مقاله درمورد برنج، آفت، ساقههای، ساقهخوار، مزارع، لارو، لاروها، آفات

مي‌رسند. در این زمان بسیاری از انواع برنج درحال خوشهدادن بوده و برنجهای زودرس به خوشه رفته اند. تعدادی از آنها از خطر خسارت شدید آفت جسته اند. شدت بروز نسل دوم تا اواخر مردادماه ادامه دارد. در صورتی که نسل سوم آفت ایجاد شود مصادف با برداشت برنج خواهد بود و جزء روی برنجهای خیلی دیررس از قبیل واریته آمل یک خسارت قابل توجهی به وجود نخواهد آمد و بسیاری از پروانههای این نسل از بین خواهند رفت و یا لاروهای حاصل از آنها فرصت کامل شدن را نداشته و تلفات شدیدی را متحمل مي‌گردند (بینام، 1381).
لاروها برای پناهگاه خود عده ای از علفهای هرز را که ساقههای توخالی و نرم دارند بر سایر علفهای هرز ترجیح مي‌دهند که از بین آنها مي‌توانشال تسبیح، سوروف، نی و اویارسلام را نام برد. مقاومت لاروها در مقابل غرقاب و سرمای زمستانه شگفتانگیز است. بطوریکه لاروهایی که درون شیشههای پر از آب قرار داده شده اند، بین 15 تا 20 روز زنده باقی مانده اند. همچنین حرارت زیر صفر را بخوبی تحمل مي‌کنند و حتی در سرمای منهای 14 درجه سانتیگراد 2 تا 3 ساعت زنده باقی مي‌مانند. اما به خشکی و تغییر درجه حراررت حساسیت شدیدی دارند و تحت تاثیر این دو عامل تلفات زیادی به آنها وارد مي‌گردد (سلیمانی و امیری لاهیجانی، 1382).
2-5- طرز خسارت:همانطور که از اسم آفت پیداست، کرم مزبور به ساقه برنج حمله مي‌کند و بطور کلی علائم خسارت را در گیاه به دو صورت مي‌توان مشاهده کرد. اگر گیاه جوان مورد حمله قرار گیرد ابتدا برگ میانی آن زرد شده و کم کم خشک مي‌شود. این علامت را در اصطلاح انگلیسیdead heartsمي‌نامند).بینام، 1381).
در صورتی که حمله آفت مصادف با زمان خوشه کردن و گل دادن باشد. دانه در خوشه تشکیل نشده و منجر به خشکی خوشه مي‌گردد که اصطلاحاwhite headsنامیده مي‌شود. آلودگی در تشکیل دانه باعث لاغری و شکنندگی دانه مي‌گردد (سلیمانی و امیری لاهیجانی، 1382).
مرحله اول خسارت را نسل اول آفت به وجود مي‌آورد، در این مرحله با رشد ساقههای جانبی، گیاه در مقابل آفت عکس العمل نشان داده و حتیالمقدور با ایجاد ساقههای جدید از خسارت آفت تا حدی جلوگیری مي‌شود.در مرحله دوم خسارت گیاه تقریبا در پایان مرحله رویش است و امکان ترمیم خسارت از طریق رشد ساقههای جانبی دیگر وجود ندارد. ساقههای آلوده به، آفت در این موقع در اثر وزش باد شکسته و باعث خراب شدن و از بین رفتن ساقههای سالم مجاور مي‌گردد (اخوت و وکیلی، 1376).
