پایان نامه درمورد ، پوسیدگی، چوب، قارچ، قارچها، قهوهای، قارچهای، چوبی

لیگنین که بخش عمده ساختمان چوب و مواد لیگنوسلولزی را تشکیل می‏‏‏دهند، استفاده می‏‏‏نمایند. البته قارچها مواد نشاسته‏‏‏ای موجود در پارانشیمهای چوبی که جز غذایی یک گیاه محسوب می‏‏‏شوند را نیز مورد حمله قرار می‏‏‏دهند. ضمناً نیتروژن که به مقدار کم در چوب وجود دارد(1/0 تا 3/0 درصد) نیاز قارچ برای پوسیدگی را فراهم می‏‏‏سازد(مهرآوران، 1372).
بطورکلی قارچهایی که در چوب زندگی می‏‏‏کنند و از مواد موجود در آن تغذیه می‏‏‏کنند را قارچ‏‏‏های چوب‏‏‏زی گویند. این قارچها از نظر روش تغذیه به دو گروه کاملاً متفاوت تقسیم می شوند:
1- قارچهایی که دربافت چوب زندگی میکنند، خواه بصورت پارازیت خواه بصورت ساپروفیت از مواد ذخیره داخل سلولها و یا از بقایای پروتوپلاسم آنها تغذیه می نمایند. اما این گروه از قارچها هرگز قادر به تغذیه از مواد تشکیلدهنده غشای سلولهای چوبی (لیگنین و سلولز) نیستند. اغلب قارچهای رنگ کننده چوب جز این گروه هستند.
2- قارچهایی که چوبخوارند. این قارچها خواه پارازیت باشند خواه ساپروفیت ، بوسیله آنزیمهای مخصوصی (هیدرولانزوها و فنلوا‏‏‏اکسیداز‏‏‏ها)غشای سلولهای چوبی را تجزیه کرده و لااقل یکی از ماده اصلی آن را مورد تجزیه قرار می دهند (پارساپژوه، 1382). این گروه از قارچها را می توان به 3 دسته تقسیم کرد.
1-پوسیدگی قهوهای 2- پوسیدگی سفید یا رشته‏‏‏ای 3- پوسیدگی نرم
1-2-21-پوسیدگی قهوهایقارچهای مولد پوسیدگی قهوهای شامل بخشی از مهمترین نابود‏‏‏کنندههای چوبآلات نهایی می باشند. تمام حمله‏‏‏های قارچی با جوانه زدن یک اسپور و یا بوسیله سرایت میسیلینیوم‏‏‏های یک تکه‏‏‏چوب آلوده آغاز می‏‏‏شود. همچنانکه ریسه قارچ راه خود را بدرون سلولهای چوبی باز می کند، بوسیله آنزیمهای مترشحه باعث حل‏‏‏شدن بخشی یا تمامی مواد ساختاری چوب شده و آنها را به عنوان غذا جذب میکند. پوسیدگی قهوهای در وهله اول به سلولز حمله می‏‏‏کند.و همچنانکه پیشروی میکندرنگ چوب بدلیل باقی ماندن نسبت بیشتری مواد رنگین بیشتری از جمله تانن‏‏‏هاو دیگر مواداستخراجی تیرهتر می‏‏‏شود.و هیچ‏‏‏گونه اثری بر روی لیگنین چوب ندارد. همچنانکه مقدار بیشتری از اسکلت انعطاف‏‏‏پذیر سلولز نابود می‏‏‏شود،چوب ابتدا همکشیده، سپس ترک خورده و دست آخر فرومیپاشد. چوب دراین حالت ترد و شکننده می‏‏‏شود.پوسیدگی بسیاری از خواص چوب را تحت تاثیر قرار می‏‏‏دهد. حتی هنگامیکه پوسیدگی خیلی کم است، مقاومت چوب را تغییر می‏‏‏دهد و چوب سختی خود را از دست داده و ترد و شکننده می‏‏‏شود. درحقیقت این تغییر مقاومت چوب یک روش مناسب برای تشخیص پوسیدگی است. همچنین نفوذپذیری نیز تحت تاثیر قرار می گیرد. سازههای چوبی که در معرض قارچ قرار می‏‏‏گیرند، سریعتر مرطوب می‏‏‏شوند و مدت زمان بیشتری طول می‏‏‏کشد تا خشک شوند. هنگامیکه مرطوبند، نرم بوده و به سادهگی می‏‏‏شکنند. وقتی خشک می‏‏‏شوند به حالت پودر درمیآیند. اغلب بدلیل نرمی حاصله چوب‏‏‏آلات پوسیده برای حمله حشرات نیز مستعدتر می باشند (حسینی، 1386).
