پایان نامه درمورد ، بانک، بانکها، DEA، موسسات، فارل، ناکارایی، فنی

استفاده از گزارشهای مختلفی انجام می شود که از آن جمله می توان به گزارش ارزیابی عملکرد و یا حسابرسی عملیاتی اشاره نمود . حسابرسی عملیاتی شامل سه بخش کارایی ، اثربخشی و صرفه اقتصادی است که اندازه گیری کارایی یکی از مهمترین بخش های آن است . اندازه گیری کارایی در موسسات و به ویژه موسسات غیر انتفاعی انجام و با پیشرفت علوم و دانش بشری گسترش یافته است . امروزه مشاهده می شود در رشته های مختلف از جمله حسابداری ، مدیریت و اقتصاد اندازه گیری کارایی و به دنبال آن سنجش عملکرد با روش های مختلف انجام می گیرد ، که در این ارتباط بررسی میان رشته ای ضرورت دارد . استفاده از روش های مختلف برای اندازه گیری کارایی در صورتی که منجر به نتایج یکسانی نشود مهم تلقی میشود ، زیرا انتخاب و به کارگیری مناسب ترین روش برای اندازه گیری کارایی در ارزیابی عملکرد اهمیت زیادی دارد .
در این راستا یکی از موسساتی که در تخصیص بهینه منابع اقتصادی جامعه نقش مهمی ایفا می نمایند بانک ها و موسسات مالی و اعتباری می باشند. بانک ها در واقع واسطه هایی هستند که وجوه پس انداز کنندگان را دریافت و در قالب وام به سرمایه گذاران اعطا می نمایند . هرچه بانک ها در زمینه جمع آوری وجوه سرگردان و اعطا آن به سرمایه گذاران موفق تر باشند و بهتر عمل نمایند به همان نسبت رشد و توسعه اقتصادی نیز بیشتر خواهد بود. بنابراین رشد اقتصادی کشور تا حد زیادی به عملکرد بانک ها بستگی دارد و آنها در این زمینه نقش اساسی دارند . یکی از موضوعات مهم در ارزیابی عملکرد بانکها مساله سنجش کارایی عملیات است . مدیران بانکها جهت سنجش کارایی عملیات بانک ها نیازمند الگوی مناسب هستند .
با توجه به این که الگوهای مختلفی در رابطه با سنجش کارایی عملیات بانکها مطرح است ، مقایسه و ارزیابی روش های سنجش کارایی در شعب بانک های ایران و ارایه الگوی مناسب برای ارزیابی عملکرد موضوع این پایان نامه است . (اسلامی بیگدلی ، 1383 ، ص 4 و 5 [1] )
1-4- چارچوب نظری تحقیق :
يكي از مهمترين اجزاي ارائه راهكارهاي صحيح، به منظور بهبود عملكرد يك مؤسسه تحلیل پوششی داده ها (DEA) است که يكي از روشهاي فرايند ارزيابي عملكرد مؤسسات است. تحليل پوششي داده ها روشی معتبر در اندازه گيري كارايي نسبي مؤسسات مشابه، بر اساس وروديها و خروجيها است. در اين روش، با استفاده از مدل هاي برنامه ريزي رياضي، مرزي متشكل از مؤسساتي با بهترين كارايي نسبي، بدست مي آيد و اين مرز؛ معياري براي ارزيابي و ارائه راهكارهاي بهبود عملكرد ساير مؤسسات، قرار مي گيرد. در تحليل پوششي داد ه ها، به دليل عدم استفاده از تابع توليد، هيچگونه پيش داوري از قبل بر روي موسسات مورد بررسي اعمال نمي شود و لذا مدل هاي DEA به سبب استفاده از فرضيات كمتر در روند ارزيابي مؤسسات، جايگاه خاصي نسبت به مدل هاي مشابه پيدا كرده اند . (عليرضائي و افشاريان ، 1385 [12] )
برای آشنایی با مدل های قبل از DEA و نحوه تکامل DEA نگاهی گذرا به مفهوم کارایی و تاریخچه روند محاسبه و پیش بینی آن می اندازیم:
تا کنون تعاریف متنوعی از کارایی ارائه شده است . مفهوم کارایی در اقتصاد تخصیص مطلوب منابع است . اما از نظر اهداف کاربردی ، تعاریف گوناگونی بیان شده است . به طور کلی کارایی معرف نسبت ستانده ها به نهاده ها در مقایسه با یک استاندارد مشخص است . ( برهانی،1377 [6] )
از این رو تشخیص کارایی ، منوط به تعریف و مقایسه با یک حد مطلوب و استاندارد است . مبنای چنین حد مطلوبی می تواند با روشهای مختلف تعیین و مشخص شود . دو روش عمده برای تعیین کارایی واحدهای بانکی وجود دارد که عبارتند از : 1 – روش تحلیل نسبت و 2- روش تحلیل مرزی .
