاي فروش دارايي هاي سبد تعيين مي شود و مبناي صندوق های سرمایه گذاری مشترک خالص پرداخت به شخص قرار مي گيرد. در واقع، در صورت تمايل سرمایه گذار به خروج از صندوق، اين اطمينان براي او وجود دارد كه پول خود را با كسر هزينه هاي متعارف معاملات دريافت ميكند(شاوکی،1991).NAV ( 2-4-3 آماريبه دلايلي ممكن است در برخي مقاطع زماني تعدادي از سهام بورسي موجود در سبد اوراق بهادار صندوق قابليت
نقدشوندگي نداشته باشند. در نتيجه، آخرين قيمت اعلام شده در تابلوي معاملاتي نمي تواند ارائه كننده واقعيات موجود و قيمت واقعي و منصفانه اين نوع سهام باشد. به همين دليل، به مدير صندوق اين اختيار داده شده است كه در چارچوب دستورالعمل مربوط، بتواند در شرايط مشخص شده قيمت برخي سهام موجود در سبد سرمايه گذاري را تا حدودي تعديل كند. NAV آماري تنها يك مبناي مقايسه اي است و در آن آخرين قيمت بسته شدن سهام )بدون اعمال تعديل مدير) منظور شده است. بنابراين، در شرايطي كه مدير هيچ يك از قيمت هاي سهام موجود در سبد سرمايه گذاري صندوق را تعديل نكرده باشد، NAV هاي آماري صدور و ابطال اعداد واحدي را نشان مي دهند (گروه نوسندگان، 1389)
5-2 ) بازدهبه منفعت و سودي که از یک سرمایه گذاري حاصل میشود، بازده میگویند. مردم زمانی به سرمایه گذاری تمایل پیدا می کنند که در مقابل خودداری از مصرفشان در زمان حال، پاداشی در زمان آینده دریافت کنند؛ در غیر این صورت، آن ها مصرف در زمان حال را به آینده ترجیح می دهند؛ به این علت که، مصرف حال برای آنها مطلوبیت بیشتری دارد. در واقع آنچه موجب می گردد که افراد از مصرف فعلی خود صرفه نظر کنند و به سرمایه گذاری روی آورند بازده یا پاداش سرمایه گذاری و سودی که بابت تاخیر در مصرفشان دریافت میکنند، میباشد.
1-5-2 ) بازده صندوقصندوق های سرمایه گذاری تمام خالص عایدات خود را باید بین خریداران واحدهای سرمایه گذاری خود تقسیم کنند، این عایدات مانند عایدات سهام شامل دو نوع بازده می باشد که یکی سودهای نقدی دریافتی و دیگری بازده سرمایه ای ناشی از افزایش قیمت می باشد، در مورد صندوق بازده سرمایه ای، خود به دو نوع تقسیم می گردد و در کل عایدات صندوق ها را می توان به سه جزء تقسیم کرد.
سودهای نقدی: درآمدهای که ناشی از سود سهام و نیز سود اوراق مشارکت می باشد که این درآمدها به صاحبان واحدهای سرمایه گذاری پرداخت می شود.
عایدات سرمایه ای ناشی از دارائی های فروخته شده: این عایدات زمانی حاصل می گردد که اوراق بهادار صندوق به قیمت بالاتری از بهای تمام شده فروخته شوند.
عایدات سرمایه ای دارائی های موجود: این عایدات به خاطر افزایش قیمت اوراق بهادار موجود در سبد سهام صندوقهای سرمایه گذاری می باشد که موجب می شود، قیمت واحدهای سرمایه گذاری صندوق افزایش یابد و بدین طریق عایداتی را به سرمایه گذاران منتقل می نماید.
6-2 ) ریسکهمواره در تمام تصمیماتی که ما در زندگی می گیریم، با ریسک مواجه هستیم. تعاریف مختلفی در مورد ریسک بیان گردیده شده است که بی شباهت با هم نیستند و از بازگو کردن همهی آن ها در این تحقیق خودداری کردهایم. در زبان عرف ریسک عدم اطمینانی می باشد که از نتیجه یک رویداد داریم و خطری که این عدم اطمینان ما را تهدید می کند. میزان ریسک با افزایش عدم اطمینان افزایش می یابد و هرچه اطمینان ما از نتایج آینده بیشتر باشد، ریسک کمتر خواهد بود.
به احتمال بوجود آمدن آسیب و صدمه از یک خطر معین، ریسک گویند. در واقع به شانس یا احتمال اینکه کسی از خطر آسیب ببنند یا اموالی دچار صدمه گردد، ریسک اطلاق می‌شود. رانندگی در جاده یا راه رفتن روی زمین روغنی، ریسک است. آسیب دیدن کمر در اثر بلند کردن بار، ریسک است. کارکردن روی یک داربست در ارتفاع یک ریسک محسوب می گردد (حبیبی،۱۳۹۱).
در چین ریسک را تلفیقی از خطر و فرصت تعریف می کنند؛ زیرا، هر جا که فرصت وجود دارد ریسکی نیز به همراه دارد و برای استفاده از این فرصت ها باید تهدیدها و خطرهای همراه با آن را نیز بپذیریم، در زندگی نیز همیشه فرصت ها و خطرها در کنار یکدیگر قرار می گیرند ( راعی و سعیدی، 1388).
