ر طبقه درج شده است.
جدول ۳-۱-ویژگی های نمونۀ انتخاب شده در قسمت کیفی پژوهش
مدت زمان مصاحبه
تخصص
تعداد
گروه
۱ ساعت
کارشناس ارشد
۱
مدیر کل فنی و حرفه ای آموزش و پرورش
۱ ساعت
دکتری فقه و حقوق
۱
ریاست هیأت امناء مدارس صدرا
۴ ساعت و ۳۰ دقیقه
کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی
۴
مشاور سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش ومدیر ارشد
۷ ساعت و چهل و پنج دقیقه
تنوع تخصص
۷
مدیر مدارس دولتی
۷ساعت
تنوع تخصص
۵
مدیر مجتمع اموزشی واستعدادهای درخشان
۵۰ دقیقه
مدیریت
۱
مدیر کل آموزش وپرورش شهر تهران
۱ ساعت و ۱۵ دقیقه
دکتری عضو هیئت علمی
۱
ریاست دانشکده
۵۵ دقیقه
دکتری مدیریت آموزشی
۱
معاون پرورشی وزارت آموزش و پرورش
۳-۵-۲-جامعه و نمونه آماری بخش کمی(روش دلفی یا پنل خبرگان)
در پژوهش حاضر پس از طی روش کد گذاری و مقوله بندی و همچنین تدوین الگوی نظریه داده بنیان یا به عبارت دیگر تدوین مدل تحقیق، پرسشنامه ای بر حسب مدل به دست آمده طراحی شد و به منظور نهایی سازی مدل مفهومی تحقیق و تعیین مؤلفه ها و شرایط و پیامدهای اخلاق حرفه ای مدیران آموزشی و تعیین ضرایب هر یک از آن ها با استفاده از روش دلفی مورد روایابی قرار گرفت. روش دلفی فرایندی ساختار یافته برای جمع آوری و طبقه بندی دانش موجود در نزد گروهی از کارشناسان و خبرگان است که از طریق توزیع پرسشنامه هایی بین این افراد و بازخور کنترل شده پاسخ ها و نظرات دریافتی صورت می گیرد. اساس و پایه روش دلفی بر این است که نظر متخصصان هر حوزه علمی صاحب ترین نظر است بنابر این بر خلاف روش های تحقیق پیمایشی اعتبار روش پنل خبرگان نه به تعداد شرکت کنندگان در تحقیق که به اعتبار علمی متخصصان شرکت کننده در پژوهش بستگی دارد. شرکت کنندگان در پنل خبرگان از ۵ تا ۲۰ نفر را شامل می شوند(نیومن۱۳۶، ۲۰۰۲). هدف اصلی روش دلفی را می توان پیش بینی آینده دانست که بر پایه همگرایی اندیشه های متخصصان حاصل شده است. در این روش حدسیات فردی در مورد تکامل آینده باید تصحیح شود. پیدایش هنجار گروهی تخصصی نتیجه مورد نظر است. اهداف مهم دیگر این روش عبارتند از حل مسائل پیچیده و کمک به تصمیم گیری در مورد مسائل بغرنج. این روش با این هدف طراحی شده که برای حل مسائل پیچیده و مهمی به کار رود که پرداختن به آن از توانایی های یک نفر فراتر می رود. این روش در امور برنامه ریزی، مدیریت و مسائل اجرایی کاربرد دارد و رشته های متعدد دانش مانند بازرگانی، سیاست، صنایع، پزشکی، برنامه ریزی آموزشی، برنامه ریزی شهری و ناحیه ای می توانند از آن استفاده نمایند.اگرچه فن دلفی در کاربردهای آغازین خود عمدتاً ابزار پیش بینی بود، در حال حاضر بیشتر به عنوان فرایندی برای بهبود ارتباطات و ایجاد توافق در حل هر مسأله پیچیده به کار می رود.روش دلفی، روشی کاربردی است و بسیار مورد استفاده رشته هایی مانند بازرگانی و آموزش است(پاشایی زاد، ۱۳۸۶).
