سامانه پژوهشی – بررسی سطح دانش مربیان فوتبال استان گیلان حاضر در رده های مختلف …

cropped view of female hands gently holding white satin cloth

انعطاف پذیری باعث کاهش آسیب دیدگی در هنگام تماس با بازیکنان حریف و برخورد با زمین می شود. اگرچه محدودیت هایی برای انعطاف پذیری وجود دارد که باعث محافظت از مفاصل و عضلات می شود؛ لیکن اجازه دامنه معینی از حرکت را به مفاصل می دهد تا ورزشکار به اهرم های بهتری برای دوهای سرعت، دفع کردن ها و ضربه زدن ها دست یابد. همچنین، زمانی که حرکات انعطاف پذیری با گرم کردن و حرکات کششی ترکیب شوند، به شکل قابل ملاحظه ای شانس آسیب دیدگی را کاهش می دهند [۱۵].
۲-۲-۷- قدرت عضلانی
قدرت یکی از فاکتورهای مهم برای موفقیت یک فوتبالیست به شمار می رود زیرا اگر سرعت و مهارت، ابزار موفقیت بهترین فوتبالیست های دنیا می باشند؛ تمرینات قدرتی نیز مؤثرترین راه برای کسب موفقیت های ورزشی در رقابت ها است. به عنوان مثال؛ بسیاری از فعالیت های فوتبال نظیر تکل کردن، پریدن، ضربه زدن، دویدن و تغییر جهت دادن از نوع فعالیت های پرقدرت و انفجاری به شمار می روند. در هنگام چنین فعالیت های بازده توانی به قدرت عضلات درگیر بستگی دارد. بنابراین، داشتن قدرت بالای عضلانی که می تواند با تمرینات قدرتی به دست آید، برای بازیکنان فوتبال ارزشمند است [۷]. قدرت از راه های مختلفی بر توانایی های فوتبالیست ها تأثیر می گذارد:
۲-۲-۸- توان عضلانی
برای موفقیت یک بازیکن فوتبال ترکیبی از سرعت و قدرت مورد نیاز است. زمانی که قدرت و سرعت با یکدیگر استفاده شوند از واژه توان، به عنوان یک واحد استفاده می شود. به عنوان مثال؛ ضربه زدن، تکل کردن، پرش ها و قابلیت های سرعتی برایان مک براید[۶] ناشی از توان اوست. افزایش قدرت اولیه بهترین راه افزایش توان است. قدرت محض به تنهایی برای ورزش های پویایی چون فوتبال کافی نیست و از طرفی، دست یابی به سرعت های بالا بدون قدرت، کاملاً بی فایده است. یک فوتبالیست باید بکوشد تا به بهترین ترکیب از هر دو دست یابد [۷،۵].
۲-۲-۹- سرعت
هنگامی که سخن از سرعت به میان می آید، فکر ما به سمت دویدن سریع معطوف می شود. اما سرعت در فوتبال چیزی بیش از دویدن سریع است. سرعت جابجایی، حرکات انفجاری کوتاه، حرکات سریع در تمام جهت ها، توانایی برای شروع و توقف سریع و سرعت واکنش نمونه هایی از سرعت بازی می باشند. سرعت، ترکیبی از قدرت و استقامت است. حرکات مکرر که با بیشترین تلاش و سرعت انجام می گیرد، نیاز به استقامت و قدرتی دارد که ورزشکار فقط می تواند در طول تمرینات ویژه به آن دست یابد [۷].
۲-۲-۱۰- استقامت
استقامت یک فوتبالیست چیزی بیشتر از دویدن مداوم است. استقامت در سرعت، استقامت در قدرت و استقامت در توان سه مرحله مهم آمادگی در فوتبال است. یک فوتبالیست باید سطح بسیار بالایی از هر دو، یعنی استقامت در دویدن و توانایی برای دویدن های تکراری با سرعت های بالا و بدون استراحت زیاد را داشته باشد. تغییر سرعت و جهت نیز یک مثال از استقامت در سرعت است. فشارها و برخوردهای فیزیکیِ مداوم در بازی فوتبال، انرژی مدافع کم استقامت را کاهش خواهد داد. پرش ها، تکل ها و ضربه زدن های مکرر به مقدار معینی از استقامت در توان نیاز دارد. استقامت خوب به فوتبالیست امکان می دهد تا در تمامی طول مسابقه، سطح مهارت هایش را به طور کامل و با حداکثر تلاش حفظ کند [۷].
۲-۲-۱۱- چابکی
چابکی به معنی توانایی تعدیل (متعادل کردن) مقدار سرعت حرکات بر پایه تغییرات محیطی است. چون موقعیت ها در فوتبال، خیلی سریع بوجود می آید؛ ورزشکار باید بلافاصله سرعت و جهت خود را تغییر دهد. تصمیم گیری سریع و به دنبال آن، واکنش سریع بر طبق تصمیمات گرفته شده در هنگام جابجایی های سریع بازی می تواند تفاوت بین بردن و باختی در یک بازی باشد. فوتبالیستی که انتظار موفقیت دارد باید از پا، چشم، ساق، مغز تیز و چابکی بالایی برخوردار باشد که با هم و بصورت هماهنگ عمل کنند [۳۶].
۲-۳- پیشینه پژوهش
۲-۳-۱- پیشینه تحقیق خارجی
ابن[۷] و همکارانش (۲۰۰۱) در تحقیقی به بررسی شیوه های تمرینی مربیان لیگ ملی فوتبال در ۸ فاکتور پرداختند. نتایج نشان داد که %۲۹ مربیان از الگوی دوره بندی تمرین پیروی کرده اند. %۸۸ از مربیان از لیفت های به سبک المپیک استفاده می کردند. %۹۴ از تمرینات پلایومتریک استفاده کرده اند. این مربیان میانگین %۸/۹ پارامترهای آمادگی را دنبال می کنند که در آن به طور متوسط ۵۵/۳ بار در سال از آنها استفاده می شد. %۲۷ مربیان از الگوهای دوره بندی تمرین پیروی نکرده اند (NPM) و %۷۱ مربیان از اصول تمرین با شدت بالا (HIT) استفاده کرده اند، هیچ کدام از لیفت به سبک المپیک استفاده نکرده اند. %۲۹ از تمرینات پلایومتریک استفاده کرده اند. این مربیان میانگین ۱۲/۲ مربیان پارامترهای آمادگی را دنبال می کنند که در آن به طور متوسط ۲ بار در سال از آنها استفاده می شد ]۲۸[.
ابن و همکارانش (۲۰۰۴) در تحقیق دیگری شیوه های تمرینی مربیان لیگ هاکی را در ۸ فاکتور مورد بررسی قرار دادند و دریافتند که مربیان به طور میانگین ۲/۷ پارامترهای آمادگی را سنجیده اند، که از آن میان تست های مربوط به قدرت و توان رواج بیشتری بین مربیان داشتند. همه مربیان از انواع روش ها برای انعطاف پذیری و نیز از تمرینات پلایومتریک استفاده می کردند. همه مربیان از الگوی دوره بندی تمرین (PM) پیروی کرده اند. %۱/۸۰ مربیان آسیب مربوط به تمرین پلایومتریک را گزارش کردند. برای توسعه استقامت، مربیان از استراتژی هایی چون پاس منجر به گل و مقاومت در برابر آن و تمرینات اینتروال با دیگر بازیکنان استفاده کرده اند. به علاوه گزارش شد که مربیان از حرکات اسکات و لیفت به سبک المپیک برای آماده سازی ورزشکاران خود استفاده کرده اند ]۲۹[.
