مقاله درمورد ، یشت، اوستا، ایزد، خاندان، ud، ōy، پسر

8- سنگهوک و ارنوک
9- قلمرو سه پسر
2-2- زادگاه
با توجه به بررسی های مورد نظر درباره ی زادگاه فریدون می توان حدس زد که نام فریدون درکنار مکانی به نام ورن آمده است که همان گیلان امروزی می باشد. این موضوع را می توان در متون زیر به خوبی مشاهده کرد.
وندیداد
این کتاب دربردارنده ی بخشی از شرایع و احکام و باورهای دینی مغان است، که دارای 22 فرگرد می باشد . وندیداد از لحاظ موضوع ، مباحث، اصول فکری و خداشناسی ، ایزد شناسی، مسائلی درباره ی امور شرعی و دینی زردتشتی ،املاء و انشا ونکات زبانشناسی و مسائل دیگر با سایر بخش های اوستا تفاوت های بسیار بزرگ دارد.
فرگرد1بند( 7 )
“چهارمین از جاها و شهرهای بهترین را آفریدم، من که اهورامزدا(16) ]هستم[ بَلخِ زیبا ]است[ افراشته – درفش.آن گاه برای آن آفت را فراز آفرید اَنگرَ- مینویِ پُر- مَرگ : برَوَرَ ]=زنبور یا حشره ای زیان آور[ و اوسَذَ ]=گیاه سمی[ و نور تو را” (رضی،1376: 194) .
tūirīm. asaŋhąmca. ṣ̌ōiϑranąmca. vahištəm. frāϑβərəsəm. azəm. yō. ahurō. mazdā̊.bāxδīm. srīrąm. ərəδβō.drafṣ̌ąm: āat̰. ahe. paitiiārəm. frākərəṇtat̰. aŋrō. mainiiuš. pouru.mahrkō. brauuarəmca. usaδasca. 
رام یشت
 این یشت پانزدهمین یشت کتاب اوستا می‌باشد و یازده کرده و ۵۷ بند دارد.این یشت اگرچه بنام ایزد رام تعیین شده اما در توصیف ایزد وای است.رام فرشته آرامش و شادی روی زمین است و وای ایزد آشوب و طوفان که لقب دیرنده خدا نیز دارد.
بند (23)”اورا بستوده فریدون پسر خاندان آبتین از خاندان توانا در (مملکت) چهارگوشه وَرِنَ در روی تخت زرین در روی بالش زرین در روی فرش زرین نزد برسم گسترده با کف دست سرشار” (پورداوود،1347: 149).
təm. yazata.vīsō. puϑrō. āϑβiiānōiš. vīsō. sūraiiā̊. ϑraētaonō. upa. varənəm. caϑrugaoṣ̌əm. zaranaēne. paiti. gātuuō.zaranaēne. paiti. fraspāiti. zaranaēne. paiti. upastərəne. frastərətāt̰. paiti. barəsmən. pərənə̄biiō. paiti. γžāraiiat̰biiō.
آبان یشت
این یشت یکی از قسمت‌های یشت‌ها در اوستاست ، که یشت پنجم به حساب می آید. و به ستایش ناهید یا آناهیتا ایزد بانوی آب‌ها اختصاص دارد. کهدارای ۳۰ کرده و ۱۳۳ بند است.
بند (33)” از برای او(= ناهید(17)) فریدون پسر آثویه از خاندان توانا در(مملکت) چهارگوشه (وَرِنَه) صد اسب هزار گاو ده هزار گوسفند قربانی کرد”(پورداوود،1347: 247).
tąm. yazata. vīsō. puϑrō. āϑβiiānōiš.visō. sūraiiā̊. ϑraētaonō. upa. varənəm. caϑru.gaoṣ̌əm.satəm. aspanąm. arṣ̌nąm. hazaŋrəm. gauuąm. baēuuarə. anumaiianąm
ارت یشت
ارد یشت یا ارت یشت یا اشی یشت نام هفدهمین یشت در بخش یشت‌های کتاب اوستا می باشد که به نام اشی ونگوهی یا ارت، ایزد بانوی ثروت و توانگری سروده شده‌ و دارای ده کرده و ۶۲ بند است.
بند( 33)” او را بستود فریدون پسر خاندان آبتین، از خاندان توانا در (مملکت) چهار گوشه وَرِن”(پورداوود،1347: 193).
tąm. yazata. vīsō. puϑrō. āϑβiiānōiš.visō. sūraiiā̊. ϑraētaonō. upa.varənəm. caϑru.gaoṣ̌əm.satəm. aspanąm. arṣ̌nąm. hazaŋrəm. gauuąm. baēuuarə. anumaiianąm
درواسپ یشت
گوش یشت یشت نهم کتاب اوستا می‌باشد که در ستایش گائوشا یا گوش ایزد یا ایزدبانوی نگهبان چارپایان سروده شده‌است.این یشت دارای هفت کرده و سی‌ودو بند است و بنام درواسپ یشت نیز شهرت دارد. درواسپ واژه‌ای اوستایی برای گوش ایزد بود که معنی دارنده اسبان تیزرو می‌داده‌است.
بند (13)”از برای او فریدون پسر آثویه از خاندان توانا در (مملکت) چهارگوشه (وَرِنَه) صد اسب هزار گاو ده هزار گوسفند قربانی کرد و زَور نیازکنان (چنین درخواست)”(پورداوود،1347: 381).
tąm. yazata. vīsō. puϑrō. āϑβiiānōiš. vīsō. sūraiiā̊. ϑraētaonō. upa. varənəm. caϑru.gaoṣ̌əm. satəm. aspanąm. hazaŋrəm. gauuąm. baēuuarə. anumaiianąm. uta zaoϑrmfrabarō: 
در کتاب اوستا نام فریدون در کنار نام مکانی به نام وَرَنَ آمده است و غالبا شرق شناسان این نام را با گیلان، و پدشخوارگر، مطابقت داده اند و برخی نیز آنرا وَرَکَ دانسته اند که محل تولد فریدون بوده است(پورداود،1347:۱۹۲).
اما نیبرگ با این نظر مخالف است. او سرزمین ورنه را در جایی موسوم به ببر یعنی آنجا که سرزمین اژی دهاکه است می داند که پیرامون رود سیحون قرار داشته است(نیبرگ،1359: 322).
2-3- هوم(6)
در اوستا بدین نکته که ثرتئونه فشارنده ی هوم است اشاره نشده است.اولین بار ویونگهان(18) هوم را می فشرد که به پاداش آن صاحب فرزندی به نام یمه (جم) (19) می شود.دومین بار آثویه (آبتین) هوم را می فشارد که پاداش آن فرزندی برای او آمد به نام ثرتئونه که خویشکاری او کشتن اژی دهاکه ی سه پوزه، سه سر، شش چشم بود.
یسن 9
یَسنَه یا یسن (در اوستا به معنی نیایش) به دو معنی به کار میرود: یسنه به معنی‌ یک مراسم مذهبی‌ بسیار مهم در آیین زرتشتی، یا یکی‌ از نسک‌های (نسک به معنی‌ فصلی از کتاب) اوستا است که در این مراسم مذهبی‌ خوانده میشود.
Yasna IX:9a) kasə. ϑβąm. ϑritiiō. haoma. maš́iiō. astuuaiϑiiāi. hunūta. gaēϑiiāi kā. ahmāi. aṣ̌iš. ərənāuui. cit̰. ahmāi. jasat̰. āiiaptəm. ɑ) Kē tō sidīgar hōm az mardōmān andar astōmandān gēhān hunīd hē ke ān tarsagāhīh kard ud čē ō ōy mad ābādīh
“Who was the third man to press you for the material world, O Haoma? What reward was granted to him? What benefit cam to him?”
ɑ) “Who was the third among men in the world of corporeal beings to press you, O Hōm? What reward was given to him? What good fortune came to hime? YasnaIX:10  a) āat̰. mē. aēm. paitiiaoxta. haomō. aṣ̌auua. dūraoṣ̌ōɑ) ēg-iš ō man ōy passox guft hōm ī ahlaw ī dūrōš
b)ϑritō.sāmanąm. səuuištō. ϑritiiō. mąm. maš́iiō. astuuaiϑiiāi. hunūta. gaēϑiiāi hā. ahmāi. aṣ̌iš. ərənāuui. tat̰. ahmāi. jasat̰. āiiaptəm. 
b) srīd ī sāmān ī sūd-xwāstār (. . .) man sidīgar az mardōmān andar astōmandān gēhān, hunīd-om ōy ān tarsagāhhīh kard ō ōy mad ābādīh
c) yat̰. hē. puϑra. us.zaiiō righteousiϑe. uruuāxṣ̌aiiō. kərəsāspasca 
c)Ka az ōy dō pus ul zād hēnd urwaxš ud kersāsp
d) t̰kaēṣ̌ō. aniiō. dātō.rāzō. 
d) dādwar any (būd ōrwaxš . . .) ud dād ārāstār (. . .)
e) āat̰. aniiō. uparō.kairiiō.  yauua. gaēsuš. gaδauuarōe) ān ī any abar-kār ud juwān gēswar ud gadwar (kersāsp . . .)
The righteous, death destroying Haoma answered me:
a) Then he, righteous, death destroying Hōm answered me:
b) “Ɵrita, the strongest of the Samas, was the third man to press me for the material world. This reward was given to him, This benefit cam to him
b) Srīd the Sāmān, seeker of benefit, 21 (. . .)
was the third among men in the material world to press me, this reward was granted to him, this good fortune cam to him,
c)that to sons were born to him, Urwaxšaya and Keresaspa,
c)when to sons were born to him, Urwaxš and Kersāsp,
d)the one a judge, a law giver,
d)the one a judge (this was Urwaxš . . .) and dispenser of the law, (. . .)
e)the other an energetic, 22 curly-haired youth carrying a mace.”
e) the other an energetic, curly-haired youth carrying a mace, (kersāsp . . .)
(ژوزسفون،1997: 50-51).
2-4- اژدهاکشی
روایت مربوط به نبرد فریدون با اژدهای سه پوزه، سه سر و شش چشم، بی گمان مشهورترین گزارشی است که در متن های اوستایی درباره ی اعمال پهلوانی یل اژدها کش اساطیر ایرانی آمده است. فریدون کشنده ی اژدهای سه پوزه ، سه سر ،شش چشمی است که در اوستا اژی دهاکه نام دارد. برای اینکه این موضوع را بهتر مشخص کنیم به بررسی متن های مختلف می پردازیم.
آبان یشت
بند(29)”از برای او اژی دهاکه سه پوزه در مملکت بابل صد اسب هزار گاو و هزار گئسفند قربانی کرد”(پورداوود،1347: 247).
tąm. yazata. ažiš. ϑrizafā̊. dahākō. baβrōiš. paiti. daiŋ́haouue.satəm. aspanąm. arṣ̌nąm. hazaŋrəm. gauuąm. baēuuarə. anumaiianąm.
بند(33) “از برای او فریدون پسر آثویه از خاندان توانا در(مملکت) چهارگوشه (وَرِنَه) صد اسب هزار گاو ده هزار گوسفند قربانی کرد بند(34) و از او درخواست این کامیابی را بمن ده ای نیک ای تواناترین ای اردویسور ناهید که من باژی دهاک (ضحاک) سه پوزه سه کله شش چشم هزار چستی و چالاکی دارنده ظفر یابم باین دیو (23)دروغ (24)بسیار قوی که آسیب مردمان است باین خبیث و قوی ترین دروغی که اهریمن بضد جهان مادی بیافرید تا جهان راستی را از آن تباه سازد و که من هردو زنش را بربایم هردو را سنگهوک (25) (شهرناز) و اَرِنَوَک(26) را (ارنواز) که از برای توالد و تناسل دارای بهترین بدن میباشند هردو را که از برای خانداری برازنده هستند. بند(35) اورا کامیاب ساخت اردویسور ناهید کسی که همیشه خواستاری را که زور(27) نثار کند و از ره راستین فدیه آورد کامروا میسازد .برای فروغ و فرش من اورا با نماز بلند میستایم” (پورداوود،1347: 247-249) .
 
33.tąm. yazata. vīsō. puϑrō. āϑβiiānōiš.visō. sūraiiā̊. ϑraētaonō. upa.varənəm. caϑru. gaoṣ̌əm.satəm. aspanąm. arṣ̌nąm. hazaŋrəm. gauuąm. baēuuarə. anumaiianąm. 34. āat̰. hīm. jaidiiat̰ auuat̰. āiiaptəm. dazdi. mē. vaŋuhi. səuuište. arəduuī. sūre.
anāhite. yat̰. bauuāni. aiβi.vaniiā̊. ažīm. dahākəm. ϑrizafanəm. ϑrikamərəδəm. xṣ̌uuaš.aṣ̌īm. hazaŋrā.yaoxštīm. ašaojaŋhəm. daēuuīm. drujəm. aγəm. gaēϑāuuiiō. druuaṇtəm. yąm. ašaojastəmąm. drujəm. fraca. kərəṇtat̰. aŋrō. mainiiuš. aoi. yąm. astuuaitīm. gaēϑąm. mahrkāi. aṣ̌ahe. gaēϑanąm: uta. hē. vaṇta. azāni. saŋhauuāci.arənauuāci. yōi. hən. kəhrpa. sraēšta. zazāitə̄e. gaēϑiiāi. tē. yōi. abdōtəme.
35.daϑat̰. ahmāi. tat̰. auuat̰. āiiaptəm. arəduuī. sūra. anāhita. haδa.zaoϑrō.barāi. arədrāi. yazəmnāi. jaiδiiaṇtāi. kāϑriš. āiiaptəm… tā̊scā. yazamaide.
زامیاد یشت
این یشت نامِ یکی از یشت‌های اوستا کتابِ دینیِ مزدیسنا است. زامیاد یشت در میانِ مزدیسنان و پژوهندگان به کیان یشت و خوَرِنَ یشت هم مشهور است. برخی پژوهندگان نیز بدلیلِ اینکه زامیاد یشت،

متن کامل در سایت homatez.com