عناصراصلی درروش‌های اولیه دلفی عبارت‌اند از:
ساختارسازی جریان اطلاعات
ارائه بازخوردبه شرکت کنندگان
عدم افشای هویت شرکت کنندگان
با توجه به ماهیت روش نظر سنجی خبرگان، انتخاب پاسخگویان با شیوه های رایج در روش های پیمایشی یا تجربی، انجام نمی شود. شرایط، امکانات و مقاصد تحقیق ممکن است ایجاب یا حتی تحمیل کند که نمونه به شیوه غیر احتمالی برگزیده شود(بازرگان، ۱۳۸۰). نمونه گیری نظری هنگامی به کار می رود که آگاهی و شناخت پژوهشگر از جامعه مبنای انتخاب تعیین اعضای پنل است. در پژوهش حاضر از شیوه غیر احتمالی یا هدفمند برای تعیین اعضا استفاده شد. با توجه به ویژگی های روش نظر سنجی از خبرگان و هدف آن که ایجاد نوعی اجماع و وحدت نظر در ارتباط با یک موضوع خاص است، طبیعی است که افزایش تعداد اعضاء امکان ایجاد اجماع را دشوارتر می نماید. بر این اساس ضروری است تعداد اعضا در سطحی تعیین شود که ضمن حصول اطمینان از جامعیت لازم و از پیچیده سازی بیش از حد فرایند و تکرار اجتناب شود(پاول۱۳۷، ۲۰۰۳). در برخی مطالعات به این نکته اشاره شده که در صورت وجود تجانس بین اعضاء تعداد ۱۰ تا ۲۰ نفر رقم مناسبی است(اوکلی و پاولوفسکی۱۳۸، ۲۰۰۴). بر مبنای روش نمونه گیری منتخب، در این پژوهش به شیوه قضاوتی ۲۰ نفر از خبرگان انتخاب و پس از جلب موافقت آنان برای مشارکت، پرسشنامه به صورت حضوری و اینترنتی به آنان ارائه شد. در دور اول فهرست مؤلفه ها، شرایط علی، شرایط واسطه ای، شرایط زمینه ای، راهبردها و پیامدهای اخلاق حرفه ای مدیران آموزشی در اختیار اعضای گروه قرار گرفت تا در مورد آن ها در قالب طیف لیکرت اظهار نظر نمایند. همچنین از آن ها خواسته شد که نظرات خود را در قالب پیشنهاد یا اصلاح به مجموعه اضافه کنند. در پایان این مرحله، پژوهشگر اصلاحات پیشنهادی لازم را بر روی مؤلفه ها انجام داد و همراه با میانگین نتایج در اختیار اعضاء قرار داده شد. در مرحله دوم خبرگان به اتفاق نظر مناسب رسیدند. در این پژوهش تلاش محقق بر آن بوده است تا در مرحله تبیین مدل اخلاق حرفه ای مدیران آموزشی از نظرات و دیدگاه های کارشناسان مطلع و افرادی که تجربه مرتبط را داشته اند استفاده نماید. بر همین اساس مشارکت کنندگان از حیث تجربیات شغلی و آموزشی دارای ترکیب زیر بوده اند:
جدول ۳-۲- ویژگی های اعضای پنل دلفی
ویژگی ها
تعداد
عضو هیأت علمی دانشگاه با تخصص مدیریتی
۳
مدیران ارشد، مدرس دانشگاه با تخصص مدیریتی
۱۲
مدیر مجتمع آموزشی
۵
۳-۵-۳-جامعه و نمونه آماری بخش کمی (تحلیل عاملی تاییدی و تحلیل مسیر) تحقیق:
جامعه آماری پژوهش حاضر در بخش کمی کلیه مدیران مدارس ابتدایی، راهنمایی و متوسطه شهر تهران می باشند. طبق آمار موجود در شهر تهران تعداد ۳۷۵۳ مدیر در مدارس ابتدایی، راهنمایی و متوسطه شهر تهران مشغول فعالیت می باشند. برای تخمین تعداد نمونه در پژوهش حاضر از فرمول کوکران استفاده شده است.
