— (712)

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد نراق
دانشکده مدیریت گروه مدیریت بازرگانی پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد گرایش مالی بررسی تاثیر ظرفیت داخلی لجستیک شرکت و برون سپاری لجستیک بر عملکرد شرکت در محیط تجاری الکترونیکی در ایران خودرو
استاد راهنما :
دکتر ایرج نوری
استاد مشاور:
دکتر رضا آقاخانی
نگارش:
شیما عبدالعلیان
تابستان 1392
TOC \f A \h \z \t “Heading 1,مطالب” \c چکیده PAGEREF _Toc364244403 \h 1فصل اول:کلیات تحقیق1-1 مقدمه PAGEREF _Toc364244405 \h 31-2 بیان مسئله PAGEREF _Toc364244406 \h 41-3 اهمیت تحقیق PAGEREF _Toc364244407 \h 51-4 چارچوب نظری تحقیق PAGEREF _Toc364244408 \h 61-5 اهداف تحقیق PAGEREF _Toc364244409 \h 81-6 فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc364244410 \h 81-7 حدود مطالعاتی PAGEREF _Toc364244411 \h 81-8 تعریف واژه گان و اصطلاحات کلیدی تحقیق PAGEREF _Toc364244412 \h 9فصل دوم:مروری بر ادبیات تحقیق2-1 مقدمه PAGEREF _Toc364244414 \h 122-2- بخش اول : لجستیک PAGEREF _Toc364244415 \h 132-2-1- تاریخچه لجستیک PAGEREF _Toc364244416 \h 132-2-2- مفهوم لجستیک PAGEREF _Toc364244417 \h 152-2-3- عوامل و اجزای لجستیک PAGEREF _Toc364244418 \h 192-2-4- رابطه بین اجزای لجستیک PAGEREF _Toc364244419 \h 212-2-5- ضرورت مدیریت یکپارچه لجستیک PAGEREF _Toc364244420 \h 222-2-6- اهمیت اقتصادی لجستیک PAGEREF _Toc364244421 \h 242-2-7- امور لجستیک PAGEREF _Toc364244422 \h 262-2-7-1- اطلاعات PAGEREF _Toc364244423 \h 262-2-7-2- پیش بینی PAGEREF _Toc364244424 \h 272-2-7-3- موجودی PAGEREF _Toc364244425 \h 282-2-7-4- حمل و نقل PAGEREF _Toc364244426 \h 292-2-7-5- جابجایی مواد PAGEREF _Toc364244427 \h 312-2-7-6- انبارداری و مدیریت انبار PAGEREF _Toc364244428 \h 312-2-7-7- بسته بندی PAGEREF _Toc364244429 \h 332-2-8- شناسایی تصمیمات مورد توجه در لجستیک PAGEREF _Toc364244430 \h 352-2-9- طراحی ساختار لجستیک PAGEREF _Toc364244431 \h 362-2-10- ضرورت مدیریت یکپارچه لجستیک PAGEREF _Toc364244432 \h 372-2-11- چرخه های عملکرد لجستیک PAGEREF _Toc364244433 \h 392-2-12- لجستیک و مدیریت زنجیره عرضه PAGEREF _Toc364244434 \h 402-2-13- لجستیک به عنوان یک عامل ایجاد مزیت رقابتی در زنجیره تأمین PAGEREF _Toc364244435 \h 472-3- بخش دوم: برون سپاری PAGEREF _Toc364244436 \h 482-3-1- تعریف برون سپاری PAGEREF _Toc364244437 \h 482-3-2- تاریخچه برون سپاری PAGEREF _Toc364244438 \h 522-3-3- دلایل برون سپاری PAGEREF _Toc364244439 \h 542-3-3-1- دلایل سازمانی PAGEREF _Toc364244440 \h 542-3-3-2- دلایل مرتبط با امور مالی و هزینه ها PAGEREF _Toc364244441 \h 562-3-3-3- دلایل مرتبط با نیروی انسانی PAGEREF _Toc364244442 \h 572-3-4- مزایای برون سپاری PAGEREF _Toc364244443 \h 572-3-5- معایب برون سپاری PAGEREF _Toc364244444 \h 612-3-6- مراحل برون سپاری PAGEREF _Toc364244445 \h 642-3-7- برای برون سپاری چه اقداماتی لازم است ؟ PAGEREF _Toc364244446 \h 642-3-8- سطوح برون سپاری PAGEREF _Toc364244447 \h 662-3-9- فرآیند اجرایی برون سپاری PAGEREF _Toc364244448 \h 672-3-9-1- اقدامات اولیه و پیش نیازی PAGEREF _Toc364244449 \h 682-3-9-2- تحلیل ساخت /خرید و استراتژی های برون سپاری PAGEREF _Toc364244450 \h 692-3-10- مسئولیت برون سپاری با کدام بخش است؟ PAGEREF _Toc364244451 \h 692-4- بخش سوم:عملکردمالی شرکت PAGEREF _Toc364244452 \h 712-4-1- عملکرد PAGEREF _Toc364244453 \h 712-4-2-عملکردملموس و ناملموس (مشهود ونا مشهود) PAGEREF _Toc364244454 \h 712-4-3- عملکرد مالی PAGEREF _Toc364244455 \h 722-4-4- معیارهای عملکرد PAGEREF _Toc364244456 \h 782-4-5- شاخص های عملکرد مالی PAGEREF _Toc364244457 \h 802-4-6- روش های تجزیه و تحلیل مالی PAGEREF _Toc364244458 \h 842-5-بخش چهارم:تجارت الکترونیک PAGEREF _Toc364244459 \h 852-5-1- تعریف تجارت الکترونیکی PAGEREF _Toc364244460 \h 852-5-1-1- تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه اتحادیه اروپا PAGEREF _Toc364244461 \h 862-5-1-2- تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه ارتباطات PAGEREF _Toc364244462 \h 862-5-1-3- تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه فناوری اطلاعات PAGEREF _Toc364244463 \h 862-5-1-4- تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه تجاری PAGEREF _Toc364244464 \h 872-5-2- تاریخچه تجارت الکترونیکی PAGEREF _Toc364244465 \h 872-5-3- اجزای تجارت الکترونیکی PAGEREF _Toc364244466 \h 902-5-3-1- سیستم ارتباطی PAGEREF _Toc364244467 \h 912-5-3-2- سخت افزار PAGEREF _Toc364244468 \h 912-5-3-3- نرم افزار PAGEREF _Toc364244469 \h 912-5-4- مدلهای تجارت الکترونیک PAGEREF _Toc364244470 \h 922-5-4-1- مدل شرکت با شرکت PAGEREF _Toc364244471 \h 922-5-4-2- مدل شرکت با مصرف کننده PAGEREF _Toc364244472 \h 932-5-4-3- مدل مصرف کننده با مصرف کننده PAGEREF _Toc364244473 \h 942-5-4-4- مدل مصرف کننده با شرکت PAGEREF _Toc364244474 \h 942-5-5- مزایای تجارت الکترونیک PAGEREF _Toc364244475 \h 942-5-6- موانع و محدودیتهای تجارت الکترونیکی PAGEREF _Toc364244476 \h 962-5-7- عوامل کلیدی موفقیت در تجارت الکترونیک PAGEREF _Toc364244477 \h 982-5-7-1- عامل نیروی انسانی PAGEREF _Toc364244478 \h 992-5-7-2- زیر ساخت های فنی PAGEREF _Toc364244479 \h 992-5-7-3- تعامل با مشتریان PAGEREF _Toc364244480 \h 992-5-7-4-زیرساخت های تجاری PAGEREF _Toc364244481 \h 992-6- بخش پنجم:پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc364244482 \h 1002-6-1- مطالعات داخلی PAGEREF _Toc364244483 \h 1002-6-2- مطالعات خارجی PAGEREF _Toc364244484 \h 102فصل سوم:روش تحقیق1-3 مقدمه PAGEREF _Toc364244486 \h 1122-3 روش تحقیق PAGEREF _Toc364244487 \h 1133-3 روش های گردآوری اطلاعات PAGEREF _Toc364244488 \h 1134-3 ابزار گردآوری داده ها PAGEREF _Toc364244489 \h 1145-3 روایی و پایایی ابزار اندازه گیری داده ها PAGEREF _Toc364244490 \h 1151-5-3 روایی PAGEREF _Toc364244491 \h 1152-5-3 پایایی PAGEREF _Toc364244492 \h 1166-3 جامعه آماری PAGEREF _Toc364244493 \h 1177-3 تعیین حجم نمونه و روش نمونه گیری PAGEREF _Toc364244494 \h 1178-3 روش تجزیه و تحلیل داده ها PAGEREF _Toc364244495 \h 1181-8-3 مدل اندازه گیری PAGEREF _Toc364244496 \h 1202-8-3 مدل ساختاری PAGEREF _Toc364244497 \h 1209-3 آزمون های برازندگی مدل کلی PAGEREF _Toc364244498 \h 1211-9-3 شاخص مجذور کای دو PAGEREF _Toc364244499 \h 1223-9-3 شاخص بنتلر- بونت یا شاخص نرم شده برازندگی PAGEREF _Toc364244500 \h 1234-9-3 شاخص تاکر- لویز یا شاخص نرم نشده برازندگی PAGEREF _Toc364244501 \h 1235-9-3 شاخص نکویی برازش PAGEREF _Toc364244502 \h 1236-9-3 شاخص نکویی برازش PAGEREF _Toc364244503 \h 123فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها1-4 مقدمه PAGEREF _Toc364244505 \h 1252-4 بررسی آمار توصیفی تحقیق PAGEREF _Toc364244506 \h 1251-2-4 بررسی وضعیت سنی در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc364244507 \h 1262-2-4 بررسی وضعیت جنسی در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc364244508 \h 1273-2-4 بررسی سطح تحصیلات در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc364244509 \h 1284-2 بررسی وضعیت تاهل در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc364244510 \h 1293-4 برازندگی مدل تحقیق PAGEREF _Toc364244511 \h 1304-4 تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه‌ها PAGEREF _Toc364244512 \h 1321-6-4 آزمون فرضیه اول PAGEREF _Toc364244513 \h 1362-6-4 آزمون فرضیه دوم PAGEREF _Toc364244514 \h 1373-6-4 آزمون فرضیه سوم PAGEREF _Toc364244515 \h 138فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادات1-5 مقدمه PAGEREF _Toc364244517 \h 1402-5 بررسی خلاصه نتایج آزمون فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc364244518 \h 1401-2-5 نتیجه فرضیه اول PAGEREF _Toc364244519 \h 1412-2-5 نتیجه فرضیه دوم PAGEREF _Toc364244520 \h 1423-2-5 نتیجه فرضیه سوم PAGEREF _Toc364244521 \h 1423-5 پیشنهادات تحقیق PAGEREF _Toc364244522 \h 1424-5 پیشنهادات برای تحقیقات آینده PAGEREF _Toc364244523 \h 1445-5 محدودیت های تحقیق PAGEREF _Toc364244524 \h 1446-5 موانع انجام تحقیق PAGEREF _Toc364244525 \h 144پیوست PAGEREF _Toc364244526 \h 146منابع ماخذ PAGEREF _Toc364244527 \h 170
