رابطه بین سرمایه اجتماعی و توسعه پایدار گردشگری در روستای ابیانه- قسمت ۱۶

Abstract Curved particle blue background

رابسون و رابسون[۸۵] (۱۹۹۶) بیان کرده اند که زمانی که ساکنان جامعه در فرایند برنامه ریزی مشارکت کنند، توسعه گردشگری به شکل مناسب توسط جامعه محلی پذیرفته می شود همه ی مطالعات نشان می دهند که سرمایه اجتماعی توسعه گردشگری را تحت تاثیر قرار می دهد .
پژوهش های ( چویی و سیراکایا، ۲۰۰۵)[۸۶] نشان می دهد که حسن انجام کار و همکاری ساکنان در جامعه میزبان از اولین اجزای اساسی توسعه پایدار هستند. و در طی زمان تجربیات نشان داده است که بدون همکاری، حمایت و مشارکت جامعه محلی نمی توان صنعت پایدار گردشگری را ایجاد کرد ( چوو و جمال، ۲۰۰۹)[۸۷].
در طی یک پژوهش کمی کیم و کو[۸۸] (۲۰۰۸)، بیان کردند که توسعه گردشگری روستایی سرمایه اجتماعی ساکنان را اقزایش می دهد.
سرمایه اجتماعی خصوصاً به این علت مهم است که ” اعتماد و عمل متقابل ، همکاری را از طریق کاهش هزینه های معامله افزایش می دهد چرا که افراد مجبور نیستند هزینه هایی را برای نظارت بر رفتار دیگران انجام دهند و به جای آن به ایجاد اعتماد برای انجام کارهای جمعی و گروهی می پردازند ( جونز، ۲۰۰۵، ۳۷۰).
جانسون و همکاران[۸۹] (۲۰۰۳) بیان کردند که اگر سرمایه احتماعی یک جامعه بالا باشد، پس ساکنان آن علاقه مند به توسعه استراتژی سرمایه گذاری گردشگری خواهند بود و تلاششان را برای ایجاد شبکه ها به کار خواهند گرفت.
مکبث و همکاران (۲۰۰۴) بیان کردند که توسعه گردشگری به سطح مشخصی از سرمایه اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی نیاز دارد تا بتواند یک ابزار موفق توسعه روستایی باشد و اینکه جوامع روستایی را پایدار نگه دارد.
یوون[۹۰] (۲۰۰۹) بیان کرده است که بیشتر اشکال سرمایه اجتماعی نگرش ساکنان و میزان حمایت آنان از توسعه پایدار گردشگری را تحت تاثیر قرار می دهند.
در کل مردم محلی از اهمیت سرمایه اجتماعی آگاه هستند اما آنها نمی دانند که چگونه سرمایه اجتماعی را بهبود بخشند و یا اینکه کدام عوامل سرمایه احتماعی را افزایش می دهد چرا که مطالعه نظامندی در خصوص اینکه چه عاملی در این میان غایب است انجام نگرفته است. توسعه گردشگری روستایی مستلزم تعامل نزدیک میان ساکنان محلی از طریق اعتماد، شبکه ها، هنجارها و روابط اجتماعی متقابل است. مهم است که عوامل موثر بر شکل گیری سرمایه اجتماعی شناسایی شود.
در مورد منشاء سرمایه اجتماعی ، قطعیتی وجود ندارد. اینکه چرا بعضی از جوامع نسبت به سایر جوامع سرمایه اجتماعی بالاتری دارند هنوز مشخص نیست با این حال تحقیقات انجام شده در کشور های مختلف نشان می دهد که کشور های با سرمایه اجتماعی بالا، به صورت جمعی برای انجام دادن اهداف توسعه در بین بخش ها ی گوناگون و فعالیت های متنوع، عمل می کنند (پوتنام، ۱۹۹۳).
۵-۲- پپیشینه تحقیق
پارک[۹۱] و همکاران(۲۰۱۲) به بررسی عواملی که سرمایه اجتماعی را در جوامع گردشگری روستایی کره جنوبی، تحت تآثیر قرار می دهند می پردازند. هدف از این تحقیق شناسایی عوامل مؤثر بر سرمایه اجتماعی به منظور مدیریت تعارضات[۹۲] در بین ساکنان جامعه در روستاهای گردشگری است. یک تحقیق پیمایشی در بین ساکنان این روستاهای گردشگری انجام گرفت با استفاده از روش تحلیل خوشه ای[۹۳] مناطق با سرمایه اجتماعی بالا (۵۲%) و مناطق با سرمایه اجتماعی پایین (۴۷٫۷%) مشخص شدند. ویژگی های ساکنین جامعه که بیشتر در تعامل با گردشگران بودند با استفاده از روش های رگرسیونی مشخص شد. نتایج نشان داد که کشاورزان بخش میوه، سبزیجات و برنج که علاوه بر این بخش ها به ارایه خدمت به گردشگران کشاورزی[۹۴] می پرداختند، از سرمایه اجتماعی بالاتری برخوردار بودند. در نهایت آنها نشان دادند که برخی از اشکال سیاستگذاری دولتی می تواند سرمایه اجتماعی را افزایش دهد و تعارضات را بین ساکنان جامعه کنترل و مدیریت کند، از جمله این ساسیت ها می توان به افزایش مشارکت ساکنان در بخش گردشگری اشاره کرد.
