پایان نامه درباره اسطوره، ، شخصیت، دینی، منابعی، فرهنگ، مینوی، مقدس

روایتها گرفته شده و با آیینها و عقاید دینی پیوندی ناگسستنی دارد( آموزگار ، 1374: 3).
اسطوره ( Myth) عبارت از یک دسته از داستانهاست که اگرچه بنیان آنها بر حقیقت و تاریخ مبتنی است اما شکل ظاهری آنها به افسانه شبیه است. به سخنی دیگر ، اسطوره همان مذاهب منسوخ ملتهای کهن است که دیگر کسی را به صورت « خودآگاه‌ « بدان اعتقادی نیست ، اما رفتارهای ناخودآگاه فردی و جمعی مدتها ، آشکار و جلوه گر می شود و این داستانها برای مردم روزگاران کهن مبین آفرینش و فلسفه ی اموری است که اتفاق افتاده است و آئین ها و رسوم اجتماعی را توجیه می کند به همین دلیل اساطیر پیوسته با باورهای دینی و مناسک و آداب و رسوم و باورهای عامه ی مردم درآمیخته است( رستگار فسائی ، 1378 : 24).
پژوشگر عصر ما الیاده ، باور دارد که اسطوره عبارت است از روایتی مقدس که به خویشتن شناسی انسان متدین شکل و بیان می بخشد ؛ و بدین روی بُعدی دینی در دریافت اسطوره ای وجود دارد که آن را به چیزی جز بصیرت دینی نمی توان تعبیر کرد. تعبیر اسطوره ، به زبانی دیگر ، نیازمند توصیف دقیق و تشخیص آن درک دینی است که در این پدیده مضمر است. « اسطوره تاریخی مقدس را روایت می کند ، یعنی واقعه ای ازلی که در آن زمان انجام یافته است. اسطوره ، همواره نقلی از آفرینش است ؛ و از آن سخن می گوید که چگونه امری کمال پذیرفته به بودن آغاز کرد. بدین سبب است که اسطوره با هستی شناسی پیوند دارد و تنها از حقایق سخن می گوید : از آنچه حقیقتاً اتفاق افتاده ، از آنچه که به کمال پدیدار گشته است( بهار ، 1375: 369).
او باور دارد که « اسطوره فقط از آنچه در واقع روی داده و به تمامی پدیدار گشته سخن می گوید.شخصیت های اسطوره ای باشندگان مینوی هستند و به ویژه به دلیل کارهایی که در زمان سرآغاز همه به وجود آمدن ها و از بین رفتن ها کرده اند، شهرت دارند . اسطوره ها ، کار آفرینش گر آن شخصیت ها را نمایان می سازد ، و قدسی بودن یا برتر از طبیعت بودن کردار ایشان را آشکار می کند.»
“اسطوره اصطلاحی کلی است و در برگیرنده ی باورهای مقدس انسان در مرحله ی خاصی از تصورات اجتماعی که در عصر جوامع ابتدائی شکل می گیرد و باور داشت مقدس همگان می گردد”(بهار، 1375: 371). اسطوره روایت غیر عادی ، فراطبیعی و مینوی است. تاریخ مینوی جامعه های آغازین است. اسطوره واکنشی از ناتوانی انسان است در مقابله با درماندگیها و ضعف او دربرآوردن آرزوها و ترس او از حوادث غیرمترقبه. قدرت تخیل نهایت فعالیت خود را در این زمینه انجام می دهد. خدایان به این ترتیب خلق می شوند و سپس به شهریاران و پهلوانان زمینی تبدیل می گردند و گاهی به عکس از شخصیتی تاریخی یا قهرمان معمولی ، موجودی اسطوره ای شکل می گیرد ؛ به این صورت که همه ی ویژگی های یک موجود خارق العاده را به او نسبت می دهند و بتدریج با این ویژگی ها ، قهرمان از صورت موجود بشری عادی خارج می شود. از سوی دیگر ، اسطوره تجسّم احساسات آدمیان است به گونه ای ناخودآگاه ، برای تقلیل گرفتاری ها یا اعتراض به اموری که برای ایشان نامطلوب و غیر عادلانه است و چون آن را تکرار می کنند آرامشی به آنها دست می دهد. تکرار این داستانها که در قالب نوعی آیین دینی برگزار می شود به آنها حقانیت و واقیعت می بخشد. اسطوره همچنین نشانه ای از عدم آگاهی بشر است از علل واقعی حوادث . انسان به پیروی از تخیل خود برای رویدادها علت و انگیزه می تراشد به این ترتیب ، تخیل را با واقیعت ها پیوند می دهد( آموزگار، 1374: 4-5‌).
اسطوره ها آیینه هایی هستند که تصویرهایی را از ورای هزاره ها منعکس می کنند و آنجا که تاریخ و باستانشناسی خاموش می مانند اسطوره ها به سخن در می آیند و فرهنگ آدمیان را از دوردست ها به زمان ما می آورند و افکار بلند و منطق گسترده ی مردمانی ناشناخته ولی اندیشمند را در دسترس ما می گذارند.
درون مایه های اسطوره ، چهره های نمادین و اشیای فراطبیعی و مینوی هستند و اگر گیتیانه هم باشند ، اوصافشان فراطبیعی و مینوی است. بیشترین درون مایه ی اسطوره ها در مورد خلقت است.
1-3-اهداف پژوهش
هدف عمده اين پژوهش، ايجاد شناخت جامعي از فريدون به عنوان اسطوره اي ايراني است. مطالعه در كليه روايات، متون از گذشته تا كنون و تحقيقات، همچنين بررسي مقايسه اي متون باستاني و فارسي ميانه و شاهنامه جهت شناخت سير اعتقادي مردمان باستان مورد نظر است. با وجود چنین پژوهشی امکان بررسی تغییرات اعتقادی مردم که در طول اعصار مختلف به وجود آمده و تفاوت دیدگاه امروزی مردم در مورد یک اسطوره باستانی با منشاء اولیه آن قابل قیاس خواهد بود.
1-4-پیشینه تحقیق
از آنجا که هدف اصلی این تحقیق، مقایسه فریدون دردوران مختلف است،به نظر می رسد که منابع مورد استفاده در این کار را می توان در دو گروه جداگانه قرار داد.
1- منابعی که تنها به بررسی و شناخت این شخصیت از زوایای مختلف اسطوره پرداخته و با استناد به شواهد وقرائن و پژوهشهای فراوان در آثار کهن شخصیت او را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده اند.
2- منابعی که به طور همزمان به دو تن یا بیشتر از این قهرمانان پرداخته اند که این آثار به نوبه خود یا قصد مقایسه داشته اند و یا بنا به اقتضا ، یکی را برای دیگری شاهد مدعای خود آورده اند که در صورت دوم هم بناچار گونه ای از مقیاس مد نظر بوده است.
لازم است بدانیم که گروه دوم منابع از هرگونه نقد وبررسی که در این مجال بگنجد ، معاف می باشد زیرا قصد ما پرداختن به چگونگی و چرایی مطالب گفته شده در مورد فریدون در دوران مختلف است و باید جایگاه وی را در دوره های مختلف بررسی کنیم لذا با مولفان و محققان محترم کتابهای مورد استفاده از نظر گاه اسطوره شناسی و پژوهشی که در مستندات است هیچگونه بحثی نداریم و حاصل زحمات آنان را به عنوان “داده ها” پذیرا و ارج گذار هستیم. بلکه کار ما این است که به آن دسته از منابعی بپردازیم که شخصیت اصلی این مقال یعنی فریدون را به نوعی در دوره های مختلف مقایسه کنیم و سپس درجه کفایت و روشنگری این مقایسه را سنجیده توجیه معقول برای تدوین و تنظیم این تحقیق داشته باشیم.
شخصیت فریدون در اوستا و متون پهلوی و شاهنامه مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است. مهمترین منابعی که هر دانشجویی در این رشته ها به آن سروکار دارد و در نهایت سادگی و روانی و در عین حال به مفیدترین وجه ممکن ، اطلاعات جالبی را بدست می دهد کتاب پژوهشی در اساطیر ایران از مهرداد بهار(1374) می باشد.
این اثر در عین حال که نقطه روشن آغاز ینی برای مطالعات گسترده تر و مفصلتر در زمینه مقایسه فریدون می باشد. از انجا که کاری است فرا گیر بر بیشتر سرچشمه های اساطیری ایران در منابع پهلوی، طبعاَ بسیاری از مطالب مربوط به فریدون را در بر ندارد و نیاز پژوهنده ای را که در این مورد جستجو می کند، پاسخگو نیست.
کتاب دیگری که تا حد بسیار زیاد و با تجلیل تفسیر هایی از وجوه مختلف به مقلیسه فریدون در منابع مختلف پرداخته است سایه های شکار شده از سرکاراتی(1378) می باشد. در این کتاب به مقایسه فریدون در اوستا ، منابع پهلوی و شاهنامه به خوبی پرداخته شده است. . اما شاید کاملترین و مهمترین کاری که در زمینه بررسی مقایسه فریدون در دوران مختلف صورت گرفته باشد، کتاب درآمدی بر ساختار اسطوره ای شاهنامه اثر بهاره مختاریان(1389) باشد. در این کتاب به بررسی فریدون در منابع مختلف ایرانی شده و این شخصیت در منابع مختلف با قهرمانان دیگر نیز مقایسه گردیده است.
لازم به ذکر است که مقاله “روایت مختلف درباره دوران کودکی وجوانی فریدون” اثر متینی (1364)، ” بررسی نیروی سه گانه فریدون ” اثر مولایی(1387) و” فرانک مام فریدون” اثر شامیان سارو کلائی (1388) مقاالات کامل و جامع می باشندکه به بررسی این شخصیت پرداخته اند.
منابع مختلف دیگری نیز وجود دارد که جز اشاراتی بسیار خلاصه و گذرا به فریدون در آنها صورت نگرفته است .که از ميان نويسندگان خارجي كه در اين مورد نوشته هايي دارند مي توان از کارنوی(Albert. Jcarnoy) در کتاب اساطیر ایرانی(1917) و هینلز (John Hinnells) درکتاب شناخت اساطیر ایران(1975) نام برد.
همچنين از نويسندگان ايراني مي توان: قلي زاده در کتاب فرهنگ اساطيرايراني (1373) ، عفیفی در کتاب اساطير و فرهنگ ايراني در نوشته هاي پهلوي (1374) و آموزگار در کتاب تاريخ اساطيری ايران(1374) ، صديقيان در کتاب فرهنگ اساطيری و حماسي ايران به روايت منابع بعد از اسلام (1375) و بهار در کتاب جستاري چند در فرهنگ ايران(1376) ، نام برد.
1-5-روش تحقیق
اکثر آثارمرتبط با موضوع را که غالب آنها به فارسی (اصل یا ترجمه) و شماری به انگلیسی بودند، از روی عناوین و مشخصات آنها انتخاب و مطالعه کردم که این منابع را به طور کلی در دو دسته میتوان مد نظر داشت :
– منابعی که به طور مستقیم یا غیر مستقیم حاوی اسطوره فریدون بودند.
– منابعی که در آنها اسطوره فریدون در دوره های

متن کامل در سایت homatez.com

About: admin