روش تحلیل نسبت یکی از قدیمی ترین روشهای اندازه گیری کارایی درسطح واحدهای بانکی به شمار می رود. در این روش با محاسبه یک سری از شاخص های مالی بانک ها ( نظیر ROI 1و ROA2 و نسبت کفایت سرمایه و نظیر اینها ) و مقایسه این نسبتها با شاخصهای استاندارد شده در صنعت بانکدازی درباره کارایی و یا ناکارایی بانکهای مورد مطالعه اظهار نظر می شود با وجود موفقیت هایی که این روش در این زمینه کسب کرده است ، اما مشکلات متعددی در روش شناسی این نسبت ها وجود دارد که نقطه ضعفی برای این روش به حساب می آید . ضعف اساسی این روش آن است که با انتخاب چند نسبت جزیی نمی توان اطلاعات کاملی در مورد ابعاد بسیار گوناگون عملکرد یک بانک به دست آورد . (حقیقت و نصیر ، 1382 [7] )
مشکل دیگر ، مقایسه شاخصهای چندگانه بین موسسات اقتصادی نظیر بانکها است. زیرا در اصل ، بانکها واحدهایی هستند که با استفاده از نهاده های چندگانه ، ستاده های چندگانه ای را تولید می نمایند و روش تحلیل نسبت در این زمینه ناتوانایی های فراوانی دارد. (Al-Shammari ,M and Salimi , A (1998) [20] )
در روش تحلیل مرزی که در تحقیقات دانشگاهی تاکید زیادی به آن می شود ، ابتدا بانکها با برآورد تابع تولید ( هزینه یا سود ) مرزی به عنوان مرز کارایی ( تابع تولید یکسان ، تابع تولید تصادفی ) به وجود می آورند و بانکهایی که در این زمینه فعالیت می کنند به عنوان واحدهای کارا و بانکهایی که خارج از آن واقع می شوند به عنوان واحدهای ناکارا شناخته می شوند. از زمان کار برجسته فارل (1957) توجه جدی به امکان تخمین توابع مرزی به عنوان مرز کارایی معطوف شد. فارل کارایی واحدهای اقتصادی را شامل دو جزء کارایی فنی و کارایی تخصیصی می دانست که از حاصل ضرب این دو ، کارایی اقتصادی ( کارایی کلی ) به دست می آید . (Al-Shammari ,M and Salimi , A (1998) [20] )
کارایی فارل برای حالت بازدهی ثابت به مقیاس و با جهت گیری نهاده ای تنظیم شده است و در پی پاسخگویی به این سئوال است که بدون اینکه مقدار تولید Y تغییری کند ، چه میزان از مقدار مصرف نهاده های x1 و x2 را کم کنیم ؟ در مقابل ، روش جایگزن دیگری به نام جهت گیری ستانده ای وجود دارد و درصدد پاسخ به این سئوال است که به چه میزان می توان مقدار تولید Y1 و Y2 را افزایش داد ، بدون اینکه در میزان استفاده از نهاده X تغییری به وجود آید. (Coelli ,T.J 1996 [28] )
در حالت بازدهی ثابت به مقیاس ، کارایی فنی به دو جزء کوچکتر یعنی کارایی خالص فنی و کارایی مقیاس تقسیم می شود . پس به طور خلاصه کارایی کلی ( کارایی تولید ) را به شرح زیر بیان می کنیم. [33] Drake,L 2001))
کارایی مقیاس × کارایی خالص فنی × کارایی تخصیصی = کارایی کلی
در مطالعات مربوط به تحلیل مرزی کارایی واحدهای بانکی در 20 سال گذشته ، حداقل 4 روش بسیار مهم با کاربرد زیاد وجود دارد ، از جمله : روش پارامتریک اقتصاد سنجی که شامل روش مرزی تصادفی ، روش مرزی ضخیم ، روش توزیع آزاد و روش ناپارامتریک خطی تحت عنوان روش تحلیل پوششی داده ها . (حقیقت و نصیر ، 1382 [7] )
در اصل روش های TFA1 و DFA2 مانند روش SFA3 همان شکل کارکردی را برای توابع در نظر می گیرند و تنها تفاوت اندکی در روش کار و مفروضات آنها وجود دارد. به طور کلی در رویکرد پارامتریک تخمین توابع مرزی کارایی ، سعی بر آن است که با استفاده از فرض های متفاوت ، یک تابع تولید ( هزینه یا سود ) مرزی به شکل خاصی ( نظیر کاب داگلاس ، ترانسلوگ و نظیر اینها ) با یک جمله خطای ترکیبی ، تخمین زده شود و به این وسیله میزان ناکارایی واحدها را به عوامل تصادفی و عوامل ناکارایی نسبت دهد. ( Bauer.P.W ,Berger.A.N ,Ferrier.G and Humphrey.D1998) [23]
مهمترین ایراد روش پارامتریک ، فرض های مختلفی است که برای توابع و جز ناکارایی در نظر می گیرد. پس با در نظر گرفتن فرضهای مختلف ، تخمین های بسیار متفاوتی حاصل می شود که امکان مقایسه عملی بین واحدها را با مشکل مواجه می کند. از سوی دیگر در فعالیت های خدماتی ( نظیر خدمات بانکها ) بر خلاف فعالیت های تولیدی ، امکان تصریح یک شکل به خصوص برای اغلب توابع مشکل است ، از این رو محدودیت های خاصی را در تخمین ها ایجاد می کند. از دیگر موارد در این زمینه ، محدودیت تعداد ستانده های در نظر گرفته شده ( به عنوان متغیر وابسته) می باشد.
در روش تحلیل پوششی داده ها ( DEA ) که رویکرد ناپارامتریک برآورد توابع مرزی است برای اولین بار توسط چارنز ، کوپر و رودز (1978) معرفی شد . این محققین ، مفاهیم پیشنهادی فارل را رواج دادند و از آن پس در مقالات زیادی این روش به کار گرفته شد . در این روش بدون در نظر گرفتن شکل تبعی خاصی برای توابع ، از برنامه ریزی خطی (LP1) و در نظر گرفتن ستاندههای بسیار متفاوت استفاده شده است و اقدام به یک سری بهینه یابی می شود و مقدار کارایی واحدهای مورد بررسی تحت دو فرض بازدهی ثابت و متغیر به مقیاس تعیین می شود . در روش DEA شکلهای متفاوتی مانند شکل نسبی ، شکل فزاینده و شکل پوششی ( یا فراگیر ) وجود دارد که در هرکدام از اینها ، در تعیین کارایی واحدهای مورد بررسی به روش خاصی عمل می شود . به این منظور از روشهای مختلفی مانند یک مرحله ای ، دو مرحله ای و چند مرحله ای استفاده می شود .
دو

متن کامل در سایت homatez.com

About: admin