در سرمایه گذاری نیز همواره مفهوم بازده در کنار ریسک آمده است، ریسک در سرمایه گذاری را می توان نوسان بازده سرمایه گذاری دانست؛ در حقیقت، همواره این خطر وجود دارد که بازده تحقق یافته دارائی با بازده مورد انتظار آن تفاوت داشته باشد. میزان ریسک یک دارائی مالی به میزان نوسان پذیری آن بستگی دارد و هر چه نوسان پذیری بیشتر باشد، ریسک نیز بیشتر می باشد؛ به خاطر اینکه، همواره این خطر وجود دارد که بازده مورد انتظار ما محقق نشود، توجه تنها به بازده نتیجه مطلوب را به بار نمی آورد، نمی توان صرف بالا بودن بازده یک سرمایه گذاری آن را انتخاب کرد و ریسک جزء جدائی ناپذیر سرمایه گذاری می باشد؛ بنابراین، تصمیمات ما باید براساس هر دو معیار بازده و ریسک گرفته گردند.
1-6-2 ) ریسک صندوقبا تمام تمهیداتی که برای سود آور بودن صندوق ها از جمله وجود ضامن و متولی در نظر گرفته شده اما این صندوق ها باز هم خالی از ریسک نمی باشند و نمی توان احتمال زیان را در صندوق ها نادیده انگاشت، از جمله ریسک هایی که صندوق ها را تهدید می کند ،می توان به موارد زیر اشاره کرد:
ریسک نوسان بازده بدون ریسک: افزایش بازده بدون ریسک موجب میگردد قیمت اوراق بهادار با بازده حداقلی معین کاهش یابد و اگر صندوق در اینگونه از اوراق سرمایه گذاری کرده باشد با زیان رو به رو میشود.
ریسک نکول: در رابطه با اوراق مشارکت این احتمال وجود دارد که ناشر از پرداخت بدهی خود ناتوان باشد و نکول کند؛ چون، قسمتی از دارائی های صندوق را اوراق مشارکت تشکیل می دهد، صندوق ها همواره با ریسک نکول ناشران اوراق مشارکت روبرو می باشند.
ریسک مدیریت: تصمیمات نادرست مدیران سرمایه گذاری صندوق ها نیز می تواند موجب کاهش ارزش دارائی های صندوق شود، توجه کردن به منافع شخصی در برابر منافع صندوق و سرمایه گذاران و نیز مهارت و تخصص کافی نداشتن، از دلایل وجود این ریسک می باشد که صندوق ها و سرمایه گذران را تهدید می کند. به کارگیری مدیران متعهد و حرفه ای می تواند، موجب کاهش ریسک مدیریت شود.
ریسک بازار ( تغییر قیمت دارائی های مالی): همواره سرمایه گذاری در سهام ریسک کاهش قیمت را به همراه خود دارد، رکود بازار و کاهش شاخص موجب می شود که قیمت تعداد زیادی از سهام شرکت ها کاهش یابد و در نهایت ارزش دارائی های صندوق نیز کاهش می یابد. می توان گفت، تمام ریسک هایی که بازار و سهام شرکت ها با آن مواجه هستند مانند: ریسک صنعت، ریسک سیاسی، ریسک اقتصادی، ریسک قوانین و مقررات و غیره صندوق ها را نیز تهدید می کنند.
7-2 ) خبرگیمعیار خبرگی دانش تخصصی و تجربه کاری در حوزه کاری خاص می باشد، خبرگی را می توان به تخصص و مهارت اکتسابی تعبیر کرد که از راه تحصیل و تجربه حاصل میشود در این تحقیق خبرگی بر مبنای معیار مدارک تحصیلی، سطح تحصیلات، گواهینامه های اعطایی سازمان بورس و اوراق بهادار و تجربه کاری مرتبط بیان می شود.
8-2 ) ارزیابی عملکرد صندوقبرای بررسی عملکرد صندوقها، نمیتوان تنها به بازده آنها توجه کرد بلکه باید از معیارهایی استفاده کرد که به ریسک در کنار بازده توجه میکنند تا مشخص شود که در ازای بازده معینی چه مقدار ریسک متحمل می شویم و آیا بازده خوب یک صندوق به دلیل مدیریت خوب آن می باشد؟ یا در ازای پذیرفتن ریسک بالا به دست آمده است(اسلامی، تهرانی و شیرازیان، 1384). معیارهای مختلفی برای بدست آوردن عملکرد سبد اوراق بهادار به کار می رود که برای عملکرد صندوق نیز از همین معیارها استفاده می شود.
9-2 ) گواهینامه بورسسازمان بورس و اوراق بهادار هر ساله اقدام به برگزاری آزمون هایی می کند، این آزمون ها در نه دوره برگزار می شود و به پذیرفته شدگان مدرک مربوطه اعطا می گردد. شرایط عمومی برای شرکت در آزمون ها داشتن حداقل مدرک کارشناسی می باشد. گواهینامه های اعطایی سازمان بورس به شرح زیر



قیمت: 10000 تومان

متن کامل در سایت homatez.com

About: admin


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *