مقاله با موضوع فرهنگی، بقاع، ، متبرکه، کارآمد، فرهنگ، زیارت، سئوالات

متبرکه
شناسایی مولفه های فرهنگی موثر از بعد هنر و میراث فرهنگی بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه
شناسایی مولفه های فرهنگی موثر از بعد آداب و رسوم بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه
شناسایی مولفه های فرهنگی موثر از بعد مذهب بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه
شناسایی عوامل فرهنگی موثر بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه با توجه به عوامل جمعیت شناختی
1-4-2- سوال هاسوال اصلی
عوامل فرهنگی موثر بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه کدامند؟
سوالهای فرعی
عوامل فرهنگی موثر از بعد ارزشها بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه کدامند؟
عوامل فرهنگی موثر از بعد هنجارها بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه کدامند؟
عوامل فرهنگی موثر از بعد آداب و رسوم بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه کدامند؟
عوامل فرهنگی موثر از بعد هنر و میراث فرهنگی بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه کدامند؟
عوامل فرهنگی موثر از بعد مذهب بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه کدامند؟
عوامل فرهنگی موثر از بعد باورها و اعتقادات بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه کدامند؟
عوامل فرهنگی موثر بر مدیریت کارآمد بقاع متبرکه با توجه به عوامل جمعیت شناختی کدامند؟
1-5- تعاریف نظری، اصطلاحات و مفاهیمآداب و رسوم : «آداب و رسوم هر جامعه از تعدادی ارزش های مطلوب ، مطابق فرهنگ آن جامعه تشکیل شده است و شامل شیوه های زندگی، عادات و رسوم خاص یک ملت ، مردم می شود» (گرانپایه، 1377 : 184)
ارزشها :« عبارت است از مقاصد و اهداف مطلوبی که افراد جامعه برای دستیابی به آنها فعالیت می کنند تا بدین وسیله نیازها و خواسته های خود را برآورده سازند» (قلی زاده، 1387: 110)..
باورها : باورها مفاهیمی کلی و مبهم درباره جهان و ماهیت جامعه هستند که مردم درستی آنها را به عنوان واقعیت قبول دارند از آنجا که خاستگاه آنها تجربه ها، سنت ها و یا روش های علمی می باشد می توانند تاثیر نیرومندی بر رفتار داشته باشند ( رنجبر و ستوده،1386 : 49).
عوامل فرهنگی: «عوامل تشکیل دهنده یک فرهنگ یعنی تمامی خصوصیات متمایز کننده یک جامعه یا گروه اجتماعی، این عوامل ممکن است معنوی،فکری،مادی یا احساسی باشد» (پهلوان ،1382 :178).
میراث فرهنگی : «هر پدیده ای (اعم از منقول و غیرمنقول، مادی و معنوی) که قدمتی دارد و حامل پیام انسانی است. چیزی از انسان های گذشته برای عرضه دارد« (حجت، 1380: 81).
مذهب: «در اصطلاح علم کلام اسلامی، طریقه‌ای خاص در فهم مسائل اعتقادی، که منشأ اختلاف در آن توجیه مقدمات منطقی و یا تفسیر ظاهر کتاب الهی است»(دهخدا،1387: 1112).
هنجارها : « قواعدی برای رفتارند که ارزش های یک فرهنگ را منعکس می کنند یا تجسم می بخشند »(گیدنز، 1387: 35).
1-6- تعاریف عملیاتی
ارزشها: در این پژوهش ارزیابی ارزش ها براساس نمراتی که از پاسخگویی به سئوالات 1 الی 8 پرسشنامه بدست می آید.
هنجارها: در این پژوهش ارزیابی هنجار ها براساس نمراتی که از پاسخگویی به سئوالات 9 الی 14 پرسشنامه بدست می آید.
آداب و رسوم: در این پژوهش ارزیابی آداب و رسوم براساس نمراتی که از پاسخگویی به سئوالات 15 الی 20پرسشنامه بدست می آید.
هنر و میراث فرهنگی: در این پژوهش ارزیابی میراث فرهنگی براساس نمراتی که از پاسخگویی به سئوالات 21 الی 27 پرسشنامه بدست می آید.
باورها: آداب و رسوم: در این پژوهش ارزیابی باورها براساس نمراتی که از پاسخگویی به سئوالات 28 الی 34 پرسشنامه بدست می آید.
مذهب: در این پژوهش ارزیابی مذهب براساس نمراتی که از پاسخگویی به سئوالات 35 الی 42 پرسشنامه بدست می آید.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1- مقدمهبی شک بالاترین و والاترین عنصری که در موجودیت هر جامعه دخالت اساسی دارد، فرهنگ آن جامعه است. اساساً فرهنگ هر جامعه ، هویت و موجودیت آن جامعه را تشکیل می دهد. با انحراف فرهنگ، هر چند جامعه از بعدهای اقتصادی، سیاسی، صنعتی و نظامی قدرتمند و قوی باشد ولی پوچ و میان تهی است. اگر فرهنگجامعه ای وابسته به فرهنگ غرب باشد، ناچار دیگر ابعاد آن جامعه به جانب مخالف گرایش پیدا می کند و بالاخره در آن مستهلک می شود و موجودیت خود را در تمام ابعاد از دست می دهد .