پوسیدگی قهوهای به دو دسته تقسیم می شوند:
1- پوسیدگی خشکفعالیت پوسیدگی خشک در رطوبت 20 تا 40 درصد و دمای 23 درجه سانتیگراد جایی که تهویه هوا ضعیف و رطوبت بالاست. این نوع پوسیدگی قرنهاست که شناخته شده است و خسارات غیر قابل محاسبه‏‏‏ای بوجود آورده است. پوسیدگی خشک توسط گرایان یا قارچ خانگی که سابقاً با نام علمی Merlulios معروف بود، ایجاد می‏‏‏شود. اگرچه این دو‏‏‏گونه قارچی در چوب خشک نمیرویند، ولی رشته‏‏‏های ویژه‏‏‏ای دارند که به کمک آن رطوبت را از چوب در حال پوسیدگی به قسمتی از چوب که خشک است حمله می‏‏‏کنند، که این ویژگی این قارچ را از دیگر قارچها متمایز میسازد. این قارچ در سوزنیبرگان تعداد زیادی اسپور قرمز آجری تولید می کند.
2- پوسیدگی مرطوب
قارچ خزینه (قارچ سرداب ها یا قارچ معادن) با نام سربلا ، نسبت به پوسیدگی خشک بیشتر شایع بوده و در محیط‏‏‏هایی با رطوبت 40 تا 50 % فعالیت می‏‏‏کنند. چوب مورد حمله تر بسیار تیره و در واقع سیاه است. واکثراً سطح چوب دست نخورده و سالم نشان می‏‏‏دهد (حسینی، 1386).
-249333-93000
شکل 21- قارچ مولد پوسیدگی قهوهای 1-2-22-پوسیدگی رشتهای یا سفیدقارچ‏‏‏های عامل این نوع پوسیدگی به طور کاملاً نامساوی به هر دو ماده اصلی چوب (لیگنین و سلولز) حمله میکنند، لیگنین را بطورکامل از بین‏‏‏برده و سلولز را تغییرشکل می‏‏‏دهند. این دسته از قارچهایی که عامل پوسیدگی سفیدند، بیشتر از گروه بازیدیومیستها بوده و از تمام ساختمان چوب استفاده کرده وداخل حفرات سلول و تمام اجزا تشکیل دهنده دیواره سلولی رشد می‏‏‏کنند. با پیشرفت پوسیدگی، چوب سبکتر و به ظاهر بافتش رشته‏‏‏ای می‏‏‏شود. در‏‏‏طی فعالیت قارچ عامل پوسیدگی، چوب سبکتر و روشنتر و به ظاهر بافتش رشتهای می شود. در طی فعالیت قارچ عامل پوسیدگی، چوب به توده ای از تارها و رشتههای سفید تبدیل میشود و کاهش وزن چوب ممکن است نهایتاً از 95% تجاوز نماید. پوسیدگی سفید غالباً مختص پهنبرگان میباشد. که دلیل آنرا می‏‏‏توان اینگونه بیان نمود که اکثر قارچهای مولد پوسیدگی سفید در حمله کردن به واحد لیگنینی که به طور برجسته لیگنین سوزنیبرگان میباشد مشکل دارند. قارچهای مولد پوسیدگی سفید نسبت به قارچهای مولد قهوهای موجود در ساختمانها تمایل بیشتری به زندگی در محل مرطوبتر را دارند و بنابراین آنها غالباً در کف کارگاهها، پنجرهها، سوراخها و حفرات پشت بامها پدیدار می‏‏‏شوند. این‏‏‏نظر که احتمالابوسیله آزمایشات تخریبی آزمایشگاهی نیز تایید شده نشان داده که پوسیدگی سفید برای کاهش وزن بهینه نسبت به پوسیدگی قهوهای به آب بیشتری نیاز دارد (کریمی و افرا ،1384).

شکل22- قارچ مولد پوسیدگی سفید 1-2-23-پوسیدگی نرموقتی که چوب در محیطهای مرطوب نظیر برجهای خنک کننده آبی و یا روی زمین واقع می‏‏‏شود بیشتر تحت تاثیر قارچهای مولد پوسیدگی نرم قرار می‏‏‏گیرد. اهمیت این‏‏‏دسته از قارچها به‏‏‏عنوان عوامل مخرب چوب در دهه 1950 شناخته شد. ازآن زمان به بعد دانشمندان کشف کردند که قارچ مولد پوسیدگی نرم دامنه گستردهای از چوبها را نسبت به قارچهای مولد پوسیدگی سفید و قهوهای از نظر حمله به آنها در بر می‏‏‏گیرد و در ضمن به خصوص پهن برگان مستعد برای حمله می‏‏‏باشند. معمولاً چوبهایی که توسط این قارچ مورد حمله قرار می‏‏‏گیرند شکل اولیه خود را حفظ می‏‏‏کنند ولی سطح چوب تغییر رنگ داده، نرم شده و احتمالاً نشانههای خوردگی و ساییدگی در خود بروز میدهد. چوبهایی که به این طریق پوسیده شده‏‏‏اند، اگر خشک شوند دارای سطحی ناهموار، ترکها و شکافهایی ریز خواهند بود (پارساپژوه و فائزیپور، 1375).
1-2-24-عوامل و عناصر مورد نیاز قارچ‏‏‏هادمای مناسب، اکسیژن و آب سه رکن اصلی در زندگی قارچها به شمار میآیند. دمای مناسب برای رشد قارچ معمولاً 20 تا 30 درجه سانتیگراد است. رطوبت مناسب برای رشد قارچ بین 20% تا 40% و PH مورد نیاز قارچها نیز بین 5 تا 7 به معنای کمی اسیدی تا خنثی است. تمامی قارچهای مولد پوسیدگی سفید برای رشد به ماده غذایی یعنی چوب، دمای مناسب و مقدار کافی آب و اکسیژن نیاز دارند. اگر هریک از این شرایط وجود نداشته باشد قارچ یا میمیرد یا بصورت نهفته باقی می‏‏‏ماند، تا شرایط مناسب بوجود آید. البته در عمل مهمترین فاکتور برای بوجود آمدن پوسیدگی مقدار رطوبت چوب است. به طورکلی هرچه مرطوبتر باشد احتمال بروز پوسیدگی بیشتر می‏‏‏شود. در حقیقت محیط‏‏‏هایی که پوسیدگی کمتر از 20% باشد. برای رشد قارچها بسیار خشک می باشد. البته در محیط‏‏‏های غرقابی و خیس اغلب قارچها به علت کمبود اکسیژن از فعالیت باز می ایستند (قربانی، 1386).
1-2-25-اثرات پوسیدگی و روشهای بررسی آناثرات پوسیدگی در روی چوب را می‏‏‏توان به شرح زیر خلاصه کرد.
1- تغییر رنگ
2- تغییر بو
3- کاهش وزن
4- کاهش مقاومت
5- افزایش قابلیت احتراق
6- افزایش جذب و دفع رطوبت
7- مساعد شدن به حمله بعضی حشرات
البته مقدار هریک از این تغییرات به گونه چوب، نوع قارچ، شدت و مدت حمله بستگی دارد. پوسیدگی صدمات قابل توجهی را به ساختمان چوب وارد می کند. و موجب کاهش ارزش اقتصادی آن می‏‏‏شود. ازنظر فیزیکی و شیمیایی اثرات پوسیدگی بطور کامل به 4 مرحله تقسیم می شوند:
1- مرحله نهفته که قارچها در چوب نفوذ کرده و تشکیل کلونی می‏‏‏دهند.
2- مرحله اولیه پوسیدگی که در آن قارچها، آنزیمها و اکسیدانهایی را آزاد می‏‏‏کنند و موجب تخریب دیواره سلولهای چوبی می‏‏‏شوند. و پوسیدگی همراه با تغییرات در رنگ، بافت و ظاهر الیاف بروز می‏‏‏نماید.
3- مرحله میانی پوسیدگی class=’link’>2

  • 7
  • متن کامل در سایت homatez.com