سیمنز[۸] و همکارانش (۲۰۰۵) شیوه های تمرینی مربیان بسکتبال لیگ حرفه ای آمریکا (NBA) را در ۸ فاکتور مورد بررسی قرار دادند و دریافتند که مربیان به طور میانگین ۳/۷ پارامترهای آمادگی را سنجیده اند، که تست های ترکیب بدنی رواج بیشتری را بین مربیان دارا بود. همه مربیان از انواع روش ها برای توسعه انعطاف پذیری و نیز از تمرینات پلایومتریک استفاده می کردند. %۸۵ مربیان از الگوی دوره بندی تمرین پیروی کرده اند. %۹۵ مربیان نیز به لیفت های مدل های المپیکی اشاره کردند. بعلاوه انواع مختلف اسکات و انواع مختلف لیفت ها به سبک المپیک به دفعات در تمرینات مورد استفاده قرار گرفته است ]۳۴[.
ابن و سایرین (۲۰۰۵) شیوه های تمرینی مربیان لیگ برتر بیسبال را در تحقیقی دیگر (در ۸ فاکتور) مورد بررسی قرار دادند. نتایج نشان داد که مربیان به طور میانگین ۶/۳ پارامترهای آمادگی را سنجیده اند، تست های ترکیب بدنی رواج بیشتری بین مربیان داشت. همه مربیان از انواع روش ها برای توسعه انعطاف پذیری استفاده می کردند. همه مربیان از روش های توسعه سرعت استفاده می کردند که دویدن انفجاری شکل رایج در بین مربیان بود. همچنین %۹۵ مربیان از تمرینات پلایومتریک استفاده می-کردند. %۸۵ از مربیان از الگوی دوره بندی تمرین پیروی کرده اند. %۸/۲۳ مربیان از لیفت های به سبک المپیک استفاده می-کردند. همچنین، مربیان از انواع مختلف حرکات اسکات و لانچ بارها در تمرین استفاده می کردند ]۳۰[.
۲-۳-۲- پیشینه تحقیق داخلی
در ایران پژوهشی با این رویکرد که روش های آماده سازی فوتبالیست ها توسط مربیان را مورد بررسی قرار دهد انجام نشده و بیشتر تحقیقات انجام شده به بررسی نیمرخ آمادگی جسمانی و آنتروپومتریکی فوتبالیست های کشور پرداخته اند که در این قسمت به برخی از این پژوهش ها اشاره می شود.
افضل پور و همکاران (۱۳۷۵) به بررسی و مقایسه اکسیژن مصرفی بیشینه بازیکنان دسته اول باشگاه های تهران در پست های مختلف بازی پرداخت. نتایج این مطالعه نشان داد که توان هوازی دروازه بانان نسبت به بازیکنان خط میانی و مهاجمین به شکل معناداری پایین تر است. در این مطالعه، مهاجمین بیشترین و دروازه بانان کمترین مقدار را به دست آوردند. مقایسه آماری، عدم وجود اختلاف معنادار میان توان بی هوازی دروازه بانان با بازیکنان مهاجم و هافبک ها را نشان داد. در این تحقیق، تفاوت معناداری در مقادیر مربوط به توان بی هوازی هافبک ها، مهاجمان و مدافعان مشاهده نگردید. میانگین کل توان هوازی ۲۵/۴۸ میلی لیتر بر کیلوگرم در دقیقه و میانگین کل توان بی هوازی ۶۸/۱۵۰ کیلوگرم متر بر ثانیه گزارش شد [۱].
قراخانلو و معروفی (۱۳۸۳) توان هوازی و بی هوازی بازیکنان تیم ملی جوانان فوتبال کشور را بررسی کردند. این محققین، میانگین توان هوازی این بازیکنان را ۵۴ میلی لیتر بر کیلوگرم در دقیقه گزارش نموده و نشان دادند که دروازه بانان کمترین توان هوازی و بازیکنان خط میانی بالاترین میزان را در مقایسه با بازیکنان سایر پست های بازی دارا هستند. همچنین، توان بی هوازی مدافعین میانی نسبت به سایر پست ها بالاتر و توان بی هوازی دروازه بانان در مقایسه با بازیکنان پست های دیگر پایین تر گزارش شد [۱۸].
