user8207

دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال
پایان نامهبرای دریافت درجه کارشناسی ارشدM.A.
رشته پژوهش اجتماعی -مقایسه تحولات سیاسی- اجتماعی مصر و تونس از سال های 91-90و علل بروز تحولات در این کشورها
استاد راهنما:
دکتر فیروز راد
استاد مشاور:
دکتر محمد علی قاسمی ترکی
پژوهشگر:
حمزه صادقیان
پاییز 1392

تقدیم به
تقدیم با بوسه بر دستان پدرم؛
به او که نمیدانم از بزرگیاش بگویم یا مردانگی،سخاوت،سکوت،مهربانی و…
پدرم راه تمام زندگیست
پدرم دلخوشی همیشگیست
و
تقدیم به مادرعزیزتر از جانم؛
مادرم هستی من زهستی توست تا هستم و هستی دارمت دوست
غمگسار جاودانی مادر است
چشم سار مهربانی مادر است.
سپاسگذاری
با تشکر ازراهنمایی های اساتید عزیز و بزرگوارم جناب آقای دکتر فیروز راد و جناب آقای دکتر محمد علی قاسمی که در به ثمر رسیدن این تحقیق مرا یاری نمودند.و با تشکر از اساتید محترم گروه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال، که هرچه از علم آموخته ایم مرهون زحمات این بزرگواران است.
چکیده
کشورهای خاورمیانه به دلیل شباهت در نظامهای سیاسی،دین مشترک،همجواری و ارتباطات نسبتاً زیاد،به شدت از تحولات یکدیگر متاثر شده و امکان مقایسه نوع تحولاتشان را برای محققین فراهم می آورند.بنابراین این پژوهش به لحاظ نظری در چهارچوب سیاستهای مقایسه ای و جامعه شناسی انقلاب ها جای می گیرد و با هدف بررسی مقایسه ای تحولات سیاسی-اجتماعی دو کشور تونس و مصر انجام گرفته است.روش تحقیق در این پژوهش تطبیقی- تاریخی بوده و ابزاری که برای گردآوری اطلاعات مورد استفاده قرار گرفته از نوع فیش برداری می باشد.تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز به صورت تطبیقی(مقایسه ای)انجام گرفته است.
نتایج تحقیق نشان می دهد که تحولات دو کشور مصر و تونس،علی رغم تشابهات زیادی که در آنها مشاهده می شود، تفاوتهایی نیز در جنبش ها و تحولاتشان داشته و دو نمونه از پراهمیت ترین جنبش های منطقه خاورمیانه می باشند.همچنین نتایج نشان می دهد که جوانان و خصوصاً جوانان تحصیلکرده که به انتظارات طبقه ای خود دست نیافته اند، بیشترین نقش را در شروع و روند جنبش ها داشته اند.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC t “onvan1;2;onvan2;3;sarfaslll;1″فصلاول: کلیات PAGEREF _Toc363826173 h 1