n=(Nt^2 s^2)/(Nd^2+t^2 s^2 )

روش نمونه گیری به کارگرفته شده دراین مرحله،روش خوشه ای چند مرحله ای می باشد. براین اساس شهرتهران به پنج منطقه شمال،جنوب،شرق، مرکز و غرب تقسیم شده وازهرمنطقه تعداد۳۲ مدرسه دخترانه و ۳۲ مدرسه پسرانه به صورت تصادفی انتخاب شده وکلیه مدیران این مدارس به عنوان افراد نمونه درنظر گرفته شده اند. ابزارهای تحقیق در بین این ۳۲۰ مدیرآموزشی توزیع شده و با پیگیری های به عمل آمده تعداد ۳۱۶ پرسشنامه عودت داده شده و از این تعداد ۳ پرسشنامه نیز به دلیل داده های ناقص حذف شده و بقیه مورد تحلیل قرار گرفته است.
۳-۶-ابزار گردآوری داده ها
گام اول در هر تحقیقی برای آشنایی با مفاهیم پایه و مبانی نظری و نیز آشنایی با مطالعات پیشین در خصوص موضوع مورد بحث، مرور پیشینه تجربی و نظری است. بدین منظور از کتب، مقالات، رساله ها، پایگاه های اطلاعاتی و… استفاده شد. گام دوم، گردآوری اطلاعات در خصوص سوالات پژوهش است که محقق برای بررسی سوالهای پژوهشی و یا ازمون فرضیهها در روشهای آمیخته میباید دادههای لازم را جمع آوری نماید. نحوهی جمع آوری دادهها باید با نوع طرح پژوهشی مطابقت داشته باشد. با توجه به طرح پژوهشی باید نسبت به فرایند زمانی جمع آوری دادهها تصمیمگیری شود که آیا دادههای کمی و کیفی به صورت متقارن جمع آوری میشوند و یا نه در ابتدا دادههای کمی و یا کیفی جمع آوری میشود و سپس دیگری. پژوهشگران ملزم هستند که نوع دادهای را که باید بررسی شود مورد ارزیابی قرار دهند و بهترین منبع داده را برای پاسخگویی به سوالات و فرضیههای پژوهش مورد نظر استفاده کنند. این منابع میتوانند افراد عادی جامعه، افراد مطلع و کارشناسان خبره، یا اسناد و مدارک کتبی و یا سمعی و بصری باشند. روشهای جمعآوری دادهها برحسب سوالها،فرضیهها و نمونه مورد نظر میتواند متفاوت باشد. این روشها درتحقیقات کمی و کیفی با یکدیگر متفاوت میباشند. اما از ان جهت که در تحقیق آمیخته نیاز به استفاده از هر دو روشهای کمی و کیفی میباشد، باید نسبت به روشهای هر دو نوع تحقیق شناخت کافی وجود داشته باشد )بازرگان،۱۳۸۰).
