مقاله درباره حیوان، كشور، دامی، دامپروری، تغذیه‌ای، ایران،، می‌گردد.، علوفه

خود معطوف داشته است که منجر به انجام تحقیقات بیشماری در این باره شده است. با توجه به اختلاف تركيبات شيميايي و ارزش غذايي منابع خوراك در اقليم های مختلف كه تحت تأثير شرايط آب و هوايي، واريته گياه، نوع و بافت خاك و … تغيير مي‌كند، لذا ضرورت جمع‌آوري، دسته‌بندي و پالايش داده‌هاي موجود در كشور در رابطه با ارزش غذايي منابع خوراك دام و طيور مورد توجه قرار گرفته تا به عنوان اولين جداول ارزش غذايي منابع خوراك دام و طيور ايران تدوين و ارائه گردد. از حدود 20 سال قبل عملاً تعيين ارزش غذايي منابع خوراك دام و طيور در مؤسسه تحقيقات علوم دامي كشور شروع شده اما به علت كم بودن تعداد داده‌ها، تدوين اين جداول امكانپذير نبوده است. در سال‌هاي اخير با توجه به احساس نياز در كشور و تعداد نسبتا زياد داده ‌هاي توليد شده، تهيه و تدوين جداول مربوطه در دستور كار تحقيقات علوم دامي كشور قرار گرفته است.
در نتیجه اهداف کلی این طرح را می‌توان بصورت ذیل عنوان داشت :
1- شناخت مواد خوراکی و کم و کیف ترکیبات شیمیای وخصوصیات فیزیکی آنها و تهیه جداول استاندارد خوراک های داخلی.
2- استفاده از جداول استاندارد خوراک داخلی در متعادل ساختن جیره‌های غذایی و بهره‌گیری بهتر با توجه به تطبیق داشتن استانداردها با منابع مصرفی خوراکها.
3- توصیه برنامه‌های تولیدی خوراک دام بخصوص در هر منطقه با توجه به ارزش ترکیبات شیمیایی، پتانسیل مساعد منطقه و پارامترهای الگوی کشت.
4-ارائه برنامه‌های توسعه‌ای در تولید خوراک دام جهت سیاست‌گذاری ها و برنامه‌ریزی های دولت.
2 بررسی منابع
1-2- نقش تغذیه
نقش تغذیه در موجودات زنده بر هیچ کس پوشیده نیست. هر موجود جاندار دارای ویژگی دریافت انرژی از محیط اطراف خود و تغییر و تبدیل و مصرف انرژی می‌باشد. چگونگی دریافت انرژی و مواد مغذی مورد نیاز جهت مصرف انرژی و ادامه حیات موضوع علم تغذیه می‌باشد. علم تغذیه ترکیبی از دانش بیوشیمی و فیزیولوژی در جهت بررسی ویژگی‌های مواد خوراکی و چگونگی استفاده از آنها توسط دستگاه گوارش موجود زنده می‌باشد.
تغذیه فرآیندی است که در طی آن سلول‌های بدن حیوان قابلیت استفاده از مواد شیمیایی مورد نیاز خود را جهت انجام مطلوب واکنش‌های متابولیکی و شیمیایی برای رشد، نگهداری، کار و تولید دریافت می‌نماید. شناخت روابط بین مواد موجود در خوراک‌ها و نیاز سلول‌های موجود زنده قبل از استفاده عملی و خوراک دادن، ضروری می‌باشد. در آغاز بررسی علم تغذیه نیاز به شناخت کلیه این روابط از نظر بیوشیمی و فیزیولوژی دارد.