1-1 مقدمه2
1-2 بیانمساله PAGEREF _Toc363826174 h 4
1-3اهمیتوضرورتتحقیق8
1-4اهدافتحقیق10
فصلدوم: مبانینظریوپیشینهتحقیق11
2-1 مفهوم و تاریخچه12
2-1-1تعاریف مفاهیم12
2-1-1-1جنبش های اجتماعی12
2-1-1-2 نتقسیم بندی جنبش های اجتماعی12
2-1-1-2-1جنبش نمایشی………….12
2-1-1-2-2 جنبش وا پس گرا13
2-1-1-2-3جنبشترقی خواهانه13
2-1-1-2-4جنبش محافظه کارانه13
2-1-1-2-5 جنبش اصلاح طلب13
2-1-1-2-6 جنبش انقلابی13
2-1-1-2-7 جنبش آرمان گرا13
2-1-1-2-8 جنبش کوچنده14
2-1-1-3 شرایط پیدایش جنبش های اجتماعی14
2-1-1-4 آلن تورن و جنبش های اجتماعی جدید15
2-1-1-5 جنبش های اجتماعی در عصر انقلاب اطلاعات16
2-1-1-6 ماهیت جنبش های جدید اجتماعی در خاورمیانه17
2-1-2 تاریخچه مطالعات جنبش های اجتماعی18
2-1-3 ویژگی جنبش ها در خاورمیانه20
2-1-3-1 مردمی بودن20
2-1-3-2 فقدان رهبری مشخص21
2-1-3-3 پیشتازی جوانان21
2-1-3-4 نقش تسریع کننده رسانه ها21
2-1-3-5 هویت گرایی22
2-1-3-6 مشی مسالمت آمیز22
2-1-4 رابطه میان جامعه و حکومت23
2-1-5 جایگاه احزاب و گروه های سیاسی در جنبش ها27
2-2 پیشینه نظری 34
2-2-1 نظریه قیام علیه تحقیر 34
2-2-2 نظریه ساقه های زیر زمینی35
2-2-3 نظریه ییشروی آرام36
2-2-4 نظریه زندگی به مثابه سیاست 37
2-2-5 نظریه موج چهارم دموکراسی39
2-2-6 نظریه طبقه متوسط فقیر40
2-3 پیشینه تجربی41
2-3-1 تحقیقات داخلی42
2-3-2 تحقیقات خارجی44
2-4 چهار چوب نظری47
2-5 مدل تحلیلی48
2-6 سوالات و فرضیات پژوهشی48
فصلسوم: روششناسیوتعریفمفاهیم50
3-1 روشپژوهش51
3-2 ابزارگردآوریاطلاعات52
3-3 جامعهآماری52
3-4 نحوهجمعآوریدادهها52
3-5 روشتجزیهوتحلیلدادهها53
3-6 قلمرو زمانی و مکانی پژوهش53
3-7 مراحل اجرای تحقیق53
فصلچهارم : یافته های پژوهشی55
4-1 مقدمه56
4-2 خاورمیانه56
4-3 پیامدهایبحراناقتصادی58
4-4 اختلالاتجمعیتی68
4-5 حکومتونقشرهبری76
4-6 واکنشارتشدرتحولات80
4-7 نقششبکههایاجتماعی83
4-8 نقش آمریکادرتحولات88
4-9 قیاممردمتونس91
4-10 قیاممردممصر96
4-11یافتههایاستنباطی101
فصلپنجم : بحث و نتیجه گیری106
5-1 مقدمه107
5-2 خلاصه یافته ها107
5-3 بحثونتیجهگیری110
پیشنهادها112
الف)پیشنهادهایکاربردی112
ب)پیشنهادهایپژوهشی113
مشکلات و محدودیتها113
منابعومآخذ114

فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول شماره 1 63
جدول شماره 2 69
جدول شماره 3 73
جدول شماره 4 74
جدول شماره 5 79
جدول شماره 6 82
جدول شماره 7 85
جدول شماره 8 88
جدول شماره 9 89
جدول شماره 10 90
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار شماره 148
نمودار شماره 2 64
نمودار شماره 3 65
نمودار شماره 4 66
نمودار شماره 5 72
نمودار شماره 6 87
نمودار شماره 7 92
نمودار شماره 8 93
فصل اول: کلیاتبیان مساله
اهمیت و ضرورت تحقیق
اهداف تحقیق
سوالات تحقیق
فرضیات تحقیق
قلمرو زمانی و مکانی پژوهش
مراحل اجرای تحقیق
1-1 مقدمه
خاورمیانه که مهمترین منطقه جهان عرب در قرن 21 لقب گرفته است در دهه های اول این قرن شاهد تحولاتی شد که چشم جهان را به خود خیره کرد. سال 2011 نقطه عطف این تحولات بود که به طور پیش بینی ناپذیری جنبش هایی مردمی سرتاسر جهان عرب را فرا گرفته و حکومت های دیکتاتوری کشورهای این منطقه را سرنگون کرد که یقیناً این تحولات در تاریخ عربی خاورمیانه فراموش شدنی نخواهد بود.
جنبش های اجتماعی که به یک باره کشورهای عربی خاورمیانه را در بر گرفت، در حقیقت پاسخی به انباشت مطالبات و بحرانهای طولانی مدت در این کشورها بود. بحرانهای اقتصادی و معیشتی در این کشورها که ناشی از ضعف و سوء مدیریت نخبگان حاکم بود در دراز مدت منجر به پیدایش طبقه ای فقیر، تهی دست و حاشیه نشین شد و همراه با سایر عناصر بحران همچون بحران هویت و بحران مشروعیت و … زمینه ساز شکل گیری جنبش های منطقه گردید.
کشورهای منطقه عربی و خصوصاً تونس و مصر، همواره ظرفیت و قابلیت انقلابهای سیاسی و اجتماعی را داشتند و عوامل مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و تاریخی بر توسعه ظرفیت های انقلابی این کشورها کمک نموده است. آنچه که در این مناطق به وقوع پیوست یقیناً از انقلاب هایی که مارکس و دوتوکویل ازآن سخن گفته اند متمایز بوده و دارای ماهیتی متفاوت است.
خودسوزی محمد بوعزیزی(دستفروش تونسی) در دسامبر 2010 که در اعتراض به توقیف کالاهایش صورت گرفت و به کناره گیری زین العابدین بن علی از قدرت منجر شد نقطه آغاز تحولات بوده و شعله این آتش مصر و دیگر کشورهای عربی را در بر گرفت. تحولات در مصر با الهام از رویداد تونس از 25 ژانویه 2011 و با فرخوان تجمع اعتراضی گروه جوانان حامی دموکراسی به نام جنبش 6 آوریل شروع و تا 18 روز استعفای حسنی مبارک را در پی داشت. اسلام خواهی، تغییر شیوه حکومتها، اصلاح ناکارآمدی دولت ها، مبارزه با فساد و توسعه فقر از جمله اعتراضات و خواسته های مردم انقلابی بود. در حقیقت این تحولات ریشه در خشم فروخفته مردم و ستم مداوم نظامهای اقتدارگرا در منطقه داشت که همراه با معضلات سنگین اقتصادی به تغییرات گسترده در سطح این جوامع انجامید.علی رغم وجود احزاب و گروههای شناخته شده در تونس و مصر و به رغم حضور مخالفان و منتقدان در این کشورها در جبهه مخالفان حاکمان دیکتاتور ،جرقه حرکت ضد دولتی به دست نوجوانان و جوانانی زده شد که از سوی نخبگان حاکم چندان جدی گرفته نمی شد.
بیش از پنجاه درصد از جمعیت این کشورها را افراد جوانی تشکیل می دهند که اکثراً از هواداران گروههای سیاسی مخالف می باشند. اکثر آنها تحصیلکرده بوده و روز به روز نیز تعدادشان در حال افزایش می باشد. عدم پاسخگویی بازار کار به انتظارات این گروه، وضعیت نامناسب اقتصادی، افزایش مهاجرت و رشد سریع شهرنشینی، موجب پیدایش پدیده ای به نام«طبقه متوسط فقیر» در این کشورها شده که عاملان اصلی جنبش های اجتماعی خاورمیانه همین طبقه می باشند. افراد این طبقه که به انتظارت و حق مسلم شان از حکومت دست نیافته اند احساس خشم اخلاقی دارند که جرقه ای مانند خودسوزی بوعزیزی شعله های این آتش را فوران می کند.
پژوهش حاضر در پنج فصل سازمان داده شده است که فصل اول شامل مبانی تحقیق که در آن بیان مسئله، ضرورت انجام تحقیق، اهداف تحقیق، سوالات تحقیق، فرضیه ها و همچنین قلمرو زمانی و مکانی و مراحل انجام پژوهش معرفی شده است.
در فصل دوم به پیشینه و مبانی نظری تحقیق پرداخته شده است در این فصل سابقه مطالعاتی موضوع در ایران و جهان، نظریه های مرتبط و همچنین چهارچوب نظری تحقیق آورده شده است.
فصل سوم، روش شناسی تحقیق و تعریف مفاهیم را شامل می شود. در این فصل روش تحقیق، ابزار گردآوری اطلاعات، جامعه آماری، نحوه جمع آوری داده ها، روش های تجزیه و تحلیل داده ها و همچنین تعریف جنبش های اجتماعی و تقسیم بندی

متن کامل در سایت homatez.com
NameEmailWebsite

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *