مقاله درمورد والدین، ، تربیت، دبستانی، کودک، اجتماعی، مهارتهای، اولیا

تعاملات اجتماعی بین کودکان فعال و اندیشیدن و مراقبت کنندگانش ،کلید رشد کودک است . نظریه ویگوتسکی در مورد “ناحیه تقریبی رشد”مرتبط با این امر است که بزرگسالان می توانند تسهیل کننده رفتار پخته تر کودکان از طریق بودن با آنها باشند در هنگامی که کودکان به واسطه تکالیف پیشرفته تر به چالش فراخوانده می شوند .
تئوری شناختی اجتماعی بندورا(1997)بر توانایی های پردازش شناختی و اطلاعات فردی چون مادر که واسطه ایجاد رفتارهای مناسب اجتماعی در فرزند می باشد ، تأکید می کند. این نظریه به دانش پایه ما که باید در برنامه های آموزش خانواده به آنها منتقل می گردد،جنبه های بسیاری را اضافه می کند . هولدن ومیلر(1999)رویکرد ویژگی شخصیتی را به عنوان قدیمی ترین و برجسته ترین رویکرد در مطالعه والدین توصیف می کند اما این نکته را نیز اضافه می کند که رویکرد ویژگی شخصیتی منعکس کننده فقط یک تعامل نیست بلکه نشان دهنده میانگینی از تعاملات است.
2-5-9- عوامل اثر گذار برخانواده:به اعتقاد پاول (2005)انتخاب بهترین واثربخش ترین نوع آموزش خانواده یکی از چالش های موجود می باشد. برای درک بهتر عناصر لازم جهت برنامه های آموزش خانواده، به مطالعات تجربی نیاز است که در این مطالعات بایستی برای تعیین بهترین شیوه،ویژگی های جمعیتی ، ویژگی های برنامه ها وفرایندها وهمچنین شیوه های ارزشیابی این آموزش ها مورد توجه قرار گیرد. با این وجود ساموئلسون (2011)معتقد است عوامل زیر در مؤثر بودن آموزش های خانواده نقش مهم واساسی دارند ؛
1) تمرکز بررشد کودک ومهارتهای فرزندپروری
2) رسیدن به خانواده ها دردوران گذار
3) حمایت از نقاط قوت خانواده
4) در گیر کردن فعال شرکت کنندگان
5) حفظ تماس مکرر ومداوم با پدر ومادر
6) تماس با خانواده ها قبل از شروع رفتار های مشکل
7) تماس با استفاده از روش های متعدد
8) استفاده از کارکنان حرفه ای وآموزش دیده در برنامه ها
9) استخدام ،جذب و احترام کافی برای کارکنان
10) ارتباط با دیگر سازمان های اجتماعی وسایر منابع (شامل پدر،مادر،کودکان ونوجوانان)
11)توجه به رفع نیازهای خاص شرکت کنندگان
12) محتوای برنامه ها(حفظ تمرکز بر روی مهارتهای فرزند پروری وتوسعه اطلاعات، تقویت عوامل حفاظتی خانواده از طریق تأکید بر نقاط قوت خانواده مانند گذراندن وقت با یکدیگر وایجاد مهارت والدین در نظارت ، ارتباطات ونشان دادن محبت
13) زمان بندی برنامه ها
14) شیوه ارائه برنامه ها
2-5-10- اهداف آموزش خانواده:1- ارتقای سطح آگاهی اعضای خانواده در باره نقش ها و وظایف خانواده
2- کوشش برای آگاهی از کمیت وکیفیت و چگونگی شکل گیری رفتار در خانواده
3- کوشش برای آگاهی از ریشه ها وعلت های نا هنجاری های رفتاری وعاطفی
4- کوشش برای چاره جویی، درمان ، اصلاح و پیش گیری از بروز آسیب ها ونابسامانی ها
5– بهسازی محیط زندگی فردی ،خانوادگی واجتماعی
6- پیش گیری از بوجود آمدن آسیب های خانوادگی و طلاق
7- پیش گیری از بروز ناهنجاری های رفتاری ، عاطفی ، اجتماعی واخلاقی
(اسپری لن ،2004؛ به نقل از به پژوه وخانزاده،1388)
2-5-11- محتوا وعناوین آموزشی دوره های آموزش خانواده:محتوای آموزشی دوره های آموزش خانواده تحت پنج عنوان به شرح زیر تهیه گردیده است:
الف)عناوین آموزشی دوره جوان وتشکیل خانواده:
ویژگی ها وشرایط دختر و پسر برای ازدواج
معیارها و ملاک های انتخاب همسر
عوامل استحکام خانواده
حقوق متقابل زن و مرد
روانشناسی زن و مرد
حدود روابط دختر و پسر
آسیب شناسی ازدواج
ب) عناوین آموزشی دوره های خانواده وفرزندان در دوره پیش دبستانی:
1- بهداشت زن در دوران بارداری
2 – بهداشت روانی خانواده
3- خانواده متعادل
4- مدیریت در خانه و خانواده
5- والدین وکودک پیش دبستانی
6- حقوق متقابل زن وشوهر واخلاق در خانواده
7- تربیت جنسی
8- آسیب شناسی خانواده
ج) عناوین آموزشی دوره های خانواده وفرزندان در دوره دبستان:
1- روانشناسی رشد در سنین ابتدایی
2- اهداف ،اصول ومبانی تربیت کودک
3- چگونگی ونحوه ارتباط خانه ومدرسه
4- بهداشت وتربیت بهداشتی کودک دبستانی
5- تربیت دینی واخلاقی کودک دبستانی
6- تربیت عاطفی – اجتماعی کودک دبستانی
7- نقش والدین در آموزش کودکان دبستانی
8- اختلالات یادگیری
9- ناهنجاریهای رفتاری کودک دبستانی
10- تربیت جنسی کودک دبستانی
د) عناوین آموزشی دوره های خانواده و فرزندان در دوره متوسطه اول (راهنمایی تحصیلی):
1- رشدوخصوصیات وویژگی های دوره نوجوانی (زیستی – جسمانی)
2- تربیت دینی نوجوان
3- آشنایی با مشکلات تحصیلی نوجوان
4- تربیت جنسی نوجوان
5- چگونگی ونحوه ارتباط خانه ومدرسه
6- تربیت عاطفی واجتماعی نوجوان
7- آشنایی با خدمات مشاوره ای
ه)عناوین آموزشی دوره های خانواده وفرزندان در دوره متوسطه:
1- تحولات زیستی – جسمانی نوجوان
2- مسائل تحصیلی وشغلی نوجوان
3- هدایت جنسی ومسائل مربوط به ازدواج
4- بهداشت روانی نوجوان
5- هدایت دینی واخلاقی نوجوان
6- چگونگی ارتباط با نوجوان
7- هدایت اجتماعی ومقابله با تهاجم فرهنگی (امجدیان،1377).
2-5-12- شیوه های اجرای برنامه آموزش خانواده :برای آموزش اولیا وخانواده ها از فرصت های مختلف باید بهره گیری نمود . اصل استمرار آموزش برای بزرگسالان مؤید این نکته می باشد که در هر شرایطی برای دستیابی به آگاهی ها وبه دست آوردن صلاحیتی که خانواده ها برای زندگی موفق بدان نیازمند ند باید سود برد .آموزش خانواده هم چون اشکال دیگر آموزش برای رسیدن به اهداف خود نیازمند روشهای مؤثرمی باشد . اکثر پژوهشگران دراین حیطه به تشکیل و استفاده ازروشهای نوین در آموزش خانواده اصرار ورزیده اند .