زاد و ولد در سالهای ابري و بارانی به مراتب بیشتر از سالهای گرم و خشک است. در صورت تداوم هوای ابری و وقوع بارندگی در خلال آن در هر یک از ماههای اردیبهشت، خرداد، تیر یا مرداد جمعیت آفت به شدت طغیان کرده و خسارت زیادی را وارد مي‌کنند. وجود هوای ابری و گهگاه بارندگی سبب مي‌شود تاتعداد دفعات جفت گیری و تخمگذاری بیشتر شده و درصد تخمهای تفریخ شده افزایش یابد و در نتیجه خسارت نیز بالا خواهد رفت. به عنوان مثال در سال 1379 بین نسل اول و دوم هوا به مدت 22 روز ابری بوده و در خلال این مدت گاهگاه بارندگی هم داشتیم. شرایط به وجود آمده برای طغیان جمعیت کرم ساقهخوار فراهم شده در نتیجه در بین دو نسل جمعیت کرم ساقهخوار افزایش یافته و خسارت شدیدی را در نسل دوم بوجود اورده است. در حالیکه خسارت نسل اول واقعا کم بود، چون قبل از آن هوا خشک و گرم بوده است(سلیمانی و امیری لاهیجانی، 1382).
گر چه کرم ساقهخوار برنج در مناطق خارجی یک آفت پلیفاژ به اصطلاح چندمیزبانه معرفی شده و علاوه بر برنج به ذرت و بسیاری دیگر از گیاهان خانواده گندمیان حمله مي‌نماید ولی در ایران تا کنون آفت مزبور در فصل رویش فقط روی برنج مشاهده گردیده است. البته در موقع شروع برداشت محصول و هنگامی که ساقههای برنج کاملا خشک مي‌شود و برای تغذیه لاروها مناسب نیستند، بسیاری از لاروها آفت از این ساقههای خشک شده به طرف علفهای هرز سبز و آبدار حاشیه مزرعه مهاجرت نموده و از آنها تغذیه مي‌نمایند. تعداد لاروهای آفت در متر مربع متفاوت و ابرت (1351) مي‌نویسد، حداکثر آلودگی در تنکابن در هر متر مربع 1125 لارو و بطور متوسط 7 لارو و حداکثر 127 عدد در هر ساقه برنج مشاهده شده است(ابرت، 1351).
2-6- مبارزه:مبارزه علیه کرم ساقهخوار برنج به سه صورت انجام مي‌گیرد:
مبارزه زراعی پاییزه و زمستانه– مبارزه بیولوژیک –  مبارزه شیمیایی در بهار و تابستان
2-6-1- مبارزه زراعی پایيزه و زمستانه:در مناطق برنج خیزشمال ایران طبق معمول مزارع برنج را از اواسط تا اواخر تابستان درو مي‌کنند. پس از درو مزارع برنج همینطور به حال خود رها مي‌شوند و گاهی بقایای برنج را در مزرعه برای تعلیف دام اختصاص مي‌دهند و تا اوایل اردیبهشت ماه سال بعد مجددا به کشت برنج اقدام مي‌نمایند (سلیمانی و امیری لاهیجانی، 1382).
 در فاصله این مدت طولانی دور از نظر کشاورزان آفات برنج از قبیل لارو پروانه یک نقطهای، کرم ساقهخوار به رشد و نمو خود ادامه داده و خودشان را برای حمله مجدد در سال آینده با قدرت بیشتر و عده فراوانتر آماده مي‌کنند. عده ای از این لاروها با دسته های بریده شده برنج به کندوجها منتقل شده و در جای نسبتا گرم، زمستان رابا شرایط بهتر محل سپری مي‌سازند. بنابراین ما با دست خودمان دشمن را پناه داده و تقریبا هفت ماه مهلت مي‌دهیم که مجددا به زراعت حمله کنند. برای جلوگیری از این امر بایستی اقدامات زیر را انجام داد:
1-  درو محصول مزارع حتیالمقدور بایستی پایین و نزدیک طوقه گیاه انجام گیرد تا هر چه ممکن است لارو کمتر در مزرعه باقی بماند.
2-  خوشههای بریده شده را به مدت چند روز روی زمین در همان مزرعه نگهدارند تا خشک شود و سپس با خرمن کوبهایی که کلشها را کاملا خرد مي‌کند و به صورت کاه گندم در مي‌آورد خرمن کوبی نمایند تا هر چه لارو در داخل ساقهها است له شده و از بین برود.
3-    کاه و کلش باقی مانده در مزرعه را با دقت کامل بسوزانند.