کارگرفرد و کشاورز (۱۳۸۴) در پژوهش بر روی بازیکنان لیگ برتر فوتبال ایران، میانگین VO2max 06/52 میلی لیتر به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن در دقیقه را گزارش کردند که این شاخص در بازیکنان میانی بیشتر از سایر پست ها و در دروازه بانان کمتر از سایر پست ها بود. آن ها همچنین، شاخص توان بی هوازی را با میانگین ۰۹/۷ وات بر کیلوگرم گزارش کردند که این شاخص در دروازه بانان، مدافعان میانی، مدافعان کناری، بازیکنان میانی و مهاجمین به ترتیب ۷۰/۷، ۵۲/۷، ۹۹/۶، ۵۷/۶ و ۰۵/۷ وات بر کیلوگرم گزارش شد. این نتایج نشان می دهد که دروازه بانان بیشترین و هافبک ها کمترین امتیاز را در توان بی هوازی کسب کرده اند [۱۹].
چوپانی و همکاران (۱۳۸۷) در تحقیقی به بررسی نیمرخ فیزیولژیک و آنتروپومتریک بازیکنان تیم فوتبال پگاه گیلان پرداختند. در این تحقیق که بر روی ۲۵ نفر از بازیکنان پگاه گیلان انجام شد؛ میانگین سن بازیکنان ۲/۲۵ سال، وزن ۱۱/۷۵ کیلوگرم، قد ۴/۱۷۸ سانتی متر، درصد چربی بدن ۲۹/۱۱، شاخص توده بدن ۵۳/۲۳ کیلوگرم بر مجذور متر، حداکثر اکسیژن مصرفی ۹۲/۵۰ میلی لیتر بر کیلوگرم در دقیقه، توان بی هوازی بی لاکتیک (آزمون ارگوجامپ) ۶۷/۴۵، پرش سارجنت ۶۷/۴۶ سانتی متر، دوی ۳۶ متر ۹۷/۴ ثانیه، و انعطاف پذیری ۵۳/۳۸ سانتی متر گزارش کردند [۱۱].
فرامرزی و همکاران (۱۳۸۹) در تحقیقی نیمرخ آمادگی جسمانی بازیکنان زبده فوتبال ایران را بررسی کردند. آن ها ویژگی های فیزیولوژیک، آنتروپومتریک و عملکردی بازیکنان زبده ایران را بدین گونه اعلام نمودند: میانگین سنی آن ها ۸۷/۲۴ سال گزارش شد و مدافعان نسبت به هافبک ها و مهاجمان مسن تر بودند. میانگین وزن بازیکنان ۰۳/۷۸ کیلوگرم گزارش شد و این در حالی بود که مهاجمان از مدافعان و هافبک ها سنگین تر بودند. در این تحقیق، میانگین قد بازیکنان ۸۷/۱۷۸ سانتی متر گزارش شد. مدافعان در مقایسه با مهاجمان و هافبک ها بلند تر بودند. نتایج این تحقیق در مورد شاخص توده بدن فوتبالیست های زبده ایران، میانگین آن ها را ۲۷/۲۴ کیلوگرم بر متر مربع گزارش نمود. میانگین درصد چربی این بازیکنان ۹۳/۱۳ گزارش شد که این مقدار در مهاجمان بیشتر از مدافعان و هافبک ها بود. در این مطالعه، میانگین انعطاف پذیری بازیکنان در آزمون خم شدن به جلو[۹] ۰۲/۳۵ سانتی متر گزارش شد و این مقدار در مدافعان بیشتر از هافبک ها و مهاجمین بود [۱۵].
میانگین زمان در آزمون دوی سرعت ۳۶ متر، ۹۱/۴ ثانیه به دست آمد. این مقدار در بازیکنان خط میانی (۸۶/۴ ثانیه) بهتر از مدافعان با ۹۵/۴ و مهاجمان با ۹۲/۴ ثانیه گزارش شد. همچنین، میانگین زمان برای بازیکنان زبده ایران در آزمون چابکی ایلی-نویز، ۲۸/۱۶ ثانیه گزارش شد. این مقدار در بازیکنان خط میانی (۲۸/۱۶ ثانیه) بهتر از مهاجمان (۳۲/۱۶ ثانیه) و مدافعان (۴۹/۱۶ ثانیه) بود.
میانگین ۲۹/۴۶ میلی لیتر به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن در دقیقه برای توان هوازی بازیکنان زبده فوتبال ایران گزارش شد که این مقدار در هافبک ها بیشتر از مهاجمان و مدافعان بود. همچنین، نتایج این پژوهش در مورد توان بی هوازی که با استفاده از پرش های متوالی به مدت ۱۵ ثانیه (آزمون ارگوجامپ) اندازه گیری شد، نشان داد که میانگین توان بی هوازی بازیکنان در این آزمون ۴۹ وات به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن است؛ در حالی که این شاخص در هافبک ها بیشتر از مدافعان و مهاجمان بود.
این محققین همچنین گزارش کردند که میانگین درصد چربی بازیکنان زبده فوتبال ایران (۹۳/۱۳) بالاتر از استانداردهای بین-المللی است اما انعطاف پذیری آن ها در حد مطلوبی قرار دارد. میانگین کل توان هوازی بازیکنان زبده ایران پایین تر از فوتبالیست های زبده سایر کشورها بود. در مورد توان بی هوازی، شاخص سرعت و چابکی نیز در پست های مختلف بازی تفاوت معناداری وجود نداشت.
در تحقیقی که توسط حسینو و همکاران (۱۳۹۱) انجام شد، اثر دو الگوی تمرین مقاومتی هرمی مسطح و دوگانه بر توان هوازی و توان بی هوازی بازیکنان جوان فوتبال لیگ برتر سوریه مورد بررسی قرار گرفت. آزمودنی ها قبل و بعد از ۸ هفته تمرین، در آزمون های توان هوازی (آزمون بالک)، توان بی هوازی با اسید لاکتیک (آزمون RAST) و توان بی هوازی بی اسید لاکتیک (پرش عمودی) شرکت کردند و تغییرات آن ها اندازه گیری شد. یافته ها حاکی از افزایش معنادار توان هوازی در هر ۳ گروه کنترل (تمرینات عادی روزانه لیگ)، تمرین مقاومتی با الگوی هرمی مسطح و تمرین مقاومتی با الگوی هرمی دوگانه پس از ۸ هفته تمرین بود اما تفاوت معناداری بین سه گروه مشاهده نشد. نتایج این پژوهش نشان داد که تمرین مقاومتی در بهبود توان هوازی برتری خاصی نسبت به تمرینات عادی فوتبال ندارد، اما این نوع تمرین بدون توجه به الگوی باردهی در بهبود توان بی هوازی مؤثرتر از تمرینات عادی فوتبال است. همچنین، انجام تمرین مقاومتی به روش الگوی هرمی مسطح در بهبود توان بی هوازی مؤثرتر از روش الگوی هرمی دوگانه و تمرینات عادی فوتبال است [۱۲].
۲-۴- نتیجه گیری
بررسی نتایج آزمون های جسمانی، با نشان دادن نقاط ضعف و قوت برنامه های تمرینی سبب می شود که راهکارهای عملی در اختیار مربیان قرار گیرد تا بتوانند میزان پیشرفت یا رکود احتمالی بازیکنان خود را ارزیابی نمایند. بررسی شیوه های تمرینی و آگاهی از شیوه های آماده سازی مربیان می تواند معیار مناسبی را در اختیار آن ها قرار دهد تا از این طریق جنبه های مثبت و منفی برنامه های تمرینی خود را شناسایی کرده و در جهت بهبود آن تلاش نمایند. استفاده صحیح از ویژگی های آمادگی جسمانی مخصوص هر رشته ورزشی، موفقیت مربیان را دوچندان می سازد. با وجود این، پژوهش هایی که شیوه های تمرینی مربیان فوتبال ایران و سطح آگاهی آن ها نسبت به علم تمرین را مورد بررسی قرار داده باشد، موجود نمی باشد. این موضوع زمانی اهمیت می- یابد که بدانیم فوتبال پرطرفدارین ورزش در دنیاست و در ایران از جایگاه بسیار با اهمیتی برخوردار است. با توجه به فقدان اطلاعات در زمینه شیوه ها و دانش تمرینی مربیان فوتبال در سطح کشور، به نظر می رسد که انجام این قبیل پژوهش ها در این زمینه و با این رویکرد، می تواند از اهمیت قابل توجهی برخوردار باشد.
فصل سوم
روش شناسی پژوهش
۳- ۱- مقدمه
در این فصل، نحوه‌ انجام پژوهش شرح داده خواهد شد. همچنین، موضوعاتی نظیر جامعه و نمونه آماری، متغیرهای اندازه گیری شده، روش اجرای تحقیق و در نهایت روش های آماری به کار گرفته شده بیان میشوند.
۳- ۲- ابزار جمع آوری اطلاعات
به منظور بررسی میزان آگاهی و دانش تمرینی مربیان فوتبال استان گیلان، از پرسشنامه شیوه های تمرینی (پیوست شماره ۱) استفاده گردید که از مطالعه انجام شده توسط سیمنز و همکاران ]۳۴[ اخذ شده بود. این پرسشنامه توسط متخصصین امر، مورد مطالعه قرار گرفته و نقطه نظرات آنان اعمال و در نمونه گیری مقدماتی مورد ارزشیابی قرار گرفت. پرسشنامه مورد نظر پس از رفع اشکالات، در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفت. اعتبار محتوای این پرسشنامه توسط متخصصین و اعضای هیأت علمی دانشگاه-ها مورد بررسی قرار گرفت. میزان پایایی (Reliability) پرسشنامه مذکور با استفاده از روش آلفای کرونباخ برابر محاسبه گردید.
پس از تعیین روایی، پرسشنامه در میان مربیان فعال استان گیلان و شهرستان های منتخب توزیع شد. این پرسشنامه شامل ۷ قسمت : اطلاعات شخصی، آزمون های جسمانی، توسعه انعطاف پذیری، توسعه سرعت، روش های تمرینی پلایومتریک، توسعه آمادگی هوازی و توسعه قدرت و توان می باشد. پرسش های مطرح شده در این پرسشنامه به صورت سوالات بسته پاسخ و باز پاسخ می باشد. پرسشنامه ابزار موثری است که برای تعیین و تشخیص سطح دانش و روش های تمرینی مربیان بدنسازی دانشگاهی ]۲۷[ و حرفه ای ]۳۴، ۳۰، ۲۹، ۲۸[ مورد استفاده قرار گرفته است. برای مثال؛ سیمنز و همکاران ]۳۴[، روش کار و سطح دانش مربیان لیگ حرفه ای بسکتبال آمریکا (NBA) را مورد بررسی قرار داده اند. علاوه بر این، مطالعاتی از این دست در رشته های فوتبال آمریکایی ]۲۸[ و هاکی ]۲۹[ انجام شده است.
۳- ۳- مشخصات کلی جامعه آماری و نمونه آماری
جامعه آماری این طرح را مربیان فعال استان گیلان و شهرستان های منتخب آن (رشت، لاهیجان، فومن، لنگرود، خمام، بندر انزلی، سنگر، رستم آباد، رودبار، منجیل، آستانه اشرفیه، آستارا، تالش، ماسال) تشکیل دادند.
تعداد نمونه ها بر اساس تعداد مربیان فعال استان و شهرستان های آن (بر اساس اطلاعات موجود در کمیته آموزش هیأت فوتبال استان گیلان) برابر جامعه آماری و شامل ۱۰۸ نفر بود.
۳ -۴- روش تحقیق

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت ۴۰y.ir مراجعه نمایید.