دربرخی ازکشورها برنامه های آموزش خانواده با محوریت والدین خوب بودن برای دانش آموزان مقاطع راهنمایی و دبیرستان اجرا می گردید . نتایج نشان می دهد روشهای اثر بخش والدین بودن و آموزش خانواده به طور مثبت با یادگیری و موفقیت دانش آموزانی که تحت آموزشهای والدین می باشند ، مرتبط هستند .(الویی،1994) برمبنای پژوهش های خود دریافت که بسیاری از مهارتهای که ارتقاء دهنده روابط والدین- فرزند می باشند همان مهارتهای هستند که به تمامی مهارتها ، در زمینه روابط انسانی ، غنا می بخشند. مضافاً اینکه ، مهارتهایی که دانش آموزان شرکت کنند در آموزش های خانواده فرا می گیرنداغلب باهم ارتباط متقابل دارند(طالب زاده ،1385).
2-5-13- روش ها:روشهایی که در برنامه های آموزش خانواده در کشورهای مختلف ارائه شده است عبارتند از:
عمل ، تمرین وارائه الگو
مشاهده والدین وکودکان در محیط های طبیعی
به کار گیری کاست ویدئویی
ایفای نقش در جهت همدلی ، درک و یادگیری
روش حل مسئله انعطاف پذیر
تصمیم گیری شخصی ومشترک
تبادل فکری ،منعکس نمودن امور ،حساسیت وآگاهی ناشی از همدلی
حل و فصل تعارض
مدیریت استرس
مدیریت خود ، مراقبت از خود ، نظارت بر خود
به کار گیری مهارتهای حمایت از حقوق فرزندان
هدایت گیری ، توانمند سازی و مربی گری
برنامه ریزی ، برنامه های عملیات وتعیین اهداف
درگیر کردن فراگیران در سئوالات ساختمند یا سئوالات باز پاسخ
تأمل به صورت شخصی ویا در گفتمان گروهی
ارزیابی چگونگی اثر گذاری رفتار فراگیران بردیگران
بحث درباره تجارب فرد در هنگام کودکی به عنوان عضو یک خانواده
همکاری مشارکت در کار گروهی تؤام باهمیاری
یافتن منابع وتقاضا برای کمک
مشارکت در بحث گروهی
خواندن و تدوین داستان
حمایت از به خاطر آوردن رویداد های گذشته و پیش بینی اعمال آینده
به کارگیری مهارتهای ارزشیابی در مورد موقعیت ها وافراد(همان منبع،1385)
در حال حاضر در کشور ما بنا به هر دلیلی برنامه آموزش خانواده اکثرا برای والدینی که این نقش را برعهده گرفته اند اجرا می گردد . متأسفانه تنها نهاد رسمی متولی اجرای برنامه های آموزش خانواده سازمان مرکزی انجمن اولیا ومربیان وزارت آموزش و پرورش بوده واین کلاس ها نیز صرفاً در مدارس کشور وآن هم بیشتر با حضور مادران دانش آموزان برگزار می گردد . و گویا هیچ نهاد دیگری اهمیت نقش والدین را یا درک نکرده و یا ضرورتی برای تدوین واجرای برنامه ای در جهت توانمند سازی آنها احساس نمی کنند . به هر تقدیر سازمان مرکزی انجمن اولیا و مربیان وزارت آموزش وپرورش که طیف بسیار وسیعی از خانواده ها را تحت پوشش خود دارد با وقوف به چنین نقشی رسالت آموزش اولیا را در دستور کار خود قرار داده است .
در برنامه های انجمن اولیا و مربیان جمهوری اسلامی ایران ، نحوه اجرای دوره های آموزش خانواده به دو صورت است :
1- روش حضوری که والدین براساس برنامه های مشخص در کلاسهای مربوطه حضور می یابند.
2- روش غیر حضوری که در این روش خانواده معمولاً دارای سطح تحصیلات دیپلم و بالاتر است و با دریافت کتابهای آموزشی و مطالعه آنها در امتحانات دوره ها شرکت می کنند (امجدیان، 1377).
این کتابها عبارتند از:

متن کامل در سایت homatez.com