مقاله درمورد ماهيان، عصاره، گياهان، ، بيماري‌هاي، فاگوسيتوزي، دارويي، قزل‌آلاي

membranaceus)، پلي‌گونوم مولتيفلورام (Polygonum multiflorum)، ايساتيس تينکتوريا (Isatis tinctoria) وگليسيريزا گلابرا (Glycyrrhiza glabra)(شيرين‌بيان) در جيره کپور معمولي را مورد بررسي قرار دادند [77]. يين و همکاران (2011) از گياه شيرين‌بيان در جيره کپور معمولي استفاده کرده و خاصيت آنتي‌اکسيداني آن‌ را تاييد نمودند [76]. چيو و همکاران (2002) اثرات آنتي‌اکسيداني و حذف‌کنندگي راديکال‌هاي آزاد گياه Polygonum multiflorum را در کپور معمولي به اثبات رساندند [25]. ژاي و جو (1987) اثرات ضد التهابي ريشه گياه Isatis tinctoria را در کپور معمولي به اثبات رساندند [80]. پراستي و همکاران (2007) با بررسي گياه تانين در جيره ماهي روهو (Labeo rohita) (از کپور ماهيان هندي) تاثير معني‌دار اين گياه بر افزايش عملکرد سيستم ايمني را به اثبات رساندند [53]. هاريکريشنان و همکاران (a2009) با بررسي تاثير ترکيب سه گياه چريش، کافور و زردچوبه بر کپورماهي هندي مريگال (Cirrhina mrigala) تاثير مثبت اين گياهان را بر فعاليت ليزوزيمي به اثبات رساند [31]. چن و همکاران (2003) با بررسي عملکرد چهار گياه چيني ايساتيس اينديگوتيکا (Isatis indigotica)، آندروگرافيس پانيکولاتا (Andrographis paniculata) ، رئوم اوفيسينال (Rheum officinale) و لونيسرا ژاپونيکا (Lonicera japonica) بر ماهي کاراس (Carassius auratus)، افزايش فعاليت فاگوسيتوزي سلول‌هاي سفيد را گزارش کردند [24].
2-2-2- تيلاپيا
وو و همکاران (2010) افزايش راندمان تنفسي و افزايش فعاليت ليزوزيمي و افزايش فعاليت سلول‌هاي فاگوسيت در تيلاپياي موزامبيک که از گياه چيني تونا سيننسيس (Toona sinensis) استفاده کرده بودند را گزارش کردند [73]. عصاره آبي گياه هندي اوسيموم سانکتوم (Ocimum sanctum) باعث افزايش ايمني اختصاصي و غير اختصاصي در تيلاپياي موزامبيک شد [69]. آزاديراکتين که يک فرآورده تري‌ترپن از گياه چريش (Azadirachta indica) است باعث افزايش راندمان تنفسي، افزايش تعداد گلبول‌هاي سفيد و پاسخ اوليه و ثانويه آنتي‌بادي‌ها در تيلاپيا شد [46]. تعداد لوکوسيت، شاخص فاگوسيتوزي و فعاليت ليزوزيم در ماهيان تيلاپياي موزامبيکي که از گياهان دارويي سينودون داکتيلون (Cynodon dactylon)، ايگل مارملوس (Aegle marmelos)، ويتانيا سامنيفرا (Withania somnifera) و زنجبيل (Zingiber officinale) تغذيه شده بودند، ‌افزايش نشان داد [38].
2-2-3- قزل‌آلاي رنگين‌کمان
در ماهيان قزل‌آلاي تغذيه شده با پروتئين سويا، فعاليت فاگوسيتوزي و آنتي‌باکتريايي سلول‌هاي لوکوسيت افزايش نشان داد [26]. پديه و سکومبس (2003) گزارش دادند که مهاجرت لوکوسيت‌هاي صفاقي، ميزان تنفس سلولي و فعاليت فاگوسيتوزي در قزل‌آلاي رنگين‌کماني که از ترکيب سه گياه اکيناسه آنگويستيفوليا (Echinacea anguistifolia)، اوپاتوريوم پرفولياتوم (Eupatorium perfoliatum) وباپتيستا تينکتوريا (Baptista tinctoria) استفاده کرده بود افزايش يافت [51]. دوگنسي و همکاران (2003) اثرات گياهان متعددي نظير ويسوم آلبوم (Viscum album)(دارواش)، گزنه (Urtica dioica) و زنجبيل (Zingiber afficinale) را در قزل‌آلاي رنگين‌کمان مورد بررسي قرار دادند. استفاده از عصاره آبي پودر زنجبيل باعث افزايش معني‌دار فعاليت فاگوسيتوزي و افزايش ميزان تنفس سلولي سلول‌هاي سفيد خون در قزل‌آلاي رنگين‌کمان شد [29].
2-2-4- ساير ماهيان
در ماهيان گروپر Epinephelus bruneus تغذيه شده با عصاره اتانولي قارچ خوراکي فلينوس لينتئوس (Phellinus linteus)، فعاليت ليزوزيم سرم و همچنين فعاليت فاگوسيتي و شاخص فاگوسيتيک افزايش نشان داد [33]. هاريکريشنان و همکاران (b 2011) نتيجه گرفتند که استفاده از ترکيب چاي سبز در ماهيان گروپر باعث افزايش ايمني غير اختصاصي خوني و سلولي مي‌شود [34]. استفاده از عصاره متانولي برگ گياه ويتانيا سامنيفرا (Withania somnifera) در ماهيان گروپر Epinephalus Tauvina سبب بهبود پارامترهاي ايمني نظير فعاليت آنتي‌باکتريايي سرم، فعاليت فاگوسيتي و نسبت آلبومين به گلوبولين شد [66].
2-3- استفاده از گياهان دارويي در درمان بيماري‌ها
با افزايش توليد ماهيان پرورشي، وقوع انواع گوناگون بيماري‌هاي عفوني افزايش يافت که منجر به ضررهاي قابل توجه اقتصادي شد. داروهاي شيميايي گوناگوني براي درمان و پيشگيري از بيماري‌ها مورد استفاده قرار گرفت. اگرچه با توسعه عوامل بيماريزاي مقاوم به دارو و تجمع ضايعات دارو در ماهي و محيط، استفاده از روش‌هاي جايگزين براي کنترل عوامل بيماريزا به طور قابل ملاحظه‌اي در سال‌هاي اخير گسترش يافت [55]. در اين زمينه، مواد ضد ميکروبي گياهي، منابع ناشناخته وسيعي از داروها با خاصيت‌هاي درماني متعددي در پرورش ماهيان هستند. گياهان متعدد يا محصولات آن‌ها نظير فنول‌ها، پلي‌ساکاريدها، پروتئوگليکان‌ها و فلاونوئيدها به علت خاصيت درماني و پيشگيرانه آن‌ها در درمان انواع گوناگوني از بيماري‌هاي ماهيان مورد بررسي قرار گرفته‌اند [26]. عصاره‌هاي گياهي باعث بهبود پارامترهاي مختلف دفاعي نظير ليزوزيم، سيستم کمپلمانت ، ضدپروتئاز، ROS، فاگوسيتوز، فعاليت تنفسي و آداپتاسيون پارامترهاي ايمني نظير تقويت آنتي‌بادي‌ها، باکتري‌کشي، ايجاد لخته‌هاي خوني عليه باکتري‌ها، ويروس‌ها و قارچ‌ها و باکتري‌هاي انگلي در انواع مختلفي از گونه‌هاي ماهيان مي‌شوند [22].