TOC \f B \h \z \t “Heading 2,جداول” \c جدول 1-2 مراحل و مراتب یکپارچگی لجستیک PAGEREF _Toc361679704 \h 18جدول 2-2 معیارهای اندازه گیری عملکرد و اهداف آن PAGEREF _Toc361679705 \h 46جدول 3-2 مزایای برون سپاری: صرفه جویی در هزینه ها و استفاده از تخصص های خارج از سازمان PAGEREF _Toc361679706 \h 59جدول 4-2 مزیت بهبود خدمات از طریق برون سپاری PAGEREF _Toc361679707 \h 60جدول 5 -2 مزایای برون سپاری در تمرکز بر مزایای اصلی و سود ناشی از تکنولوژی های خارج از سازمان و سایر مزایای دیگر PAGEREF _Toc361679708 \h 60جدول 6-2 معایب برون سپاری PAGEREF _Toc361679709 \h 63جدول 7-2 نسبتهای مالی اصلی و تقسیم بندی آنها PAGEREF _Toc361679710 \h 75جدول 1- 3 : ترکیب سوالات بر اساس متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc361679711 \h 115جدول2-3 : ضرایب آلفای کرونباخ برای هر یک از متغیرهای تحقیق PAGEREF _Toc361679712 \h 117جدول1-4: وضعیت سنی در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc361679713 \h 126جدول2-4: وضعیت جنسی در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc361679714 \h 127جدول3-4: سطح تحصیلات در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc361679715 \h 128جدول4-4: وضعیت تاهل در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc361679716 \h 129جدول 5-4 :شاخص های برازندگی مدل پژوه PAGEREF _Toc361679717 \h 131جدول 6-4: بارهای عاملی وضرایب t مربوط به سوالات 1 الی 14 PAGEREF _Toc361679718 \h 135جدول 7-4 : نتایج مربوط به فرضیه اول PAGEREF _Toc361679719 \h 136جدول 1-5 : خلاصه نتایج آزمون فرضیه های تحقیق PAGEREF _Toc361679720 \h 141
TOC \f \h \z \t “Heading 3,نمودار” \c نمودار 1-1مدل تحلیلی تحقیق PAGEREF _Toc361679736 \h 7نمودار 1-2- روابط بین اجزاء لجستیک PAGEREF _Toc361679737 \h 22نمودار 2-2- پیوندهای حیاتی در زنجیره عرضه PAGEREF _Toc361679738 \h 43نمودار 3-2- روابط بین معیارهای اندازه گیری عملکرد PAGEREF _Toc361679739 \h 47نمودار 4-2 دلایل شکست پروژه های برون سپاری PAGEREF _Toc361679740 \h 62نمودار1-4: وضعیت سنی در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc361679741 \h 126نمودار2-4: وضعیت جنسی در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc361679742 \h 127نمودار 3-4: سطح تحصیلات در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc361679743 \h 128نمودار 4-4: وضعیت تاهل در نمونه آماری مورد بررسی PAGEREF _Toc361679744 \h 129نمودار 5-4 : آماره t برای مدل ساختاری و اندازه گیری PAGEREF _Toc361679745 \h 133نمودار 6-4 : ضرایب استاندارد شده برای مدل ساختاری و اندازه‌ گیری PAGEREF _Toc361679746 \h 134
چکیده
در عصر حاضر که محیط کسب و کار جهانی سریعاً در حال دگرگونی و تحول است، شرکت ها به دنبال شیوه هایی هستند که خود را نسبت به سایر رقبا در سطح ملی و بین المللی متمایز سازند در این راستا شرکت ها استراتژی های گوناگونی را اتخاذ می کنند. می توان اذعان داشت یکی از این استراتژی ها کوچک سازی بدنه سازمان ها می باشد. با عنایت به این موضوع، شرکت ها و سازمان های ایرانی نیز ناگزیر هستند برای کسب مزیت رقابتی، باقی ماندن در بازارهای ملی و یا حرکت به سمت بازارهای جهانی به کوچک کردن بدنه خود بپردازند که در این راستا یکی از ابزارهایی که توسط کشورهای پیشرفته به کار برده شده “برون سپاری ” می باشد.
در پژوهش حاضر تلاش شد تاثیر ظرفیت داخلی لجستیک شرکت و برون سپاری لجستیک بر عملکرد شرکت در محیط تجاری الکترونیکی در ایران خودرو بررسی شود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت روش علی انجام شد . جامعه مورد مطالعه در این پ‍ژوهش را مدیران شرکت ایران خودرو در بر میگرفت .برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه استفاده شد که به صورت تصادفی بین 170 نفر ازمدیران پخش شد و تعداد 147 پرسش نامه جمع اوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پایایی و روایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرانباخ و نظر اساتید و محققان رشته مدیریت مورد تایید قرار گرفت . برای تجزیه و تحلیل دادهها از تکنیک معادلات ساختاری استفاده شد.
ظرفیت لجستیک داخلی شرکت تاثیر مثبتی بر عملکرد آن در بازار تجارت الکترونیک و استفاده از برون سپاری فعالیت های لجستیکی دارد .برون سپاری فعالیت های لجستیک تاثیر مثبتی بر عملکرد شرکت دارد
فصل اول:کلیات تحقیق1-1 مقدمهآنچه که امروزه به عنوان لجستیک در سازمانها مطرح می شود و در واقع فرآیند یکپارچه شبکه تأمین است؛ به عبارتی، پیش بینی، برنامه ریزی، هماهنگی و اجرای فعالیتهایی چون: حمل و نقل، انبار داری، جابجایی و توزیع و بسته بندی در جریان حرکت مواد، قطعات و محصولات در شبکه تأمین به همراه جریان اطلاعاتی در طول شبکه تأمین توسط مدیریت لجستیک انجام می گیرد و چنانکه مشخص است اجرای موفقیت آمیز آن موجب بهره وری عملیات تولید و ارایه خدمت افزایش توان رقابتی سازمانها در عصر حاضر است. بنابراین مدیران و مسئولان لجستیک با اجرای مدیریت لجستیک اثر خود را بر موفقیت سازمانشان به اثبات خواهند رساند. و از آنجایی که مفهوم کسب و کار واحد تجاری (شرکت،مؤسسه) هم در حال تغییر است . سازمانها فعالیت های فرعی و جنبی کار را کنار گذاشته اند تا تمرکز خود را بر فعالیت های اصلی قرار دهند که تعهد بیشتری را نسبت به ارزش منحصر به فرد به ارمغان می آورد.و بنابراین وابستگی بیشتر خارجی، توجه به ارتباطات بین سازمانی برای هماهنگ کردن فعالیت ها و فرآیند ها را الزامی می کند، همچنین با توجه به اینکه بسیاری از مقررات اقتصادی حمل و نقل و ارتباطات از راه دور در حال زوال هستند و جای خود را به به بازارهای مبتنی بر ترکیبی از انواع خدمت مانند تأمین کنندگان خدمات لجستیکی پیمانکاری می دهند که شامل حمل و نقل همراه با انبار داری، ارتیاطات از راه دور، جمع آوری محصول و خدمات وابسته به آن است.نواحی مختلفی از خدمات لجستیکی وجود دارد که یک شرکت می تواند به شرکت دیگری برون سپاری کند تا اینکه آن فعالیت ها را انجام دهد.تحقیقات اخیر نشان داده که در فعالیتهای لجستیک سنتی همچون حمل و نقل (انتقال) خارج از شرکت، تهیه صورت حساب های کرایه و ممیزی در حمل بار، انبارداری، حمل و نقل داخل محدوده شرکت و توزیع محموله ها اغلب اوقات به صورت برون سپاری انجام می شوند. از دیگر فعالیتهای مهم برون سپاری شده می توان به ایجاد هماهنگی در باراندازها، فعالیتهای تولیدی کوچک، بازاریابی/ طبقه بندی و بسته بندی محصول، بازپس گیری محصول، عملیات های پرترافیک مدیریتی و حمل و نقل و فناوری اطلاعات اشاره کرد(چو و دیگران،2008،ص 338). همچنین امروزه محموله های تجارت الکترونیکی به یک شیوه توزیع زیربنایی جدید برای اداره کردن برخط (آنلاین) تجارت الکترونیکی نیاز دارند و اغلب این احتیاجات جدید برون سپاری شده و فرصت هایی را برای لجستیک پیمانکاری فراهم می کند و به این ترتیب و با احتمال زیاد با ادامه رشد تجارت الکترونیک، اهمیت قابلیت لجستیک داخلی و برون سپاری آن افزایش می یابد(همان منبع،ص337).
1-2 بیان مسئله
ویژگی بارز دنیای کسب و کار امروزی با شتاب تغییرات آن شناخته می‌شود که فرصت هرگونه سکون را از همه بخشهای فعال اقتصادی گرفته است. سازمانها به شکلی بنیادین تغییر کرده و دیگر شباهتی به سازمان‏های دیروز ندارند. از جمله تغییرات اساسی در ساختارها و رفتارهای سازمانها، شبکه‏ای شدن فعالیتهای آنهاست. از این‌ رو، کسب‌ و کارهای مختلف اقتصادی در سراسر جهان به دنبال روش‌هایی برای حفظ و توسعه‌ی مزایای رقابتی خود هستند. در سال‌های اخیر، روش برون‌سپاری به‌عنوان یکی از رویکردهای موفق و مؤثر در توسعه‌ی مزایای رقابتی به‌خصوص در سازمانهای بزرگ به‌کار گرفته شده است.