۳-۶-۱-ابزار گردآوری داده ها در بخش کیفی
داده هایی که درنظریه داده بنیان(روش مورد استفاده دربخش کیفی این تحقیق) جمع آوری میگرددشامل انواع بسیاری ازداده های کیفی است.ازجمله مشاهدات،گفت و شنودها، مصاحبه ها، اسناد و مجلات و… ( چارمز۱۳۹، ۲۰۰۰). درفرایند جمعآوری داده برای تولید نظریه تحلیل گر به طورهمزمان داده هایش را جمعآوری،کدگذاری و تحلیل کرده و تصمیم میگیردکه برای بهبود نظریه خود تا هنگام ظهور آن درآینده چه داده هایی راجمع آوری و درکجا آنها راپیدا کند. در تحقیق حاضردر بخش کیفی از ابزار مصاحبه اکتشافی و نیمه ساختار یافته استفاده شد. در پژوهش های کیفی سؤال ها در یک راهنمای مصاحبه، با تمرکز بر روی مسائل یا حوزه ای که باید پوشش داده شود و مسیرهایی که باید پیگیری شودگنجانده می شود (هومن،۱۳۸۵). در این روش مصاحبه گر سؤالات را در ذهن خود دارد یا ممکن است بر روی برگه ای برای خود نوشته باشد ولی خود را ملزم به رعایت ترتیب خاصی در پرسیدن نمی داند (هومن،۱۳۸۹). دراین پژوهش با رجو ع به ادبیات تحقیق و براساس محتویات مصاحبههای اکتشافی دادهها به صورت گام به گام جمع آوری شد. سوالات مصاحبه از قبل طراحی شده و مشخص شدند. شیوه پاسخدهی به سوالات نیز به صورت باز پاسخ طراحی شد تا پاسخها داخل مقولات ازپیش طراحی شده جای گیرند. مصاحبه در ۸ سوال تدوین شد که به بررسی مولفههای اخلاق حرفهای، عوامل موثر در دستیابی مدیران آموزشی به اخلاق حرفهای و پیامدهای تخلق به اخلاق حرفه ای اختصاص یافتند. سپس نظرات صاحب نظران اخلاق حرفهای و اسلامی و مدیران خبره مورد بررسی قرار گرفت . مصاحبه ها به صورت حضوری و رو در رو و در زمانهای کاری در دفتر کار افراد صاحب نظر صورت گرفت. فرآیند مصاحبه به گونهای بود که در آن محقق سوالهارا میپرسید و پاسخگو نظرات و پاسخش را به سوال به صورت باز ارائه میکرد. مصاحبهها به صورت دستی توسط محقق یاداشت برداری میشدند و البته از دستگاه ضبط صوت برای ضبط آنهانیز استفاده گردید تا اگر نقصی در میان نوشتههای دست نویس وجود دارد، بتوان با استفاده از فایلهای صوتی آنهاراتکمیل کرد. بعد از اتمام مصاحبهها ورسیدن به اشباع نظری در مقولهها و معرفهای پژوهش در نمونهی مورد بررسی، مصاحبهها پیادهسازی و تایپ شدند تا مورد بررسی و تحلیل قرار بگیرند. مصاحبهها بعد از پیاده سازی چند بار مطالعه و بازخوانی شدند تا مشکل و نقصی نداشته باشند. فرآیند پیاده سازی در مصاحبه بسیار اهمیت دارد و باید دقت شود تا جزئیات و نکتهای از قلم نیفتد. معمولاً به مصاحبهگرتوصیه میشود که بین مصاحبه و پیادهسازی دادهها فاصله زمانی زیادی ایجاد نشود، زیرا با گذشت زمان ممکن است برخی از جزئیات از ذهن مصاحبهگر حذف شود. البته اگر مصاحبه ها ضبط شوند این مشکل تا حد
بسیار زیادی حل میشود.
۳-۶-۲-ابزار گردآوری داده ها در بخش کمی
برای سنجش متغیرهای مدل داده بنیان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. این پرسشنامه دارای ۱۲ مولفه و ۲۵ زیر مولفه و ۱۱۹ گویه می باشد.
۳-۷-روایی و پایایی ابزارهای پژوهش
۳-۷-۱-پایایی (قابلیت اعتماد) ابزار کیفی(مصاحبه)
پایایی۱۴۰ به سازگاری۱۴۱ یافتههای تحقیق اطلاق میگردد. پایایی در مصاحبه، در مراحلی چون موقعیت مصاحبه، نسخهبرداری، و تحلیل مطرح میگردد. در رابطه با پایایی مصاحبه شونده به چگونگی هدایت سوالات اشاره میشود. در پایایی نسخهبرداری نیز باید به پایایی درون موضوعی نسخه‌نویسی‌های انجام شده حین تایپ متون توسط دو فرد توجه نمود. در طول طبقهبندی مصاحبهها نیز توجه به درصدهای گزارش داده شده توسط دو نفر کدگذار، روشی برای تعیین پایایی تحلیل است. میزان( درصد) توافق درون موضوعی دو کدگذار (۶۰ درصد یا بیشتر) در مورد یک مصاحبه (کنترل تحلیل) نیز روشی برای پایایی تحلیل است. در


0 دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *