مقاله با موضوع مهاجرت، كشور، انساني، نخبگان، اقتصادي، بين‌المللي، مداخله، زيان

اين رهيافت با ديدي تقليل‏گرا و جزئي‏نگر، امنيت را در چارچوب مرزهاي ملي تعريف مي‏نمايد.
تعريف جديد امنيت ملي؛ اين رهيافت با لحاظ كردن تغيير و تحولات ايجاد شده در محيط داخلي و بين‏المللي و چالش‏هاي ناشي از جهاني شدن، محلي شدن و بين‏المللي شدن مسائلي نظير ايدز، مواد مخدر، محيط زيست، ركود اقتصادي، ظهور بمب اتم، و… مفهوم امنيت ملي را جرح و تعديل كرده و آن را اساساً از جنبه نرم‏افزاري بررسي مي‏نمايد. درنتيجه آن امنيت‌ملي علاوه بر بررسي تهديد، استفاده و كنترل نيروي نظامي شامل اولويت بخشي به تهديدات محيطي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي است كه برخي از اين تهديدات، نه تنها برخلاف گذشته، شكل و ماهيت ابهام‏آميزي پيدا مي‏كنند، بلكه در شرايط ظهور وابستگي متقابل، ارتباط و نزديكي روزافزون كشورها با يكديگر، تهديدات امنيتي شكل و ماهيت جهاني پيدا مي‏كنند. درنتيجه مطابق اين رهيافت، اولاً تهديدات نظامي اولويت و اهميت خود را از دست مي‏دهند، ثانياً تأثير محيط داخلي نسبت به محيط بين‏المللي اگر نگوييم بيشتر مي‏گردد حداقل هم تراز مي‏گردد. ثالثاً اين رهيافت از منظري كلي‏نگر و جامع‏نگر، عرصه و قلمرو را مدنظر قرار داده به نحوي كه تهديدات هم در قالب داخلي و هم در قالب بين‏المللي مطرح مي‏گردند. (حسین زاده 1393)‏
9-1 شرح كامل روش تحقیق
بنیادی و نظری است. اين تحقيقات که گاه تحقيقات مبنايى يا پايه‌اى خوانده مى‌شود، در جستجوى کشف حقايق و واقعيت‌ها و شناخت پديده‌ها و اشياء بوده که مرزهاى دانش عمومى بشر را توسعه مى‌دهند و قوانين علمى را کشف نموده، به تبيين ويژگى‌ها و صفات يک واقعيت مى‌پردازند. دراين تحقيقات ممکن است نظريه‌اى انشاء شود يا اصول، فرضيه‌ها يا قضاياى نظريه‌اى مورد آزمايش قرار گيرد. در این راستا، هدف افزایش دانش در مورد موضوع مورد مطالعه است.
10-1 بررسی و اندازه گیری متغیرها
متغیر مستقل(X): مهاجرت نخبگان
متغیر وابسته(Y): امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران
11-1 روش و ابزار گردآوري داده‏ها
با توجه به این که تحقیق حاضر یک تحقیق کیفی است لذا از روش توصیفی-تحلیلی استفاده خواهد شد. جمع آوری اطلاعات مورد استفاده در این تحقیق به روش کتابخانه ای و ابزار گردآوری داده ها فیش برداری است.
12-1 روش‌ها، ابزار تجزيه و تحليل داده‏ها
این پژوهش سعی دارد با روش توصیفی و تحلیلی براساس نظریات مهاجرت نخبگان به بررسی عقلانی و منطقی موضوع بپردازد.
13-1 سازماندهی تحقیق
تحقیق حاضر در 4 فصل نوشته شده است. در فصل اول، کلیات تحقیق بررسی می شود. در فصل دوم، چارچوب نظری تحقیق تشریح شده است. در فصل سوم، مهاجرت نخبگان در ایران مورد بررسی قرار می گیرد. در فصل چهارم، تاثیر مهاجرت نخبگان بر امنیت ملی ایران بررسی می شود. در انتها نیز به نتیجه گیری پرداخته می شود.