توسعه سریع و سازگاری اینترنت و یا وب به عنوان یک ابزار بازاریابی، مفهوم تجارت الکترونیکی را برای معاملات بازار به ارمغان آورده است. اینترنت به عنوان یک رسانه پویا برای هدایت معاملات بین مشتریان و شرکت ها در یک بازار مجازی پدیدار شده است. رشد و توسعه روز افزون اینترنت بصورت یک پدیده شده است و رشد مرتبطی هم در تجارت الکترونیک در این حوزه شده است. علاوه بر این، ارتباطات با استفاده از شبکه های بی سیم که با عنوان Wi-Fi شناخته شده اند به نظر می رسد پتانسیل بیشتری برای تجارت الکترونیک ایجاد کرده اند بطوریکه امروزه در هر نقطه ای با استفاده از یک نوت بوک می توان براحتی وارد شبکه اینترنت شد. بنابراین، تجارت الکترونیک و کانال های بازاریابی جدیدی که توسط اینترنت ایجاد شده اند تاثیر عمیقی در مورد چگونگی انجام کسب و کار و ارائه خدمات لجستیک را تحت پوشش خود قرار داده است.
ظرفیت های لجستیکی که بخشی از منابع یک شرکت هستند شامل تمام سرمایه ها،‌ توانایی ها، ‌فرآیندهای سازمانی،‌ویژگی های شرکت،‌ اطلاعات،‌ دانش و غیره است که امکان اجرای استراتژی هایی را مهیا می سازد که باعث بهبود در کارایی و اثربخشی می شوند (بارنی، 1991). در بسیاری از تحقیقات ظرفیت های لجستیکی بطور نسبتا عظیمی مورد بررسی قرار گرفته اند و مقیاس های اندازه گیری مهمی برای ارتباط این ظرفیت با مزایای رقابتی و ارتقا عملکرد سازمان توسعه یافته است. این تحقیقات دریافته اند که فعالیت های لجستیکی عملکرد شرکت را با افزایش درآمد و کاهش هزینه ها تحت تاثیر قرار می دهند. ولی در خصوص ارتباط بین ظرفیت های لجستیکی و عملکرد شرکت در محیط تجارت الکترونیک بصورت تجربی مطالعه و تحقیق زیادی انجام نشده است.
لذا با توجه به اینکه مدیریت زنجیره تامین موثر و کارآمد برای موفقیت ها سازمان های درگیر در تجارت الکترونیک بسیار حیاتی است بنابراین هدف از انجام این تحقیق بررسی تاثیر ظرفیت لجستیکی و برون سپاری فعالیت های لجیستک شرکت بر عملکرد شرکت در تجارت الکترونیک است و محقق می کوشد تا پاسخ های مناسبی برای سوال اصلی تحقیق ارائه دهد:
آیا موقیعت برون سپاری فعالیت های لجستیکی شرکت فقط به ظرفیت های لجستیکی داخلی مربوط است؟
1-3 اهمیت تحقیقظهور پدیده جهانی شدن و افزایش رقابت و انگیزه بقاء در بازارها بسیاری از کشورها و سازمانها را بر آن داشته است که فعالیتهای خود را بر تولیدات اساسی و قابلیتهای محوری متمرکز کنند. از تغییراتی که در این روند میتوان مشاهده کرد افزایش سهم برون سپاری است. سازمانها با مدیریت زنجیره تامین برای افزایش مزیت رقابتی خود روی مراحل ویژه و اختصاصی تمرکز می کنند که دارای ارزش افزوده بیشتری برای مشتری و سازمان فراهم سازد. بدین ترتیب جهت حصول موفقیت در این زمینه و رسیدن به مزیت رقابتی ضرورت انجام تحقیقات علمی در این حوزه محسوس است
1-4 چارچوب نظری تحقیقتئوری دارایی های مکمل (تیک، 1986) در تجارت الکترونیک می تواند استفاده وسیعی داشته باشد. این مفهوم را خواهد داشت که با توجه به ماهیت رقابتی یک کالا یا خدمات خاصی در بازار دارد، در صورتی که تحت حمایت آرایه ای از کالاها یا خدمات نباشد، در نهایت شکست خواهد خورد. موریلو (2001) نشان داده است که موفقیت در تجارت الکترونیک نیاز به استفاده بسیاری از دارایی های مکمل دارد که مهم ترین آنها می تواند کامپیوتر، اینترنت، تکنولوژی ماهواره، سرمایه ها و خدمات لجستیک هستند.
هاپرتز و فوستر (1999) بیان کرده اند که موفقیت شرکت ها در بازارهای الکترونیکی به کارآیی شبکه های توزیع بستگی دارد. حرکت موثر و کارآمد کالاها در زنجیره تامین لجستیک تجارت الکترونیکی بسیار حیاتی است.
این تحقیق با ظرفیت های اساسی و عملکرد شرکت های سر وکار دارد و شامل سه ساختار اندازه گیری است که عبارتند از ظرفیت لجستیکی، برون سپاری لجستیکی و عملکرد شرکت. فرضیه کلی که می توان برای این تحقیق در نظر گرفت بر مبنای این نظریه استوار است که اگر شرکت های فعال در تجارت الکترونیکی ظرفیت لجستیکی قدرتمندی داشته باشند احتمال اینکه مزیت رقابتی پایدار و بهبود عملکرد بیشتری داشته باشند بسیار بالا است.
استفاده از برون سپاری در فعالیت های لجستیک، ظرفیت لجستیکی شرکت و عملکرد را با نفوذ تخصص و مهارت طرف سوم در مدیریت و تحقق اهداف، بهبود می بخشد ( که و همکاران، 2008).
بارنی (1991) بیان می کند که ظرفیت لجستیکی بخشی از منایع شرکت هستند که شامل تمام دارایی ها، شایستگی، فرآیندهای سازمانی، نگرش های شرکت، اطلاعات و دانش است که سازمان را برای اجرای استراتژی های که باعث کارآیی و اثربخشی سازمان می شود، متعاقد می کند.
سینک و لانگلی (1997) بیان کرده اند که در میان کسب و کار امروزی، تمایلی برای حرکت از طرف بسیاری از شرکت ها برای تجدید نظر در اولویت ها و تمرکز در منابع خود در حد محدودی از فعالیت های انتخاب شده و فرآیندها است. در نتیجه تمایل رو به رشدی از طرف شرکت ها برای برون سپاری فرآیندهای انتخاب شده از جمله فعالیت های لجستیک وجود دارد.
ریشه های اصلی برونسپاری از کلمات بیرون (اشاره به بیرون از سازمان) ۳ و منبع یابی۴ تشکیل شده که در اصطلاح کسب و کار، روشی است که فعالیت های مشخصی را از شرکت بیرونی خریداری می کند. این اصطلاح، اغلب به عنوان مترادفی برای تصمیم به منبع یابی بیرونی به کار رفته و با عباراتی نظیر ساخت یا خرید۵ ادغام/ تجزیه فعالیت ها۶ یا برونسپاری رایج شده است (بولات ویلماز، ۲۰۰۹). هدف عمده از توجه به برونسپاری هر فعالیت یا فرایند این است که با ارتقای عملیات بتوان به مزیت های رقابتی دست یافت (ایلیاز و سایرین، ۲۰۰8). به بیانی دیگر، برونسپاری به جای اینکه برای تهیه کالاها و خدمات به منابع داخلی متوسل شود، بر استفاده از ارائه کنندگان بیرونی کالاها و خدمات اشاره دارد. همچنین، برونسپاری تصمیمی مرتبط با مرزهای یک شرکت نیز به شمار می آید (فوگا راوی، ۲۰۰۸).
برون سپاری لجستیک
ظرفیت لجستیک
عملکرد شرکت

نمودار 1-1مدل تحلیلی تحقیق
منبع : که و همکاران(2008)
1-5 اهداف تحقیقهدف اصلی :ارائه مباحث نظری و تئوریک در خصوص مدیریت زنجیره تامین در تجارت الکترونیکی و نقش برون سپاری در آن، و عوامل موثر بر آن
اهداف ویژه
تعیین تاثیر ظرفیت لجستیک داخلی شرکت بر عملکرد شرکت
تعیین تاثیر برون سپاری فعالیت های لجستیک بر عملکرد شرکت
تعیین تاثیر ظرفیت لجستیک داخلی شرکت بر استفاده از برون سپاری فعالیت های لجستیکی
1-6 فرضیه های تحقیقبین ظرفیت لجستیک داخلی شرکت و عملکرد آن در بازار تجارت الکترونیک رابطه مثبتی وجود دارد.
بین برون سپاری فعالیت های لجستیک و عملکرد شرکت رابطه مثبتی وجود دارد.
3-بین ظرفیت لجستیک داخلی شرکت و استفاده از برون سپاری فعالیت های لجستیکی رابطه مثبتی وجود دارد.
1-7 حدود مطالعاتیقلمرو موضوعی
موضوع اصلی این تحقیق بررسی تاثیر ظرفیت داخلی لجستیک شرکت و برون سپاری لجستیک بر عملکرد شرکت در محیط تجاری الکترونیکی می باشد.
قلمرو مکانی
مکان اجرای این تحقیق شرکت ایران خودرو می باشد.
قلمرو زمانی
زمان اجرای این تحقیق بهار و تابستان 1392 می باشد.
1-8 تعریف واژه گان و اصطلاحات کلیدی تحقیقعملکرد (بقای شرکت)
عملکرد نتیجه واقعی و قابل اندازه گیری تلاش است. به عبارت دیگر عملکرد؛ خروجی عملیات سازمانی، شامل دستیابی به اهداف داخلی و خارجی شرکت می باشد (لین و دیگران، 2008، 758). برای سنجش عملکرد معیارهای متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد. عملکرد شرکت بسته به نوع سازمان، تفکرات مدیریت، فلسفه‌ی وجودی و رسالت سازمان، شرایط محیطی و موارد بی شمار دیگری بررسی و اندازه گیری می‌شود (کفاش پور و سیاهرودی، 1388، 117). در این پژوهش بر مبنای دیدگاه نای دو (2010) عملکرد شرکت ها با توجه به توانایی آن ها برای بقا در صنعت خود سنجیده می شود.
لجستیک
فعالیت های مرتبط با دریافت، حمل نگهداری و تحویل کالا به مشتری را شامل می شود د، به عبارت دیگر لجستیک شامل تکمیل و یکپارچه کردن عملیات و اطلاعات مورد نیاز در حمل و نقل، ارایۀ تولید و خدمات، امور موجودیها، حمل و جابجایی مواد، بسته بندی و توزیع است (جوانمرد، 1383،ص 1).
برون سپاری
برون سپاری در عمدترین شکل خود اشاره به خرید محصول و خدماتی دارد که پیشاپیش در شرکت ساخته یا فراهم می شد.(برارین و ابرتسون،1995).اما این تفکر در شرکت های گوناگون مشاهده می شود که برون سپاری به خرید هر نوع خدمت صرف نظر از اینکه قبلا توسط شرکت انجام می شده یا خیر اشاره دارد. تعاریف دیگر برون سپاری چنین است: دادن حق الزحمه برای تدارک خدمات به سازمان دیگر، به جای آنکه اعضای خود سازمان به ارائه آن بپردازند(الوانی 1383، 13).
بنا به تعریف دیگر، برون سپاری یعنی تدارک وتهیه محصولات وخدمات از منابعی که خارج از سازمان هستند(ملنک فورد، 1999، 31).
برون سپاری عبارت است از عمل انتقال بعضی از فعالیت های داخلی یک سازمان و واگذاری حق تصمیم گیری به عرضه کننده بیرون از سازمان براساس قرارداد. در حقیقت و در عمل در برون سپاری نه تنها فعالیتها منتقل می شوند، بلکه عوامل تولید وحق تصمیم گیری نیز در اغلب موارد واگذار می گردد)محمودی میمند و همکاران ، 1389، 88-71).
فصل دوم:مروری بر ادبیات تحقیق
2-1 مقدمه
برای موفقیت های سازمانی و برای دست یافتن به قابلیت ها ومهارتهای تخصصی مورد نیاز برای رقابت اثر بخش مشارکت و اتحادهای استراتژیک در بازارهای جهانی به وجود امدند. اتحادهای استراتژیکی مجموعه وسیعی از روابط هستند و می توانند شامل سرمایه گذاری مشترک تحقیق و توسعه مشتر ک بازار یابی مشترک ، توافقات تامین بلند مدت و روابط های برونسپاری باشند . برونسپاری فعالیت های اصلی وغیر اصلی نوعی از اتحادهای استراتژیک هستند؛ خصوصا زمانی که فعالیتهای برونسپاری شده اهمیت استراتژیکی مهمی برای شرکت داشته باشد .
برون سپاری به عنوان یک تصمیم راهبردی و حساس با ابزارهای توسعه سازمانها و ارتقای بهره وری در قالب کوچک سازی درسالهای اخیر موردتوجه مدیران و مسئولان سازمانها قرار گرفته است و موجب گسترش توانائی سازمانها و دستیابی به راهبرد شایستگی های اصلی در محیط کسب وکار جهانی گردیده است . در سازمانهایی که با موضوع کوچک سازی سرو کار دارند، سؤال چه خدماتی باید در داخل ارائه شود و چه خدماتی باید از بیرون دریافت گردد؟ پرسش جدیدی نیست.
سازمانهای امروزی به سوی شبکه محور شدن یا به بیانی رفتار در قالب هسته کوچک – شبکه بزرگ حرکت می کنند . بدین ترتیب سازمانها با تمرکز بر قابلیتهای هسته ای و کوچک سازی ، فعالیتهای محدودی را برای انجام کار خود بر می گزینندو ما بقی فعالیتهای خود را به تامین کنندگان خارج از سازمان واگذار می کنند .
2-2- بخش اول : لجستیک2-2-1- تاریخچه لجستیککلمه انگلیسی لجستیک به مدت صد سال در نیروهای نظامی آمریکا مورد استفاده قرار داشته و به تدریج توسط دیگر جوامع دفاعی و نیروهای مسلح کشورهای انگلیسی زبان مورد پذیرش قرار گرفته است. در ادوار اخیرتر، این اصطلاح همچنین در تجارت و صنعت غیر نظامی رواج یافته است. این اصطلاح از صفت یونانی “لوگیستیگوس” به معنای “ماهر در محاسبه” مشتق شده است. در طول تاریخ، وظایف تجهیز، تدارک و انتقال ارتش‌ها مستلزم محاسبات ریاضی بوده است که برخی از آنها از پیچیدگی قابل ملاحظه‌‌ای برخوردار بوده اند. ناپلئون به جهت توصیف این مهارت‌های محاسباتی بر این مبنا که به نیوتن یا لایب نیتز نیاز دارند، اشتهار دارد (سجادیه و جوکار، 1386، 25).
در دوره امپراطوری روم و بیزانس، لاگیستا مأموری بود که این مهارت را به عنوان بخشی از حرفه خود بکار می گرفت. ارتش فرانسه در دوره ی لویی چهاردهم یک ژنرال را مسئول اسکان نموده که ترتیب اقامت نیروها را می داد. لوگر در زبان فرانسه به معنای اسکان دادن و جا دادن و صفت لجستیکو هنگامی که در بافت نظامی مورد استفاده قرار می گیرد، در اصل خدمات مربوط به اسکان را توصیف می کند.
اصطلاح لجستیک در مفهوم وسیع تر و مدرن تر آن، ابتدا در نظریه جنگ ژومینی مورد تأکید قرار گرفت. این نظریه در 1838 منتشر شد. پس از آنکه نویسنده در نزد ناپلئون خدمت کرده بود، ژومینی در توضیح مثلث استراتژی، تاکتیک و لجستیک و یا ارتباط متقابل آنها با یکدیگر، لجستیک را به عنوان وسایل و ترتیباتی توصیف می کند که به مورد اجرا گذاشتن استراتژی و تاکتیک را میسر می سازد (همان منبع، 26).
در طول جنگ‌های جهانی اول و دوم، لجستیک در نیروها و سازمان‌های نظامی اکثر کشورهای جهان کاربرد مناسبی داشت و از آن زمان در حوزه‌های صنعتی و بازرگانی نیز وارد شد و مفاهیم و کارکردهای آن در هر دو بخش، ضمن بهره برداری متقابل، رشد مناسبی نیز پیدا کرد. این واژه در زبان فارسی، برگردان مناسبی ندارد تدارکات و آماد، پشتیبانی و کارپردازی، به تنهایی مفهوم معادل لجستیک را ندارند و به صورت اعم یا اخص از آن به کار می روند (مشبکی، 1387، 81-82).
از اواخر قرن نوزدهم تا اوایل دهه 1960، حوزه لجستیک به عنوان یک منبع مهم مزیت رقابتی شناخته نشده بود و اساساً لجستیک به عنوان یک وظیفه واسطه با مدیریت موجودی و تحویل شناخته می شد و بنگاه‌ها احساس می کردند که لجستیک نمی تواند باعث سودآوری شود و بنابراین سرمایه گذاری بالا در آن ارزشمند نیست، ولی در اواسط دهه 1960 مشخص گردید که وجود ساختار و هدف در لجستیک و مدیریت متمرکز بر آن می تواند مزیت رقابتی را برای یک شرکت به همراه داشته باشد. و در طول دهه 1980 مدیران اجرایی شرکت‌ها پی بردند که تمرکز بر هزینه کل لجستیک، یک شیوه مثبت برای مدیریت کانال توزیع است و در اواسط دهه 1980 شرکت‌ها پی بردند که به واسطه بهبود پیوسته فرآیند و یکپارچگی بیشتر با شرکا، لجستیک می تواند ارزش‌های استراتژیک زیادی را ایجاد کند، سپس در طول دهه 1990 شرکت‌ها مفاهیم لجستیک یکپارچه و مدیریت کانال تأمین را برای به کارگیری واقعیات جدید بازار توسعه لازم دانستند (زنگویی نژاد، 1385، 34).
با اضافه شدن مباحث ساخت، تدارکات و سفارش‌ها به مدیریت توزیع، مفهوم “لجستیک” مطرح گردید. علم لجستیک معمولاً از برآورد، تأمین و نگهداری، ذخیره سازی مواد اولیه و توزیع کالا و همچنین خدمات پس از فروش، یعنی از آخرین تأمین کننده تا آخرین مصرف کننده را کاملاً پوشش داده و خدماتی به آنها ارائه می دهد (رجب زاده و همکاران، 1386، 188).
فعالیت‌های لجستیک شامل سفارشات، خرید، کنترل موجودی، طرح ریزی تسهیلات و حمل ونقل در شبکه تأمین می باشد و در سه مرحله تأمین، تولید و توزیع جریان می یابد. در واقع، تأمین کنندگان، تولیدکنندگان و توزیع کنندگان توجه خود را بیشتر به سیستم‌های لجستیک معطوف کرده اند تا راهی برای کاهش هزینه و بهبود پاسخگویی به مشتری (یعنی تهیه محصول در زمان و مکانی که مشتری می خواهد) بیابند. به این منظور، یکپارچگی هزینه کل در شبکه لجستیک، کلیدی برای عملکرد مدیریت سازماندهی لجستیک است. مدیریت مؤثر یکپارچه لجستیک فقط به وسیله سازماندهی لجستیک به عنوان یک سیستم و کم کردن هزینه کل در سرویس دهی به مشتری انجام می گیرد.
سازمان‌ها به موازات اتخاذ دیدگاه گسترده تر نسبت به لجستیک، از نقش عملیاتی وسیع به اتخاذ نقش چشمگیر راهبردی روی آورده اند. این که می گوییم نقش لجستیک به سطوح راهبردی توسعه یافته است، منظور ما این است که برخی از تصمیمات در سطح بالاتر سلسله مراتب تصمیم گیری سازمانی اتخاذ می گردند؛ یعنی از سطح تصمیم‌های عملیاتی مانند بازاریابی به سطح راهبردهای شرکت و کسب و کار ارتقا یافته است و این امر مشخص می کند که برخی از تصمیمات راهبردی آنچنان مهم هستند که جهت سازمان را تعیین می کنند (واترز، 1384،13-12).
2-2-2- مفهوم لجستیکتعاریف گوناگونی برای لجستیک ارائه شده است که هر کدام منشأ متفاوتی داشته و در جای خود قابل بررسی است:
“در لغت نامه آکسفورد، ذیل واژه لجستیک چنین آورده شده است: لجستیک عبارتست از علم و عمل جابجایی، انبار کردن و ذخیره سازی کالاها و امکانات”.
قابلیت و توانایی لجستیک می تواند سهم مهمی در دستیابی به عملکرد بهتر و مزیت رقابتی پایدار داشته باشد .
لجستیک، فعالیت‌های مرتبط با دریافت، حمل و نگهداری و تحویل کالا به مشتری را شامل می شود، به عبارت دیگر، لجستیک شامل تکمیل و یکپارچه کردن عملیات و اطلاعات مورد نیاز در حمل و نقل، ارائه تولید و خدمات، امور موجودی‌ها، حمل و جابجایی مواد، بسته بندی و توزیع است (جوانمرد، 1383، 1).
