user8221

فصل 1
مقدمه و کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
در این فصل خلاصه مختصری از این مطالعه و فرضیه های مورد بحث در آن ارائه خواهد شد همچنین توضیحاتی در زمینه ضرورت و اهداف این مطالعه ارائه میگردد.
1-2- خلاصه پایان نامه
اخیراً استفاده از ابزار شبیه سازی جریان ترافیک به عنوان یکی از روش های مفید مدیریت، کنترل، تصمیم گیری و انتخاب راهبرد بهینه درجهت بهبود ترافیک، روز به روز بیشتر مورد توجه قرار میگیرد. بنابراین شناخت عمیق مدل های به کار رفته در شبیه سازی رایانه ای ضرورت دارد و عدم درک صحیح از این گونه مدل ها ممکن است منجر به استفاده نامناسب و تولید نتایج نادرست شود.[1] در این پژوهش ابتدا خصوصیات سامانه اتوبوس های تندرو (BRT) مورد بررسی قرار می گیرد، سپس به ارائه ایده ها و طرح های نو برای ایجاد بهبود در عملکرد این خطوط پرداخته خواهد شد. در ادامه با ایجاد یک مدل شبیه سازی میکروسکوپی ترافیک از خط 1 سامانه اتوبوس های تندروی تهران و اعتبار سنجی آن به پیاده سازی این طرح ها و ایده ها در قالب سناریو های مختلف بر روی این مدل پرداخته خواهد شد. و در انتها نتایج اجرای سناریو های مورد مطالعه تحلیل و بررسی میگردد.
1-3- فرضیه های مورد بحث
فرضیه های مورد بحث در این مطالعه شامل موارد زیر می شوند:
بررسی اثرات اجرای سیستم اولویت دهی در تقاطع ها:
همانطور که در ادامه در ادبیات موضوع مشاهده میگردد این موضوع به تنهایی بیشترین حجم مطالعات در زمینه ایجاد بهبود در سامانه اتوبوس های تندرو را به خود اختصاص داده، در این مطالعه اثرات اجرای این سیستم بر عملکرد سامانه اتوبوس های تندرو و بر ترافیک خودرو های شخصی و با نگرش شبکه ای (تمام تقاطع های موجود در 1 خط اتوبوس) و نه فقط یک تقاطع از طریق شبیه سازی میکرسکپی مورد بررسی قرار میگیرد.
بررسی امکان و اثرات تنظیم زمان بندی چراغ های راهنمایی و زمان بندی حرکت اتوبوسها:
در ادبیات به طور مستقیم به زمان بندی چراغ های راهنمایی اشاره ای نشده است، و فقط در برخی از مقالات در کنار استفاده از سیستم اولویت دهی به تغیر زمان بندی چراغ های راهنمایی جهت ایجاد اخلال کمتر اشاره شده. در این مطالعه این فرضیه به طور دقیق از طریق شبیه سازی مدل میکروسکپی مورد بررسی قرار میگیرد و اثرات اجرای آن با سیستم اولویت دهی در تقاطع ها مقایسه میگردد.
استفاده از خطوط سریع السیر (توقف محدود):
استفاده از این خطوط یک راه کار مناسب جهت پاسخ به تقاضای سفر غیر یک نواخت در طول خط است. لیکن بخش کمی از ادبیات موضوع به این بحث اختصاص یافته و مطالعه دقیقی بر روی اثرات اجرای آن صورت نگرفته، از طرفی اجرای آن منوط به دوخطه بودن کل مسیر رفت و برگشت است، که لزوم این موضوع نیز در این مطالعه مورد بررسی قرار میگیرد.