فصل دوم:
چارچوب های مفهومی و نظری تحقیق
1-2 مقدمه
نیروی انسانی به ویژه نیروی متخصص، در توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هر جامعه نقش اساسی ایفا می كند. در تقسیم بندی بانك جهانی نیز یكی از منابع ثروت كشورها، منابع انسانی، به ویژه متخصصین هر كشور ذكر شده است. سرمایه انسانی از ابزارهای مهم توسعه است و توسعه نیز منوط به حفظ سرمایه انسانی است. به عبارت دیگر، سرمایه های انسانی یا همان نیروهای متخصص و ماهر، هم ابزار هستند و هم هدف توسعه. امروزه نیروی ذهنی، مغزی، تفكر ومدیریت جامعه یك ثروت محسوب می شود ومهاجرت اندیشمندان و روشن فكران می تواند موازنه علمی یك سرزمین را با چالش جدی مواجه كند. موضوع مهاجرت نخبگان پدیده ای است که از دیرباز تاکنون به گونه های مختلف و چشمگیری در نظریات مختلف مورد بحث و بررسی جدی قرار گرفته است. این نظریه ها هر کدام از دید خود به بحث چرایی و چگونگی مهاجرت نخبگان پرداخته اند.
با توجه به این مهم که پژوهش حاضر به دنبال تأثیر مهاجرت نخبگان بر امنیت ملی جمهوری اسلامی است لذا در این بخش ضمن بررسی نظریه ها و الگوهایی که می تواند پدیده مهاجرت نخبگان را تشریح کند به تبیین نظریه های امنیت ملی و ارتباط آن با پدیده مهاجرت نخبگان می پردازیم.
2-2 نظریه های حامی پژوهش
1-2-2 الگوهای نظری مهاجرت نخبگان
الف: الگوي جهان‌گرا يا بين‌المللي:
اين الگو توسط جانسون مطرح شد و از ديگر طرفداران آن مي‌توان به گروبل و اسكات اشاره كرد. در اين الگو سرمايه انساني، همانند سرمايه فيزيكي، از مناطقي [يا مشاغلي] كه داراي بازده پايين‌تري است خارج مي‌شود و به سمت مناطق [يا مشاغل] داراي بازده بيشتر جريان مي‌يابد. در اين الگو آمده است: «انتقال تخصص داراي سود دوطرفه هم براي كشور ميزبان و هم براي كشور فرستنده است و بايد سياست عدم مداخله دولت در كار مردم؛ يعني سياست عدم مداخله در مهاجرت دنبال شود». طرفداران اين الگو چنين بحث مي‌كنند كه مهاجرت بين‌المللي نيروي انساني ماهر موجب افزايش منافع توليد جهاني خواهد شد. لذا، تا زماني كه مجموع منافعي كه عايد كشور ميزبان و شخص مهاجر مي‌شود از زيان كشور مادر بيشتر باشد، مهاجرت بين‌المللي نيروي انساني ماهر موجب افزايش منافع جهاني خواهد شد.(فرتوک زاده و اشراقی 1387، 143-142).
در الگوي جهان‌گرا، پديده‌ي فرار مغزها نتيجه تأثير و عمل بازار جهاني روي سرمايه انساني و نيروي فكري است. بر اين اساس، «سرمايه انساني از موقعيت شغلي كم‌درآمد يا از مناطق جغرافيايي داراي توان مندي پايين به سمت نقطه مقابل آن، يعني مشاغل پردرآمد در مناطق جغرافيايي مناسب‌تر انتقال مي‌يابد. چنين جرياني داراي سود دوجانبه براي كشور فرستنده و گيرنده است و بدين ترتيب، در افزايش منابع جهاني تأثير مثبت مي‌گذارد.(سیدمیرزایی 1383، 85).