به طور کلی می توان گفت که لجستیک عبارتست از برنامه ریزی، اجرا و کنترل به منظور رسانیدن مواد اولیه به مراکز تولیدی تا رسیدن محصول به دست مشتری که در این میان بخش توزیع مواد و محصولات دارای اهمیت است به خصوص هنگام توزیع محصول یعنی زمانی که مواد اولیه تبدیل به محصول شده اند و هزینه‌های توزیع لجستیک شامل هزینه ایجاد انبار، حمل کالا و نگهداری موجودی در راه انبار می باشد (غضنفری و سیدحسینی، 1387، 117).
ولی جامع ترین تعریفی که تا کنون در زمینه لجستیک ارائه شده از سوی آقای پیترسون است: “لجستیک متشکل از کلیه فعالیت‌های پشتیبانی مأموریت عمده سازمان است که شامل مواد، ذخیره سازی، برنامه تولید، حمل و نقل، بسته بندی، توزیع، طراحی سیستم‌ها، اطلاعات لجستیک، مدیریت و مهندسی سیستم‌های پشتیبانی، مهندسی چرخه زندگی و خدمات مشتری است”. که این تعریف شامل چهار دیدگاه است:
الف) دیدگاه لجستیک نظامی
ب) مدیریت سیستم‌های لجستیکی در ابعاد اقتصادی، بازاریابی و توزیع اطلاعات.
ج) دیدگاه تخصصی مهندسی در لجستیک در زمینه حمل و نقل، بسته بندی، جابجایی مواد، طرح‌های فنی، تحقیق در عملیات، کنترل کیفیت و خدمات مشتری.
د) دیدگاه لجستیک تولید که برای دسترسی به اهداف خود از مهندسی لجستیک و مدیریت سیستم‌ها سود می برد (مشبکی، 1387، 80-81).
لجستیک یکی از مقوله‌هایی است که نیازمند اندازه گیری است، از طرف دیگر، عدم توان اندازه گیری‌های اولیه لجستیک (شامل نتایج کوتاه مدت از قبیل کارایی، نرخ ورودی و خروجی) در موقعیت‌های رقابتی امروز بسیار واضح بوده و شرکت‌های موفق در صنایع دریافته اند که برای رسیدن به سطح بالاتر سرویس دهی به مشتری، محتاج تخصص بیشتر در لجستیک می باشند (خلج، 1383، 2).
لجستیک هنگامی که به طور دقیق تهیه و اجرا شود، موجودی‌ها را به آسانی به فروش می رساند و موجب افزایش منابع و کاهش هزینه‌هاست؛ ولی باید دانست که لجستیک خود نیز هزینه بر است که تخمین آن مشکل می باشد (جوانمرد، 1383، 3).
با شناخت قابلیت‌ها و عوامل مؤثر و بالقوه فعالیت‌ها و طبقه بندی آنها می توان ضعف ارائه خدمت به مشتریان در دوره‌های قبل را تا حد زیادی اصلاح کرد. اصلاح عملکرد و طرز رفتار در موقعیت‌های مناسب و به موقع غیر ممکن نیست، مشتریان می توانند با پیشنهاد و انتقاد و نیز اظهار عقیده در اصلاح طرز رفتار و عملکرد لجستیک کمک کنند. اگر سازمانی سیستم ارائه خدمت خود را اصلاح نکند، عدم کارایی سیستم لجستیک آن در آینده به صورتی وحشتناک آشکار می گردد.
به طور کلی می توان بیان کرد که هدف کلی لجستیک، موفقیت در دستیابی به اهداف تعیین شده در سطح ارائه خدمت به مشتریان، با کمترین هزینه ممکن است. لجستیک در جزئیات و پیچیدگی کارها درگیر می شود و مدیران لجستیک مسئول برنامه ریزی و اجرای این عملیات هستند و از دیدگاه مدیریت لجستیک داشتن کارایی در عملیات لجستیک حائز اهمیت بوده و می تواند به عنوان یک بنیان در استراتژی کلی شرکت مطرح شود. در جدول 1-2 مراحل و مراتب یکپارچگی لجستیک ارائه شده است.
عملیات لجستیک نوعی ارائه خدمت محسوب می شود مثلاً برای توزیع محصول تولیدی فعالیت‌هایی مثل حمل و نقل، ارائه خدمت محسوب می شود که به ارزش افزوده یا ماهیت تولیدی چیزی اضافه نمی کند. زمانی که با دقت به موضوع نگریسته شود، مشخص می شود که لجستیک چیزی به ارزش افزوده اضافه نمی کند ولی هدف نهایی در انجام تولید، فروش و رساندن تولیدات به مصرف کننده (بازار) است که توسط لجستیک انجام می گیرد. در این زمینه هر چه عملیات دقیق، خوب و قابل رقابت تر طراحی و اجرا گردد، رشد و توسعه سازمان بهتر خواهد بود و مدیریت لجستیک به عنوان هماهنگ کننده زنجیره فعالیت‌ها نقش اصلی و اساسی را ایفا می کند. به عبارتی مدیریت لجستیک در سودآور بودن، رقابتی بودن و موفقیت سازمان در محیط‌های متلاطم امروزی سهم بسزایی دارد. به هر حال، برای ایجاد کارایی در لجستیک باید عملیات به صورت یکپارچه طراحی و تدوین شوند (جوانمرد، 1383، 6).
جدول 1-2 مراحل و مراتب یکپارچگی لجستیک مرحله الف) موقعیت استراتژیک و رقابت جهانی
در این مرحله چگونگی انتخاب شیوه رقابت با چهار فرآیند اساسی زیر امکان پذیر است:
توجه به ارزش‌های مشتری 2- برنامه ریزی استراتژیک 3- طراحی سیتم اجرا و نظارت 4- سیتم اصلاح و بازنگری.
این فرآیندها، فرآیندهای مورد نیاز کسب و کار در کلاس جهانی امروز است که تحت عنوان فرآیندهای جهانی مطرح می شوند. همه شرکت‌ها باید فرآیندهای جهانی را برای بقای طولانی مدت و رشد و توسعه مورد توجه قرار دهند.
مرحله ب) صلاحیت
شرکت‌ها باید محیط و فضای اساسی عملکرد خود را برای دستیابی به فرآیندهای جهانی فراهم و زمینه جهانی شدن را ایجاد کنند. هر شرکتی که در این مورد “اصل صلاحیت” را در نظر داشته باشد به عنوان شرکت ممتاز مطرح خواهد بود (میزان صلاحیت یعنی اندازه کلاس جهانی).
مرحله ج) چرخه عملکرد
چرخه عملکرد یعنی ساختار عملیاتی برای اجرای لجستیک در طول یک دوره زمانی، ساختاری که موجب پیوستگی عناصر و وظایف زنجیره لجستیک می شود و آنها را با یکدیگر پیوند می زند. تأمین مواد و قطعات کارخانه تولیدی، انبارها، پشتیبانی و توزیع فیزیکی به عنوان عناصر و حلقه‌های این چرخه محسوب می شوند.
مرحله د) وظایف
ایجاد فضا و محیط تخصصی یکپارچه به عنوان یک بخش اساسی عملیات است که باید به جای وظایف تکی فرآیندها به عنوان یک جزء واقعی و مکمل لجستیکی در نظر گرفته شود.
مرحله ه) مشاغل تخصصی
مشاغل تخصصی باید در مرحله وظیفه تعیین و تعریف شوند تا به صورتی مناسب به پشتیبانی و اجرای لجستیک کمک کنند.
منبع: (همان منبع ، 7)
یکی از مهم ترین بخش‌های لجستیک، مدیریت حمل و نقل (شرکت‌های حمل جاده ای، خطوط هوایی، راه آهن، شرکت‌های کشتیرانی یا ناوگان‌های خصوصی حمل و نقل) می باشد. مدیریت توزیع نیز با فعالیت‌های بسته بندی، ذخیره سازی و حمل و نقل مواد از باراندازها، انبارها و فروش مواد سر و کار دارد.
گارلند چو و دیگران عملکرد لجستیک را مجموعه‌‌ای از کارایی و اثربخشی معرفی می نمایند. آنها لازمه شناخت دقیق عملکرد لجستیک را شناسایی 7 مورد: اثربخشی، کارایی، کیفیت، بهره وری، کیفیت زندگی کاری، نوآوری، سودآوری و قابلیت بودجه بندی بر می شمارند (خلج، 1383، 2).
لجستیک و مدیریت توزیع شامل کلیه فرآیندهای انتقال کالا از تأمین کنندگان به تولیدکنندگان، تا مراکز توزیع و تا نقطه نهایی می باشد. این فرآیندها شامل بسته بندی و حمل، آماده کردن مستندات، مدیریت موجودی و انبار، برنامه ریزی و مدیریت حمل ونقل، تبادل سفارشات، لجستیک معکوس، مسیریابی و تحویل می باشد.
کرنی و همکاران مشخصات سیستم لجستیک را “تمرکز بر روی کیفیت سرویس دهی لجستیک”، “داشتن دورنمای فرآیندی” و “تأکید بر اهمیت مشتری” بر می شمارند. کریس کاپلیس و همکاران بطور اخص مشخصه‌های یک سیستم مناسب اندازه گیری عملکرد لجستیک را به شرح ذیل بیان می کنند:
یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی “جامع” باشد.
یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی “قابل اثبات” و دارای “ریشه یابی علی” باشد.
یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی دارای “یکپارچگی عمودی” باشد.
یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی دارای “یکپارچگی افقی” باشد.
یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی دارای “قابلیت مقایسه داخلی” باشد.
یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی “مفید” باشد (واترز ، 1384، 8-9 )
2-2-3- عوامل و اجزای لجستیک
برای اجرای مأموریت‌ها و دسترسی به اهداف لجستیکی، هر سیستم لجستیک دارای اجزای زیر است:
تعیین ضوابط و استانداردها: در این قسمت، استانداردهای مناسب برای نوع اقلام و کالاهای مصرفی و نیز تعیین اندازه مصرف در سازمان بررسی و تدوین می شود تا ادامه عملیات بر این اساس انجام گیرد.
امور مربوط به برآورد: اگر لجستیک را با نگرش سیستمی بررسی کنیم، یکی از زیر سیستم‌های اساسی، یقیناً برآورد اقلام و خدمات مورد نیاز در سازمان خواهد بود که می بایست قبلاً بر اساس تجارب گذشته و مبانی علمی و منطقی برآورد، پیش بینی و سپس تهیه و توزیع شود.
امور مربوط به تهیه و تأمین: وظیفه این قسمت، تهیه اقلام و کالاهای مورد نیاز با توجه به مکانیزم‌های موجود است.
امور مربوط به ترابری: این زیر سیستم، انتقال و جابجایی اقلام، وسایل و نیروی انسانی را بر عهده دارد.
امور مربوط به ذخیره سازی و انبارداری: در این قسمت، ذخیره اقلام و کالاهای خریداری شده انجام می گیرد تا بر حسب نیاز به تدریج در دسترس استفاده کنندگان قرار داده شود.
امور مربوط به توزیع: برنامه ریزی در خصوص ارسال اقلام و فعالیت‌های اداری مربوط، به گونه‌‌ای که کالا و اقلام توزیع شده به طور دقیق در دسترس درخواست کنندگان قرار گیرند و به میزان متناسب توزیع شوند.
امور مربوط به نگهداری: در این قسمت به موضوع مهم کیفیت نگهداری کالاها و وسایل موجود در سازمان توجه می شود.
امور مربوط به تعمیرات: در این بخش تمامی اقدامات اصلاحی و باز سازی برای کالاها و تجهیزات معیوب انجام می گیرد تا بتوان دوباره و تا پایان عمر مفید از آنها استفاده مناسب به عمل آورد.
امور مربوط به تغذیه: این قسمت وظیفه طبخ و توزیع غذا به واحدهای پشتیبانی شونده را بر عهده دارد.
10-امور مربوط به ساختمان و تأسیسات: وظیفه این بخش، نگهداری و تعمیرات ساختمان‌ها و تأسیسات و به طور کلی، اموال غیر منقول در سازمان است.
11-امور مربوط به ارتباطات و مخابرات: این زیرسیستم به عنوان یکی از مهمترین بخش‌های مجموعه لجستیک از اهمیت فوق العاده‌‌ای برخوردار است و شریان حیاتی اطلاعات در سازمان‌هاست.
12-امور مربوط به اقلام بازیافتی و ضایعات: این زیرسیستم با تعیین تکلیف اقلام معیوب و از رده خارج، تصمیمات مقتضی اعم از بازسازی کامل، فروش و یا انهدام آنها را اتخاذ می کند.
13-زیرسیستم کنترل اموال: ثبت و کنترل تمامی کالاها، اقلام، وسایل و تجهیزات موجود در سازمان، وظیفه این قسمت است (مشبکی، 1387، 84-86).
2-2-4- رابطه بین اجزای لجستیکاز آنجایی که امور لجستیکی مثل یک رشته زنجیر به هم پیوسته است و امکان جدا کردن و تفکیک آنها از یکدیگر در سازمان واحد امکان ندارد، بنابراین تمام این امور باید به صورت یکجا و متعامل دیده شود و هرگونه طراحی و تصمیم گیری یا بررسی و نظارت بر آنها باید به صورت سیستمی انجام گیرد. در زیر نمونه‌هایی از ارتباط بین اجزای لجستیکی ارائه شده است:
رابطه بین حمل و نقل و انبار: رابطه تنگاتنگی بین سطح انبار و سرعت وسیله حمل و نقل وجود دارد بطوریکه اگر سرعت حمل و نقل کم باشد و وسایل حمل ونقل سازمان در این زمینه، محدودیت داشته باشند، نه تنها حجم بیشتری از انبار مورد نیاز است بلکه به تعداد انبار بیشتری نیز احتیاج می باشد و بعکس.
رابطه بین بسته بندی و دسته بندی کالا و روش‌های حمل و نقل:
بین دسته بندی تولیدات و نوع وسیله حمل و نقل نیز رابطه متقابلی وجود دارد. حمل کالا از طریق هوا هزینه بیشتری دارد ولی هزینه بسته بندی کمتری را طلب می کند، زیرا ضایعات کمتری را به همراه دارد. در مقابل، حمل کالا از طریق زمین (راه آهن و جاده) به دلیل پیشامد ضایعات بیشتر، نیاز به هزینه بسته بندی بیشتری دارد.
رابطه بین کنترل کیفیت با سایر اجزا:
در صورت وجود رابطه کافی و مناسب میان واحد کنترل کیفیت با سایر واحدها، یقیناً نتایج آن برای سیستم، مفید است و کارها به نحو بهتری انجام می شود (مشبکی، 1387، 90).
نمودار 1-2- روابط بین اجزاء لجستیکتأمین و خرید
کنترل کیفیت
تعمیرات
انبار
نگهداری
حمل و نقل
توزیع
سایر اجزاء

منبع:(مشبکی،1377، 90)2-2-5- ضرورت مدیریت یکپارچه لجستیکتدارکات و پشتیبانی، همواره بازوی قوی مدیریت سازمان‌ها است و در پیشبرد اهداف آنها، نقش بسیار مهمی را ایفا می کند. این امور شامل یکسری فعالیت‌های تخصصی از قبیل تعمیرات، نگهداری، تأسیسات، انبارداری، ترابری، تغذیه و غیره است و با انجام این دسته از فعالیت‌ها، واحدهای اصلی و عملیاتی، آمادگی اجرای وظایف و نیز ادامه آن را پیدا می کنند و بستر جریان کار برای آنها آماده می شود. از طرف دیگر ظرافت و پیچیدگی فعالیت‌های پشتیبانی و لجستیکی، نیازمند توانایی‌ها و مهارت‌های ویژه در مدیران است و این ضرورت را به اثبات می رساند که با موضوع لجستیک نیز باید مثل سایر رشته‌های علمی از قبیل بازرگانی، مالی، تولید و غیره برخورد شود و زمینه‌های علمی و مهارتی موجود در آن مورد تعلیم قرار گیرد و از آنجایی که با مقوله‌هایی چون طراحی، سازماندهی، هدایت و هماهنگی و نظارت بر امور و فعالیت‌های لجستیکی سر و کار داریم، در واقع به دانشی تحت عنوان “مدیریت لجستیک” نیاز است که همان اداره یکپارچه اجزای لجستیک و هماهنگ کردن آنها در جهت دسترسی به اهداف کلان سازمان است(مشبکی، 1387، 91).
مدیریت لجستیک، ارتباط و تعامل بین سطوح لجستیک را با منابع تأمین از یک طرف و واحدهای مصرف کننده در سازمان از طرف دیگر، آنچنان برقرار می کند که بهترین کالا و مواد را با کمترین هزینه و بها در اختیار نیازمندان به خدمات لجستیکی قرار دهد و متقابلاً با دریافت نظریات اصلاحی طرفین و انتقال آن به واحدها، این تعامل و تبادل را در جهت افزایش بهره وری، به حداکثر می رساند.
مدیریت لجستیک یکی از عناصر اصلی ستاد مرکزی است که ماموریت طراحی، برنامه ریزی، سیاست گذاری، تدوین روش‌های انجام کار، هماهنگ کردن امور، صدور دستورالعمل و نظارت را در امور لجستیکی بر عهده دارد و کیفیت عملکرد آن، اثرات مستقیم بر عملیات اصلی سازمان دارد (مشبکی، 1387، 91).
اساساً مدیریت لجستیک فرآیند جامعی است که به دنبال بهینه کردن گردش مواد و ملزومات از طریق سازمان و همچنین عملیات آن برای مشتری می باشد. در اصل مدیریت لجستیک، یک فرآیند برنامه ریزی و فعالیتی مبتنی بر اطلاعات است. ملزومات بازار از طریق این فرآیند برنامه ریزی به ملزومات تولید و آنگاه به نیازمندی‌های مواد تبدیل می شوند (واترز ، 1384، 44).
مدیران لجستیک همانند سایر مدیران یک سری وظایف عام و مشترک نظیر طراحی و برنامه ریزی، هماهنگی و هدایت، انگیزش، سازماندهی، نظارت و ارزشیابی را بر عهده دارند. در کنار این وظایف، هر مدیر لجستیک برای نیل به بهره وری بالا در انجام عملیات لجستیکی سازمان خود باید یک سری وظایف خاص که به شرح ذیل خلاصه شده اند انجام دهد:
تهیه و تدوین طرح‌ها، برنامه‌ها، خط مشی‌ها، روش‌ها، آیین نامه‌ها و دستورالعمل‌های لازم در زمینه کلیه امور لجستیکی.
تعیین و مشخص نمودن استانداردها و اندازه‌های مورد نیاز جهت اجرا.
بررسی و برآورد تمامی نیازمندی‌های لجستیکی شامل نیازهای وسایل و ابزار آلات، مواد و اقلام، تأسیسات و ابنیه.
تهیه و تدوین روش‌ها و دستورالعمل‌های درخواست، تهیه، خرید، انبار، حمل و نقل، بیمه، نگهداری، توزیع، کنترل کمیت و کیفیت، اقلام اسقاطی.
حصول اطمینان از تأمین و توزیع بموقع کلیه اقلام و خدمات لجستیکی بر اساس نیازها و برنامه‌ها.
هماهنگ کردن و نظارت بر تمامی امور و فعالیت‌های لجستیکی.
بررسی و پیشنهاد روش‌های جدید در انجام امور لجستیکی.
دریافت نظر استفاده کنندگان از خدمات لجستیکی (بازخورد).
سیستم‌های اندازه گیری لجستیک سنتی برای تسخیر و جمع آوری اطلاعات با در نظر گرفتن پنج نوع کارکرد: 1- مدیریت دارایی، 2- هزینه، 3- سرویس به مشتری، 4- بهره وری و 5- کیفیت لجستیک، برای جمع آوری اطلاعات طراحی شده اند. مقادیر متعددی از هر یک از انواع عملکردها به طور معمول در هر یک از حوزه‌های اثر گذاری لجستیک شامل “حمل و نقل”، “انبارداری”، “مدیریت موجودی”، “فرآیند سفارشات” و “بخش اداری” قرار داده می شوند (خلج، 1383، 7).
2-2-6- اهمیت اقتصادی لجستیکفعالیت‌های لجستیکی اگر به صورت مؤثر و کارا اجرا شوند، نقش حیاتی در اقتصاد کشورها ایفا می کنند. اثرات اقتصادی فعالیت‌های لجستیکی را می توان علاوه بر ایجاد ارزش افزوده و نقش آن در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشورها، از طرق زیر مشاهده کرد:
دسترسی راحت به بازار: در صورت وجود سیستم لجستیکی کارا در سطح کشور، تولید کنندگان راحت تر و سریع تر به بازار دسترسی دارند.