ژائو[۹۵] و همکاران (۲۰۱۱) در پژوهشی از مفهوم سرمایه اجتماعی برای ایجاد درکی از مفهوم توسعه کسب و کار های گردشگری در گوانکسی چین می پردازند. در این تحقیق به تاثیر نقش پر رنگ سرمایه اجتماعی فردی بر کارآفرینی در گردشگری اشاره شده است. هر چند این تأثیرات با توجه به نوع سرمایه اجتماعی متفاوت است. سرمایه اجتماعی ساختاری، دارای تاثیر مثبت بالایی بر روی توانایی افراد درکارآفرینی و هم بر روی اینکه افراد با احتمال بیشتری یک کسب و کار گردشگری را به وجود بیاورند، می باشد. سرمایه اجتماعی رابطه ای بیشتر به توانایی بر کارآفرینی می پردازد اما تأثیر آن بر اینکه احتمال راه اندازی یک کسب و کار گردشگری به چه میزان است را بررسی نمی کند. سرمایه اجتماعی شناختی در هر دو مورد دارای اثر حاشیه ای است.
سواتسکی[۹۶] (۲۰۰۸) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود به بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر توسعه گردشگری طبیعت گردی در مکزیک می پردازد. او بیان می کند که گردشگری مبتنی بر طبیعت می تواند فرصتی را برای توسعه اقتصادی به وجود آورد و به عنوان عاملی انگیزشی برای حفاظت از تنوع زیستی مناطق ساحلی، عمل کند که البته این مورد به توانایی جامعه محلی بر مدیریت موفق این مناطق بستگی دارد. در مطالعه موردی این پژوهش سه جامعه مورد بررسی قرار گرفتند. از روش مشاهده و مصاحبه نیمه ساختار یافته در مقیاس خانوارها استفاده شد. از روش تجزیه و تحلیل خوشه ای برای اندازه گیری وسعت سرمایه اجتماعی در این جوامع استفاده شد، نتایج حاکی از آن بود که اختلافات زیادی که در انواع سرمایه اجتماعی مانند سرمایه اجتماعی گسسته و پیوسته وجود دارد به خوبی می تواند وضعیت کنونی سازمان های گردشگری وابسته به طبیعت را توضیح دهد و بینشی را برای ارائه چارچوبی برای آینده به وجود آورد. تجزیه و تحلیل های سرمایه اجتماعی همراه با ارئه توصیه های کاربردی برای ایجاد محیطی مساعد برای گردشگری وابسته به طبیعت ، همراه بوده است.
سازمان بهره وری آسیا (۲۰۰۶) دست به انجام مجموعه ای از تحقیقات با عنوان ” پتاتسیل های سرمایه اجتماعی برای توسعه جوامع ” در کشورهای مختلف آسیایی می پردازد. از جمله این پژوهش ها می توان به ” بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر پروژه های فرسایش زمین در استان اراک (ایران) ، ” سرمایه اجتماعی و توسعه جوامع روستایی در مالزی” و ” سرمایه اجتماعی و توسعه روستایی در هند ” اشاره کرد.
مکبث و همکاران (۲۰۰۴) در پژوهشی دیگر با عنوان ” سرمایه اجتماعی، توسعه منطقه ای و گردشگری :سرمایه اجتماعی ، سیاسی، فرهنگی (SPCC) به عنوان پایه ای برای نوآوری و پایداری” به بیان این نکته پرداخته اند که نظریه های سنتی به توسعه منطقه ای بیشتر توجه به شاخص های اقتصادی دارند ، به طور مشابه توسعه منطقه ای گردشگری نیز با مفاهیم اقتصادی آمیخته شده است از جمله تعداد مشاغلی که ایجاد شده است و یا ارزش زمین که افزایش یافته است. این رویکرد ها معمولا جنبه های انسانی و اجتماعی توسعه گردشگری را نادیده می گیرند. هر چند که رویکرد های جایگزین بیان می کنند که نیاز های جامعه باید در استراتژی های توسعه و برنامه ریزی ما لحاظ شوند تا بتوان تعادلی را بین آنها و رویکردهای سنتی اقتصادی برقرار کرد. آنچه آنها در این پژوهش بررسی کرده اند این است که وارد کردن نوآوری در توسعه چیزی بیش از صرفا مشورت با جامعه محلی است و همچنین نیاز است تا شاخص های SPCC مشخص شود.-سرمایه اجتماعی ، سیاسی، فرهنگی. این موارد دارای رابطه دو سویه ای هستند به گونه ای که در برخی موارد توسعه گردشگری وابسته به میزان سرمایه اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است تا بتواند به عنوان یک ابزار تویعه منطقه ای موفق شناخته شود. در حالی که می توان در همان زمان از توسعه گردشگری برای به وجود آوردن SPCC در جامعه استفاده کرد. آنها در این مقاله به بررسی مفاهیم کلیدی سرمایه اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی در چارچوب توسعه گردشگری، نوآوری و توسعه پایدار می پردازند.