اين الگو توضيح مي‌دهد كه انتقال تخصص داراي سود دوطرفه هم براي كشور ميزبان و هم براي كشور فرستنده مي‌باشد و مي‌بايستي يك سياست عدم مداخله در كار مردم، يعني سياست عدم مداخله در مهاجرت دنبال شود. طرفداران اين الگو به طور اخص هاري جانسون، گروبل و اسكات چنين بحث مي‌كنند كه مهاجرت بين‌المللي نيروي انساني ماهر، به زيان كشور مبدأ مي‌باشد ولي تا زماني كه مجموع منافعي كه عايد كشور ميزبان و شخص مهاجر مي‌شود از زيان كشور مادر بيشتر باشد، مهاجرت بين‌المللي نيروي انساني ماهر موجب افزايش منافع جهاني خواهد شد.(شهرام نیا و اسکندری 1388، 55-54).
اين الگو مي‌گويد انتقال تخصص، سود دوطرفه هم براي كشور ميزبان و هم براي كشور فرستنده دارد و بايد سياست عدم مداخله دولت در كار مردم، يعني سياست عدم مداخله در مهاجرت دنبال شود. طرفداران اين الگو معتقدند كه مهاجرت بين‌المللي نيروي انساني ماهر باعث افزايش منابع توليد جهاني خواهد شد. به اين ترتيب، اگرچه در اين الگو ممكن است مهاجرت بين‌المللي نيروي انساني ماهر به زيان كشور مادر باشد؛ ولي تا زماني كه مجموع منافعي كه به كشور ميزبان و شخص مهاجر مي‌رسد از زيان كشور مادر بيشتر باشد، مهاجرت بين‌المللي نيروي انساني ماهر، باعث افزايش منافع جهاني خواهد شد(عربیان 1390، 8).
ب: الگوي ملي‌گرا:
اين الگو در نقطه مقابل، معتقد است كه سرمايه انساني جزء جدايي‌ناپذير توسعه اقتصادي و اجتماعي كشور است و مهاجرت سرمايه انساني ماهر موجب مي‌شود تا اقتصاد كشورهاي در حال توسعه به پايين‌تر از سطح حداقل مورد نياز سرمايه انساني ماهر تنزل كند و با ايجاد خلاء نيروي انساني ماهر، موجب كاهش توليد در كشور مادر خواهد شد و در نهايت، برنامه‌هاي توسعه را به مخاطره مي‌افكند. طرفداران اين الگو از جمله پاتينكين، ايتكين و توماس به اين نتيجه مي‌رسند كه مهاجرت نيروي انساني ماهر به نفع پيشرفته‌ترين و ثروت مندترين كشورها و به زيان كشورهاي جهان سوم است. لذا، در اين الگو پيشنهاد مي‌شود كه در اين ارتباط دخالت‌هايي شبيه به حمايت از صنايع نوپا لازم است تا بتواند ثبات اقتصادي كشورهاي در حال توسعه را تضمين كند.(فرتوک زاده و اشراقی 1387، 143).
استدلال در اين الگو اين است كه توسعه‌ي اجتماعي و اقتصادي هر كشوري منوط به برخورداري از نيروي فكري و سرمايه انساني است و هر گونه خلل و نقصاني كه در آن ايجاد شود، موجب توقف يا كند شدن فرآيند توسعه و ضعف ناشي از آن خواهد شد. بنابراين، هر كشوري كه داراي استراتژي و راهبرد رشد و توسعه اقتصادي است، بايد با استفاده از مكانيزم‌هاي مختلف براي ثبات اقتصادي و بسترسازي پيشرفت، مانع از بروز خلاء و جذب آن در بازار كار و توليد، با تضمين ديگر شرايط شود. بنابراين، فقدان ثبات اقتصادي مي‌تواند عامل جابجايي اين سرمايه انساني باشد.(سیدمیرزایی 1383، 85-84).
سرمايه انساني ماهر جزء جدايي‌ناپذير توسعه اقتصادي و اجتماعي كشور است و مهاجرت سرمايه انساني ماهر باعث مي‌شود كه اقتصاد كشورهاي در حال توسعه به پايين‌تر

متن کامل در سایت homatez.com