انتخاب وسیع مواد اولیه و تولیدات: تولید کنندگان با انتخاب مراکز لجستیکی به مواد اولیه متنوع تری دسترسی می یابند و قدرت انتخاب آنها افزایش می یابد. همچنین مصرف کنندگان می توانند با تعداد بیشتری تولید کننده کالا و خدمات ارتباط برقرار کرده و انتخاب آنها از کالا و خدمات افزایش می یابد.
جلوگیری از اتلاف منابع اقتصادی: فعالیت‌های لجستیکی از به هدر رفتن منابع جلوگیری می نمایند.
دسترسی آسان به اطلاعات، دانش و مهارت: ارتباط زنجیره‌‌ای اعضای شبکه لجستیکی می تواند باعث انتشار ایده‌های خلاق میان بسیاری از بخش‌های تولیدی گردد و همچنین ارتباط شبکه‌‌ای در سطح منطقه ای، ملی و بین المللی را توسعه دهد (آراستی و همکاران، 1383، 3).
فعالیت‌های لجستیکی معمولاً سهم قابل ملاحظه‌‌ای در GDP کشورها دارا می باشند. این سهم در کشورهای مختلف از 7% تا 21% متغیر است. دانشگاه ایالتی میشیگان در مطالعه‌‌ای که انجام داده است، سهم فعالیت‌های لجستیکی از GDP را در اکثر نواحی اقتصادی جهان تقریباً 12 درصد اعلام کرده است.
در میان کشورهای آسیایی، ژاپن توسعه یافته ترین صنعت لجستیک را داراست. کره جنوبی نیز در سه دهه گذشته در این زمینه به سرعت پیشرفت کرده است. در ایران طبق آمار سال 1381، فعالیت‌های لجستیکی شامل حمل و نقل، انبارداری و ارتباطات، ارزش افزوده‌‌ای معادل 51174 ریال ایجاد کرده است.
فعالیت‌های لجستیکی بنا به ماهیت خود می توانند در توسعه کارآفرینی مؤثر باشند، فعالیت‌های لجستیکی از جمله خدماتی هستند که به صورت مداوم و در همه جا مورد نیاز می باشند (آراستی و همکاران، 1383، ص 6).
خدمات لجستیکی مانند حمل و نقل مواد اولیه، کالا و محصولات، نگهداری و توزیع آنها از جمله خدماتی هستند که مورد نیاز اکثر تولید کنندگان می باشند. با ارائه این خدمات از طرف شرکت‌های مورد نظر، از بار فعالیت‌های جانبی تولیدکنندگان کاسته شده و از توان تولید کنندگان به صورت بهینه استفاده خواهد شد. در ضمن برای بسیاری از شرکت‌های تولیدی، نبود و یا کمبود خدمات لجستیکی، باعث عدم دسترسی به بازار و مشکلات فراوان در تهیه مواد اولیه و ارتباط با تأمین کنندگان منابع و مشتریان شده است که با توسعه شرکت‌های خدماتی در این زمینه می توان مشکلات مرتبط را به حداقل ممکن تقلیل داد و از ورشکستگی بسیاری از شرکت‌های تولیدی و اثرات اقتصادی-اجتماعی این ورشکستگی‌ها جلوگیری نمود، همچنین وجود خدمات لجستیکی باعث ارتباط بیشتر تولید کنندگان، تأمین کنندگان و مصرف کنندگان خواهد شد. این ارتباط علیرغم اینکه منجر به تبادل اطلاعات، دانش و مهارت می گردد، توان رقابتی آنها را افزایش داده امکان رقابت تولید کنندگان داخلی با یکدیگر و همچنین با تولید کنندگان بین المللی را فراهم می نماید.
2-2-7- امور لجستیک2-2-7-1- اطلاعات
تکنولوژی اطلاعات موجب گردش و پردازش مطلوب اطلاعات در سیستم می شود و اگر در کیفیت اطلاعات اشکالی وجود داشته باشد می تواند بخش‌های دیگر را دچار اشکال کند. اهمیت اطلاعات برای اجرا تاریخچه برجسته‌‌ای ندارد و این مورد به علت نقصان تکنولوژی مناسب برای به وجود آوردن اطلاعات مطلوب و همچنین فقدان درک مدیران از چگونگی سرعت و صحت ارتباطات و اطلاعات و اثر آن بر بهبود اجرای لجستیک است که خوشبختانه هر دو مورد فوق رفع شده اند.
امروزه اطلاعات درست و به موقع برای طراحی و اجرای لجستیک به سه دلیل بسیار مؤثر، اهمیت دارد. اول اینکه مشتریان به اطلاعاتی نظیر موقعیت سفارش، چگونگی دسترسی به کالاهای مورد نیاز، زمان بندی و چگونگی توزیع و شرایط و نحوه فروش توجه بسیار دارند. دوم اینکه با هدف کاهش موجودی به عنوان دارایی‌های راکد، مدیران باید از شرایط و نحوه دستیابی به مواد و حرکت مواد و کالا در شبکه تأمین آگاه باشند تا موجودی انبار حداقل شود که این امر، مستلزم آن است که اطلاعات لازم در زمان مورد نیاز در اختیار آنها باشد. سوم اینکه با دانستن جواب سوالهای چگونه، چه هنگام و کجا در رابطه با موجودی، نیاز، جریان مواد و کالا و سفارش در شبکه تأمین، انعطاف پذیری افزایش می یابد و اطلاعات درست به هنگام جواب سوالات فوق را ارائه می کند. گردش اطلاعات لجستیک در گذشته بیشتر بر مبنای جریان کتبی بود، ولی فناوری اطلاعات روز به روز سرعت گردش اطلاعات را بالا برده، هزینه‌ها را کاهش داده و استفاده و گردش اطلاعات را ساده تر کرده است و این مسئله موجب شده که توانایی مدیران لجستیک به طور چشمگیری افزایش یابد و عملیات لجستیک اثربخش شود.
سیستم‌های اطلاعات لجستیک دو جنبه اساسی دارد: الف) وظایف اطلاعات ب) اصول اطلاعات
هدف اصلی وظایف اطلاعات، توجیه منابع سیستم اطلاعات لجستیک است و اصول اطلاعات در حقیقیت ویژگی‌های سیستم اطلاعات بهینه را با توجه به وظایف اطلاعات معرفی می کند (جوانمرد، 1383، 145).
مدیران لجستیک به تکنولوژی‌های اطلاعاتی به عنوان یک منبع بزرگ در افزایش و بهبود بهره وری و مزیت رقابتی می نگرند. پنج نوع تکنولوژی ویژه که کاربرد اطلاعات در ارتباطات و قدرت لجستیک را افزایش داده اند عبارتند از: تبادل الکترونیکی دادها (EDI) کامپیوترهای شخصی، هوش مصنوعی یا سیستم‌های خبره، ارتباطات و رمزینه خوان ها (همان منبع ، 165).
2-2-7-2- پیش بینیپیش بینی به برنامه ریزی و هماهنگی سیستم اطلاعات لجستیک جهت می دهد. یک پیش بینی در لجستیک، برآورد یا پیشگویی است برای تعیین میزان تقاضای مشتری، تولید کارخانه و عرضه محصول در دوره‌های زمانی آتی یا به عبارتی دیگر، برآورد تخمینی و احتمالی با استفاده از فنون و روش‌های علمی آماری از میزان و چگونگی جریان مواد، قطعات، عرضه و تقاضا در شبکه تأمین، پیش بینی نامیده می شود و هرچه میزان اطلاعات و آمار دقیق تر و روش‌های علمی به کار گرفته مناسب تر باشد، احتمال و درصد تخمین به واقعیت نزدیکتر خواهد بود. پیش بینی دقیق، میزان لجستیک را در توزیع امکانات و منابع برنامه ریزی و هماهنگی عملیات به نحو مطلوب کمک خواهد کرد و نتیجه آن حداقل ضایعات زمانی و منابع و کاهش هزینه‌های انجام عملیات طبق برنامه است (جوانمرد، 1383، 181).
تعیین تقاضای مشتری در دوره‌های آتی از اساسی ترین اهداف پیش بینی در لجستیک است و به همین علت باید نوع و ماهیت تقاضای مورد نظر مشخص شود.
برنامه ریزی و هماهنگی در لجستیک به بهترین تخمین و برآورد تقاضا نیاز دارد و اینکه پیش بینی با واقعیت و علوم دقیق مانند محاسبات ریاضی فاصله و اختلاف دارد پذیرفته است. ولی برنامه ریزی و هماهنگی در حال حاضر بر اساس پیش بینی‌ها در نظر گرفته می شود و خیلی از سرمایه گذاری‌ها هم بر این اساس انجام می پذیرد.
شیوه‌های پیش بینی:
پیش بینی تصادفی: هنگامی که اطلاعات کافی و دقیقی در مورد مسئله وجود نداشته باشد از این نوع پیش بینی استفاده می شود. در این روش کوشش می شود نظرات ذهنی به صورت کمّی و پیش بینی‌های کمّی درآیند و قابل استفاده شوند. استفاده از نظر کارشناسان در این نوع پیش بینی مفید است.
پیش بینی بر مبنای گذشته: در این نوع پیش بینی، آمار، ارقام و اطلاعات گذشته اساس پیش بینی آینده قرار می گیرد. از این رو، این روش برای پیش بینی‌های بلندمدت قابلیت استفاده چندانی ندارد.
پیش بینی علت و معلول: اگر اطلاعات کافی در مورد موضوع پیش بینی موجود و روابط بین متغیرها نیز مشخص باشد، می توان از این روش استفاده کرد (جوانمرد، 1383، 190).

2-2-7-3- موجودیتصمیمات مربوط به موجودی‌ها، اثرات خیلی زیادی بر موفقیت و کارایی لجستیک دارند و با ریسک و مخاطره بالا در رسیدن به اهداف همراه هستند. این تصمیمات به طور عمده بر طبقه بندی، مرتب کردن موجودی‌ها برای تهیه و سفارش به منظور توزیع به متقاضیان آنها تمرکز دارند. برنامه ریزی موجودی‌ها نیز اهمیت بسیار دارد. اگر مواد و قطعات به موقع به خط تولید نرسد، عملیات تولید و کارخانه متوقف خواهند شد و یا اگر موجودی مورد نیاز دیر به توزیع کننده برسد، مشتری ناراضی خواهد بود. بنابراین برنامه ریزی موجودی‌ها باید بتواند اهداف لجستیک را حاصل کند و این اهداف باید با سرعت گردش دارایی‌ها همراه باشد (همان منبع ، 199).