از جمله پژوهش های داخلی انجام شده در این زمینه می توان به مقاله ای با عنوان ” بررسی ابعاد سرمایه اجتماعی در توسعه روستایی” (۱۳۸۹) اشاره کرد. در این تحقیق سلمانی و همکاران شاخص های اصلی سرمایه اجتماعی در قالب پرسشنامه و از دید دو جامعه روستایی مورد سنجش قرار دادند، یافته های مربوط به این پژوهش حاکی از آن است که شاخص های مربوط به تعامل بیشترین نقش را در بین شاخص های سرمایه اجتماعی در توسعه روستایی دارند.
نوابخش و فدوی (۱۳۸۷) به ” بررسی ابعاد سرمایه اجتماعی و نقش آن در توسعه شهری” در سطح تحلیلی نواحی و میزان توسعه یافتگی نواحی منطقه ۵ شهر تهران می پردازند و بیان می کنند سرمایه اجتماعی نواحی رابطه مثبتی با توسعه نواحی منطقه ۵ شهری تهران دارد و منطقه توسعه یافته تر از میزان بیشتری از اعتماد عمومی، آگاهی، مشارکت رسمی و مشارکت غیر رسمی همیارانه برخوردارند و به گونه معناداری مشارکت مذهبی کمتری دارند و اعتماد نهادی و مشارکت غیر رسمی خیریه در همه منطقه به صورت یکسان بوده و تفاوت معناداری نداشت.
کروبی (۱۳۸۶) در مقاله ای باعنوان ” فرهنگ قومی، سرمایه فرهنگی و صنعت گردشگری” با ترکیب سه مفهوم کلیدی فرهنگ قومی، سرمایه فرهنگی و گردشگری، پیش فرض اصلی مقاله یعنی اهمیت فرهنگ قومی به عنوان بخشی از سرمایه فرهنگی هر جامعه را مورد بحث قرار می دهد و بیان می کند تأکید بر ارزش افزوده و ضریب فزاینده در آمد و اشتغال در بحث گردشگری نشان دهنده عوامل اجتماعی-فرهنگی و متغیر های اقتصادی است. و بیان می کند گردشگری به عنوان یکی از مهمترین منابع در آمد زای کشور، مغفول مانده است.
فصل سوم:
روش شناسی تحقیق
۱-۳-مقدمه
یکی از مهم ترین مسائل اساسی در یک پژوهش، انتخاب و اتخاذ روش علمی دراجرای آن است تا بدین وسیله بتوان به نتایج صحیح و درست علمی دست یافت. استفاده از یک روش غلط و غیرعلمی می‌تواند باعث گمراهی پژوهشگر و استفاده کنندگان از نتایج پژوهش شود. هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که پژوهشگر مشخص نماید که چه شیوه و یا روشی را اتخاذ نماید که او را هرچه دقیق تر و آسان تر به پاسخ‌های احتمالی برساند. روش تحقیق بستگی به اهداف و ماهیت موضوع و همچنین امکانات و منابع دارد. دراین فصل به بررسی موضوعاتی از قبیل ماهیت تحقیق از لحاظ (هدف، روش و نوع داده‌ها )، نحوه تدوین ابزارهای جمع آوری اطلاعات و روایی و پایایی آنها، روش آماری مورد استفاده برای تحلیل فرضیه‌ها و نحوه به کارگیری این ابزار و روش‌ها می‌باشد.
۲-۳-روش تحقیق
روش تحقیق مورداستفاده، پژوهش پیمایشی – توصیفی می‌باشد. در این راستا، اطلاعات و داده‌های مورد نیاز از دو روش کتابخانه ای و میدانی (از طریق پرسش نامه) جمع آوری و با استفاده از آزمون‌های آماری تجزیه و تحلیل شده است.
۳-۳-جامعه آماری و ویژگی‌های آن
در این پژوهش جامعه آماری شامل ساکنین روستای ابیانه است.
۴-۳-حجم نمونه و روش نمونه گیری
دراین پژوهش به منظور تعیین حدود حجم نمونه، ازفرمول حداکثر نمونه لازم برای تعیین نسبت (فرمول کوکران) استفاده شده است. با توجه به فرمول زیر در سطح اطمینان ۹۵ درصد و دقت برآورد ۵ درصد، تعداد نمونه ۱۶۶ نفر به دست آمده است. محاسبات زیر بیانگر تعیین تعداد حجم نمونه می‌باشد.
روش نمونه گیری در این جامعه نمونه دردسترس بوده است.
۵-۳-متغیرهای مستقل و وابسته تحقیق
با توجه به ادبیات تحقیق، متغیرهای مستقل در این پژوهش عبارتند از مؤلقه های سرمایه اجتماعی که در قالب ۴ شاخص مشخص شده اند و مؤلفه های توسعه پایدار به عنوان متغیرهای وابسته در نطر گرفته شده اند و در جدول ۱-۳ و ۲-۳ نشان داده شده اند.
جدول۱- ۳: متغیرهای مستقل تحقیق

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.

متغیرهای مستقل (سرمایه اجتماعی)