4-    پس از سوزاندن مزرعه را با تیلر در دو نوبت عمود بر هم شخم نمایند.
5-  زمین شخمزده را هر چه زودتر آب تخت نمایند.
6-  علفها ی هرز کنار و حاشیه مزارع که پناهگاه لاروها در زمستان مي‌باشند را کنده و بسوزانند.
7-  از خزانههای برنج همه روز بازرسی کرده تا چنانچه پروانهها تخمریزی کرده باشند برگهای آلوده را چیده و از بین ببرند.
8-  از انتقال نشاهائیکه آلوده یا مظنون به آفت هستند به زمین اصلی خودداری شود.
9-  طبق نظر کارشناسان اصلاح بذر و نهال حتیالمقدور از ارقام زودرس جهت کشت استفاده شود و چنانچه ممکن است خزانهها را با نایلون محفوظ کنند تا نشاها زودتر برای کشت آماده گردد. رویهم رفته همه ارقام برنج در مازندران کم و بیش به کرم ساقهخوار آلوده مي‌شوند ولی از نظر میزان خسارت ارقام زودرس و میانرس به علت اینکه قبل از ظهور و یا حداکثر تا اوایل فعالیت لاروهای نسل سوم برداشت مي‌شوند خسارت کمتری متحمل مي‌گردند.
10– در بهار که موقع خروج پروانههاست باید هر مزرعه دارای تله نوری باشد، تله های نوری ساده بوده و عبارت از یک فانوس معمولی است که در زیر آن یک طشت آب قرار دارد. پروانهها که به طرف نور مي‌آیند در داخل آب افتاده و تلف مي‌شوند(نظریان، 1385).
2-6-2- مبارزه بیولوژیک:   مبارزه بيولوژيكي يكي از دستاوردهاي مهم براي كنترل آفات مهم در شاليزار ايران بويژه كرم ساقهخوار برنج طي دو دهه اخير مي باشد. مبارزه بيولوژيكي بااستفاده از زنبور تريكوگراما Trichogramma evanescensدر مزارع برنج شمال كشور از اوايل دهه 60 باشناسايي سوش هایي اززنبورتريكوگراما درنقاط مختلف و روي ميزبانهاي آن ازقبيل كرم ساقهخواربرنج، كرم سبز برگخواربرنج، كرم ساقهخوار ذرت، مگس زیتون و غیره با تلاش و كوشش محققين ازدانشگاه،موسسه گياهپزشكي، موسسه تحقيقات برنج شروع گرديد.پس از 10سال تحقيقات درپرورش،تكثير روي ميزبان واسط و رهاسازي اين حشره مفيد از اوايل دهه70 در مزارع برنج آغاز گرديد.
تاريخچه استفاده از زنبورتريكوگراما Trichogramma evanescensدر كنترل آفات به گذشتههاي دور بر ميگردد، زماني كه فلاندردرسال 1926 براي توليد انبوه زنبور تريكوگراما ازتخم بيد غلات استفاده ميكرد مورد توجه قرارگرفت.در سه دهه اخير از اين حشره مفيد براي كنترل بسياري از آفات در بيش از 30 كشورجهان انجام گرفته است.در دهه 2000ميلادي سالانه حدود 30 ميليون هكتار از زمينهاي كشاورزي و جنگلي تحت پوشش كنترل بيولوژيكي آفات بوسيله زنبور تريكو گراما Trichogramma evanescensبوده است. اكثر جنسهاي شناخته شده زنبورهاي خانواده تريكوگراماتيده دامنه ميزباني وسيعي دارند. جنس تريكوگراما تخم حشرات راسته بالپولكداران(بيش از200 گونه)،سختبالپوشان، دوبالان،جوربالان وناجوربالان،زنبورهاي گياهخوار را انگلي مينمايد.
از روشهای موثر دیگر مبارزه با کرم ساقه خوار برنج روش بیولوژیک است. در این روش

متن کامل در سایت homatez.com

About: admin