1-4- هدف از اجراء
با توجه به اینکه سفر های سریع درون شهری مد نظر مسافران می باشد، لیکن سفر های سریع همراه با کاهش ترافیک مد نظر کارشناسان امر است. در نتیجه متخصصان امر باید راه حل هایی را مورد توجه قرار دهند که از نظر مسافران زمان سفر، دسترسی و سایر شاخص ها عملکرد مطلوبی داشته باشد و از نظر کارشناسان، کاهش ترافیک که خود موجب کاهش آلایندگی و .. است را درپی داشته باشد. هدف این مطالعه ارائه راهکارهایی است که با کمترین تاثیر بر ترافیک خودرو های شخصی عملکرد خطوط سامانه اتوبوس های تندرو را بهبود بخشد.
1-5- توجیه و ضرورت انجام طرح
روند رو به رشد شهر نشینی معضلات فراوانی به همراه داشته که در بسیاری از موارد بسیار پیچیده هستند. یکی از از بزرگترین و اصلی ترین مشکلات شهر ها، و به ویژه شهر های بزرگ ترافیک است. با توجه به آثار معضل ترافیک شهری بر ابعاد مختلف زندگی شهروندان سیاست گذاری برای کنترل ترافیک اهمیت فراوانی دارد. از آن جا که اجرای سیاست های ترافیکی نیاز مند به صرف هزینه و زمان زیادی می باشد حصول اطمینان از کارکرد صحیح این سیاست ها قبل از اجرا بسیار ضروری است و شبیه سازی رایانه ای یکی از رایج ترین و محبوب ترین راه ها جهت حصول اطمینان از کارکرد این سیاست ها است. همچنین با استفاده از ابزار شبیه سازی رایانه ای می توان با اقدام به شناسایی و رفع گلوگاه ها موجود در سیستم های ترافیکی بهره وری و اثر بخشی تجهیزات و امکانات موجود را به حد اکثر رساند.
فصل 2
ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه
در این فصل ابتدا به تعاریف، اصول و مبانی موضوعمورد مطالعه پرداخته خواهد شد، سپس ادبیات موضوع به تفصیل مورد بحث قرار خواهد گرفت و در انتها با جمع بندی مرور ادبیات، شکاف تحقیقات در موضوعات مختلف شناسایی میگردد.
2-2- تعاریف اصول و مبانی نظری
2-2-1- سامانه اتوبوس های تندرو: موضوع اصلی این مطالعه سامانه اتوبوس های تندرواست که در مورد آن تعاریف مختلفی ارائه شده از آن جمله می توان به موارد زیراشاره کرد:
تعریف سامانه اتوبوس های تندرو از نظر (Levinson et al. 2003)BRT Implementation Guidelines:
یک مدل سامانه های حمل و نقل سریع انعطاف پذیر، با کارایی بالا که از اجزای مختلف فیزیکی، عملیاتی و عناصر سیستمی که به صورت دائم یکپارچه و دارای یک سطح کیفیت مشخص هستندو به صورت یک واحد منحصر به فرد شناخته میشوند. [4]
مفهوم سیستم اتوبوس سریع از دیدگاه Federal Transit Administration:
سیستم اتوبوس های سریع شامل ترکیبی از تجهیزات سیستمها و وسایل نقلیه است که تاثیر و کارایی خدمات سیستم اتوبوس معمولی را تاحد زیادی برای کاربران افزایش میدهد. [2]
مفهوم سیستم اتوبوس سریع از دیدگاه Transportation Cooperative Research Program:
سیستم اتوبوس های سریع یک روش سریع حمل و نقل همگانی است که با بکارگیری ایستگاه ها، وسایل نقلیه چرخ لاستیکی، برنامه سرویس دهی، مسیر های حرکتی و سیستمهای حمل و نقل هوشمند در یک سیستم ترکیبی، یک مجموعه قدرتمندی را برای جابجایی مناسب مسافران تشکیل میدهد. اجزاء سیستم اتوبوس های سریع با نوع محل بکار گیری آن قابل تطبیق است و این سیستم میتواند در مناطق گوناگون به صورت مناسب اجرا گردد. [2]
اجزای اصلی سامانه اتوبوس های تندرو شامل موارد زیر است[4]:
مسیر ویژه اتوبوس
ایستگاه های اختصاصی
اتوبوس مناسب
سامانه پرداخت بلیت (پرداخت بلیت در زمان ورود به ایستگاه انجام میگردد)
سیستم های حمل و نقل هوشمند
برنامه سرویس دهی و عملکرد
2-2-2- شبیه سازی کامپیوتری جریان ترافیک: شبیه سازی کامپیوتری، ارائه دینامیکی سیستم های دنیای واقعی با استفاده از مدل کامپیوتری است. تاریخچه شبیه سازی به کمی بعد از معرفی اولین کامپیوتر دیجیتال در دهه 1930 بر میگردد. کاربرد شبیه سازی جهت مطالعات ترافیکی پس از توسعه تئوری جریان ترافیک در دهه 1950 شروع شد. در فصل 3 به تفصیل در مورد استفاده از روش شبیه سازی در ترافیک صحبت میشود. [1]
2-2-3- ماتریس مبدأ - مقصد: یک ماتریس مربعی است که سطر و ستون های آن را ایستگاه های خط مورد مطالعه تشکیل میدهند و برای بررسی پارامتر هایی که بستگی به مبدأ و مقصد مسافران دارد (مثل حجم مسافران ورودی به سیستم، زمان سفر و ... ) مورد استفاده قرار میگیرد. در زیر نمونه ای از این ماتریس در مورد تعداد مسافران جا به جا شده بین هر دو ایستگاه ارائه شده است.
جدول 2- 1 : ماتریس مبدا - مقصد
ایستگاه پنجم ایستگاه چهارم ایستگاه سوم ایستگاه دوم ایستگاه اول نفر در دقیقه
25 19 10 5   ایستگاه اول
19 15 4   4 ایستگاه دوم
13 8   5 11 ایستگاه سوم
5   9 14 17 ایستگاه چهارم
  6 13 17 24 ایستگاه پنجم
2-2-4- سرفاصله زمانی: به فاصله زمانی بین دو وسیله نقلیه متوالی گفته میشود.
2-2-5- سیستم حمل و نقل هوشمند: سیستم حمل و نقل هوشمند شامل انواع فنآوری های پیشرفته برای جمع آوری، پردازش و انتشار اطلاعات در زمان واقعی با استفاده از سنسورهای تشخیص خودرو و جاده است. این داده ها از طریق یک شبکه ارتباطی اختصاصی منتقل میشوند. برای تبدیل این داده ها به اطلاعات مفید جهت استفاده در زمینه مدیریت ترافیک از هوش محاسباتی استفاده میشود.
2-2-6- سیکل چراغ های راهنمایی و رانندگی: به زمان یک چرخه کامل چراغ راهنمایی شامل چراغ سبز، قرمز و زرد گفته میشود.
2-2-7- زمان فاز چراغ های راهنمایی و رانندگی: به زمان شروع سیکل چراغ های راهنمایی و رانندگی گفته میشود.
2-3- پارامتر های عملکردی
در این بخش به شناسایی چند پارامتر مهم عملکردی در سنجش کارایی سامانه اتوبوس های تندرو میپردازیم، و برای سنجش هر پارامتر شاخص هایی ارائه میگردد، و این شاخص ها در 3 گروه اصلی دسته بندی میشوند، شاخص های زمانی، شاخص های قابلیت اطمینان و شاخص های مربوط به بازده و راندمان سیستم.
2-3-1-شاخص های زمانی: یکی از شاخصه های عملکردی اولیه در مورد سامانه اتوبوس های تندرو است. کاهش آن به چگونگی قرارگرفتن اجزاء اصلی این سامانه در کنار یک دیگر و نحوه ارتباط آنها بستگی دارد . زمان سفر شامل اجزائی مانند (زمان حرکت، زمان توقف و زمان انتظار در ایستگاه ) است. [4]