2-3-1- بيماري‌هاي باکتريايي
باکتري‌هاي گرم‌مثبت جنس استرپتوکوکوس مهم‌ترين عامل بيماري استرپتوکوکوزيس در انواع مختلفي از ماهيان آب شور و شيرين هستند [56،57]. گياهان مختلف بعنوان جايگزيني مطمئن‌تر و ارزان‌تر نسبت به آنتي‌بيوتيک‌ها و داروهاي شيميايي براي کنترل استرپتوکوکوزيس در ماهي نيل مورد استفاده قرار گرفتند. ماهياني که از جيره‌هاي حاوي پودر برگ و يا ماده خشک حاصل از عصاره گياه آندروگرافيس پانيکولاتا (Andrographis paniculata ) که حاوي پروتئين آرابينوگالاکتان و آندروافوليد هست استفاده کرده‌اند، ميزان تلفات کمتري هنگام آلودگي با باکتري استرپتوکوکوس آگالاکتيا (Streptococcus agalactiae) نسبت به گروه شاهد داشتند [56]. نتايج مشابهي نيز هنگام استفاده از گياه دارچين (Cinnamomum verum) که حاوي سينامالدهيدها به عنوان يک ماده شيميايي گياهي با خاصيت آنتي‌باکتريايي است در تيلاپياي آلوده شده به باکتري استرپتوکوکوس اينيا (Streptococcus iniae) مشاهده شد [57]. بيماري کلومناريس که عمدتا به وسيله فلاووباکتريوم کلومنار (Flavobacterium columnare) ايجاد مي‌شود يکي ديگر از بيماري‌هاي باکتريايي معمول است که ماهيان آب شيرين را آلوده مي‌کند. هيچ‌گونه مرگ و ميري در ماهيان تيلاپياي آلوده به اين باکتري که با جيره حاوي پياز کوهي(Allium tuberosum) تغذيه شدند مشاهده نشد [55].
2-3-2- بيماري‌هاي ويروسي
مطالعات اندکي راجع به استفاده گياهان دارويي در مورد عوامل بيماريزاي ويروسي در ماهيان مورد بررسي قرار گرفته است. مايکول و همکاران (2005) توانستند رابدوويروس سالمونيدها و عفونت ويروسي خوني (VHSV) را توسط عصاره برگ درخت زيتون (Olea europaea) که حاوي ترکيبات اصلي نظير اولئوروپئين است به خوبي کنترل کنند [48]. تزريق صفاقي عصاره برگ گياه انار (Punica granatum) به ماهي پانائلوس اوليواسئوس (Panaeolus olivaceus) باعث افزايش قدرت سيستم ايمني و ايجاد مقاومت در برابر بيماري ويروسي ليمفوسيستيس (LDV)شد [32].
2-3-3- بيماري‌هاي ايجاد شده توسط کرم‌هاي انگل
ترماتودهاي تک‌جنسي کرم‌هاي هرمافروديتي هستند که در پوست و آبشش ماهيان سکني مي‌گزينند. اين انگل‌ها مي‌توانند مشکلات جدي را براي ماهيان آلوده شده به وجود آورند. آن‌ها باعث هجوم عوامل بيماريزاي ثانويه شده و کاهش اشتها، کاهش رشد و افزايش مرگ و مير را باعث مي‌شوند. استفاده مکرر از مواد شيميايي دارويي براي کنترل اين انگل‌ها باعث ايجاد مقاومت دارويي انگل‌ها و آلودگي محيط مي‌شود [71].
حمام دادن ماهيان گلدفيش مبتلا به انگل داکتيلوژيروس (Dactylogyrus intermedius) با عصاره اتانولي گياه آنجليکا پابسنتيس (Angelicae pubescentis) با غلظت 120 ميلي‌گرم بر ليتر، باعث مقابله کامل با اين انگل شد. استول (osthole) نيز که از اصلي‌ترين ضدانگل‌هاي گياهي است، در غلظت 6/1 ميلي‌گرم بر ليتر باعث از بين بردن 100 درصد انگل‌ها مي‌شود. ژينکگوليک اسيد که از عصاره اتري درخت ژينگو (Ginkgo biloba) مي‌آيد، براي از بين بردن انگل پسودو داکتيلوژيروس (Pseudodactylogyrus) در مارماهيان مبتلا به آن صددرصد موثر گزارش شده است [72].
2-4- عامل ضد استرس
در پرورش ماهي، استرس‌هايي که به اختلالات زيستي، فيزيکي و شيميايي وابسته است، باعث ايجاد مرگ و مير و خسارات جبران‌ناپذير اقتصادي مي‌گردد. استرس را مي‌توان به عنوان يک عامل موثر ايجادکننده تغيير در شرايط زيستي که باعث ايجاد اختلالات خوني و در نتيجه باعث تهديد سلامت ماهيان مي‌شود در نظر گرفت. علاوه بر اين حضور ترکيبات مضر خارجي در آب يا غذا باعث ايجاد اثرات مضر نظير آسيب به کبد، تجمع زيستي در بافت، ايجاد جهش و سرطان و توقف عملکرد آنزيم‌هاي مختلفي نظير

  • 1
متن کامل در سایت homatez.com

About: admin