بطور کلی مواد مغذی تشکیل دهندۀ خوراک هستند و خوراک یا غذا ماده‌ای است که موجود زنده قادر به خوردن آن و سپس انجام مراحل هضم و جذب بر روی آن باشد. در اغلب غذاها یا خوراک ها، کلیه مواد شیمیایی موجود در آن جهت موجود زنده قابل استفاده نیستند و مقداری از آن از طریق دستگاه گوارش دفع می‌گردد. در علوم دامی ‌با توجه به هدف از پرورش دام‌ها که ایجاد منابع غذایی با کیفیت جهت انسان می‌باشد و دیدگاه‌های اقتصادی نیز در آن حائز اهمیت می‌باشند، ضرورت شناخت فرآیندهای غذایی آشکار می‌باشد. در پرورش حیوانات اهلی قسمت اعظم هزینه تولید مربوط به هزینه تغذیه می‌باشد که در برخی از شاخه‌های دامپروری تا 80 درصد از کل هزینه پرورش دام را هزینه تغذیه شامل می‌شود. بنابراین در شرایط متعارف مدیریت، تغذیه بالاترین اهمیت اقتصادی را در پرورش دام به خود اختصاص می‌دهد.
هدف ما در بخش دامپروری تکمیل مواد موجود در خوراک جهت پاسخگویی دقیق به مجموع احتیاجات غذایی بدن دام می‌باشد. امروزه علاوه بر خوراک‌های طبیعی جهت تکمیل جیره‌ها، به آنها مواد مصنوعی افزودنی مانند ویتامین‌ها، نمک و اسیدهای آمینه مصنوعی نیز اضافه می‌شود اما هیچکس نمی‌تواند اطمینان داشته باشد که خوراکی کاملاً مطابق با نیاز حیوان تهیه نموده است، بنابراین تلاش جهت نزدیک کردن هرچه بیشتر ترکیب خوراک به نیاز دام می‌باشد. ویژگی یک متخصص تغذیه موفق، شناخت دقیق مواد خوراکی و اثرات متقابل بین مواد خوراکی و نیز شناخت دقیق ساختار فیزیولوژیک و آناتومیک دستگاه گوارش دام می‌باشد. پس از شناخت مواد خوراکی و نحوۀ پاسخ دام به مادۀ خوراکی، متخصص تغذیه باید قادر باشد خوراکی با کاملترین ترکیب و با حداقل هزینه جهت تولید با کیفیت و اقتصادی، تهیه نماید.
در سال 2030 ميزان تقاضا براي مواد غذايي در جهان احتمالاً نزديك به دو برابر سطح فعلي خواهد رسید. اين در حالي است كه ميزان اراضي جديد جهت توسعه سطح زير كشت بسيار محدود است با توجه به هزينه‌هاي پايين توليد علوفه‌ها از طريق به كارگيري اراضي آيش، ديمزارهاي كم بازده و اصلاح و احياء مراتع مرده هزينه‌هاي توليد را به ميزان قابل توجهي كاهش داد. از سويي مهمترين عامل محدود- كننده در بخش دام و طيور، كمبود منابع علوفه و عدم امكان توسعه توليد علوفه در كشور مي‌باشد (ترك نژاد، 1378).
به علت اینکه مواد مغذی ضروری برای حیوان از طریق منابع مختلف تأمین می‌شود و ارزش‌گذاری هر منبع خوراکی در درجه اول به قابلیت هضم و ترکیب شیمیایی آن وابسته می‌باشد، لذا جهت بهبود سیستم تغذیه ای دام در هر منطقه، شناخت خصوصیات کمی و کیفی مواد خوراکی در ارتباط با ارزش تغذیه‌ای خوراک مصرفی و همچنین تامین احتیاجات حیوان برای اهداف مختلف پرورشی امری انکار ناپذیر می‌باشد. بنابراین برای تغذیه صحیح و مدیریت تغذیه‌ای کارآمد در وهله اول بایستی ترکیب شیمیایی و اجزای مواد مغذی خوراک را شناخت، و در وهله دوم قابلیت هضم و یا میزان استفاده از مواد مغذی خوراک را مشخص کرد. چون استفاده از مقادیر قابلیت هضم یا ارزش غذایی خوراک در جیره نویسی فاکتور بسیار مهمی بوده و این فاکتور علاوه بر این که با مصرف اختیاری خوراک در ارتباط می‌باشد، ارتباط بین میزان مواد مغذی و انرژی در دسترس نشخوار کنندگان را نیز مشخص می کند (جوان، 1383).
2-2- اهمیت شناسائی مواد مغذی در تغذیه حیوانی
با افزایش روز افزون مایحتاج جوامع انسانی و از جمله ایران، نیاز به افزایش تولیدات دامی امری اجتناب ناپذیر است. پاسخگویی به این نیازها در گرو توسعه دامپروری می‌باشد، در شرایط کنونی ایران، جمعیت دامی نسبتاً زیادی وجود دارد و با توجه به این شرایط، افزایش جمعیت دامی به هیچ وجه منطقی نمی‌باشد، چرا که با افزایش تعداد دام، فشار بر منابع خوراکی تشدید می‌گردد و بازده تولید و حتی مقدار کل تولید کاهش خواهد یافت. لذا برای دستیابی به تولید بالاتر چاره‌ای جز افزایش میزان بازده تولید باقی نخواهد ماند. وقتی به جمعیت و بازده تولیدات دامی بعضی از کشورهای پیشرفته توجه شود، این موضوع بیشتر مورد توجه قرار می گیرد بعنوان مثال، مجموع گله‌های گاو در آلمان غربی در 1990، 6/14 میلیون رأس با تولید شیر 6/24 میلیون تن بوده است در حالیکه مجموع جمعیت گاو در ایران در همان سال اندکی بیش از 7 میلیون رأس با تولید شیر حدود 4/3 میلیون تن بوده است (مزيني، 1369).
بازده بیولوژیکی و تغذیه‌ای از اهداف اصلی پرورش حیوانات مزرعه‌ای بشمار می‌رود به نحویکه با مصرف مواد خوراکی (بخصوص موادیکه قابل مصرف مستقیم انسان نیست) در تغذیه حیوان بیشترین تولید ممکن بدست آید. لذا شناخت خوراک‌ها و تأمین احتیاجات غذایی حیوان بوسیله آنها از اصلی ترین فعالیت‌های دامپروری محسوب می‌گردد. امروزه کمبود منابع خوراکی (انرژی‌زا و پروتئینی) به عنوان مهمترین عامل محدود کننده در توسعه دامپروری، بسیاری از کشورها و از جمله ایران، به شمار می‌رود اما اختلالات تغذیه‌ای و عدم تعادل بین مواد مغذی در خوراک مصرفی دامها نیز نقش بسیار مهم و تعیین کننده ای دارد. نه تنها بالا بودن یک یا چند عنصر در منابع علوفه ای یک منطقه ممکن است به میزان زیادی در پایین نگهداشتن تولید دخیل باشد لیکن از کم و کیف آن اطلاعاتی در دسترس نباشد. برای پی بردن به چنین پدیده‌هایی نیاز به شناخت ارزش غذایی و ترکیبات مغذی انواع خوراک ها می‌باشد، به نحوی که هر دو جنبه کیفی و کمی خوراک را شامل گردد. لذا ارزشیابی مواد خوراکی قابل استفاده در تغذیه حیوانی، به عنوان یک رشته اساسی، نقش بسیار مهم در توسعه دامپروری دارد چرا که با وجود چنین اطلاعاتی، امکان تهیه و تنظیم جیره‌های غذایی مناسب تر و همچنین استفاده بهینه از منابع بالقوه و فرآورده‌های فرعی کشاورزی در تولید فرآورده‌های حیوانی فراهم خواهد شد .(B–ford, 1989)
خوراک های دام و طیور، از نظر کیفیت، ناهمگن ترین محصولات کشاورزی محسوب می‌گردد. گستردگی تنوع در این منابع خوراکی بر این ناهمگنی می‌افزاید. قدر مسلم چنین تغییرات وسیعی در کیفیت و ترکیبات مغذی خوراک ها، شناسایی و ارزشیابی آنها را مشکل‌تر و

متن کامل در سایت homatez.com