بقاع متبرکه از جمله آثار و ارزشهایی هستند که به نوعی در ترویج فرهنگ اسلامی دینی و بسیاری از عناصر ارزشمند فرهنگی تاثیر مثبت دارند. به دلیل جایگاه ویژه ایران و حمایت و پیروی راستین ایرانیان و ارادت خاص آنان به ساحت مقدس ائمه معصومین (ع) و فرزندان و نوادگان آنان، کشور ما از دیرباز مأمن و مأوای امامزادگانی بوده که از دست خلفای جور زمانه مجبور به هجرت می شوند یا آنکه جهت نشر معارف و فرهنگ غنی اسلامی به سرحدات ایران می آمدند . آثار و برکات وجود این ذوات نورانی و مقدس نه تنها در زمان حضور آنان بلکه پس از شهادت یا وفات ایشان نیز استمرار می یافته و مأمن مؤمنان و دوستداران راه حقیقت می شده است. در ایران در کنار اعتقاد راسخ ایرانیان به مقام و منزلت مجاوزان آن اماکن مقدس و اعتقاد ایشان به فرهنگ و معارف غنی اسلامی چنان ظرفیتی در این اماکن ایجاد کرده است که با یک برنامه ریزی صحیح و علمی می توان این اماکن را به قطب های فرهنگی کشور تبدیل نموده با استفاده از ظرفیت های آن، در جنگ نرم علیه دشمن موفق بوده و در برابر تهاجم فرهنگی به خوبی ایستادگی کرد. اما با وجود گرایش گسترده شیعیان به حرم مقدس امامزادگان در ایران و همچنین با وسعت و گستردگی فراوانی که دارند تاکنون به عنوان اماکن فرهنگ ساز ، کمتر مورد توجه و برنامه ریزی قرار گرفته اند. بررسی کارکردهای معنوی و فرهنگی مستقیم و غیرمستقیم حضور امامزادگان در ایران، می تواند از دیدگاه موافقان و مخالفان مورد بررسی قرار گیرد که از دیدگاه موافقان ، کارکردها و ظرفیت های علمی و فرهنگی مختلفی اعم از شفا دادن، ایجاد کتابخانه، درمانگاه، موسه های خیریه، حوزه های علمیه و غیره را می تواند شامل شود که باعث تحول و اثرگذاری در جامعه می شود. مردم ایران ، اهل ذوق ، هنر و معماری بودند و بناهای زیبایی را بر مدفن این امامزادگان بنا نهادند که مظهر ظهور و بروز هنرهای مختلفی شد و این جنبه نیز به خودی خود جای تأمل و غور فراوان دارد. از جمله خواص بقاع علاوه بر جنبه هنری می توان به جنبه های اعتقادی، فرهنگی، اجتماعی و روانی مکنون در آنها اشاره کرد. گردشگری این امامزادگان نیز منتج به ایجاد هویت ملی و دینی و همبستگی ملی و ایجاد محبت و الفت میان اقوام مختلف می شود.
2-2- تعریف بقعه متبرکه و امامزادگانبقعه متبرکه مدفن امامزادگان (کلیه افرادی که با یک یا چند واسطه به امام معصوم (ع) منسوبند.) می باشد که در طول تاریخ در اثر جنگ یا علل مختلف به شهادت رسیده اند یا پس از وفات در آنجا دفن شده اند و به مرور زمان مدفن انها تبدیل به زیارتگاهی برای دوستداران مکتب اهل بیت (ع) شده است. مدفن برخی علمای بزرگ نیز به تسامح گاهی شامل این طرح خواهد بود. (شریفی و قاسمی سعادت آبادی ،1392: 16).
استفاده از ذریه پیامبر اکرم(ص) در زمانیکه بین مسلمانان و شیعیان حیات ندارند؛ همانا رفتن به زیارت بُقاع و مراقد منوره این بزرگواران است که نشانه عشق و علاقه زائرین به پیامبر اکرم(ص) و ذریه آن حضرت می باشد. اصل مسئله مشروعیت زیارت قبر بزرگان دین، از جمله مسائل مسلّم نزد همه فرقه‌های اسلامی است. ائمه بزرگوار شیعه، همواره به زیارت قبر پیامبر اسلام(ص) و ائمه قبل از خود مشرف می‌شدند و زیارت نامه‌هایی نیز برای زیارت، از ایشان نقل شده که در کتاب پر ارج مفاتیح‌الجنان آمده است. صدور این زیارت نامه‌ها گواهی روشن بر مشروعیت و نیز انجام زیارت از سوی معصومین است. مقبره های مذهبی در مقایسه با سایر بناهای اسلامی (به جز مساجد) از اعتبار ویژه ای برخوردار بوده، مورد توجه عام هستند. کمتر شهر یا روستایی در ایران است که سهمی از چنین بناها نداشته باشد هر چند اکثر مناطق ایران امامزاده دارند، اما پیامبران الهی مدفون در ایران بسیار کم هستند.
2-3- اهمیت بقاع متبرکهپراکندگی سادات در تمام نقاط گوناگون این پهنه یکسان نبود زیرا بیشتر به جاهایی روی می آوردند که احساس امنیت بیشتر می کردند همانند کوهستان ری و طبرستان و پاره ای نقاط مرکزی، با این حال بعضی از ایشان گرفتار مخالفان می شدند و به شهادت می رسیدند، امروز مراقد این بزرگواران باقی و مزار و مطاف است. از تعداد آنها در نقاط مختلف می توان پی برد که این نقاط به چه سبب مورد توجه ایشان بوده است، گرچه برخی از این بقاع در طی زمان خراب و آثار آنها محو شده است(شریفی و قاسمی سعادت آبادی ،1392: 47).
خداوند در قرآن مجید به شیوه های گوناگون سفارش به رعایت حقوق اهل بیت کرده است آن گونه که درباره لزوم احترام به اهل بیت و دوست داشتن آنان ، می فرماید:”ای رسول ما بگو من اجر رسالت خود را جز این نمی خواهم که محبت مرا در حق خویشاوندانم رعایت کنید.” (سوره شوری، آیه 23).خداوند در قرآن

متن کامل در سایت homatez.com