ایده فرآیند موجودی از تخصیص و تأمین نیازهای مشتری سرچشمه می گیرد. برای تأمین نیازهای مشتریان باید موجودی لازم در مکان مورد درخواست ارائه شود و زمانی که از پیش بینی استفاده می شود، برای جوابگویی سریع به نیاز مشتری موجودی انباشته می شود. به این فعالیت‌ها یعنی تأمین موجودی بر مبنای نیاز مشتری، تأمین طبق سفارش گویند. یعنی موجودی زمانی فراهم می شود که برای آن سفارش ارائه شده باشد و مسلم است که هیچ موجودی برای ایجاد فروش در آینده در جایی نمی ماند یا به آنجا ارسال نمی شود. در حال حاضر، سیستم موجودی در کشور ما به این حالت است که موجودی‌ها منتظر مشتری آتی خواهند ماند و در این وضعیت واضح است که موجودی صفر برای کارخانه و سیستم توزیع وجود ندارد (همان منبع ، 201).
مدیریت موجودی یک فرآیند یکپارچه است که سیاست زنجیره‌های ارزش گذاری موجودی را در عمل مورد بهره برداری قرار می دهد. در زمینه مدیریت موجودی سه نوع سیاست بکار می رود (همان منبع ، 234).
دیدگاه واکنشی: از تقاضای مشتری برای محصول به عنوان کشش در کانال‌های توزیع استفاده می کند. به عبارت ساده تر میزان نیاز مشتری به محصول، مشخص کننده میزان تولید و در نتیجه میزان موجودی مورد نیاز است.
دیدگاه برنامه ریزی شده: در این روش، از اطلاعات پایه جهت هماهنگ کردن نیازمندی‌های موجودی از طریق محل‌های چندگانه یا مراحل زنجیره ارزش افزوده استفاده می شود. فعالیت‌های برنامه ریزی شده در سطح انبار اتفاق می افتد تا تخصیص موجودی و ارسال به مراکز توزیع چندگانه را هماهنگ کند.
روش ترکیبی: این روش، ترکیبی از دو روش ذکر شده بالا می باشد.
2-2-7-4- حمل و نقلدر اوایل دهه 80 قرن بیستم، نگرش لجستیکی به حمل و نقل به صورت اعجاب آوری تغییر یافت. تا قبل از وضع نظارت قانونی، تیم‌های مربوط به حمل و نقل ثابت بود ولی بعد از سال 1980 محدودیت‌های حمل و نقل کاهش یافت و امکان تغییر پذیری بیشتری در قیمت، خدمات و کیفیت حمل و نقل برای شرکت‌ها به وجود آمد، به این جهت شرکت‌های حمل و نقل به شناسایی مشارکت و همکاری مطلوب در بازارها پرداختند و توانستند قراردادهایی با شرکت‌ها منعقد کنند یعنی شرکت‌ها با حمل و نقل‌های خصوصی به صورت پیمانکاری قرارداد ببندند.
وظایف حمل و نقل شامل دو وظیفه بزرگ است:
حرکت و انتقال محصول 2- نگهداری و حفظ محصول در حمل و نقل
منظور از حرکت و انتقال محصول، کلیه نقل و انتقالات مرتبط با تولید و ارائه محصول است. محصول از ترکیب یا مونتاژ مولدها تولید می شود ولی آنچه موجب تسهیل در تولید و توزیع است، نقل و انتقال مواد به محل تولید، در جریان تولید و انتقال محصول به بازار است که این نقل و انتقال بر جریان و چرخه عملکرد در شبکه تأمین و هزینه‌ها و ارزش محصول بسیار مؤثر است.
حرکت و انتقال محصول دو نوع است، نوع اول حمل و نقل داخلی که توسط سیستم حمل و نقل وابسته به سازمان انجام می گیرد. نوع دوم حمل و نقل خارجی است که توسط ناوگان دولتی و خصوصی انجام می گیرد. با توجه به نوع حرکت و انتقال، هزینه‌های حرکت و انتقال شامل هزینه‌های وسایل نقلیه، راننده‌ها، کارگران و هزینه‌های اداری مرتبط است.
بخش حمل و نقل یکی از بزرگ ترین مصرف کننده‌های منابع طبیعی و محیطی محسوب می شود. در آمریکا 60% منابع نفتی صرف حمل و نقل می شود، بنابراین کاهش مقادیر مصرف منابع نفتی در وسایل حمل و نقل مورد توجه تمام دولت‌های جهان قرار گرفته است. مدیران لجستیک باید در بخش حمل و نقل به سه دلیل توجه خاصی به کاهش مصرف این منابع داشته باشند:
اول، سهم زیاد هزینه‌های حمل و نقل در لجستیک و سهم زیاد هزینه منابع در حمل و نقل که کاهش در مصرف این منابع به صورت مستقیم بر کارایی سیستم لجستیک مؤثر است.
دوم، محدود بودن این منابع در طبیعت.
سوم، کاهش آلودگی محیط زیست که حمل و نقل در این زمینه بسیار مؤثر است.
یکی دیگر از وظایف حمل و نقل، نگهداری موقت محصول است که به انبار موقت در حمل و نقل مشهور است.
در بسیاری از موارد این انبارها در داخل وسایل نقلیه مانند کانتینر روی تریلرها قرار دارند. در این شرایط مدت انبار محدود خواهد بود و نیاز به برنامه ریزی دقیق برای تخلیه، بارگیری و تعیین مسیرهای مناسب حمل دارد (جوانمرد، 1383، 261-264).
2-2-7-5- جابجایی موادمنظور از جابجایی مواد، حمل و نقل در لجستیک به خصوص انبار است. جابجایی مواد در برگیرنده کلیه نقل و انتقالات در انبار و مربوط به موجودی‌هاست. جابجایی مواد شامل عوامل تشکیل دهنده آنست.
انتقال مواد، قطعات یا محصولات از یک مکان به مکان دیگر، حرکت نامیده می شود. حرکات در حمل و نقل باید ضمن دستیابی به اهداف مورد نظر، حداقل باشند. انتقال مواد و قطعات باید به موقع انجام شود. جابجایی مواد باید آنقدر دقیق و منظم انجام شود که تأخیر زمانی در شبکه تأمین به وجود نیاید. مواد و قطعات در حین جابجایی باید هرکدام در مکان تعریف شده و منظم خود قرار گیرند. اگر چنین نشود جابجایی ارزش لازم را ندارد. حتی ممکن است موجب تأخیر و هزینه‌های بالا شود. جابجایی مواد باید مقادیر مورد نظر و خواسته شده را در مکان مناسب تحویل گرفته و تحویل بدهد. مقدار، ممکن است بر حسب وزن، حجم، تعداد و یا طول تعریف شود.
فضاهای مسیر جابجایی مواد ضمن آنکه باید به هدف مورد نظر در جابجایی برسد، باید در حداقل ممکن باشد. هدف جابجایی را می توان به صورت زیر تعریف کرد:
هدف جابجایی در شبکه تأمین، انتقال مواد، قطعات و محصولات از نقطه‌‌ای به نقطه دیگر در کوتاهترین مسیر ممکن بدون دوباره کاری است به صورتی که زمان و هزینه به حداقل برسند.
منظور و هدف از جابجایی، همانطور که بیان شد، انتقال مواد با عوامل مورد نظر است. باید توجه داشت که مواد متفاوت، روش‌های متفاوتی در جابجایی دارند. در واقع مواد در حمل و نقل به لحاظ شکل، طبیعت، خصوصیات و تعداد و یا مقدار جابجایی با هم متفاوتند (معصومی، 1387).
2-2-7-6- انبارداری و مدیریت انباریک انبار به طور خاص به عنوان مکانی برای نگهداری و ذخیره کردن موجودی در نظر گرفته می شود، ولی باید دقت کرد که از دیدگاه لجستیک، نقش انبارها تسهیل جریان گردش موجودی و سرمایه‌ها و اطمینان از گردش آنهاست.
در گذشته انبارها فقط به عنوان تسهیل کننده ذخیره‌ها در نظر گرفته می شدند و این نگرش در مورد آنها وجود داشت که آنها عواملی استاتیک و ایستا هستند که رابط بین مواد، تولید و بازارها بوده و به علت اجبار در وجود آنها هزینه‌هایی به سازمان تحمیل می کنند و موجب افزایش قیمت‌ها می شوند. این دیدگاه به خاطر عملکرد تک تک و جدای واحدها در لجستیک به وجود می آمد ولی در لجستیک یکپارچه انبارها، واحدهایی هستند که برنامه ریزی یکپارچه را در شبکه اجرایی تسهیل می کنند.
زمانی که سفارش‌ها و مشتریان تقسیم بندی می شوند، چیزی که توزیع آنها را سریع و به موقع می کند، طبقه بندی صحیح در انبارهاست و در تولید به هنگام و ناب نیز آنچه موجب حفظ توالی تولید و عرضه دقیق قطعات و مواد روی خط تولید طبق برنامه ریزی تولید می گردد، انبارها هستند.
وظایف انبارداری، وضعیت عملیاتی انبارها را به عنوان رابط بین عرضه کننده و خریدار معرفی می کنند ولی چگونگی قواعد عملیاتی در اصول انبارداری مطرح می شود. اصول عملیاتی انبارداری عبارتند از:
معیار طراحی 2- اصل جابجایی و نقل و انتقال 3- طرح نگهداری
معیار طراحی انبار به عوامل فیزیکی و مکانی نگهداری و نقل و انتقال موجودی‌ها در انبار اشاره دارد. در فرآیند طراحی انبار باید سه عامل در نظر گرفته شود. تعداد طبقات در تسهیلات انبار، مناسب بودن ارتفاع و جریان تولید.
یک طرح مناسب انبار طرحی است که در یک طبقه ایجاد شود زیرا انتقال از یک طبقه به طبقات بالا و تخلیه از طبقه بالا به پایین نیازمند هزینه و زمان بالاست. بخشی از هزینه‌ها برای انتخاب، نصب و کار با وسایل و تجهیزات انتقال صرف می شود و بخشی دیگر از هزینه‌ها وابسته به اتلاف زمانی در انتقالات است.
جابجایی و انتقال در انبارداری باید به عنوان یک اصل دارای کارایی و اثربخشی بالا باشد و آنچه کارایی و اثربخشی را بالا می برد استفاده از تکنولوژی مناسب و با صلاحیت است. اصل جابجایی و انتقال در انبار به استفاده اقتصادی در مقیاس و مقدار جابجایی توسط تکنولوژی مورد استفاده اشاره دارد. اصل



قیمت: 10000 تومان

متن کامل در سایت homatez.com
NameEmailWebsite

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *