پایان نامه درمورد بیابان‌زدائی، بیابان‌زائی، اجتماعی، احیاء، بیابانی، ماسه‌ای، تپه‌های، شبکه‌های

تصویب رسید و مسئولیت پیگیری و اجرای آن به UNEP واگذار گردید.
ارزیابی اقدامات انجام شده در سال 1991 نشان داد که این اقدامات متناسب با نیازهای جامعه جهانی ودرخور و شایسته روند بیابان‌زائی و اثرات و عواقب آن برروی مردمی که دچار آن هستند نبوده،به ویژه آنکه اکثریت مردمی که از پی آمدهای بیابان‌زائی رنج می برند در کشورهای جهان سوم و توسعه نیافته زندگی می کنند.
لذا موضوع در سال 1992 در کنفرانس سران در ریودوژانیرو، تحت عنوان کنفرانس سازمان ملل برای محیط زیست وتوسعه بصورت جدی مطرح گردید. در قطعنامه این کنفرانس بنام دستور کار 21 که در واقع دستور کار جامعه جهانی برای قرن بیست ویکم است. فصل دوازدهم به بیابان‌زدایی اختصاص یافته است. در این فصل از سازمان ملل متحد خواسته شده تا با موضوع بیابان‌زائی و خشکسالی به عنوان معضلی جهانی برخورد جدی به عمل آید ]5[.
موضوع بیابان‌زدائی در چهار دهه‌ی اخیر بطور خاص مورد توجه جامعه جهانی قرار گرفته است. در این مدت مطالعات و تحقیقات قابل توجهی پیرامون شناخت و معرفی روش‌های بیابان‌زدائی، قابلیت‌ها، محدودیت‌ها وتأثیر اجرای این فعالیت‌ها بر ساختارهای اقتصادی‌، اجتماعی و زیست محیطی، هم چنین نقش و ارتباط این اقدامات با تحقق اهداف توسعه، توسط دانشمندان، صاحب‌نظران و کارشناسان امر صورت گرفته، که نتایج مطلوبی را هم به دنبال داشته است.
در تحقیق حاضر به منظور ارزیابی اثر فعالیت های بیابان‌زدائی برتوسعه کشاورزی از روش‌های پیمایشی در تحقیقات اجتماعی و اقتصادی بهره گیری شده است. در بررسیهای انجام شده سوابقی از پژوهش‌های صورت گرفته منطبق یا مشابه با روش این تحقیق در منابع معتبر موجود مشاهده نگردید. اما موضوعاتی مشابه با استفاده از روش‌های دیگر مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته که نتایج قابل توجهی را در پی داشته است. در اینجا برخی از شاخص‌ترین این پژوهش‌ها را عنوان می‌نمائیم.
هالین ژائوو همکاران(2006) تحقیقاتی را با عنوان اثرات بیابان‌زائی بر خصوصیات خاک و رشد محصول در کشتزارهای شمال چین انجام دادند.
این تحقیقات در مزارع آزمایشی گندم و در قالب طرح‌های آماری کشاورزی انجام گردید. نتایج نشان داد که تخریب محیط خاک تحت تأثیر عوامل مختلف فرسایش، رشد و تولید محصول گندم را به شکل معنی‌داری کاهش می دهد.
نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل همبستگی نشان داد که رشد و تولید محصول با میزان ازت،PH ، رطوبت و مواد آلی خاک دارای همبستگی معنی داری بوده و تغییرات نامطلوب این عوامل تحت تأثیر فرآیند بیابان‌زائی، تأثیر قابل توجهی بر کاهش عملکرد محصول خواهد داشت. لذا اجرای فعالیت های بیابان‌زدائی از جمله احداث بادشکن، افزایش کودهای آلی، باقی گذاشتن کاه و کلش در مزارع و آبیاری بهاره می‌تواند در کنترل عوامل فرسایش و افزایش عملکرد محصول گندم در این مناطق نقش موثری داشته باشد ]12[.
یانگ ژونگ سوو همکاران(2007)مطالعه‌ای را تحت عنوان اثرات زیست محیطی بیابان‌زدائی و احیاء اراضی بیابانی بر اکوتون واحه بیابان، در یکی از نواحی خشک شمال غرب چین انجام دادند.
در این تحقیق فرآیند بیابان‌زائی در اطراف واحه‌ها و آبادیها به عنوان یکی از موانع اصلی توسعه پایدار در دشت‌های مناطق خشک شمال غرب چین مطرح گردیده است.
اجرای فعالیت‌های بیابان‌زدائی با تثبیت شرایط اکولوژیک در این مناطق شرایط را برای فعالیت‌های توسعه مهیا می‌نماید.
در مطالعه‌ی فوق منطقه‌ای مورد بررسی قرار گرفته که دارای سابقه‌ی اجرای فعالیت‌های بیابان‌زدائی از سال 1975 می‌باشد. از جمله تکنیک‌های موفقی که در این منطقه استفاده گردیده می‌توان به کاشت درختچه‌های بومی مقاوم در برابر خشکسالی، احداث شبکه های حصیری، تسطیح تپه‌های ماسه‌ای و طراحی شبکه‌های آبیاری اشاره نمود. این فعالیت ها منجر به ایجاد یک پوشش جنگلی پایدار با رویکردی حفاظتی در منطقه گردیده است. بر اساس نتایج تحقیق بدلیل انجام فعالیت‌های بیابان‌زدائی میزان ذرات سیلت و رس تا عمق 10 سانتیمتری سطح خاک از 6/2 درصد در مناطق احیاء نشده به 3/9 تا 3/37 درصد در مناطقی که فعالیت های بیابان‌زدائی اجرا شده‌، افزایش یافته است. کربن آلی خاک طی دوره 28 ساله اجرای فعالیت‌های بیابان‌زدائی از 63/0 به 88/1 تا 7/9 گرم در کیلوگرم در منطقه مطالعه شده افزایش نشان می‌دهد]11[.هم چنین در این منطقه خاک سطحی حامل مواد معدنی اٌرگانیک تا عمق 10(ده ) سانتیمتری در محدوده عرصه های جنگلی کاج که آبیاری گردیده‌اند،توسعه یافته و حمل ماسه توسط طوفان نیز در طول این دوره 28 ساله به شکل معنی‌داری کاهش داشته است. در نهایت نتایج این تحقیق نشان می‌دهد اجرای فعالیت‌های بیابان‌زدائی بر بهبود شرایط زیست محیطی و خصوصیات خاک بسیار اثرگذار و مثبت می‌باشد ]11[.
یولین لی و همکارانش(2009) پژوهشی را با عنوان اثر بخشی میزان تثبیت ماسه‌های روان بر احیاء اراضی بیابانی در اراضی شنزار منطقه کرکین شمال چین انجام دادند .
در منطقه مورد مطالعه طوفان و هجوم شن‌های روان در سنوات گذشته ضمن کاهش عملکرد محصولات کشاورزی،خسارات قابل توجهی را به پوشش مرتعی و اراضی کشاورزی منطقه وارد ‌نموده است،با توجه به مشکلات موجود فعالیت‌های قابل توجهی در زمینه تثبیت شن‌های‌روان و احیاء مراتع بیابانی در این منطقه انجام گردیده است. نتایج بررسی‌ها طی سالهای 1996 تا 2003 نشان داد که استفاده از شبکه‌های حصیری به منظور تثبیت تپه‌های ماسه‌ای و کاشت نهال و بوته،در بهبود وضعیت شیمیایی و فیزیکی خاک و افزایش تنوع و تراکم پوشش‌گیاهی نقش بسیار موثری داشته است. ضمناً تأثیر استفاده از شبکه‌های حصیری در این زمینه بیشتر بوده بدیهی است. کاهش فرسایش و بهبود شرایط زیست محیطی بر افزایش توسعه و عملکرد کشاورزی در منطقه تأثیر به سزائی داشته است ]13[.
