پایان نامه درباره فراشناختی، دانش­آموزان، (آقازاده، مهارت­های، دانش­آموز، می­توانند، -، می­تواند

تواند با گفتن سخنانی چون: «آنچه از کار شما می­فهمم، طرح نقشه­ای برای»، «آنچه شما انجام می­دهید، نیاز به تجربه­ای دارد که …»؛ برای دانش آموزان ایجاد اندیشه کند، و یا اندیشه­ی آنان را گسترش دهد، و یا برای پیشبرد کاری مشترک، از اندیشه­ی آنان بهره­گیری کند. این گونه کارهای دوسویه ، دانش­آموزان را وا­می­دارد این گونه کارهای دوسویه، تا یافته­ها و اندیشه­های خود را با آموزگار در میان بگذارند و از رهنمودهای او سود جویند. (آقازاده و احدیان،1377)

8 – بر چسب زدن به رفتارهای دانش­آموزان.[39]

معلمان با برچسب زدن به رفتارها یا فرآیندهای شناختی فراگیرندگان، آنان را از اعمال خود آگاه می­سازند.

البته این برچسب در جهت مثبت به هدف های اصلی معلم از آموزش سمت و سو می­دهد.

مثلاً : آنچه شما انجام می­دهید، «تجربه» نامیده می­شود. و یا … این نمونه­ای از «همیاری» است.

9 – روشن کردن اصطلاح­های مورد استفاده­ی دانش­آموزان[40]

فراگیرندگان معمولاً از واژگان گنگ، کلی، غیر تخصصی و مبهم استفاده می­کنند. برای مثال، «آن مناسب نیست»، «آن خوب نیست» معلمان باید عبارت­های کلی و مبهم را آشکار سازند. مثلاً «آن کار برای دست­یابی به هدف ذکر شده مناسب نیست». (آقازاده و احدیان،1377)

10 – نقش بازی کردن یا وانمود سازی[41]

نقش بازی کردن می­تواند فراشناخت را تقویت کند، زیرا زمانی که دانش آموز نقش دیگران را می­پذیرد، آگاهانه ویژگی­های آنان را حفظ می­کنند.نمایش و بازی مانند یک پیش فرض یا پیش بینی، کمک می­کند دانش­آموز فعالیت­های مربوط به نقش یک فرد را در موقعیت­های معین، شناسایی کند. و به کاهش خود محوری نیز کمک خواهد شد. (آقازاده و احدیان،1377)

 

11-گزارش نویسی[42]

نوشتن و به تصویر کشیدن باورهای شخصی و روی دادهای روزانه، تجربه­ای است که سبب می­شود دانش آموزان اندیشه­ها و کارهای خود را گردآوری و آن­ها را به شکل نمادین در آورند. یادداشت­ها زمینه­ای برای بازنگری اندیشه­ها فراهم می­سازند.

و امکان مقایسه و دگرگونی و دریافت­ها فراهم می­شود. (آقازاده و احدیان،1377)

12- نمونه سازی[43]

نمونه سازی معلم بدون شک اثر بخشی­ترین روش برای پرورش مهارت فراشناخت می­تواند باشد. معلمان که آیینه­ی فعالیت­های دانش فراشناخت­اند، نمونه­ای مناسب برای دانش­آموز به شمار می­آیند. چرا که دانش­آموزان از رفتارها و اعمال بزرگترین سرمشق گرفته و معلم نیز همیشه برای آنان نقش برجسته­ای را بازی می­کند. برخی از این رفتارهای فراشناختی که می­تواند مؤثر واقع گردد عبارتند از : دعوت از دانش­آموزان برای مشارکت در برنامه­ریزی، بیان هدف­های کلی و جزئی، بیان ایرادها، ارائه­ی راه­کارهایی برای هدف لغزش­ها، و اصلاح کنش­ها، ارزشیابی راه­حل­ها، و در نهایت شروع کارها یا برنامه، درخواست از دانش آموزان برای ارزشیابی روش­های ارائه شده و بیان توصیفی روشن از نظام ارزشی خود و تصمیم­گیری براساس روشن کردن رویکرد خود به درس­ها و داشتن وحدت رویه. (آقازاده و احدیان،1377)

2-1-4 ویژگی راهبردهای فراشناختی

راهبردهای فراشناختی راهبردهای بازبینی کننده­ای هستند که در خلال یادگیری و آموزش، فعال می­شوند. اگر ندانیم چگونه پاسخ­هایمان را وارسی کنیم، برای مطالعه وقت کافی اختصاص دهیم، یا نخواهیم بفهمیم که بیشتر درباره­ی موضوع آگاهی­هایی به دست آورده­ایم یا نه، در آن صورت هر تکلیف یادگیری برایمان طوری خواهد بود که گویی برای اولین بار است که با آن روبرو شده­ایم.

یادگیری همیشه فعالیتی بسیار دشوار است، مهارت­های شناختی، یادگیری را برایمان ساده­تر می­کنند.

اگر چه هر اندازه که پیرتر می شویم، شتاب گسترش مهارت­های شناختیمان کندتر می­شود، اما این پدیده صرفاً بخشی از فرآیند طبیعی رشد به حساب نمی­آید.

به نظر می­رسد که تجربه و آموزش آشکار، در رشد این مهارت­های شناختی نسبت به رشد طبیعی، نقش برجسته­تری ایفا می کنند. این بدین معنی است که معلمان وظیفه دارند به رشد این راهبردهای فراشناختی در دانش­آموزان کمک کنند.(به نقل ازآقا زاده و احدیان، 1377)

گاه دانش­آموزانی که از نظر ذهنی اندکی عقب مانده هستید و یا در یادگیری ناتوان می­باشند، در مقایسه با دانش­آموزان متوسط، نارسایی­های فراشناختی نشان می­دهند. (براوان و پالینسار، 1982) با فرض پذیرش این دیدگاه که دانش­آموزان مبتلا به ناتوانی­های یادگیری، فرآیندهای بازبینی ناقص و متفاوتی را برای یادگیری دارند، می­توان برای حل این مشکل به دانش آموزان هنگام روبرو شدن با مسئله­های فراشناختی صرفاً همان راه­های فکر کردن دیگران را آموخت.

با توجه به تحقیقاتی که پالینسکار و براون انجام دادند. به نتایجی رسیدند که در نمودار 2-1 نشان داده­شده است. همان طور که در نمودار نشان داده­شده­است.

درصد پاسخ­های صحیح مربوط به سؤال­های درک مطلب برای یک دانش­آموز پیش از آموزش خاص پانزده درصد بود. اما پس از باز­خورد اصلاحی این رقم تا حدود پنجاه درصد افزایش یافت. و پس از آن که شیوه­های فراشناختی برای یادگیری به این دانش­آموز آموخته­شد، قادر بود تا حدود هشتاد درصد سئوال­های درک مطلب را درست جواب دهد.( پالینسکار و بران، 1984)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آموزش شیوه­های فراشناخت         خط پایه­ی2                 آموزش باز­خورد اصلاحی          خط پایه­ی1 پیش­آزمون     100

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

31                      21                      15                                      5

روز­های مطالعه

نمودار 2-1 گزارش درصدی سئوال های درک مطلبی که دانش آموزی قبل، به هنگام، و پس از آموزش فراشناختی درست پاسخ داده است.

(پالینسکار و بران، 1984)

 

 

 

بسیاری از دانش آموزان، به آموزشی در مهارت­های خود­ نظم­جویی، نظارت برخود، خودوارسی، تشخیص مسئله، و مانند آن نیاز دارند. زیرا هدف هر معلمی این است که مهارت­های درک مطلب را به دانش­آموزان انتقال دهد. امّا همۀ دانش­آموزان این توانایی را از خود آشکار نمی­سازند. آنان فقط زمانی می­توانند چگونه آموختن را بیاموزند که بر راهبردهای شناختی تعمیم یافته­ای مسلط شده­باشند. و با تسلط بر راهبردهای شناختی تکلیف یادگیری جدید از پیچیدگی کمتری برخوردار خواهد­بود و بدین طریق بر خود پنداره تحصیلی دانش­آموز افزوده خواهد­شد.

دانش­آموزان برای درک مطلب و انتقال آنچه آموخته­اند نیاز است راهبردهای فراشناختی را برای مقاصد زیر بیاموزند.

  • در باره­ی آنچه می­خوانند پیش­بینی­هایی بکنند و این پیش­بینی را تصیح کنند.
  • در خلال آموزش و مسئله­گشایی تمرکز حواس داشته باشند.
  • بدانند چگونه در صورت مرتکب شدن اشتباهی، کانون توجه خود را به سوی راه درست تغییر دهند و جلوی اشتباهشان را بگیرند.
  • از خودشان سئوال کنند.

داده­ها یا ویژگی­های مهم متن یا تکلیف­ها را از بقیه جدا کنند و توجه خود را به آنها معطوف دارند.

به داده­ها یا ویژگی­های نامربوط متن یا تکلیف توجه نکنند.

وقتی رابطه­ای بین عنصرها مشاهده می­کنند یا به چنین رابطه­ای اشاره می­شود، آن را باز شناسند.

هنگام خواندن و مسئله­گشایی از قدرت تجسم خویش استفاده کنند.

به ارزش مفهوم­ها توجه داشته­باشند.

بدانند، چه زمانی تقاضای کمک کنند.

به عبارتی دیگر دانش آموز می­آموزد که بر آنچه که می­آموزد و انجام می­دهد نظارت داشته­باشد.

اغلب در مدرسه­ها تنها در آن حوزه­هایی به آموزش مستقیم می­پردازیم که رفتار در آن حوزه به سادگی قابل مشاهده است، و کمتر وقتی را برای آموزش راهبردهای فراشناختی، اختصاص می­دهیم.

«نا­رسایی­های فراشناختی و مشکل فردتازه کار به سن او بستگی ندارد.

نادانی لزوماً، با سن ارتباطی ندارد. بلکه باید آن را بیشتر تابعی از بی­تجربگی در برخورد با یک مسئله جدید (و مشکل) دانست.» (براوان، 1980)

افرادی که در بازی شطرنج، رانندگی اتومبیل، یا اسب سواری ماهر هستند، مهارتشان به خاطر راهبردهای فراشناختی نشان است. به همین دلیل است که می­توانند آنچه را که می­دانند در رویارویی با مشکل به کار ببندند، یا دانش­شان را به موقعیت مسئله منتقل سازند.

2-1-5 ارزشیابی رشد توانایی های فراشناختی

دانش­آموزان با آگاهی از آنچه که فکر می­کنند در واقع نشان می­دهند که نشانه­هایی ارزشمند توانایی فراشناختی در آنها نمایان شده­است. با آگاهی از جریان و ماهیت تفکر، می­توانند آنچه به ذهنشان خطور می­کند بروز دهند در این صورت اگر از آنها بخواهیم نحوه­ی حل مسئله را بیان کنند، می­توانند گام به گام فعالیت­های خود را بر شمارند. داشتن طرح و نقشه برای حل مسئله، گزینش

متن کامل در سایت homatez.com