پیناروو همکاران(2009)نتایج تحقیقات خود را با عنوان بیابان‌زائی واثرات آن بر محیط وتولید کشاورزی در رومانی ارائه نمودند. با توجه به تعریف کنوانسیون بیابان‌زدائی، چنین استنباط می‌شود که پدیده مذکور مرحله‌ی پیشرفته‌ای از تخریب سرزمین بوده که در آن خاک به عنوان بستر توسعه و حیاط،تحت تأثیر عوامل مختلف طبیعی وفعالیت‌های انسانی، از بین می رود. بر این اساس پدیده فوق طیف وسیعی از کشورهای جهان را در بر می‌گیرد. نتایج حاصل از سیستم اطلاعات بیابان‌زائی برای مدیترانه (DISMED) نشان می دهد که بخش‌هایی از جنوب و مرکز اروپا در زمینه بیابان‌زائی از حساسیت بالا یا بسیار بالا برخوردار می‌باشند.در این بین رومانی یکی از کشورهای متأثر از این پدیده می‌باشد. در این بررسی با استفاده از 3 شاخص کیفیت خاک، آب و هوا و پوشش گیاهی، شاخص حساسیت به بیابان‌زائی در 5 کلاسه مختلف تعیین وپهنه بندی گردیده است.در منطقه با حساسیت بالا شرایط زیست‌محیطی و فعالیت‌های کشاورزی به شدت تحت تأثیر این پدیده بوده و دوره‌های خشکسالی طولانی نیز این مسئله را تشدید می‌کند. در این تحقیق بر برنامه‌های فائو در خصوص مقابله با پدیده خشکی وخشکسالی،شامل مدیریت آب آبیاری، مدیریت خاک و کاربری صحیح اراضی در راستای کنترل وکاهش اثرات بیابان‌زائی و احیاء اراضی کشاورزی تأکید نموده است ]14[.
2-2- سوابق تحقیق در ایران :با توجه به حدود 4 دهه سابقه فعالیت‌های بیابان‌زدائی در کشور و بروز آثار این فعالیت‌ها در ابعاد اقتصادی- اجتماعی- فرهنگی و زیست محیطی، ارزیابی این اثرات در سال های اخیر توجه برخی از محققین وکارشناسان امر را به خود معطوف نموده است.
با این حال علی رغم اهمیت تحلیل اثرات فعالیت‌های بیابان‌زدائی حداقل به منظور توجیه ادامه این فعالیت‌ها در مناطق بیابانی که سطح گسترده‌ای از اراضی کشور را در بر می گیرند، متأسفانه سوابق مطالعه و تحقیق در این زمینه زیاد نمی‌باشد که با عنایت به اهمیت موضوع لازم است توجه ویژه ای به این مبحث مبذول گردد. به هر حال ذیلاً به شرح سوابق موجود پرداخته می شود.
حسن احمدی و همکاران(1382) تحقیقاتی را با عنوان تأثیر عملیات بیابان زدائی بر توسعه اقتصادی و اجتماعی شهر کرمان انجام داده، در این تحقیق به منظور ارزیابی فعالیت‌های 30ساله بیابان‌زدائی در این منطقه مدلی طراحی گردید. به طوریکه به منظور شناخت وضع موجود منابع پایه وساختار اجتماعی و اقتصادی، داده ها مورد بررسی قرار گرفت و عوامل تأثیر‌گذار بر پایداری منابع مشخص گردید و با ارزیابی وضعیت فنی پروژه و وضعیت اجتماعی و اقتصادی، داده ها مورد سنجش قرار گرفته و تلفیق و نتیجه گیری حاصل گردید. بر اساس نتایج به دست آمده، اجرای فعالیت‌های بیابان‌زدائی دارای اثرات مثبت اقتصاد ی، اجتماعی و زیست‌ محیطی به شرح زیر بوده است.
تثبیت و کنترل تپه‌های ماسه‌ای و

متن کامل در سایت homatez.com

About: admin